کارشناسان امنیت سایبری هشدار می‌دهند که پیشرفت هوش مصنوعی و افزایش سرعت شناسایی نقص‌های نرم‌افزاری می‌تواند به بروز اختلالات تازه در اینترنت منجر شود. بر اساس پژوهشی از شرکت VulnCheck، شمار آسیب‌پذیری‌های دیجیتال شناسایی‌شده نسبت به سال گذشته دو برابر شده است؛ درحالی‌که مهاجمان نیز می‌توانند در برخی موارد، ابزارهای سوءاستفاده از این ضعف‌ها را در مدت چند ساعت توسعه دهند.
به گزارش پایگاه خبری بانکداری الکترونیک به نقل از سیتنا، هفت متخصص امنیت سایبری به رویترز گفته‌اند پیشرفت هوش مصنوعی و افزایش توانایی آن در شناسایی آسیب‌پذیری‌های نرم‌افزاری، احتمالاً به بروز اختلالات بیشتری در اینترنت منجر خواهد شد؛ اختلالاتی مشابه آنچه این هفته وب‌سایت‌های دولتی در نقاط مختلف جهان را تحت تأثیر قرار داد.
بر اساس پژوهشی از شرکت اطلاعات تهدیدات سایبری VulnCheck که قرار است در روزهای آینده منتشر شود، تعداد نقص‌های امنیتی دیجیتال شناسایی‌شده نسبت به سال گذشته دو برابر شده است؛ افزایشی که هوش مصنوعی نقش مهمی در آن داشته است.
«متیو پرینس»، مدیرعامل شرکت زیرساخت دیجیتال کلادفلر (Cloudflare)، به رویترز گفت از وجود تعداد زیادی آسیب‌پذیری شدید دیگر در بخش‌های مهم نرم‌افزاری مطلع است که روند رفع آن‌ها آغاز شده است. او پیش‌بینی کرد با آشکار شدن ضعف‌های پنهان اینترنت به کمک هوش مصنوعی، ماه‌های پرمشغله‌ای در انتظار فعالان این حوزه باشد.
پرینس در مصاحبه‌ای در روز پنجشنبه گفت: «فکر می‌کنم دو سال آینده را در شرایطی سپری خواهیم کرد که هر هفته احساس می‌شود همه‌چیز در آستانه فروپاشی است.»
اختلالاتی که از روز چهارشنبه وب‌سایت‌های دولتی در اروپا و دیگر مناطق را درگیر کرد، پس از شناسایی آسیب‌پذیری‌هایی در زبان برنامه‌نویسی PHP رخ داد؛ زبانی قدیمی و پرکاربرد که بخش بزرگی از اینترنت بر پایه آن فعالیت می‌کند.
اپراتورها و مدیران سامانه‌ها برای رفع این ضعف‌ها شتاب کرده‌اند تا از سوءاستفاده گسترده مهاجمان جلوگیری کنند. برخی از آن‌ها نیز که نگران بودند پیش از اقدام هکرها فرصت به‌روزرسانی نرم‌افزارهای خود را نداشته باشند، ترجیح دادند وب‌سایت‌هایشان را موقتاً از دسترس خارج کنند تا پس از ایمن‌سازی دوباره آن‌ها را فعال کنند.
«پاتریک گاریتی»، پژوهشگر شرکت VulnCheck، گفت تلاش گسترده برای رفع آسیب‌پذیری‌های PHP در هفته‌ای رخ داد که از قبل نیز برای امنیت سایبری بسیار شلوغ بود.
در همین هفته، آسیب‌پذیری‌هایی در Node.js، یکی از جایگزین‌های PHP، و نرم‌افزار پخش محتوای Plex افشا شد. همچنین، رخنه‌های امنیتی مرتبط با درگاه هوش مصنوعی LiteLLM و پلتفرم توسعه نرم‌افزار Railway گزارش شد.
از سوی دیگر، مشخص شد شرکت هندی eMudhra که در حوزه صدور گواهی‌های دیجیتال فعالیت می‌کند، از یک کلید رمزنگاری بسیار ضعیف استفاده کرده بود؛ ضعفی که می‌توانست کاربران در سراسر اینترنت را در معرض خطر قرار دهد.
گاریتی گفت: «اگر فقط در همین هفته چهار یا پنج مورد از این دست را دیده‌ایم، انتظار دارم موارد بسیار بیشتری هم رخ دهد. فکر می‌کنم برای هر سامانه‌ای که از طریق اینترنت در دسترس است، موارد اضطراری بیشتری برای رفع آسیب‌پذیری‌ها پیش خواهد آمد.»
کوتاه‌تر شدن زمان واکنش به تهدیدها
پایگاه‌های کد نرم‌افزاری که برنامه‌های امروزی را اجرا می‌کنند، بسیار گسترده‌اند. در چنین محیط‌هایی، خطاهای برنامه‌نویسی یا همان «باگ‌ها» که راه را برای نفوذ مهاجمان باز می‌کنند، ممکن است در بخش‌هایی غیرمنتظره پدیدار شوند.
در گذشته، شناسایی این خطاها به مهارت فنی اولیه نیاز داشت و بهره‌برداری از آن‌ها برای ساخت ابزارهای نفوذ، که «اکسپلویت» نامیده می‌شوند، ممکن بود چند هفته یا چند ماه کار متخصصان باتجربه را به خود اختصاص دهد.
این فاصله زمانی به مدافعان فرصت می‌داد تا خطاها را برطرف کنند و به‌روزرسانی‌های نرم‌افزاری را به‌تدریج منتشر کنند.
اما هوش مصنوعی عملاً این فرض را از بین برده است. مدل‌های هوش مصنوعی می‌توانند با بررسی شبانه‌روزی کدهای نرم‌افزاری، آسیب‌پذیری‌های متعددی را یکی پس از دیگری شناسایی کنند و در برخی موارد، ابزارهای بهره‌برداری از آن‌ها را ظرف چند ساعت توسعه دهند.
«شین فرای»، مدیر ارشد فناوری شرکت امنیتی RunSafe Security مستقر در ایالت ویرجینیا، گفت عملکردی که مدل‌های هوش مصنوعی طی چند ماه گذشته از خود نشان داده‌اند، تردیدها درباره تأثیر تحول‌آفرین این فناوری بر صنعت امنیت سایبری را تا حد زیادی برطرف کرده است.
او گفت: «آنچه به‌طور اساسی و غیرقابل‌انکار در حال تغییر است، بازه زمانی لازم نه‌تنها برای یافتن آسیب‌پذیری‌ها، بلکه برای تبدیل آن‌ها به ابزارهایی است که مهاجمان بتوانند از آن‌ها استفاده کنند.»
آیا افزایش آسیب‌پذیری‌ها به حملات موفق‌تر منجر می‌شود؟
اگرچه تمام کارشناسانی که با رویترز گفت‌وگو کردند، معتقد بودند زمان در اختیار مدافعان برای واکنش به تهدیدها کوتاه‌تر شده است، درباره اینکه هوش مصنوعی به موجی از حملات موفق هکری منجر خواهد شد یا نه، اختلاف‌نظر داشتند.
«دنیل استنبرگ»، توسعه‌دهنده اصلی ابزار انتقال فایل curl، معتقد است آسیب‌پذیری‌هایی که مدل‌های هوش مصنوعی کشف می‌کنند، اغلب از انواع پیچیده و خاصی هستند که بهره‌برداری از آن‌ها برای مهاجمان مخرب دشوار است.
«رامی رحمان»، مهندس ارشد راهکارهای شرکت امنیت سایبری ArmorCode، نیز تأکید کرد: «افشای آسیب‌پذیری‌های بیشتر، لزوماً به معنای موفقیت بیشتر حملات نیست.»
شواهد اولیه‌ای نیز در ارتباط با آسیب‌پذیری PHP که این هفته نگرانی جهانی ایجاد کرد، وجود داشت.
شرکت اطلاعات تهدیدات سایبری Hunt.io اعلام کرد، مانند آمازون و کلادفلر، تلاش‌های گسترده‌ای برای سوءاستفاده از این نقص مشاهده کرده است. بااین‌حال، «استبان بورخس»، رئیس بخش پژوهش این شرکت، گفت تا ساعت ۱۴ روز پنجشنبه به وقت شرق آمریکا، مجرمان سایبری تحت رصد این شرکت ظاهراً نتوانسته بودند ابزار عملیاتی موفقی برای بهره‌برداری از این آسیب‌پذیری بسازند.
در مقابل، مدیرعامل کلادفلر به رویترز گفت شواهد موردی از نفوذهایی مرتبط با آسیب‌پذیری PHP مشاهده کرده است.
پرینس معتقد است موج فزاینده آسیب‌پذیری‌های کشف‌شده با هوش مصنوعی ممکن است صنعت فناوری را دچار نگرانی کند، اما در نهایت نتیجه‌ای مثبت خواهد داشت.
او این وضعیت را به از بین بردن هیولاهای پنهان در یک خانه تسخیرشده تشبیه کرد و گفت مواجهه با آن‌ها ممکن است ترسناک باشد، اما رها کردنشان پشت درهای بسته و اجازه دادن به ادامه فعالیتشان، بسیار بدتر است.
او در پایان گفت: «واقعیت این است که بسیاری از این مشکلات را برطرف خواهیم کرد.»
نظر شما چیست؟