نسل جدید پرداختیارها؛ ظرفیت‌های مغفول اقتصاد دیجیتال ایران

امیری: مجوز نباید به اهرمی برای امتیازگیری تبدیل شود

مصطفی امیری، مدیرعامل زرین‌پال، با انتقاد از رویکردهای محدودکننده در تنظیم‌گری صنعت پرداخت، تأکید کرد که آینده پرداخت‌یاری در گرو حفظ فضای نوآوری، تدوین نقشه راه روشن و افزایش تاب‌آوری زیرساخت‌های پرداخت کشور است.

به گزارش پایگاه خبری بانکداری الکترونیک ،مصطفی امیری مدیرعامل زرین‌پال با انتقاد از رویکردهای محدودکننده در تنظیم‌گری صنعت پرداخت، تأکید کرد که آینده پرداخت‌یاری در گرو حفظ فضای نوآوری، تدوین نقشه راه روشن و افزایش تاب‌آوری زیرساخت‌های پرداخت کشور است.

بیست‌ونهمین نمایشگاه بین‌المللی الکامپ در حالی میزبان فعالان اقتصاد دیجیتال و صنعت فناوری کشور است که آینده تنظیم‌گری حوزه پرداخت همچنان یکی از موضوعات مهم و چالش‌برانگیز این صنعت به شمار می‌رود. در همین راستا، مصطفی امیری، مدیرعامل زرین‌پال، در گفت‌وگو با پنل تخصصی ریسک‌نیوز، با تشریح تجربه شکل‌گیری پرداخت‌یارها، نسبت به پیامدهای مجوزمحور شدن این حوزه هشدار داد.

امیری با اشاره به شکل‌گیری پرداخت‌یارها در سال‌های ۱۳۹۵ و ۱۳۹۶ گفت: در آن مقطع، موجودیتی شکل گرفت که ارائه خدمات پرداخت به کسب‌وکارهایی را که به هر دلیل امکان دریافت مستقیم خدمات پرداخت از بانک‌ها را نداشتند، تسهیل می‌کرد.

وی افزود: پرداخت‌یارها در آن دوره توانستند بخشی از نیازهای حوزه پرداخت را پاسخ دهند و مسیر ارائه خدمات به کسب‌وکارهای مختلف را هموار کنند؛ اما در ادامه این بحث مطرح شد که آیا فعالیت آنها باید در قالب یک مجوز رسمی تعریف شود یا خیر.

مدیرعامل زرین‌پال با اشاره به دیدگاه مطرح‌شده در دوره مدیریت آقای حکیمی در بانک مرکزی اظهار کرد: در آن زمان این نگاه وجود داشت که صدور مجوز برای پرداخت‌یارها می‌تواند از یک سو محدودکننده باشد و از سوی دیگر ریسک‌های جدیدی برای بانک مرکزی ایجاد کند.

تجربه‌ای که می‌توانست مسیر پرداخت را تغییر دهد

امیری با تأکید بر ارزش تجربه آن دوره گفت: امروز که به آن مقطع نگاه می‌کنم، معتقدم تجربه ارزشمندی بود و اگر آن نگاه جدی‌تر شنیده می‌شد، شاید مسیر صنعت پرداخت امروز متفاوت بود.

وی ادامه داد: در آن مقطع پیشنهاد شده بود به جای تبدیل پرداخت‌یاری به یک مجوز، توافقنامه‌ای میان شرکت شاپرک و شرکت‌های ارائه‌دهنده خدمات پرداخت‌یاری شکل بگیرد تا این شرکت‌ها بتوانند در چارچوب مشخص فعالیت کنند و در عین حال، فضای نوآوری نیز ادامه داشته باشد.

به گفته امیری، یکی از مسائل مهم در تنظیم‌گری صنعت پرداخت این است که مجوز نباید به ابزاری برای محدود کردن کسب‌وکارهای نوآور تبدیل شود.

وی تصریح کرد: تجربه فعالیت در حوزه پرداخت و بانکداری نشان می‌دهد هر جا مجوز به شکل محدودکننده وارد شده، فضا را محدود کرده است. تجربه زیسته مدیران در آن مقطع نشان می‌داد که اصرار بر تبدیل پرداخت‌یاری به یک مجوز رسمی، الزاماً بهترین مسیر برای توسعه این صنعت نیست.

مدیرعامل زرین‌پال همچنین تأکید کرد: «نباید مجوز را اهرمی برای امتیازگیری کنیم»، چرا که چنین رویکردی می‌تواند تنظیم‌گری را از هدف اصلی خود دور کند.

نقشه راه اقتصاد دیجیتال؛ از اجرا تا فراموشی

امیری در ادامه با اشاره به نقشه‌های راه تدوین‌شده از سوی بانک مرکزی در حوزه‌های مختلف اقتصاد دیجیتال گفت: بانک مرکزی در مقاطعی نقشه راه‌هایی برای حوزه‌های مختلف ارائه کرد و حتی موضوعاتی مانند رمزارزها نیز در این اسناد مورد توجه قرار گرفت.

وی افزود: از میان موجودیت‌هایی که در آن نقشه راه‌ها پیش‌بینی شده بود، عمدتاً پرداخت‌یاری و پرداخت‌سازی شکل گرفتند و برخی دیگر از مدل‌ها مانند حساب‌یار و موجودیت‌های مشابه، هیچ‌گاه به مرحله اجرا نرسیدند.

امیری با اشاره به فلسفه اولیه این نقشه راه‌ها اظهار کرد: قرار بود اگر موجودیتی در حوزه پرداخت شکل گرفت، امکان توسعه و گسترش آن به حوزه‌های دیگر نیز فراهم شود؛ اما این نقشه راه به هر دلیلی در ادامه کنار گذاشته شد.

وی تدوین یک نقشه راه جدید را یکی از مطالبات جدی فعالان صنعت پرداخت دانست و گفت: امروز که درباره مجوزها با بانک مرکزی و سایر نهادهای تصمیم‌گیر و تصمیم‌ساز گفت‌وگو می‌کنیم، یکی از پیشنهادهای جدی این است که یک نقشه راه مشخص ارائه شود؛ نقشه‌ای که در آن مشخص باشد چه موجودیت‌هایی باید شکل بگیرند و اقتصاد ایران به چه مدل‌هایی از خدمات نیاز دارد.

هشدار درباره روزی که شبکه پرداخت از کار بیفتد

مدیرعامل زرین‌پال در بخش دیگری از سخنان خود، موضوع تاب‌آوری شبکه پرداخت را به شرایط بحرانی کشور گره زد و گفت: بسیاری از شرایطی که امروز با آنها مواجه هستیم، موضوعاتی بودند که پیش‌تر درباره آنها هشدار داده شده بود.

امیری ادامه داد: اگر شبکه پرداخت به هر دلیلی دچار اختلال شود، باید از قبل برای راهکار جایگزین فکر کرده باشیم. آیا قرار است مردم دوباره به سمت جابه‌جایی پول نقد بروند؟ آیا باید برای پاسخ به این شرایط، اسکناس بیشتری چاپ شود؟

وی تأکید کرد: این مسائل نشان می‌دهد تاب‌آوری شبکه پرداخت صرفاً یک مسئله فنی نیست، بلکه بخشی از زیرساخت اقتصادی کشور است و باید برای شرایط بحرانی، راهکارهای جایگزین و قابل اتکا وجود داشته باشد.

پرداخت‌یار بدون نوآوری؛ پایان بازی در رقابت قیمتی

امیری در پایان با تأکید بر فلسفه وجودی پرداخت‌یارها گفت: ماهیت یک پرداخت‌یار این است که بتواند در سرویس خود نوآوری ایجاد کند و خدمت جدیدی به بازار ارائه دهد.

وی افزود: اگر پرداخت‌یار نتواند نوآوری کند و خدمت جدیدی اضافه کند، در نهایت تنها راه باقی‌مانده برای ادامه رقابت، کاهش هزینه‌ها خواهد بود.

مدیرعامل زرین‌پال خاطرنشان کرد: وقتی نوآوری در یک اکوسیستم وجود نداشته باشد، موجودیت‌های فعال در بازار مجبور می‌شوند برای بقا، هزینه‌ها و قیمت‌های خود را کاهش دهند تا بتوانند در رقابت دوام بیاورند.

نظر شما چیست؟