برای راه‌اندازی شاب همه ابزارها فراهم است/برخی مفاهیم مثل امنیت و پایداری نباید ما را فریب دهد

امروزه بیش از 77 هزار نقطه در قالب شرکت ملی اطلاعات به هم متصل شده‌اند و این نقاط البته منهای شبکه بانکی محسوب می‌شود زیرا در حال حاضر درشبکه بانکی بیش از 42 هزار نقطه به یکدیگر متصل هستند./در حال حاضر به لحاظ پهنای باند و دسترسی هم در شبکه بانکی مشکلی نداریم با امکانات موجود و فشرده‌سازی زمان و طراحی logical و physical و تمهیدات امنیتی می توان پروژه را با موفقیت انجام داد./ برای بانک هزینه و مفهوم دو کفه ترازو است که آیا به سمت اختصاص یا به سمت شبکه‌های فیزیکی سوق یابیم اما برخی مفاهیم مثل امنیت و پایداری نباید ما را فریب دهد و فکر کنیم این راه به معنای امنیت بالا است.

به گزارش پایگاه خبری بانکداری الکترونیک در قسمت قبل حاضران در میزگرد باره کلیات شرکت شاب به بحث پرداختند. در این میزگرد  به برخی سوالات سوالات درباره شاب پاسخ داده شد همچنین به مروری گذرا بر تاریخچه تشکیل شرکت شاب که حاصل مشارکت شرکت خدمات انفورماتیک به نمایندگی از شبکه بانکی و بانک مرکزی و شرکت مخابرات است انجام شد. در ادامه به چگونگی عملیاتی شدن برنامه ها و اهداف شاب پرداخته خواهد شد. آقایان قنبری رئیس هیات مدیره شرکت سدادٰ و دبیر میزگردٰ، حکیم جوادی رئیس سازمان فناوری اطلاعات ، قادری معاون شبکه شرکت خدمات انفورماتیک ، نوریٰ  از کارشناسان شرکت خدماتٰ، شکوری مدیرعامل شابٰ ،تنها ،مدیر تراکنش هاو زیر ساخت بانک ملت و جوانمردی از کارشناسان حوزه های بانک و ای تی اعضای حاضر در میزگرد را تشکیل داده اند.  بخش دوم و پایانی را با هم  می خوانیم:

×××××××××××××××××××××××××××××××××××

برای دیدن بخش اول میزگرد اینجا را کلیک کنید.

 

برای راه‌اندازی شاب همه ابزارهای لازم را داریم/ با فشرده‌سازی زمان و استفاده از امکانات بایدکار را سرعت داد

قنبری: در این قسمت ازنظرات جناب حکیم جوادی استفاده می‌کنیم.

حکیم جوادی: در قالب برنامه پنجم و ماده 46 بحث شبکه اطلاعات مطرح می‌شود پس این دغدغه فقط دغدغه شبکه بانکی نیست .امروزه انتظارات به سطوح بالاتری رسیده است خوشبختانه طی دو سال گذشته با پیاده‌سازی شبکه ملی اطلاعات ما انواع مدل‌ها را آزمایش کردیم و برای همه مدل‌ها تجربه داریم پس باید مدل اقتصادی طراحی کنیم که بتواند با سرعت بیشتری پاسخگوی خدمات باشد.

 امروزه بیش از 77 هزار نقطه در قالب شرکت ملی اطلاعات به هم متصل شده‌اند و این نقاط البته منهای شبکه بانکی محسوب می‌شود زیرا در حال حاضر درشبکه بانکی بیش از 42 هزار نقطه به یکدیگر متصل هستند.

 در مدل موجود بیشتر روش لاجیکی انتخاب کردیم تا physical زیرا به لحاظ اقتصادی مقرون به صرفه بود و به لحاظ سرعت عمل اجازه می‌داد که در مدت کوتاهی این اقدام بزرگ را انجام دهیم .

در بین مدل‌هایی که داشتیم مدل شبکه علمی کشور بسیار شبیه مدلی است که شاب در حال حاضر دنبال می‌کند، در شبکه علمی تمهیداتی ویژه‌ای اندیشیده شد که پهنای باند خاص بین نقاط دانشگاهی ایجاد شود و در عین حال شبکه اختصاصی با امکانات اختصاصی به لحاظ تجهیزات داشته باشیم که این اتفاق افتاد.

 این سوال مطرح شدکه آیا لازم است وقتی این شبکه ایجاد شد اپراتور شبکه خودش انجام دهد یا خیر ؟

واقعیت این است که مدل اولیه به همین شکل بود یعنی قرار بود سرمایه‌گذاری از لایه دسترسی گرفته تا مابقی اتفاق افتد که نهایتا بروز رسانی آنها تحت کر و در اختیار بخش it شرکت زیرساخت بود بدین معنا که از کر زیرساخت استفاده ‌شود . ما با جلسات زیاد به این نتیجه رسیدیم که با امکانات موجود و استفاده از امکانات اپراتورها می‌توان این شبکه را ایجاد کرد پس باید تعریفی جدید از اپراتور شبکه داشته باشیم این اپراتورها در لایه‌های مختلف تایید می‌شوند لزومی ندارد یک اپراتور خودش هم اقدامات ایجاد شبکه و نگهداری شبکه را برعهده بگیرد می‌تواند با استفاده از امکانات موجود اپراتوری را در لایه سرویس انجام دهد که این اتفاق افتاده است و امروز فاز 1 شبکه علمی کشور در تهران راه‌اندازی شده که فاز 2 هم در شرف راه‌اندازی است، در خصوص شبکه بانکی کشور هم می‌توان این مدل را داشته باشیم اما اینکه یک اپراتور به عنوان اپراتور شبکه بانکی کشور بوجود آید که بتواند دغدغه‌ها و نیازهای شبکه بانکی را بپردازد خوشبختانه اتفاق افتاده است فازهایی که این اپراتور باید مسیرش را طی کند تا به برنامه نهایی برسد تا پایان سال 95 دیده شده است و شاید این فرصت زیادی باشد به نظرم با فشرده‌سازی در زمان و استفاده از امکانات می‌توانیم کار را سرعت دهیم در حال حاضر به لحاظ پهنای باند و دسترسی هم در شبکه بانکی مشکلی نداریم با امکانات موجود و فشرده‌سازی زمان و طراحی logical و physical و تمهیدات امنیتی می توان پروژه را با موفقیت انجام داد.

امروزه در دنیا شبکه‌های موجود سه دسته هستند یک شبکه public برای مردم یک شبکه government که سرمایه‌گذاری زیادی روی آن باید انجام شود و سوم شبکه بینابین  که شبکه financial یا تقریبا همان شبکه بانکی است که اختصاصی است .

درباره دغدغه‌ای که برای SLA بانکی باید گفت که یک اتفاقی در ایجاد شبکه افتاده به هر حال چون اپراتورهای شبکه‌ها متفاوت است در لایه کر شبکه زیرساخت است در لایه H و accese بین مخابرات‌های استانی و شرکت‌ها مشترک باشند بنابراین وقتی سخن از 24*7 SLA می‌کنیم یعنی باید سرویس کامل باشد وقتی با دوستان صحبت می‌کردیم برخی می‌گفتند ما آمادگی SLA را داریم ولی شرکت زیرساخت آمادگی ندارد اما خوشبختانه در قراردادهایی منعقده این اپراتور است که باید SLA را از اپراتورهای دیگر بگیرد و پاسخگوی نیاز مشترک باشد.

تمهیدات لازم در وزارت ارتباطات دیده شده و در بند الف ماده 46 قانون این آیین‌نامه تدوین شده که هر شبکه‌ای که قرار است در کشور طراحی شود چه اختصاصی و عمومی معماری آن چه به لحاظ ساختاری و چه امنیتی باید تحت نظر و تایید وزارت ارتباطات باشد این امر کمک می‌کند که شبکه‌ها مطابق استانداردها طراحی شود ما بیش از 140 استاندارد را شناسایی کردیم که 57 استاندارد با همکاری سازمان استاندارد تدوین شده است .همچنین مساله دیگری که وجود دارداین است که  اگر این شبکه‌ها طراحی شدند برای تبادل و اشتراک‌گذاری اطلاعات چه باید کرد باید گفت  در بند ب ماده 46 گفته شده که استاندارد اشتراک‌گذاری باید توسط وزارت ارتباطات تهیه شود که آیین‌نامه آن تدوین شده است وبه نظر می‌رسد که برای راه‌اندازی شبکه اختصاصی بانکی همه ابزارهای لازم را داریم.

قنبری: واقعیت این است که باید بخشی‌نگری کنار گذاشته شود و با همکاری پیش رویم خواسته نظام بانکی نیز به حق است زیرا وقتی در شبکه بانکی یک ثانیه ارتباط قطع شود مطابق با هزاران زیان و ضرر است . نکته دیگر اینکه در همه نقاط هم موفق به ارایه خدمات نشدیم که با آزادسازی که در بخش مخابرات صورت گرفت سبب شد اپراتورهای مختلفی ایجاد شود ولی «کر» در شرکت ارتباطات زیرساخت متمرکز است .

نکته‌ای دیگراینکه شاید برای شبکه‌ای که مدنظر است شبکه‌ای مثل شبکه علمی کشور می‌توانسته مطرح شود اما دورنمای ما برای این شبکه یک شبکه مثل شبکه اختصاصی نفت و راه‌آهن باید باشد که این شبکه‌ها در داخل شبکه فعلی است به طوریکه در راه‌آهن هم نمی‌توان قطعی داشت شبکه‌ بانکی هم همین طور است زیرا ماهیت خدمات مالی اینگونه است .

جناب اقای دکتر کریمی نظرات خود را بفرمایید.

برخی مفاهیم مثل امنیت و پایداری نباید ما را فریب دهد

کریمی: پس از بحث خصوصی‌سازی شرکت مخابرات مقرر شد شبکه‌های مادر مخابراتی در اختیار دولت بماند پس شرکت ارتباط زیرساخت به عنوان متولی اصلی شرکت‌های مادر مخابراتی در داخل وزارت ارتباطات باقی ماند. این شرکت در لایه‌های مختلف خود شبکه‌ها دیگری را هم ارایه می‌کند ما یک شبکه فیبرنوری گسترده که بیش از 48 هزار کیلومتر است داریم و یک شبکه انتقال که بستر «کر» اصلی تراکنش کل کشور است را ایجاد کردیم و همچنین شبکه ارتباط راه دور بین‌المللی کشور نیز بنا شده است. طی چند سال گذشته شرکت زیرساخت تحول عظیمی را در حوزه زیرساخت‌های ارتباطی و فناوری اطلاعات ایجاد کرده است ظرف سه سال گذشته ظرفیت شبکه انتقال از 110 هزار به 350 هزار دیمان افزایش یافته است در طول برنامه پنجم هم قدم‌های بلندی را در دستور کار داریم که ظرفیت انتقال کشور از 362 هزار دیمان به 4 میلیون و 400 هزار دیمان افزایش یابد ما سرویس‌هایمان را به لایه‌های مختلف مثل اپراتورها ارایه می‌کنیم و آنها سرویس‌ها را به دست مصرف‌کننده می‌رسانند.

اینکه گفته می‌شود شبکه اختصاصی آیا اختصاصی و جدا باشد یعنی فیزیکی جدا باشد یا logic جدا باشد و مسایلی هم در حوزه امنیت از سوی دوستان مطرح شد در این خصوص یکسری توضیحاتی خواهم داد ؛در تجربه جهان چرخ دوباره از نو اختراع نمی‌شود مطمئنا در کشور امکاناتی وجود دارد البته منظورم خارج از زیرساخت است زیرا زیرساخت یک شبکه انحصاری نیست اگر شرکت شاب هم بخواهد یک شبکه اختصاصی درست کند در مورد زیرساختی باید به این شرکت مراجعه کند پس همانطور که گفته شد امکانات خوبی وجود دارد، امنیت هم خیلی باید مورد توجه قرار گیرد امنیت از لایه 1 تا 7 و حتی بالاتر باید وجود داشته باشد امنیت مفهومی در تمام لایه‌هاست نباید فکر کنیم که اگر یک شبکه‌ای را به صورت فیزیکی یا لاجیکال نباید فکر کنیم لزوما این شبکه که فیزیکی جدا شده است از شبکه لاجیکی جدا شده این با اصول امنیت سازگار نیست ؛اما نکته مهم اینکه شرکت زیرساخت در 55 نقطه همه سرویس‌ها را با هر ظرفیتی که مشتری بخواهد ارایه می‌کند پس اگر شرکت شاب هم تمایل داشته باشد که یک سرویس اختصاصی روی شبکه برایش تامین کنیم امکان‌پذیر خواهد بود. SLA می‌گیریم و مطابق با نیازها خدمت ارایه می‌دهیم که طبیعی است هزینه‌ها متناسب با نیازها افزایش می‌یابد. سرویس‌هایی هم که می‌دهیم مشخص است سرویس الماس، طلا، نقره و برنز داریم که متناسب با مصوبات سازمان تنظیم مقررات هزینه‌های آن مشخص است و قابلیت ارایه به همه لایه‌های پایین‌تری را دارد برای نشست‌های تخصصی اعلام آمادگی می‌کنیم تا بانک ها نیازهای خود را اعلام کنند زیرا ظرفیت کامل را داریم.

 برای بانک هزینه و مفهوم دو کفه ترازو است که آیا به سمت اختصاص یا به سمت شبکه‌های فیزیکی سوق یابیم اما برخی مفاهیم مثل امنیت و پایداری نباید ما را فریب دهد و فکر کنیم این راه به معنای امنیت بالا است.

قنبری: شرکت زیرساخت تنها مجموعه‌ای است که نمی‌شود بر آن فایق شد زیرا تنها شبکه ما در کشور است و فکر می‌کنیم سرعت حرکت هر مجموعه کشور را شرکت زیرساخت در دست دارد پس ما انتظار ویژه‌ای را از این مجموعه داریم.

تنها :همانگونه که می‌دانیم استفاده از ارتباطات زمینی سال 80 آغاز شد یکی از بانک‌ها از این نوع ارتباط برای ایجاد رابطه بین شعب استفاده کرد پس تامین ارتباطات شعب بانک‌ها مهم است و نیاز به شبکه اختصاصی دارد هرچند در کنارش از امکانات جانبی هم می‌شود استفاده کرد . از سال 80 این نیاز ارتباطات شبکه ای و اتصال ATMها و تجهیزات به مرکز به شدت احساس شد و به سمت ارتباطات ماهواره‌ای رفت. بانک‌ها سراغ ارتباطات نقطه به نقطه رفتند که نقطه شکل‌گیری واحدهای ارتباطی بانک‌ها شد و هسته‌های فنی شکل دادند و با گرفتن ارتباطات از تولیدکننده اصلی کشور یعنی مخابرات و مدیریت آن توسط خودشان یک شبکه اختصاصی برای خود راه‌اندای کردند. اما این سخنان در خصوص تاسیس شبکه بانکی کشور بسیار متفاوت است کسانی که با مفاهیم مالی سروکار دارند قطعا منفعت و هزینه‌ها را درک می‌کنند. حتی بزرگترین بانکی که بیشترین سرمایه‌گذاری را در زمینه کر کرده و بیش از 4 دیتا سنتر دارد آن بانک به سمت شرکتی در صحنه رقابت خواهد رفت که خدمات معمول‌تر و به صرفه‌تری را ارایه خواهد کرد. امیدوارم شرکتی که تاسیس می‌شود با ارایه سرویس‌های متنوع و SLA مناسب بتواند تمام بانک‌ها را راضی کند.

قنبری: از آقای مهندس شکوری تقاضا می‌کنم در مورد برنامه مطرح شاب که ایجاد شده جهت ارایه محصولات متنوع توضیح دهند.

شکوری: شرکت در حال تهیه طرح این شبکه است و قطعا به دلیل لحاظ نمودن همه الزامات و نیازمندی‌ها زمان مناسبی را باید در اختیار داشت تا طرحی که خواسته شبکه بانکی است اجرایی گردد عملیات اجرایی ما بعد از تهیه طرح خواهد بود در این طرح در نظر است از همه امکانات موجود استفاده شود شبکه مخابراتی کشور به عنوان بزرگترین شبکه موجود در بخش زمینی که خوشبختانه در همه شهرها و تعداد زیادی از روستاهای بزرگ شبکه ارتباطات دیتا را برقرار کرده است یکی از نقاط مثبت است. شبکه ماهواره‌ای که توسط شرکت خدمات انفورماتیک و سایر تامین‌کننده راه‌اندازی شد و سایر امکانات و زیرساخت که بانک‌ها برای خودشان ایجاد کردند به عنوان امکانات بالقوه محسوب می‌شود و در طرح استفاده می‌شود قطعا ملزم هستیم SLA که مورد نیاز است و قابل اندازه‌گیری است تامین کنیم اخیرا مخابرات به مشتریان تجاری خود نگاه ویژه‌ای داشته است .

آقای دکتر حکیم جوادی در طی جلسه‌ای اعلام فرمودند به همه نیازمندی‌های قانونی که این کار نیاز دارد کمک می‌کنند.

شبکه بانکی در IT بیش از 50 درصد سهم دارد

قنبری: حاصل بحث‌ها تا این لحظه این بود که ما در شبکه بانکی در حوزه ارتباطات مشکلاتی داریم و مرکزی به نام مرکز پاسخگویی نداریم. این نکات ما را به اینجا رساند که حداقل مرکزی به نام مرجع پاسخگویی برای ارتباطات و مخابرات باشد .همه می‌دانیم که بانک‌ها مخابراتی نیستند و مخابراتی‌ها هم بانکی نیستند ما هم نمی‌خواهیم مخابراتی وارد بانک و بالعکس باشد بلکه مشارکت داشته باشند پس این اولین تجربه است که دو نیرو را کنار هم قرار دهیم شاید هم برای اولین‌بار یک مجموعه‌ای با دو شریک 50 درصدی ایجاد می شود هرچقدر همکاری این دو مجموعه بیشتر باشد ما موفقیت بیشتری خواهیم داشت ما وقتی سراغ بانک‌ها می‌رویم همه می‌گویند SLA می‌خواهیم وقتی سراغ مخابرات می‌رویم می‌گویند قادریم هر SLA را ارایه ‌دهیم .از سویی بحث هزینه فایده در نظام بانکی مشخص است داشتن کنترل و یک مجموعه پاسخگو ضروری است از سویی ما حدود چهارماه است که منتظر حمله بزرگ سایبری به شبکه بانکی هستیم اگر این همکاری‌ها نباشد دچار مشکل خواهیم شد.

اگر 1600 میلیارد تومان در IT خرج کنیم حداقل 800 میلیارد تومان متعلق به شبکه بانکی است پس شبکه بانکی در IT بیش از 50 درصد سهم دارد.

 سوال این است که راه‌حل مناسب آیا ایجاد شبکه مستقل است یا استفاده از زیرساخت‌هاست تردیدی نیست ما نمی‌توانیم یک شبکه مستقل را از نو ایجاد کنیم ولی اگر شبکه همه بانک‌ها را بازسازی کنیم راهکارهای متفاوتی برای طراحی داریم که همه این ها  نیازمند مشارکت است.

حکیم جوادی: خوشبختانه دغدغه‌های شبکه بانکی مطرح و از سویی آمادگی شرکت مخابرات اعلام شد فکر می‌کنم متفق‌القول به ضرورت این شبکه رسیده‌ایم. ما به یک اپراتور برای این شبکه نیازمندیم که این اپراتور را با توجه به مفاهیم تغییر دادیم ولی باید بتوانیم دغدغه‌ها را در دو فاز کوتاه‌مدت و درازمدت برطرف کنیم که فکر می‌کنم SLA یکی از نیازهای جدی ما است که خواهش می‌کنم بحث SLA حل شود و نیازها مشخص شودتا ما بتوانیم به یک خط قابل قبول سرویس در فاز اول برسیم بحث جداسازی فیزیکال یا لاجیکال را هم حل کنیم تا معماری شبکه را مشخص کنیم و ما آمادگی کامل داریم و همدیگر را متقاعد خواهیم کرد و با تجربه جهانی و تکنولوژی موجود بحث جداسازی می‌تواند در سطح لاجیکال هم با تمهیدات ویژه دیده شود و نگرانی امنیت نداشته باشیم وزارت فناوری اطلاعات با تمام اطلاعات اعلام آمادگی کامل می‌کند.

جوانمردی: به عنوان یک نماینده از شبکه بانکی دو درخواست مهم و جدی دارم اول از حوزه مخابرات است که به هر حال ما انتظار داریم که تا روزی که این شبکه کامل شکل نگرفته SLA داشته باشیم و قاعدتا پاسخگویی و عدم پاسخگویی نباید تنها برعهده بانک‌ها باشد و به گونه‌ای این قوت قلب را به شبکه بانکی بدهند ،نکته دیگر در خصوص بانک مرکزی است که شاید قبل از اینکه بانک‌ها را درگیر تعامل با شرکت شاب کند باید یک فورمت را برای مجموعه بانک‌ها مشخص کند و به یک چشم‌انداز مشترک برسند که اگر می‌خواهند وارد این شبکه شوند چه از لحاظ کسب و کار، امنیت، الزامات، گستردگی و… رابطه دیتا سنتر باید مشخص شود به هر حال هرکدام از بانک‌ها یک روش برای خود دارند و قاعدتا دوست دارند این هزینه‌ها در طول هزینه‌هایی که الزامات بانک مرکزی برای شبکه‌های امن بانکی مدنظر قرار داده ،قرار بگیرد نه اینکه بعدا بخشی از این فرصت‌ها از بین رود.

قنبری: ممنون که نشست آرام و بدون چالش داشتیم پتانسیل و توان زیادی وجود دارد و امیدواریم با همکاری ذینفعان کار انجام شود.

نظر شما چیست؟