حسن بان، کارشناس ارشد مالی و مدیرعامل پلتفرم بانکداری نئومسکن، در پنل تخصصی «توکن‌سازی دارایی و ترازنامه بانک‌ها» در استودیو سخنکده متن، با نقد نگاه تک‌بعدی به توکن‌سازی، بر ضرورت ایجاد مدل‌های متنوع برای انتقال دارایی از ترازنامه بانک‌ها تأکید کرد. وی ضمن اشاره به خلاء قانونی در حوزه توکن‌ها، مدل‌های مختلف ساختاری از جمله استفاده از SPV و مدل‌های مبتنی بر پشتوانه‌دار بودن (Asset-Backed) را برای مدیریت دارایی‌ها در اقتصاد خرد بررسی کرد.
حسن بان، کارشناس ارشد مالی و مدیرعامل پلتفرم بانکداری نئومسکن، در ابتدای سخنان خود در پنل تخصصی «توکن‌سازی دارایی و ترازنامه بانک‌ها» در استودیو سخنکده متن، تأکید کرد که توکن‌سازی نباید تنها راهکار موجود تلقی شود.
وی با اشاره به مدل‌های سنتی در بازار سرمایه گفت: «در گذشته، دارایی‌ها از طریق ایجاد یک شرکت با اهداف خاص (SPV) یا شرکت‌های با مسئولیت محدود، به صورت واحدهای سرمایه‌ای در اختیار سرمایه‌گذاران قرار می‌گرفتند که بازاری سنتی را ایجاد می‌کرد. اما آنچه امروز مد نظر ماست، فراتر از بازارهای سنتی است.»
وی افزود: «هدف اصلی ما، فراتر از بورس، ایجاد سیستمی است که بانک‌ها، سازمان خصوصی‌سازی یا نهادهای غیربانکی بتوانند دارایی‌های خود (اعم از املاک، امتیازات یا سایر دارایی‌ها) را در قالب واحدها یا توکن‌های مختلف، در اختیار طیف وسیعی از مردم (از اقتصاد خرد تا کلان) قرار دهند تا از طریق این فرآیند، دارایی از ترازنامه خارج و نقدینگی جایگزین آن شود.»
مدیریت ترازنامه از طریق فروش واحدهای خرد
کارشناس ارشد مالی در تشریح مکانیسم این فرآیند گفت: «وقتی بانک یا سازمان مذکور، دارایی خود را (اعم از زمین یا یک شرکت) به این مدل‌ها تبدیل می‌کند، در واقع با فروش آن به هزاران سرمایه‌گذار خرد، دارایی را از سمت راست ترازنامه خارج و در مقابل، پول نقد را به سمت چپ ترازنامه هدایت می‌کند. در این مدل، ریسک ثانویه یا نوسانات بازار پس از فروش، دیگر با بانک مرتبط نخواهد بود و بانک تنها مبلغ معادل دارایی را دریافت می‌کند.»
چالش نبود چارچوب قانونی و دستورالعمل‌های بانک مرکزی
با این حال، بان در بخش مهمی از سخنان خود به یک خلاء بزرگ اشاره کرد: «بزرگترین مشکل فعلی این است که توکن‌ها هنوز فاقد جایگاه و جایگاه قانونی مشخصی هستند. برخلاف سهام که قیمت آن در بازار مشخص است، توکن‌ها هنوز در قالب اقتصاد خرد به درستی تعریف نشده‌اند. در واقع، اقتصاد کلان ما هنوز طراحی نشده و بانک مرکزی دستورالعمل‌های مشخص و قطعی برای این حوزه ابلاغ نکرده است.»
سه مدل ساختاری برای توکن‌سازی دارایی‌ها
وی در پایان، سه روش موجود برای ساختاردهی به توکن‌ها را تبیین کرد:
۱. مدل مستقیم: توکن‌سازی مستقیم دارایی (که به دلیل نبود جایگاه قانونی، با چالش‌هایی روبروست).
۲. مدل واسط (SPV): قرار دادن دارایی در یک شرکت با اهداف خاص (SPV) و سپس انتشار توکن یا واحد (Unit) از طریق آن.
۳. مدل مبتنی بر پشتوانه (Asset-Backed): مشابه مدل‌های موجود در سکوک، که در آن توکن‌ها دارای پشتوانه مستقیم دارایی هستند و می‌توان از مدل‌های مختلف مالکیت یا بهره‌وری در آن‌ها استفاده کرد.
نظر شما چیست؟