یک کارشناس صنعت پرداخت تاکید کرد: شرکت‌های پرداخت برای حفظ جایگاه خود باید از مدل‌های سنتی فاصله بگیرند و به سمت خدمات هوشمند و داده‌محور حرکت کنند.
به گزارش پایگاه خبری بانکداری الکترونیک به نقل از ایبنا، در شرایطی که فین‌تک‌ها و پلتفرم‌های دیجیتال به‌تدریج نقش پررنگ‌تری در ارتباط با مشتریان و ارائه خدمات مالی پیدا می‌کنند، شرکت‌های پرداخت نیز برای حفظ جایگاه خود ناگزیرند از تمرکز صرف بر پردازش تراکنش‌ها فاصله بگیرند و به سمت ارائه خدمات هوشمند، داده‌محور و پلتفرمی حرکت کنند؛ تحولی که می‌تواند آینده این صنعت را در سال‌های پیش‌رو تحت تأثیر قرار دهد.
حال این پرسش مطرح می‌شود که شرکت‌های پرداخت برای حفظ جایگاه خود در اقتصاد دیجیتال، تا چه اندازه باید در مدل‌های سنتی فعالیت بازنگری کنند و چه فرصت‌ها و تهدیدهایی طی ۵ سال آینده در مسیر تحول این صنعت قرار دارد؟
در همین زمینه صابر امامی، مدیرعامل گروه داده‌پردازی پارسیان در گفت‌وگو با خبرنگار ایبنا؛ مهم‌ترین تهدید پیش روی صنعت پرداخت طی پنج سال آینده را تأخیر در حرکت به سمت خدمات نوین و ناتوانی در همراهی با تغییرات فناوری دانست و افزود: مسیری که با سرمایه‌گذاری در هوش مصنوعی، اعتبارسنجی مبتنی بر داده و پردازش لحظه‌ای اطلاعات می‌تواند به فرصتی برای توسعه تبدیل شود.
امامی اظهار کرد: صنعت پرداخت ایران از زیرساخت گسترده، شبکه‌های پردازش پایدار، مراکز داده امن و نیروی انسانی متخصص برخوردار است؛ بنابراین، ظرفیت فنی لازم برای ورود به مرحله جدیدی از فعالیت وجود دارد. مسئله اصلی این است که این ظرفیت‌ها تا چه اندازه در خدمت توسعه محصولات جدید و پاسخ‌گویی به نیازهای در حال تغییر کسب‌وکارها قرار می‌گیرند.
پرداخت به‌عنوان خدمت؛ مسیر تازه فعالیت PSPها
این کارشناس صنعت پرداخت با اشاره به گسترش مدل پرداخت به‌عنوان خدمت (PaaS) در جهان گفت: در این مدل، شرکت پرداخت به‌جای ارائه یک بسته ثابت مانند کارتخوان یا درگاه مشخص، زیرساخت خود را از طریق رابط‌های برنامه‌نویسی کاربردی (API) ماژولار و مقیاس‌پذیر در اختیار فین‌تک‌ها، پلتفرم‌های تجارت الکترونیک و سایر کسب‌وکارها قرار می‌دهد تا آن‌ها بتوانند خدمات پرداخت را متناسب با نیاز خود طراحی کنند.
وی افزود: شرکت‌های بزرگ پرداخت ایران زیرساخت پردازشی و تیم‌های مهندسی توانمندی دارند که امکان ارائه خدمات در مقیاس بالا را فراهم می‌کند. این ظرفیت می‌تواند زمینه تبدیل شرکت‌های پرداخت به ارائه‌دهندگان زیرساخت‌های نرم‌افزاری و خدمات ماژولار را ایجاد کند.
امامی تحقق این تحول را نیازمند سه اقدام دانست و گفت: به‌روزرسانی چارچوب‌های نظارتی متناسب با خدمات جدید، افزایش همکاری میان شرکت‌های برخوردار از زیرساخت و کسب‌وکارهای نوآور و توسعه معماری‌های نرم‌افزاری مدرن برای بازطراحی صنعت پرداخت در دهه آینده ضروری است.
به گفته وی، چارچوب‌های نظارتی در دوره گسترش شبکه پرداخت نقش مهمی در ایجاد امنیت و ثبات داشته‌اند؛ اما با بلوغ صنعت، لازم است امکان توسعه خدمات جدید، اتصال امن API ها و ارائه راهکارهای پرداخت بدون کارت فیزیکی نیز فراهم شود. در این مدل، نوآوری می‌تواند در لایه‌های مختلف شبکه و با مشارکت بازیگران چابک شکل بگیرد.
فین‌تک‌ها؛ بخشی از آینده صنعت پرداخت
امامی درباره احتمال انتقال بخشی از ارزش اقتصادی صنعت پرداخت به فین‌تک‌ها و پلتفرم‌های دیجیتال اظهار کرد: این روند در حال وقوع است و باید آن را فرصتی برای توسعه اکوسیستم دانست، نه صرفاً تهدیدی برای شرکت‌های پرداخت.
این کارشناس صنعت پرداخت توضیح داد: با فراگیرشدن پرداخت دیجیتال، اتصال به شبکه پرداخت به‌تدریج به زیرساختی عمومی تبدیل می‌شود و تمایز میان بازیگران بیش از گذشته در تجربه کاربری، ارتباط مستقیم با مشتری و توانایی ارائه خدمات متناسب با نیاز او شکل می‌گیرد. فین‌تک‌ها به دلیل چابکی و شناخت رفتار کاربران، در این بخش ظرفیت نقش‌آفرینی دارند.
مدیرعامل گروه داده‌پردازی پارسیان تأکید کرد: رشد فین‌تک‌ها لزوماً به معنای از دست رفتن سهم شرکت‌های پرداخت نیست؛ زیرا این کسب‌وکارها برای ارائه خدمات خود به زیرساخت پایدار نیاز دارند. هرچه اکوسیستم اقتصاد دیجیتال گسترش پیدا کند، نیاز به زیرساخت‌های مطمئن نیز افزایش می‌یابد و سهم هر بازیگر به نقشی بستگی خواهد داشت که در این زنجیره بر عهده می‌گیرد.
وی با اشاره به اهمیت نوآوری فناورانه افزود: سرمایه‌گذاری هدفمند در هوش مصنوعی، اعتبارسنجی مبتنی بر داده و پردازش لحظه‌ای اطلاعات می‌تواند به شرکت‌های پرداخت کمک کند محصولات جدید را سریع‌تر به بازار عرضه کنند و با تغییر نیازهای کسب‌وکارها هماهنگ بمانند.
۳اولویت برای بازطراحی صنعت پرداخت در دهه آینده
امامی درباره تغییرات ضروری برای آینده صنعت پرداخت گفت: نخستین اولویت، گذار از مدل سخت‌افزارمحور به پلتفرم‌های «پرداخت به‌عنوان خدمت» و توسعه خدمات نرم‌افزاری کسب‌وکارهاست. در این مسیر، پایانه فروش می‌تواند به ابزاری هوشمند تبدیل شود که با نرم‌افزارهای حسابداری، انبارداری، زنجیره تأمین و مدیریت مشتری ارتباط دارد.
این کارشناس صنعت پرداخت دومین اولویت را استفاده مؤثر از داده‌های پرداخت برای توسعه اعتباردهی دانست و اظهار کرد: اطلاعات تراکنشی می‌تواند در کنار روش‌های سنتی اعتبارسنجی، تصویر دقیق‌تری از جریان نقدی و الگوی فروش کسب‌وکارها ارائه دهد. این اطلاعات، با رعایت ضوابط قانونی، می‌تواند در ارزیابی وضعیت مالی پذیرندگان و تسهیل دسترسی کسب‌وکارهای خرد به اعتبار مورد استفاده قرار گیرد.
به گفته امامی، تحقق این ظرفیت به تعریف سازوکارهای قانونی برای استفاده از داده‌ها، روشن‌شدن حدود مالکیت و دسترسی به اطلاعات و حفاظت از حریم خصوصی نیاز دارد. بانک‌ها نیز به دلیل تجربه خود در مدیریت ریسک، می‌توانند در توسعه این روش‌ها نقش مؤثری داشته باشند. آشنایی تدریجی کمیته‌های اعتباری با نتایج مدل‌های مبتنی بر داده و اجرای طرح‌های آزمایشی در گروه‌های محدود، می‌تواند به افزایش اعتماد به این ابزارها کمک کند.
وی سومین اولویت را حرکت به سمت تنظیم‌گری باز و چابک عنوان کرد و افزود: همکاری بانک‌ها، شرکت‌های پرداخت، فین‌تک‌ها و نهاد ناظر برای تدوین استانداردهای بانکداری باز، مدیریت ریسک و حفاظت از داده‌ها ضروری است. ایجاد فضای رقابتی برابر و فراهم‌کردن امکان اتصال امن API ها با رضایت کاربر نیز می‌تواند زمینه مشارکت بیشتر بخش خصوصی و نیروهای متخصص را فراهم کند.
امامی در جمع‌بندی تأکید کرد: آینده صنعت پرداخت به توانایی آن در همراهی با تحول فناوری و بازتعریف نقش خود در اقتصاد دیجیتال وابسته است. شرکت‌هایی که زیرساخت‌های موجود را به بستری برای توسعه خدمات پلتفرمی، استفاده هوشمندانه از داده و همکاری با کسب‌وکارهای نوآور تبدیل کنند، آمادگی بیشتری برای مواجهه با تغییرات پنج سال آینده خواهند داشت.
نظر شما چیست؟