سید محمد سعید طباطبایی، مدیرعامل شرکت خدمات انفورماتیک، در نشست «نوآوری در پایداری خدمات بانکی» با تکیه بر تجربیات عملیاتی اخیر، بر ضرورت تقویت زیرساخت‌های پشتیبان و تدوین فرایندهای دقیق مدیریت بحران برای تضمین تداوم خدمات در شبکه بانکی تأکید کرد. وی با اشاره به نقش کلیدی سامانه «هور» در حفظ پایداری خدمات، بر اهمیت گذار به سمت مدل‌های امن‌تر و هوشمندتر در مواجهه با تهدیدات نوین تأکید نمود.
به گزارش پایگاه خبری بانکداری الکترونیک، به نقل از روابط عمومی شرکت خدمات انفورماتیک، سید محمد سعید طباطبایی در نشست «نوآوری در پایداری خدمات بانکی» در دوازدهمین رویداد بزرگ تراکنش ایران، با اشاره به تجربه شرکت خدمات انفورماتیک در مواجهه با حمله سایبری اخیر اظهار کرد: «واقعیت این است که اتفاقی که افتاد، تمام محاسبات و برنامه‌ها را برهم زد.»
وی در همین چارچوب افزود: شرکت خدمات انفورماتیک مجموعه‌ای نیست که به موضوعات امنیتی کم‌توجهی کرده باشد و ساختار امنیت و معاونت تخصصی آن بیش از یک دهه سابقه دارد؛ با این‌حال، حادثه‌ای بسیار سنگین و نگران‌کننده رخ داد.
وی با تأکید بر اینکه هیچ سازمانی نباید خود را در برابر تهدیدات سایبری مصون بداند، تصریح کرد: «این تصور که ما کاملا مصون هستیم، یک تصور کاملاً اشتباه است و رخ ندادن حادثه در یک مجموعه لزوماً به معنای رعایت کامل ملاحظات امنیتی نیست.
اهمیت تقویت زیرساخت‌ها و مدیریت چالش‌های تامین تجهیزات
مدیرعامل شرکت خدمات انفورماتیک با اشاره به وابستگی بیش از ۹۰ درصد بانک‌های بزرگ کشور به زیرساخت‌های Mainframe شرکت IBM گفت: محدودیت دسترسی به خدمات و پشتیبانی این شرکت در ایران، مدیریت بحران را با پیچیدگی بیشتری مواجه می‌کند. به همین دلیل، مسئولیت بانک‌ها و شرکت‌های پیمانکار در حوزه امنیت و پایداری خدمات نیازمند بازنگری جدی است.
طباطبایی با اشاره به نقش سامانه «هور» در برنامه تداوم کسب‌وکار شرکت خدمات انفورماتیک اظهار کرد: «وقتی بهمن‌ماه مسئولیت شرکت را بر عهده گرفتم، اولین موضوعی که دنبال کردیم توسعه سامانه هور بود.»
وی افزود: این سامانه با پیگیری‌های انجام‌شده در هفته نخست جنگ برای بانک‌ها عملیاتی شد و پس از وقوع حادثه سایبری، ظرف چند ساعت بستر انتقال سوئیچ کارت بانک‌ها به هور فراهم شد.
او اضافه کرد: در نبود این زیرساخت، حفظ تاب‌آوری بانک‌ها در یک ماه پس از حادثه بسیار دشوارتر می‌شد و نسخه‌های متعددی از سامانه هور نیز تاکنون ارائه شده و توسعه آن ادامه دارد.
تجربیات توسعه زیرساخت‌های پردازشی و مدیریت حجم تراکنش‌ها
طباطبایی با مرور توسعه سامانه‌های بانکی از جمله ساتنا، پایا، چکاوک و زیرساخت‌های پرداخت کارتی در دهه‌های ۸۰ و ۹۰ گفت: در آن دوره توسعه گسترده‌ای در خدمات بانکی انجام شد، اما موضوعات امنیت سایبری و پدافندی در بسیاری از پروژه‌ها مورد توجه کافی قرار نگرفت.
وی با اشاره به پردازش روزانه بیش از ۲۰۰ میلیون تراکنش در برخی بانک‌های بزرگ افزود: افزایش مستمر حجم تراکنش‌ها، فشار سنگینی بر سوئیچ‌های کارت و زیرساخت‌های پردازشی بانک‌ها وارد کرده و هزینه‌های چندهمتی را برای ارتقای سخت‌افزار و بهینه‌سازی عملکرد به آن‌ها تحمیل می‌کند.
مدیرعامل شرکت خدمات انفورماتیک تأکید کرد: «اعتقاد خود من این است که بخش قابل توجهی از تراکنش‌های نظام بانکی ما آفلاین است و اصلاً ماهیت آنلاین ندارد و می‌تواند خیلی راحت در فرایندهای شبانه بانک‌ها با هزینه‌ای بسیار کمتر از الان پردازش شود.»
وی افزود: بازتعریف این فرایندها می‌تواند فشار بر زیرساخت‌های بانکی را کاهش دهد و منابع سرمایه‌گذاری بانک‌ها را به سمت تقویت زیرساخت‌های پشتیبان و BCP هدایت کند.
ضرورت ارتقای مدل‌های تداوم کسب‌وکار (BCP)
طباطبایی همچنین با انتقاد از وضعیت تداوم کسب‌وکار در شبکه بانکی گفت: به‌جز برخی استثناها، بسیاری از بانک‌ها فاقد BCP مؤثر هستند و در برخی موارد سایت پشتیبان صرفاً برای اعلام وجود چنین زیرساختی ایجاد شده است.
وی یکی از مهم‌ترین درس‌های حادثه اخیر را ضرورت تدوین فرایندهای عملیاتی مشخص دانست و با بیان اینکه هرجایی که ما فرایند مشخص و مدون نداریم، ضربه می‌خوریم، افزود: مشکلات معمولاً در بخش‌هایی آشکار می‌شوند که اقدامات و مسئولیت‌ها مبهم هستند.
مدیرعامل شرکت خدمات انفورماتیک با تأکید بر اهمیت صحت و سازگاری داده‌ها (Data Integrity & Consistency) اظهار داشت: برای بازیابی اطلاعات بانکی باید بتوان تمام تراکنش‌های دوره اختلال را بازسازی کرد؛ فرایندی که از نظر فنی بسیار پیچیده است.
وی افزود: یکی از چالش‌های مهم، دسترسی فوری به داده‌های سالم، صحیح و قابل اتکا در خارج از محیط اصلی بانک است که این هدف اکنون تا حد زیادی تأمین شده است. بانک‌ها نیز باید با نگهداری داده‌ها در چند محیط مستقل، امکان بازیابی سریع خدمات را فراهم کنند.
طباطبایی همچنین به اختلالات روزانه در شبکه بانکی اشاره کرد و گفت: بسیاری از این اختلالات نمود بیرونی ندارند، اما هنگام وقوع بحران‌های بزرگ، نبود داده‌های صحیح و چالش مغایرت‌گیری با اطلاعات شتاب و شاپرک می‌تواند فرایند بازگشت خدمات را دشوار کند.
نگاه به آینده؛ از امنیت داده‌ها تا مقابله با تهدیدات کوانتومی
مدیرعامل شرکت خدمات انفورماتیک در پایان، با اشاره به پیچیدگی و نوآوری مشاهده‌شده در حمله اخیر، نسبت به تهدیدات آینده از جمله تهدیدات کوانتومی هشدار داد و بر ضرورت برنامه‌ریزی برای حفاظت از زیرساخت‌های رمزنگاری بانکی تأکید کرد.
وی همچنین مستندسازی تجربیات، پشتیبان‌گیری صحیح، تعیین فرایندهای بازیابی و تقویت فرهنگ مدیریت بحران را ضروری دانست و تأکید کرد که در شرایط وقوع حملات مخرب، همه بخش‌ها باید بر اساس فرایندهای از پیش تعیین‌شده برای بازگرداندن سریع خدمات همکاری کنند و بپذیرند که در شرایط جنگی قرار داریم و باید برای عبور از آن همه با هم همدلانه پیش برویم نه اینکه در این شرایط به دنبال مقصر برویم. صد البته این به معنای رد برخی کم کاری‌ها نیست که آن هم در زمان خود باید پیگیری شود.
نظر شما چیست؟