آمارهای بانک مرکزی صحیح است

به گزارش پایگاه خبری بانکداری الکترونیک بر اساس نظر مسئولین اداره نظام های پرداخت بانک مرکزی، هنگام  محاسبه تراکنش های شتابی برای یک بانک ،در هر تراکنشی که بانک به عنوان صادر کننده یا  پذیرنده باشد به  شرط گذشتن از شبکه شتاب به حساب بانک محاسبه می شود. در حالی که بانک ها تنها گزارش تراکنش هایی را به بانک مرکزی ارسال می کنند که از روی پایانه متعلق به آنها اعم از خودپرداز یا کارتخوان فروشگاهی عبور کرده باشد (بانک در مقام پذیرنده کارت). اما اگر کارت این بانک ها روی پایانه بانک دیگر استفاده شود(یعنی بانک در مقام صادرکننده باشد ) این تراکنش به حساب بانک پذیرنده ثبت خواهد شد و در تعداد یا مبلغ تراکنش های بانک صادر کننده اثری ندارد.

این در حالی است که در گزارش  «ناهمخوانی آمارهای بانک مرکزی در حوزه نظامهای پرداخت در دست کم 9 بانک» فرض بر ان گذاشته شده بود که اسلوب مشترک است و بر اساس نظر برخی کارشناسان تراکنش های یک بانک به عنوان پذیرنده و هم صادر کننده معیار قرار گرفته بود.

اکنون با فرض پذیرش نقطه نظرات بانک مرکزی و اذعان به صحت آمارهای این  بانک  وپوزش از اینکه گزارش این رسانه در مورخ شنبه 27 اذر ماه بر  تحلیلی غیر صحیح استوار بوده  و طبعا نتیجه نادرست استخراج کرده، ذکر چند نکته ضروری است.

1-  به نظر می رسد بانک مرکزی باید در این باره اطلاع رسانی کند که چرا در محاسبه تراکنش های شتابی هم تراکنش های یک بانک به عنوان پذیرنده و هم صادر کننده معیار قرار می گیرد اما وقتی بانکها گزارش عملکرد خود را به بانک مرکزی می دهند تنها تراکنش هایی را  که پذیرنده هستند در عملکرد خود ثبت می کنند. به نظر میرسد برای اینکه از این به بعد در تحلیل ها شبهه ای ایجاد نشود باید اسلوب مشترک پایه محاسبات تراکنش های کل و شتاب باشد.

2- به زعم مسئولین اداره مذکور برخی بانکها کارت زیادی صادر کرده اند اما این کارتها در خودپردازها و پایانه های فروشگاهی بانکهای دیگر استفاده شده و در نتیجه در مجموع تراکنش های بانک صادر کننده اثری نخواهد داشت. این در حالی است که وقتی به 9 بانکی که تعداد تراکنش شتابی انها بیش از تراکنش کلشان بوده نگاه می‌کنیم می بینیم که تفاوت معناداری میان این بانک ها با دیگر بانک‌هایی که تراکنش شتابی کمتری از کل تراکنش دارند دیده نمی شود در حالی که مثلا برای بانک سپه یا رفاه تفاوت بین تراکنش شتابی و کل بسیار زیاد و معناد دار است. برای مثال بانکهای ملی و صادرات و ملت هر یک تعداد کارت صادره و سرانه کارت تا حدی نزدیک به هم دارند اما در عمل می بینیم که نسبت تراکنش شتابی به کل در بانک ملت 1.25 است در حالی که در بانک صادرات و ملی به ترتیب  0.50 و 0.67 است.

 
3- یکی از سوالات دیگر که ممکن است ایجاد شود ان است که آیا شبکه شتاب هر تراکنش را در واقع دو بار حساب می کند یعنی یک بار به حساب بانک پذیرنده و یک بار به حساب بانک صادر کننده؟ آیا در این صورت هنگام دریافت کارمزد تراکنش نیز همینگونه عمل می کند و دوبرابر کارمزد به حساب شرکت خدمات انفورماتیک واریز می شود و اساسا از دو طرف پذیرنده و صادرکننده کارت کارمزد دریافت می شود. این سوالاتی است که تنها مسئولان و کارشناسان  حوزه نظام پرداخت بانک مرکزی می‌توانند پاسخ دهند و ابهام زدایی کنند. البته اگر ابن بار همانند قبل رویه سکوت در پیش نگیرند.