آیا سوئیچ دوم شتاب مسیر تراکنش ها را افزایش می دهد؟

به گزارش پایگاه خبری بانکداری الکترونیک در ماده 21 بسته سیاستی 90  پیش بینی شده است به منظور ساماندهی پایانه‌های پذیرش کارت‌های بانکی و فراهم آوردن امکان نظارت مؤثر مطابق با ضوابطی که به تایید رییس کل بانک مرکزی می‌رسد، شبکه الکترونیکی پرداخت کارتی ایجاد می شود.

دراین ماده اگر چه به وضوح هدف از شبکه الکترونیکی پرداخت کارتی، ساماندهی پایانه‌های پذیرش کارت‌های بانکی و فراهم آوردن امکان نظارت مؤثر بانک مرکزی ذکر شده است اما برخی اعتقاد دارند با توجه به بار زیاد روی شبکه شتاب بخصوص در زمان واریز یارانه های نقدی سوئیچ شتاب دوم یا همان سوتیچ شبکه پرداخت کارتی مستقل از شتاب ایجاد خواهد شد.

 اما اغلب کارشناسان اعتقاد دارند اگر چه یکی از مزایای ایجاد سوئیچ دوم ملی کمک به سوئیچ شتاب است اما نباید این مسئله راچندان مهم تلقی کرد. به زعم این کارشناسان سوئیچ ملی دوم می تواند باعث گذار از مرحله فعلی فضای حاکم بر بازار صنعت پرداخت الکترونیک و  پایانه های فروشگاهی باشد.

در حال حاضر بانکها منافع کلان خود را از طریق شرکتهای psp دنبال می کنند و در نتیجه این شرکت ها به صورت مستقل دارای  توجیه اقتصادی نبوده  یا اینکه از هویت واقعی برخوردار نیستند. ایجاد سوئیچ دوم در واقع گذار از مرحله فعلی به سمت وضعیت مطلوب است.

 چون این شرکتها این فرصت را پیدا می کنند تا به مرور سازوکارهای اقتصادی را در برنامه های خود پیاده سازی کنند. از سوی دیگر به مرور شرکتها ضعیفتر PSP فاقد توجیه اقتصادی شده و در نهایت تنها چند شرکت معدود به عنواند psp واقعی در کشور فعال خواهند ماند. در آن زمان بانک مرکزی می تواند این شرکتها را مسئقیما به شتاب متصل کند.

سوئیچ مسیر تراکنش ها را طولانی می کند

اما برخی کارشناسان نیز هستند که ایجاد سوئیچ دوم ملی را باعث افزایش هزینه و طول مسیر تراکنش ها ذکر می کنند. آنان می گویند فرض کنید کارت بانک صادر کننده A در پایانه شرکت  B  پذیرفته شود. این کارت باید به سویچ شبکه پرداخت الکترونیک رفته سپس به شتاب ارسال شده و از شتاب به سوئیچ بانک A رفته و پس از پردازش همین مسیر را برگردد. این مسیر خود بخود طولانی تر از مسیر فعلی است.

این  انتقاد چندان وارد نیست. چرا که درحال حاضر نیز مسیر به همین اندازه است. یعنی در حال حاضر وقتی کارت بانک A در پایانه بانک B  پذیرفته می شود. این تراکنش باید از سوئیچ PSP    وابسته به بانک B   به سوئیچ بانک B و سپس به شتاب و در نهایت به سوئیچ بانک A رفته و پس از پردازش همین مسیر را باز گردد.در نتیجه طول مسیر در زمان ایجاد سوئیچ دوم ملی با شرایط فعلی تغییر نخواهد کرد.

البته اگر طرح مگاپی اس پی ها اجرا می شد  و PSP ها نیز مستقیما به شتاب متصل می گردید طبعا مسیرها خیلی کوتاه شده و به تعبیر دیگر بهترین شکل ممکن برای ساماندهی PSP ها و پایانه های فروشگاهی اجرای طرح مگا پی اس پی ها به شمار می رود. اما از سوی دیگر وضعیت حاکم عملا اجازه اجرای این طرح را نمی دهد کما اینکه بانک مرکزی و بانک ها  یک سال روی اجرای طرح مذکور تلاش کردند.

ازسوی دیگر  با توجه به افزایش بانکها اگر شرکتهای PSP که خود تراکنشهای روزانه زیادی را به شتاب منتقل می کنند مستقیما به شتاب متصل شوند این شبکه عملا با اختلال بیشتر مواجه خواهد شد.

سوئچ دوم نیاز نیست

در همین حال کریم خمسه در گفتگو با خبرنگار بانکداری الکترونیک ایجاد سوییچ متمرکز دیگری را که در کنار سوییچ ملی قرار گیرد را ضروری ندانست و گفت: ایجاد این سوئیچ به اراده بانک ها بستگی دارد که برخی بانک ها نیز در حال حاضر سوییچ گروهی ایجاد کرده اند .

وی با اشاره به تجربه های جهانی خاطر نشان ساخت: معمولا در کشورهای دیگر یک سوییچ ملی وجود دارد که متعلق به ابزار ها ی حاکمیتی است ومابقی به صورت سوییچ های گروهی فعالیت می کنند .

خمسه معتقد است، سوییچ دومی که همه موظف به اتصال به آن باشند معنا ندارد بلکه در کنار سوییچ مادر (ملی ) باید سوییچ های منطقه ای وگروهی شکل بگیرد مانند الگوهایی که در دنیا وجود دارد.

وی تاکید کرد،برای ایجاد سوییچ گروهی که در کنار سوییچ مادرفعالیت دارند همه بانک ها باید با هم توافق کنند واین امر کاملا به اراده بانک ها بستگی دارد .

به گفته خمسه به طور مثال بانک ملی وصادرات که بالاترین تراکنش های مالی را دارا هستند با یک شرکت پرداخت الکترونیک توافق می کنند وسوییچ این دو بانک بزرگ بهم متصل می شود وبدین ترتیب تراکنش های انها با یکدیگر ردو بدل می شود که این توافق بین این دوبانک صورت گرفته وبدین ترتیب خودبخود یک سوییچ منطقه ای شکل خواهد گرفت.

این کارشناس بانکداری الکترونیک در خصوص ایجاد استقلال در شرکت های PSP عنوان کرد: PSP مستقل در شرایط فعلی کسب وکار در ایران معنا ندارد و در صورتیکه PSPها مستقیما به شتاب  متصل شوند توجیه اقتصادی به دنبال نخواهد داشت زیرا در حال حاضر کارمزد وجود ندارد.

خمسه در این خصوص افزود: در صورتیکه مدل کسب وکار مانند عرف بین المللی باشد می توان انتظاراستقلال PSP ها را داشت اما در حال حاضر که کارمزد خدمات بانکی حذف شده است نمی توان این انتظار را داشت زیرا اگر بانک هزینه پرداخت نکند این کار برای شرکت های پرداخت الکترونیک صرفه اقتصادی نخواهد داشت .
به گفته وی تغییر فضای کسب وکار اتوماتیک وار استقلال PSPها را به دنبال خواهد داشت.