بررسی طـرح واحـد پرداخت اروپـا(SEPA) در آستانه رونمایی شاپرک

به گزارش پایگاه خبری بانکداری الکترونیک سیدمجید میرکبیری،مدیرعامل شرکت کارت اعتباری ایران کیش طی مقاله ای به زبان انگلیسی که در روزنامه ایران نیوز چاپ شده برای استفاده از تجربه دیگران در اجرای هرچه بهتر شاپرک به بررسی طـرح واحـد پرداخت اروپـا ( Single Euro Payments Area )یا  SEPAپرداخته و اجزای سازنده تشکیل دهنده آن را مورد تحلیل قرار داده است. در واقع این طرح برای از میان برداشتن نا هماهنگی‌های میان پرداخت‌های ملی و فراملی به یورو بوسیله SEPA توسط حذف مانع مرز‌های ملی طراحی شده است در عین حال که استفاده از خدمات آن  به همان سهولت و امنیت پرداخت‌ها در یک چارچوب ملی صورت می‌گیرد.

کبیری در ابتدای مقاله خود آورده است:اخبار منتشرشده در شبکه بانکی و محافل خبری کشور در ماه‌های اخیر حاکی از این است که تدوین مقررات تشکیل «شاپرک» (شبکه پرداخت کارتی) در مراحل پایانی قرار داشته و به زودی ابلاغ خواهد شد. ضرورت تشکیل شاپرک هنگامی در بانک مرکزی احساس و جدی گرفته شد که رقابت میان شرکت/بانک‌های مختلف برای حفظ و نگهداری شبکه پایانه فروش اختصاصی خود، به صرف هزینه‌های گزاف، نصب چند پایانه در یک فروشگاه، مشکلات رقابتی و نهایتا کاهش حاشیه سود برای شرکت‌ها و بانک‌ها انجامید. در عین حال اتحادیه اروپا از چندین سال قبل پروژه بلندپروازانه‌ای با عنوان SEPA (حوزه واحد پرداخت یورو) را برای ایجاد بازار یکپارچه پرداخت الکترونیک در حوزه یورو آغاز کرده که اکنون در مراحل پایانی اجرا قرار دارد. آشنایی هرچه بیشتر با منافع، زیرساخت‌ها و چگونگی اجرای این طرح که در ایران به غلط «حوزه واحد پرداخت اروپا» ترجمه شده، می‌تواند برای توسعه و تسهیل پرداخت الکترونیک در ایران راهگشا باشد. ادامه مقاله همچنین متن انگلیسی مقاله از پی می آید:

 

SEPA در یک نگاه

به دنبال تاسیس جامعه اقتصادی اروپا¹ در سال 1958، حرکت به سمت بازار پولی یکپارچه اروپایی شاهد چندین نقطه عطف بوده است. مهمترین و ملموس‌ترین آن‌ها تولد یورو در سال 1999 و اسکناس‌ها و سکه‌های جدید آن در سال 2002 است. از رویداد‌های مهم اما کمتر قابل لمس، می‌توان از راه‌اندازی سیستم‌های ²TARGET در سال 1999و TARGET2 در سال 2007 برای پرداخت مبالغ بالا نام برد. TARGET2 ستون فقرات سیستم مالی یورو و ابزار اجرایی سیاست پولی یکپارچه اروپایی و SEPA گام بلند بعدی به سمت یکپارچه‌سازی اروپا است.

 

SEPA ابتکاری در جهت تراکنش مالی به یورو یا هر ارز دیگری (مانند کرون سوئد) است که دولت‌های عضو خواستار شرکت در آن باشند. این سیستم به کاربران اجازه می‌دهد هر پرداختی را در هر نقطه‌ای از حوزه یورو تنها با استفاده از یک حساب بانکی و یک ابزار پرداخت انجام دهند. به این ترتیب، تمام پرداخت‌های خرد در تمام حوزه یورو محلی محسوب شده و هر تفاوتی بین پرداخت‌ها در حوزه ملی و فرامرزی از میان خواهد رفت. در سال 2002، صنعت بانکداری کار بر روی این پروژه را با ایجاد نهاد شورای پرداخت اروپایی³ (EPC) آغاز کرد. EPC  قوانین و راهکار‌های اجرایی برای پرداخت‌ به یورو را ارایه می‌دهد. با این کار نه تنها اعضای حوزه یورو، بلکه کشور‌های دیگر عضو اتحادیه اروپا مانند ایسلند، لیختن اشتاین، نروژ و سویس از منافع این پروژه بهره‌مند می‌شوند.

یورو سیستم (Eurosystem) – شامل بانک مرکزی اروپا⁴ (ECB) و بانک‌های مرکزی ملی⁵ (NCBs)  در منطقه یورو نیز مسئول شفاف سازی عملیات سیستم‌های پرداخت در حوزه یورو بوده و بنابر این تاکید ویژه‌ای بر ایجاد SEPA در این حوزه دارد.

در منطقه تحت پوشش SEPA، مشتری‌ها، شرکت‌ها و دیگر فعالان اقتصادی می‌توانند دریافت‌ها و پرداخت‌های خود را به یورو انجام دهند. این امر بدون توجه به مرز‌های ملی و با شرایط، حقوق و الزامات مشابه صورت خواهد گرفت.

هدف SEPA چیست؟ SEPA به دنبال یکپارچه‌سازی اروپا بوسیله ایجاد یک بازار واحد پرداخت‌های خرد است. داشتن یک بازار واحد برای همه پرداخت‌های یورو موجب رقابت و نو‌آوری شده و سرویس‌های بهتری را برای مشتر‌ی‌ها بدنبال خواهد داشت.

 

SEPAاجزائ 

– یک ارز واحد

– ابزارهای واحد برای پرداخت، انتقال اعتبار،
⁶direct debit و پرداخت‌های کارتی

– ایجاد زیرساخت‌های کارآمد برای پرداخت‌ به یورو

– استاندارد‌های فراگیر و معمول فنی

– فعالیت‌های معمول اقتصادی

– شالوده قانونی مناسب و هماهنگ

– توسعه مداوم سرویس‌های جدید برای کاربران

چرایی ایجاد

در حال حاضر، منطقه اقتصادی یورو قادر به بهره‌برداری از همه منافع یک اتحاد پولی و اقتصادی نیست و مشتری‌ها با مشکلات فراوانی در زمینه پرداخت‌های خرد به یورو در کشور‌های دیگر منطقه یورو روبرو هستند. این پرداخت‌ها اغلب دارای فرمت‌های متفاوت بوده و زمان بر هستند. تا هنگامی که این مشکلات برطرف نشوند، یورو نمی‌تواند به عنوان یک ارز واحد تمام‌عیار محسوب شود.

علی‌رغم معرفی یورو در سال 1999 و توسعه TARGET/TARGET2، پرداخت‌های الکترونیک مبالغ پایین (به عنوان مثال در خرده‌فروشی‌ها) همچنان به شیوه‌های متفاوتی در منطقه یورو انجام می شود. به‌طورکلی، ابزار‌های پرداخت، استاندارد‌ها و زیرساخت‌ها برای پرداخت‌های پایین از زمان آغاز به کار یورو تا به حال تغییر و پیشرفت چندانی نکرده است. در عین حال، شرکت‌هایی که پرداخت‌های فرامرزی قابل توجهی دارند، همچنان ناچارند حساب‌های بانکی خود در بسیاری از کشور‌های محل فعالیت‌شان را نگه دارند. قوانین ملی به پیچیدگی بیشتر تجارت فرامرزی منجر شده و کاربران ممکن است به تناسب کشوری که در آن فعالیت اقتصادی دارند، با قوانین متفاوتی مواجه شوند. این گسستگی و پراکندگی نه تنها پرداخت‌های فرامرزی بلکه پرداخت‌های داخلی به یورو را نیز تحت تاثیر قرار می‌دهد و از رقابت و نو‌آوری در سطح منطقه یورو جلوگیری می‌کند. ایجاد یک بازار واحد کمک می‌کند خلاقیت و نوآوری بدون دخالت مرز‌های ملی افزایش پیدا کند. بنابراین هدف SEPA ایجاد یک بازار خرده‌فروشی یکپارچه، رقابتی و نوآور برای پرداخت‌های غیر‌نقدی به یورو است که انتظار می‌رود در نهایت کاملا الکترونیک انجام گیرند. به این ترتیب SEPA به نفع همه مشتری‌ها خواهد بود.

زمان بندی پروژه

EPC زمان‌بندی‌ای را در مورد SEPA در قالب سه فاز ایجاد کرده است: فاز طراحی، فاز اجرا و فاز انتقال.

فاز اول، فاز طراحی، از سال 2004 آغاز شد. این بخش شامل طراحی سیستم‌های انتقال اعتبار، direct debit، و مدل‌هایی برای کارت‌ها و زیرساخت‌های نقل و انتقالات می‌شود. در این مرحله استاندارد‌های مورد نیاز و نیاز‌های امنیتی مشخص شدند.

فاز دوم، فاز اجرا، از اواسط سال 2006 شروع شده و تا پایان سال 2007 ادامه پیدا کرد. این فاز از پروژه، بر روی معرفی ابزار‌ها، استاندارد‌ها و زیرساخت‌های جدید SEPA متمرکز بوده است. استفاده‌های آزمایشی نیز در همین فاز انجام شد. همچنین بدنه‌های اجرایی/انتقالی ملی در هر کشور عضو منطقه یورو دایر شد. این امر در کنار سنجش آمادگی کاربران مختلف برای شروع به کار SEPA انجام شد. این کاربران بسیار مختلف بوده و شامل بخش‌هایی از قبیل بانک‌ها، متصدیان امور زیرساخت‌ها، ادارات دولتی و همگانی، شرکت‌ها و کاربران دیگر بوده است.

در فاز آخر، فاز انتقال، سیستم‌های پرداخت ملی در کنار سیستم‌های جدید SEPA عمل می‌کنند. مشتری‌ها می‌توانند از ابزار‌های قدیمی ملی یا جدید SEPA استفاده کنند و زیرساخت‌های مربوط به نقل و انتقالات در هر دو سیستم قادر به خدمات‌دهی خواهند بود. هدف، انتقال تدریجی بازار به سیستم SEPA است (که تا اندازه زیادی باید تا پایان سال 2010 محقق می‌شد).

بعد از فاز انتقال، سیستم‌های فعلی برای فرستادن و دریافت وجوه به یورو و خدمات direct debit (و سیستم‌های مشابه) دیگر برای مشتری‌ها قابل استفاده نخواهند بود.

 

موسسات دخیل در پروژه SEPA

صنعت بانکداری اروپا وظیفه بازسازی سیستم‌های مسئول امر پرداخت در حوزه یورو را عهده دار است. این بازسازی در کوتاه مدت هزینه قابل توجهی در پی خواهد داشت اما به هر حال صنعت بانکداری در میان مدت و دراز مدت از صرفه‌جویی در هزینه‌ها و کسب درآمد‌های جدید منتفع خواهد شد. این صنعت به منظور تصمیم گیری و اداره پروژه SEPA نهادی تاسیس کرده است.

این بدنه تصمیم گیری (EPC) از هفتادو چهار بانک و موسسه بانکی اروپایی از جمله سه موسسه بخش اعتباری اروپایی و ⁷EBA تشکیل شده است. کشورهای ایسلند، لیختن اشتاین، نروژ و سویس نیز در EPC مشارکت دارند و SEPA همه پرداخت‌های یورو را در این کشور‌ها پوشش می‌دهد.

صنعت نقل و انتقال و پرداخت بانکی اروپایی: هدف این بخش اطمینان از این امر است که با استفاده از ابزارهای SEPA، تمام منافع مورد نظر حاصل شود. طیف گوناگونی از تامین‌کنندگان زیرساخت‌ها مانند ⁸ACHs و تولیدکنندگان کارت فعالانه در این امر شرکت دارند. در حالیکه EBA سیستم STEP2 را به‌عنوان اولین شبکه نقل‌وانتقال بانکی پان- اروپایی توسعه داده است، ⁹EACHA نیز مجموعه‌ای از اقدامات را برای اطمینان از تعامل درونی بین زیرساخت‌ها ایجاد کرده است.

شرکت‌های حوزه یورو شرکت‌های بزرگ، تجار و بنگاه‌های اقتصادی متوسط و کوچک در توسعه سرویس‌های پرداخت اتوماتیک شرکت دارند. این سرویس‌ها طیفی از صدور فاکتور تا خدمات تطبیق حساب‌ها (reconciliation) را در بر می‌گیرند. کار بدون کاغذ و عدم نیاز به مداخله دستی، موجب کاهش هزینه ارسال و دریافت و پرداخت‌ها در این موارد می‌شود. مدیران امور مالی شرکت‌ها به نمایندگی از آن‌ها در ¹⁰EACT حضور داشته و در اداره امور سهیم‌اند.

 

اداره‌های دولتی نیز از کاربران ابزارهای جدید پرداخت SEPA خواهند بود. دولت‌ها و اداره‌های دولتی در حوزه‌هایی مثل حقوق بازنشستگی، بیمه فراگیر تامین اجتماعی و مالیات‌ها در هر دو سطح ملی و فراملی پرداخت‌های عمده‌ای انجام می‌دهند. شورای امور اقتصادی و مالی اروپا به کرات پشتیبانی قاطع خود از ایجاد SEPA را اعلام کرده است.

نهاد های مشارکت کننده

نهادهای عمومی زیر نیز در پروژه SEPA مشارکت دارند:

Eurosystem بر تحقق انتظارات از SEPA تاکید داشته و به دقت پیشرفت‌ و توسعه پروژه SEPA را دنبال می‌کند.

کمیسیون اروپا استراتژی‌ای را در مورد برداشتن موانع از پیش روی بازار داخلی و تسهیل قوانین آن طراحی کرده و توسعه داده است. برای مثال دستورالعمل سیستم‌ پرداخت را ارایه کرده که در سال 2007 از طرف اتحادیه اروپا نیز به تصویب رسیده است.

حاکمیت‌های ملی که انتظار می‌رود به نحو فزاینده‌ای در مورد پروژه SEPA مشارکت کرده و جزو اولین سازمان‌هایی باشند که خود را با سیستم‌های SEPA تطبیق دهند.

ابتکار عمل فعالان خدمات پرداخت الکترونیک در فضای جدید

صنایع بانکی در مسیر توسعه SEPA اغلب بر توسعه ابزار‌های پرداخت SEPA تمرکز دارند. در مرحله اول، این صنعت طرح‌هایی برای پرداخت‌های جدید در حوزه نقل و انتقالات اعتباری، direct debit و یک چارچوب کاری برای پرداخت‌های کارتی ارایه کرده است (برای مثال EPC قوانینی در این موارد برای SEPA طراحی کرده است). این شورا در مرحله دوم قوانینی برای پروسه‌های زیرساختی و مهم ارایه و موضوعات استاندارد شده را مشخص کرده است.

این اقدامات به تسهیل استفاده از ابزار‌های جدید و فراگیر پرداخت در منطقه یورو کمک می‌کند. در حالیکه این اقدامات در ابتدا اساسا بر حوزه عمل بانک‌ها و ارتباط بین آن‌ها متمرکز بود، از سال 2008 صنعت بانکداری توجه خاصی به بهبود مدیریت پرداخت بین مشتری‌ها و بانک‌ها (برای مثال در حوزه مشتری-بانک و بانک-مشتری) نشان داده است.

به این ترتیب ابزار‌های جدید پرداختی که توسط بانک‌ها به مشتریان ارایه می‌شود، مبتنی بر قوانین، فعالیت‌ها و استاندارد‌های جدید برای پرداخت‌های یورو هستند. EPC چارچوبی معرفی کرده است که توضیح می‌دهد چگونه رویه‌های مربوط به کارت (و نیز صادرکنندگان، acquirer و اپراتور‌ها) باید فعالیت‌های جاری خود در مورد پرداخت‌های کارتی به یورو را با SEPA مطابقت دهند. هسته‌ اصلی ابزار‌های جدید پرداخت، تمایز روشن بین رویه‌ها (برای مثال قوانین، فعالیت‌ها و استاندارد‌ها) و زیرساخت‌هاست. این امر به هر زیرساختی اجازه پردازش پرداخت‌ها از طریق SEPA را می‌دهد. موسسات مالی، مسئول کیفیت خدمات و محصولات SEPA هستند و به دلیل رقابت در این حوزه می‌توانند به مشتری‌های خود خدمات بهتری نیز ارایه کنند.

EPC چارچوبی تعریف کرده است که قوانین و اقدامات فراهم‌کنندگان زیرساخت‌ها را معین می‌کند (برای مثال ACHs، پردازنده‌های سیستم کارت‌ها و دیگر پردازشگرانی که اطلاعات مربوط به امر پرداخت برای موسسات مالی را مدیریت می‌کنند).

به طور سنتی، این فراهم‌کنندگان زیرساخت‌ها مسئول مدیریت قوانین، فعالیت‌ها و استاندارد‌های مربوط به امور پرداخت‌ها در یک کشور بوده‌اند و به طور معمول نتایج پردازش خود را در اختیار موسسات مالی قرار می‌دهند. فعالیت‌های SEPA در محیط جدید، قوانین و استاندارد‌های مخصوص به خود را دارد. این امر فراهم‌کنندگان زیرساخت‌ها را قادر به رقابت و پیشنهاد خدمات خود به هر بانک یا موسسه تهیه‌کننده کارت می‌سازد.

سرویس‌ها در حوزه روابط مشتری-بانک

موسسات خدمات پرداخت الکترونیک می‌توانند، به تنهایی یا با همکاری دیگران، محصولات بهتری را بر پایه سیستم SEPA طراحی کرده و به مشتری‌هایشان ارایه دهند. این خدمات باید شفاف بوده و پس از تایید EPC عملیاتی شوند. کار بر روی سرویس‌هایی که به مشتری‌ها اجازه می‌دهند با استفاده از برنامه‌های کاربردی بانک‌ها، از طریق اینترنت و موبایل پرداخت‌های آنلاین خود در سیستم SEPA را انجام دهند، شروع شده است. سرویس‌های دیگر اجازه تایید پرداخت‌های الکترونیک را می‌دهند. برای مثال در سرویس تطبیق الکترونیکی حساب (که بعد از پرداخت به مشتری ارایه می‌شود) صورت‌حساب به صورت الکترونیکی با پرداخت مطابقت داده شده و گزارش‌های مربوط به پرداخت‌کننده به‌روز می‌شود. Eurosystem، EPC را به ادامه کار بر روی این سرویس‌های اضافی تشویق می‌کند. جدای از EPC، کار بر روی صورت‌حساب الکترونیک که یکی از پر کاربرد‌ترین سرویس‌های اضافی است آغاز شده است. این سرویس قبل از پرداخت به مشتری‌ها ارایه می‌شود. صورت‌حساب‌ها مستقیما از طریق اینترنت و برنامه کاربردی بانک‌ها برای مشتری‌ها فرستاده می‌شود و هنگامی که مشتری صورت حساب را تایید کرد، یک سازوکار اتوماتیک اطلاعات فرستنده و گیرنده را ثبت می‌کند. این کار بر عهده گروهی از متخصصان کمیسیون اروپا در امر پرداخت الکترونیک صورت‌حساب است. این گونه اقدامات اساسی، قویا توسط ECB تشویق شده‌اند. به این ترتیب به وسیله ترکیب این سرویس‌های اضافی با ابزار‌های پرداخت SEPA، صرفه‌جویی بالقوه عظیمی ایجاد شده، کاغذ حذف شده و به یک ¹¹ STP پیوسته خواهیم رسید.

تاثیر SEPAبر بخش‌های ذینفع

پروژه SEPA تاثیر عمده‌ای بر همه طرف‌های ذینفع داشته و فرصت‌ها و چالش‌هایی فراروی آن‌ها خواهد گذاشت. SEPA یک بازار یکپارچه در منطقه یورو ایجاد می‌کند که در آن خدمات‌دهندگان می‌توانند محصولات و خدمات خود را به همه مناطق یورو ارایه دهند و به این ترتیب به رقابت بیشتر کمک می‌کند. افزایش قدرت انتخاب خدمات‌دهندگان ( در کنار صرفه‌جویی اقتصادی برای آن‌ها)، برخورداری مشتری‌ها از طیف گسترده‌ای از راهکار‌های رقابتی در امر پرداخت را تضمین کرده و منافع قابل توجهی را به همراه می‌آورد.

1. برای مشتری‌ها

ابزار‌های پرداخت SEPA در تمامی منطقه یورو قابل دسترس بوده و زندگی را برای مشتری‌ها آسان تر می‌کنند. مشتری‌ها تنها به یک حساب بانکی نیاز داشته و از طریق این حساب، می‌توانند نقل و انتقال اعتبار و direct debit خود را در تمام منطقه یورو به همان سادگی حوزه کشور خود پرداخت کنند. برای مثال می‌توانند شهریه تحصیلی فرزندان خود در خارج از کشور، هزینه اجاره ویلا برای تعطیلات و یا هزینه خدمات شرکت‌های اروپایی (سرویس تلفن همراه، بیمه، خدمات عمومی و…) را پرداخت کنند. افرادی که در خارج از کشور کار، زندگی یا تحصیل می‌کنند، دیگر نیازی به داشتن یک حساب در کشور خود و حسابی دیگر در کشور خارجی نخواهند داشت. استفاده از کارت‌های پرداخت الکترونیکی کارایی بیشتری خواهد داشت، بدین ترتیب که مشتری‌ها قادر خواهند بود یک کارت را برای همه پرداخت‌ها به یورو استفاده کنند. این امر نیاز افراد برای حمل و استفاده از پول نقد را کاهش خواهد داد. این سیستم فارغ از مرز‌های ملی، سرویس‌های نو‌آورانه‌ای برای مشتری‌ها فراهم می‌کند. هدف بلند‌مدت صنعت بانکی، استفاده از ابزار‌های پرداخت SEPA تنها در شکل الکترونیک است. به این ترتیب پرداخت‌ها می‌توانند براحتی با سرویس‌های ویژه و اضافی ترکیب شوند. این خدمات از جمله شامل پرداخت الکترونیکی صورت حساب، پرداخت‌های موبایلی، خرید الکترونیک بلیت هواپیما و تطبیق حساب‌های الکترونیکی است و در نهایت، مشتری‌ها وقت کمتری برای مدیریت پرداخت‌ها صرف خواهند کرد.

2. برای پذیرندگان (Merchants)

کارت‌های پرداخت هر چه بیشتر درمیان مشتری‌ها رایج شده و بطور فزاینده‌ای جایگزین چک و پول نقد می‌شود. در این صورت acquirers قادر خواهند بود به همه شکایت‌های پرداخت‌های کارتی SEPA حتی در خارج از مرزها رسیدگی کنند. Merchant نیز در حوزه فعالیت SEPA توانایی انتخاب acquirer دلخواه خود را برای رسیدگی به پراخت‌های کارتی در همه نقاط منطقه یورو را خواهد داشت. این امر موجب افزایش رقابت و کاهش هزینه‌ها خواهد شد.

ترمینال‌های POS در منطقه یورو به طور فزاینده‌ای استاندارد خواهند شد. نتیجه این امر، توانایی بیشتر در انتخاب تهیه‌کنندگان این خدمات بوده و merchant‌ها قادر خواهند بود ترمینال واحدی را برای طیف وسیعی از کارت‌ها به کار بگیرند. افزایش رقابت بین سیستم‌های خدمات‌دهنده در مورد کارت‌ها، هزینه‌ها را برای merchant‌ها کاهش می‌دهد.

3. برای شرکت‌ها

SEPA به شرکت‌ها کمک می‌کند تا مدیریت پرداخت‌هایشان را تسهیل کنند. آن‌ها قادر خواهند بود با استفاده از ابزار‌های پرداخت SEPA همه نقل و انتقالات مالی یورو را از طریق یک حساب بانکی انجام دهند. مدیریت امور پرداخت‌ها آسان‌تر شده و همه پرداخت‌های دریافت یا فرستاده شده قالبی یکسان خواهند داشت. با یکی کردن مدیریت نقدینگی و پرداخت‌ها در یک محل، شرکت‌هایی با گستره تجاری در منطقه یورو، نه تنها در هزینه‌ها، بلکه در زمان هم صرفه‌جویی می‌کنند. سرویس‌های اضافی مانند پرداخت صورت‌حساب و تطبیق حساب الکترونیکی، به شرکت‌ها برای بهینه‌کردن و مدیریت پرداخت‌هایشان کمک می‌کند. امروزه این سرویس‌ها اغلب در سطح ملی ارایه می‌شود و وجود قالب‌های پرداخت و الزامات قانونی متفاوت، استفاده از سرویس‌های فرامرزی در این موارد را دشوار می‌کند. سرویس‌های پرداخت استاندارد شده SEPA غلبه بر این موانع را ساده‌تر کرده و شرکت‌ها از STP پیوسته منتفع خواهند شد.

4. برای بانک‌ها

SEPA با فراهم‌کردن ابزارهای جدید و زیرساخت‌ها در گستره واحد یورو، برای بانک‌ها منافعی در بر دارد. بانک‌ها قادر خواهند بود تجارت و رقابت خود را در سطح منطقه یورو گسترش داده و سرویس‌های خود را آسانتر در این منطقه در اختیار مشتری‌ها قرار دهند. بانک‌ها همچنین خواهند توانست با ارایه سرویس‌های اضافی به همراه محصولاتSEPA، تجارت خود را توسعه دهند.

SEPA منجر به یکپارچگی بیشتر در اروپا و افزایش کارایی بازار خواهد شد. با تنظیم شرایط پرداخت‌ها، SEPA می‌تواند به دسته‌ای از قوانین واحد، دسترسی برابر و آزاد، شفافیت و قابلیت تعامل داخلی دست پیدا کند. این امر می‌تواند رقابت را تشویق کرده و بنابراین به بانک‌ها اجازه می‌دهد در مذاکره با تهیه‌کنندگان خدمات، شرایط بهتری داشته باشند. در سال 2001 آیین‌نامه شماره 2560 توسط کمیسیون اروپا برای ایجاد و مدیریت یکسان‌سازی پرداخت‌های محلی و فرامرزی معرفی شد. سپس از اول جولای 2002، پرداخت‌ از طریق کارت‌های اعتباری و کم‌کردن وابستگی به دستگاه‌های ATM آغاز شده و از اول جولای 2003، نقل و انتقالات اعتباری تا سقف 12500 یورو، امکانپذیر شد. از اول ژانویه 2006 نیز نقل و انتقالات بین دو حساب بانکی در حوزه یورو تا سقف 50 هزار یورو در اتحادیه اروپا میسر شده است. کمیسیون اروپا در نظر دارد قوانین مربوط به پرداخت‌های فرامرزی به یورو را گسترش داده و direct debit را نیز پوشش دهد.

آیین نامه 2001/ 2560 ناهماهنگی‌هایی نیز بین کارمزد بانک‌ها و هزینه‌های آن‌ها برای پرداخت‌های فرامرزی ایجاد کرده است. این ناهماهنگی تنها زمانی می‌تواند بر طرف شودکه مدیریت پرداخت‌های فرامرزی، رسیدگی و نقل و انتقالات، دوباره سازماندهی شده و به‌اندازه پرداخت‌های داخلی کارا و ارزان شوند. این موضوع یکی از هدف‌های اصلی SEPA است.

5. برای تهیه‌کنندگان زیرساخت‌ها (PSP)

معرفی و توسعه سیستم‌های پرداخت می‌تواند به افزایش رقابت بین این بخش منجر شود. مرز‌های ملی دیگر برای تهیه‌کنندگان زیرساخت‌ها مانعی محسوب نمی‌شود و آن‌ها خواهند توانست سرویس‌های خود را در تمام منطقه یورو ارایه دهند. SEPA از طریق مجموعه‌ای از استاندارد‌های فنی فراگیر، امکان تعامل درونی و ارتباط بین تهیه‌کنندگان مختلف در امر زیرساخت‌ها را نیز فراهم می‌کند. در عین حال پردازشگر‌های کارت قادر به خدمات‌دهی به کارت‌ها و acquirer‌های مختلف در حوزه یورو خواهند بود.

6. تاثیر مرحله انتقالی بر مشتریان

انتظار می‌رود جایگزینیSEPA با سیستم‌های موجود، در نهایت تاثیرات منفی اندکی بر مشتری‌ها داشته باشد. با تعویض ابزار‌های پرداخت محلی و استقرار SEPA، مشتری‌ها نیز تغییراتی را تجربه می‌کنند. برای مثال شماره حساب یک مشتری در یک بانک ملی (national bank) جای خود را به یک IBAN ¹² خواهد داد و طرح فرم‌های پرداخت با آنچه اکنون در سطح ملی استفاده می‌شود، متفاوت خواهد بود

 

1957	معاهده رم جامعه اروپا را ایجاد کرد.
1992	پیمان ماستریخت، واحد پول یورو را ایجاد کرد.
1999	معرفی رسمی یورو به عنوان ارزی الکترونیک، شامل سیستم TARGET، برای انتقال مبالغ بالا.
2000	دستور کار لیسبون؛ این گردهمایی یک برنامه عملی برای سرویس‌های مالی اروپایی ایجاد کرد.
2001	مصوبه کمیسیون اروپا (2001/ 2560) کارمزد‌ها برای معاملات داخلی و فرامرزی به یورو را هماهنگ کرد.
2002	معرفی رسمی اسکناس‌ها و سکه‌های یورو.
2003	در پی آیین‌نامه (2001/ 2560) کمیسیون اروپا، اولین ACH پان- اروپایی متولد شد و قادر به تراکنشی تا سقف 12500 یورو بود.
2004	آغاز فاز طراحی پروژه SEPA
2006	امکان تراکنش مطابق آیین‌نامه کمیسیون اروپا تا سقف 50 هزار یورو افزایش پیدا کرد.
2008	در 28 ژانویه، ابزار‌های پرداخت پان- اروپایی SEPA در کنار ابزار‌های قدیمی محلی عملیاتی شدند.
2009	PSD) Payment Services Directive) تا نوامبر توسط قوانین ملی اجرایی شد.
2010	اغلب پرداخت‌های الکترونیک با SEPA انجام می‌شود.
2011	سیستم SEPA به تدریج جایگزین همه پرداخت‌های ملی در منطقه یورو خواهد شد.

 

پیوست اول: کشور‌های عضو SEPA

 17 کشور منطقه اقتصادی اروپا و اتحادیه اروپا که عضو حوزه یورو هستند.

 10 عضو ¹³EEA و اتحادیه اروپا که عضو حوزه یورو نیستند.

 3 عضو EEA که عضو اتحادیه اروپا نیستند، شامل لیختن اشتاین، ایسلند و نروژ (اسوالبارد¹⁴ عضو EEA نیست).

 کشور موناکو که عضو اتحادیه اروپا نیست و با اینکه طی موافقتنامه‌ای از یورو استفاده می‌کند، رسما عضو حوزه یورو نیست.

 سویس

مناطق دیگری نیز هستند که مطابق بند 299 از معاهده رم برای پیوستن به SEPA مورد نظر هستند شامل: مارتینیک¹⁵، گوادلوپ¹⁶، گویان فرانسه، ریونیون¹⁷، جبل‌الطارق، آزورز¹⁸، مدریا¹⁹، جزایر قناری، کیوتا و ملیلا²⁰، آلاند¹²¹.

واتیکان و سن مارینو که در حال حاضر طبق موافقتنامه‌ای با اتحادیه اروپا از یورو استفاده می‌کنند، بخشی از SEPA خواهند شد. هیچکدام از این دو منطقه تا می 2010 از IBAN استفاده نکرده بودند (واتیکان هنوز هم این کار را نکرده است). همچنین شاهزاده نشین آندورا نخواهد توانست به IBAN بپیوندد چرا که علی‌رغم پذیرفته‌شدن دوفاکتو یورو به‌عنوان ارز آن، رسما دارای واحد پول نیست. مونته‌نگرو و کوزوو که بدون موافقتنامه رسمی با اتحادیه اروپا، یورو را به کار می‌برند، عضوSEPA نیستند.

1. European Economic Community

2. Trans–European Automated Real–time Gross Settlement Express Transfer System

3. European Payments Council

4.‌ European Central Bank

5. National Central Banks

6. بدهکاری مستقیم. روشی که در آن صاحب حساب نزد یک بانک قبول می‌کند که اقساط بدهی او یا هزینه‌های منظمی مثل هزینه برق، آب، تلفن و غیره مستقیما از حساب بانکی او برداشت شود.

7. Euro Banking Association

8. Automated Clearing Houses

9. European Automated Clearing House Association

10. European Association of Corporate Treasurers

11. Straight Through Processing

12. International Bank Account Number

  European Economic Area .13

مجمع الجزایر متعلق به نروژ در اقیانوس منجمد شمالی :Svalbard .14

15. Martinique: جزیره‌ای در دریای کاراییب و متعلق به فرانسه

16. Guadeloupe: شامل دو جزیره در دریای کاراییب و متعلق به فرانسه

17. Reunion: جزیره‌ای در اقیانوس هند و متعلق به فرانسه

18. Azores: گروهی از جزایر در اقیانوس اطلس و متعلق به پرتقال

19. Madeira: گروهی متشکل از 8 جزیره متعلق به پرتقال، واقع در شمال غربی آفریقا

20. Ceuta and Melilla: مناطق متعلق به اسپانیا، واقع در جنوب اسپانیا و در مجاورت مرز مراکش

21. Aland: مجمع الجزایر متعلق به فنلاند در جنوب آن کشور

 

 

http://www.ec.europa.eu

http://www.europeanpaymentscouncil.eu

http://www.en.wikipedia.org

http://www.financial-i.com

http://www.ecb.int

متن انگلیسی

 

The necessity of setting up SHAPARAK was taken into consideration seriously at the Central Bank of Iran when competition among various companies and banks for safeguarding and keeping their specific Point of sales (POS) network resulted in spending huge costs, installing multi POS systems in a store, reducing margin of interest for the companies and banks. However, European Union (EU) started an ambitious project entitled “SEPA (Single Euro Payments Area) many years ago for establishing an integrated e-payment market in the field of euro. Presently, this project is following up its final stage. To learn more about the details, interests and infrastructures and also the way of execution of this project in Iran for development and facilitation of e-payment in the country, our reporter has compiled a comprehensive report in this field which comes as follows: SEPA at a Glance Following the establishment of European Economic Community (EEC) in 1958, moving towards European integrated monetary market had witnessed some turning point. The most significant and sensible of them was birth of euro in 1999 and banknotes and its new coins in 2002. Of important, but less sensible events, it should be referred to the commissioning of TARGET systems in 1999, and TARGET in 2007 for payment of huge amounts. TARGET 2 is backbone of financial system of euro and also an executive tool for integrated European monetary policy and SEPA is a giant stride towards integration of Europe. SEPA is an initiation for financial transactions to euro or any other hard currency (like Swedish Krona foreign currency). This system allows users to pay any of payment at each part of euro area only with using one bank account and one payment tool. Thus, all partial payments in euro zone are considered as “local” and every difference between payments in national transnational zone will be eradicated. In 2002, banking industry started working on this project through establishing an institution dubbed “European Payment Council” (EPC). EPC has been tasked with presenting rules and executive strategies for being paid to euro. With this activity, not only euro zone members, but also other EU member states like Iceland, Liechtenstein, Norway and Switzerland will take advantage of interests of this project. Euro-system includes European Central Bank (ECB) and National Central Banks (NCBs) at euro zone has been tasked with crystallization of payment systems operations in euro zone. Hence, setting up SEPA in this zone is highly emphasized. At SEPA covered area, companies and other economic activists can carry out all receivables and payments in euro. This activity will be carried out without considering national boundaries with equal salary and necessaries. What is objective of SEPA? SEPA is after integrating Europe by establishing a single market for micro payments. Accessing a single market for all euro payments will bring about competition and innovation and will follow better services for customers. What is SEPA Included? -One single currency -Single tools for payment, transfer, credit, (debit credit) and card-based payments -Establishing efficient infrastructures for payment to euro, -Comprehensive technical ordinary and comprehensive standards -Ordinary economic activities -Appropriate and concerted legal cornerstone -Continuous development of new services for users Why SEPA? Presently, euro economic zone is not able to use all interests of one monetary and economic union, so, customers are facing many problems in the field of micro payments to euro in other countries of euro zone. These payments have almost formed different formats and are time consuming as well. As long as these problems are not settled, euro can not be considered as a single all-out currency unit. Despite introduction of euro in 1999 and Target / Target 2 development, e-payment of micro amounts (for example at retail sellers) is carried out differently at euro zone. Generally, payment tools, standards and infrastructures have not changed and progressed remarkably since start of euro up to the present time. Yet, the companies, which have macro payments remarkably, have to keep their bank accounts in places of their activities in various countries. In the same direction, national rules have resulted in more complexity of macro business and users may face different rules in compatible with the country that is considered as their place of activity. Such discreetness and distribution will not only affect outside payments but also domestic payments to euro to a great extent and finally, it will prevent competition and innovation at euro zone level. Hence, objective of SEPA is setting up an integrated, competitive and innovative micro market for non-cash payments to euro which is expected to be carried out electronically. Project Scheduling EPC has brought about scheduling program with regard to SEPA within the framework of three phases, as follows: design phase, construction phase and transfer phase First phase: Design Phase was started in 2004. This sector includes designing of systems of transfer, credit, debit credit and models for the cards and infrastructures of transfer. At this stage, required standards and security demands are specified. Second phase: Construction Phase; this phase was started in mid 2006 and was continued up by 2007. This phase of project has been concentrated on introduction of tools, standards and new SEPA infrastructures. Also, national transfer and executive frames was set up at each euro zone member state. This activity was carried out in tandem with the assessment of preparation of various users for starting SEPA work. These users were of different classes, including banks, officials in charge of infrastructures affairs, governmental departments, companies and other users. At the final phase, i.e. Transfer Phase, national payment systems operate in tandem with SEPA new systems. Under such circumstances, customers can use old national tools or new SEPA tools. Gradual transfer of market to SEPA system is the main objective, details of which should be actualized before termination of 2010. After transfer phase, current systems will be useless for sending and receiving funds to euro and debit credit services (as similar systems) for customers anymore. Institutes Involved in SEPA Project European Banking Industry has been tasked with the restoration and reconstruction of systems responsible for payment affairs in euro zone. This reconstruction will cost dearly in the short term but banking industry will benefit from saving in costs and wining new incomes in the mid- and long-term. This decision-making body (EPC) has been comprised of 74 European bank and institute such as three European Credit Institutes and EBA. The countries of Iceland, Liechtenstein, Norway and Switzerland have partnership at EPC and SEPA covers all euro payments at these countries. European Banking Payment and Transfer Industry: the main objective of this part is assuring this activity that all desired interest is obtained through the application of SEPA tools. A wide spectrum of suppliers of infrastructures like ACHs and card producers take part at this activity while EBA has developed STEP 2 System as the first pan-European transfer network. EACHA has also established a set of measures for assuring intra-infrastructure interaction. Euro zone Companies: giant companies, mid- and small economic enterprises and leading traders take part in development of e-payment services. These services include a wide spectrum of issuance of invoice to reconciliation services. Paper-free activity and no need to manual interference will cause remarkable reduction of cost of dispatching and receiving and paying at these cases. The financial affairs managers of the company, on behalf of them, are participating in EACT and have a partnership in administering the affairs. Governmental departments will be introduced as users of new e-payment tools (SEPA). Governments and state-run departments carry out remarkable payments in the fields of retirement salary, SSO comprehensive insurance policy and taxes both in national and transnational levels. European Financial and Economic Affairs Council, has announced its support from setting up SEPA repeatedly. The following public institutions have a partnership in setting up SEPA project: Euro-system has placed special emphasis on realization of expectations of SEPA and follows up progress and development of SEPA project precisely. European Commission (EC) has designed a strategy with regard to removing obstacles ahead of domestic market and facilitation of its rules. For example, this commission has presented payment system instruction, details of which have been approved in 2007 by the European Union (EU). National Sovereignties: It is expected that national sovereignties should have participated strongly in SEPA project and should be considered as the first and leading organizations to adapt itself with SEPA systems. Initiation of Service Activists E-Payment in New Environment Banking industries have almost concentrated on the development of payment tools (SEPA) in the course of development of SEPA. At the first stage, this industry has presented plans for new payments in the field of credit transfer, debit direct and a framework for card-related payments. (For example, EPC has designed some rules in these cases for SEPA.) At the second stage, this council has presented rules for infrastructural and significant processes and has specified standardized subjects. These measures help facilitation of using new and comprehensive tools of payment at the euro zone while these measures had first been concentrated on field of activity of banks and interaction between them. Since 2008, banking industry has shown specific attention to the improvement of payment management between customers and banks (for example, in the field of bank-customer and customer-bank). Accordingly, new payment tools, which are presented by the banks to customers, are based on the rules, activities and new standards for euro payments. EPC has devised a framework, based on which, it explains that how procedures related to card (and also exporters, acquirer and operators) should accord their current activities with regard to the card payments to euro with SEPA? Vivid differentiation between procedures (for example, rules, activities and standards) and infrastructures is the main core of new payment tools. Financial institutes are responsible for quality of services and SEPA products and due to the sense of competition in this field; they can present better services to their customers as well. EPC has defined a framework which determines rules and measures of services providers of infrastructures. (For example, ACHs manage processors of system of cards.) Traditionally, these providers of infrastructures are responsible for managing rules, activities and standards related to the payment affairs in a country and generally, they submit their results available to the financial institutes. SEPA activities own rules and standards specific to itself in a new environment. This affair will empower providers of infrastructures to compete and propose their services to each bank or institute as provider of card. Services in the Field of Customer-Bank Relation E-payment services institutes, solely or with the cooperation of others, can design better products based on SEPA system, based on which, they can offer high quality services to their customers. These services should be clear and should be operated after EPC approval. Other services allow approval of electronic payments. For example, in electronic account adaptation services (which is presented to customer after payment), statement is accorded electronically with the payment and reports related to payers are updated. Euro system will encourage EPC to continue activity on these additional services. Apart from EPC, working on electronic statement, which is regarded as one of the highly used additional services, has been started. This service is carried out before being paid to customer. Statements are sent directly to customers through internet and banks’ applied program and when customer approves statement, one automatic strategy registers sender and receiver date. This activity has been done by a group of experts of EU in the field of statement electronic payment field. Such types of basic measures have been encouraged strongly by ECB. Thus, potential and giant saving will be emerged by the combination of these additional services with the SEPA payment tools and finally, STP will be attained. Effect of SEPA on Beneficiary Parts SEPA Project has left major influence on all beneficiary parties and will put opportunities and challenges ahead. SEPA established an integrated market in euro zone, based on which, service providers can present their products and services to all euro zones. Thus, it will help more competition. Increased selection power of service providers (in tandem with economic saving for them) will guarantee customers to take advantage of wide spectrum of competitive strategies in the field of payment coupled with bringing about remarkable interest. 1-For Customers SEPA payment tools are accessible in all euro zones and will facilitate life for customers as well. Customers need only one bank account, based on which, they can pay credit transfer and debit direct at all euro zones simply in their country. For example, they can pay tuition fees of their children overseas, rental cost of villa for vacations and/or cost of services of European companies (mobile phone service, insurance public services’ costs, etc.) Those individuals who work, live and study in overseas, they will not need an account in their country and also another account in foreign country. Using e-payment cards will be more useful. Thus, customers will able to use one card for all payments in euro. 2-For Merchants Payment cards will be common among customers and will be replaced with check and money increasingly. Under such circumstances, acquirers will able to investigate all complaints filed on SEPA card payments even in overseas. In the field of activity of SEPA, merchant will have capability of selection of his desired acquirer for investigating card payment at all part of euro zone. This activity will boost competition and reduction of costs to a great extent. 3-For Companies SEPA contributes companies to ease their management on payments and they will be able to implement all their transactions through SEPA payment facilities and their bank accounts. This matter will bring about saving of time and costs. 4- For Banks Through providing new equipments and infrastructures in the single field of euro, banks will be able to expand their competiveness and trade in euro region and render services to their costumers easier. SEPA will result in more coherency and efficiency in the market. Through regulating payment conditions, SEPA can access to united rules, unlimited and equal access, transparency and ability of internal interaction. 5-For Infrastructure Suppliers Introducing and developing payment systems can enhance competitiveness amid rivals. There will not be any national boundary for the suppliers of infrastructures and they will be able to render their services to all euro region. 6-Effect of Transformation Stage of the Customers It is expected that substituting SEPA with existing systems, bring about negative effects for the costumers who will experience new changes. For instance, a costumer's banking account number in a national bank will be replaced with IBAN and forms will be different from those ones which are used in national level.

Seyed Majid Mir-Kabiri, Managing Director of Kish Iran Credit Card Corporation

 

 

بخش دوم مقاله

 

کبیری در بخش دوم مقاله خود آورده است:ایجاد بازار یکپارچه خرده‌فروشی در منطقه یورو، پروسه ای رو به پیشرفت است و به هر حال در طی این مسیر و با پیشرفت کار به نقاط عطفی خواهد رسید. گام بعدی SEPA، ارایه و توسعه سرویس‌های ویژه به مشتریان است. این امر توانایی SEPAدر امر پرداخت را بهبود داده و مشتری‌مداریش را تضمین می‌کند؛ به علاوه، به ایجاد منطق‌هایی کمک می‌کند که در آن پرداخت‌ها بدون کاغذ و در تمام مراحل کاملا الکترونیک انجام می‌شود. در زیر متن فارسی و انگلیسی مقاله از پی خواهد امد.

 

ابزار‌های پرداخت SEPA

شورای پرداخت‌های اروپایی در کنار چارچوبی برای پرداخت کارتی، دو سیستم پرداخت جدید معرفی کرده است: انتقال اعتبار )  (SCT SEPA) و برداشت مستقیم از حساب (SDD SEPA). ابزار‌های ملی موجود به تدریج جای خود را به ابزار‌های SEPA می‌دهند که بر پایه تمهیدات جدید SEPA استوار خواهند بود.

انتقال اعتبارSEPA (SCT)

انتقال اعتبار SEPA، یک سیستم پرداخت بین بانکی و مبتنی بر مجموعه‌ای از قوانین و پروسه‌های مشترک است. این سیستم مخصوص انتقالات اعتباری در حوزه یورو طراحی شده و خدمات‌دهندگان سرویس‌های پرداخت را قادر می‌سازد از طریق آن خدمات خود را برای مبالغ مختلف ارایه دهند. در این مورد، در واقع وجه نقدی بین فرستنده و گیرنده رد و بدل نمی‌شود و آن‌ها تنها بخشی از اعتباری را که بانک‌ها و موسسات مالی برای آن‌ها در نظر گرفته‌اند، مبادله می‌کنند. خدمات دهندگان امور پرداخت می‌توانند ابزار‌هایی از جمله کارت‌های اعتباری و درخواست‌های اینترنتی را (برای شروع پروسه) در اختیار مشتریان قرار دهند. استاندارد‌های این طرح، بر پایه پروسه کاملا الکترونیک، شروع و انجام پروسه پرداخت و همچنین تطبیق حساب را تسهیل می‌کنند. موسسات اعتباری‌ای که انتقال اعتبار را انجام می‌دهند، باید بخشی از این پروژه یعنی رسما عضو طرح انتقال اعتباری SEPA باشند. برای مبالغی که در این سیستم مبادله می‌شود، سقفی وجود ندارد. سیستم یاد شده سطحی از خدمات مشترک و یک جدول زمانی تعیین می‌کند که موسسات مالی دخیل باید به آن دست پیدا کنند. اجرای این طرح از ژانویه سال 2008 آغاز شده است.

 

اهداف

از میان برداشتن نا هماهنگی‌های میان پرداخت‌های ملی و فراملی به یورو بوسیله SEPA توسط حذف مانع مرز‌های ملی. این امر به همان سهولت و امنیت پرداخت‌ها در یک چارچوب ملی صورت می‌گیرد.

انجام همه انتقال‌های اساسی به یورو در حوزه SEPA، طبق شرایط این طرح

انجام انتقالات اعتباری اتوماتیک و بر مبنای استفاده از استاندارد‌های شفاف و عملکرد برتر پروسه تمام الکترونیک (STP)2، و بدون دخالت دستی.

ایجاد چارچوبی برای رفع موانع بازدارنده و هماهنگ ساختن استاندارد‌ها و اقدامات

دستیابی به استاندارد‌های امنیتی بالا، ریسک پایین و بهبود عملکرد همه عوامل درگیر در پروسه پرداخت

فراهم کردن زمی‌نه توسعه بیشتر یک بازار سرویس‌های پرداخت سالم و رقابتی و بهبود خدمات مهیا شده برای مشتریان

اجزای انتقال اعتبار SEPA

این سیستم در تمام حوزه SEPA قابل دسترس بوده و هر مشتری باید بتواند از خدمات آن برخوردار شود.

محدودیتی در مبلغ پرداخت وجود ندارد.

حداکثر زمان پرداخت، سه روز کاری است.

طرح انتقال اعتبار SEPA از پروسه پیشرفت زیر ساخت‌ها جداست (زیر ساخت‌ها باید خود را با آن تطبیق دهند.)

شماره‌های حساب بانکی بین المللی3 (IBAN) و کد‌های شناسایی بانکی4 (BIC) به عنوان شناسه حساب استفاده می‌شوند.

قوانینی جامع در مورد پرداخت‌های پذیرفته نشده و برگشتی وجود دارد.

ماهیت الزامآور قوانین مربوطه

عضویت در این طرح، مستلزم امضای موافقتنامه الصاقی است. دست اندرکاران متعهد می‌شوند که به قوانین تعریف شده SEPA احترام بگذارند. قوانین مدون SEPA، تعهدات و مسئولیت‌های هر شرکت کننده در طرح را مشخص کرده است. شرکت کنندگان آزادند انجام کار‌ها را خود بر عهده گرفته یا به طرف سومی‌(تا حدی یا کاملا) واگذار کنند اما بهر حال در قبال نقض و کوتاهی در قوانین مشخص طرح از جانب طرف سوم، مسئولند.

 

جدایی طرح از زیر ساخت

این طرح، دست‌های از قوانین، فعالیت‌ها و استاندارد‌ها را فراهم می‌آورد که از هر زیرساختی که آن‌ها را پشتیبانی می‌کند، مجزا است. طرح، توسط بانک‌های جداگانه و (بالقوه) تهیه کنندگان زیرساخت همکار با هم، اجرا می‌شود. حوزه کاری تهیه کنندگان زیرساخت‌ها شامل انواع مختلف مکانیزم‌های تسویه حساب5 (CSM) و زیرساخت‌های تکنولوژیک و شبک‌های است که از آن‌ها حمایت می‌کنند. دامنه عمل زیرساخت حوز‌های است که نیرو‌های بازار در آن ( طبق تصمی‌مات بانک‌ها) تسلط دارند. نتیجه اینکه پروسه انتقال اعتبار بین بانک‌ها بر شالود‌های استوار مبتنی بر مکانیزم تسویه حساب‌هایی که بهترین تامی‌نکننده نیاز‌های بانک‌های منفردند، شکل می‌گیرد. در عین حال، این پروسه بر پایه دست‌های از قوانین، فعالیت‌ها و استاندارد‌های واحد فعالیت می‌کند که توسط طرح مشخص شد‌ه اند.

انتقال اعتبار SEPA در یک نگاه

. انجام پرداخت

. در انتقال اعتبار، به طور معمول پرداختکننده دستور انتقال اعتبار را کامل کرده و توسط ابزار‌های استاندارد برای بانک پرداختکننده می‌فرستد.

. بانک پرداخت کننده این دستورات را دریافت و چک کرده و دستور‌های اشتباه را رد می‌کند. سپس از حساب پرداخت کننده برداشت شده و انتقال اعتبار از طریق مکانیزم‌های تسویه حساب انجام می‌شود.

. مکانیزم تسویه حساب، پیام انتقال اعتبار را به بانک پذیرنده فرستاده و مبلغ منتقل شده را پرداخت می‌کند.

. بانک پذیرنده پیام انتقال اعتبار را دریافت می‌کند، آنرا چک کرده و در حساب بستانکاری خود وارد می‌کند.

توضیح اینکه: جدایی طرح از زیر ساخت، اجازه عملکرد مکانیزم‌های تسویه حساب متعددی را می‌دهد. تهیه کنندگان خدمات به شرط رعایت کامل قوانین، فعالیت‌ها و استاندارد‌های طرح، می‌توانند خدمات ویژ‌های را به منظور استفاده از منافع انتخابی و رقابتی آن‌ها اضافه کنند.

بانک‌های پرداخت کننده از لحظه دریافت تقاضای انتقال اعتبار، طی دو روز کاری بانکی موظف به انتقال اعتبار به بانک دریافت کننده هستند. بانک‌های دریافت کننده نیز مطابق قوانین دستورالعمل خدمات پرداخت (PSD)6 اعتبار را به حساب طرف دریافت کننده منتقل می‌کنند. از اول ژانویه سال 2012، بانک‌های پرداختکننده موظفند امر انتقال اعتبار را بلافاصله پس از دریافت تقاضا طی یک روز کاری بانکی و مطابق بادستورالعمل خدمات پرداخت، به بانک دریافت کننده منتقل کنند7.

فواید انتقال اعتبار SEPA

سیستم به دلیل کارایی، بهره وری اقتصادی و سهولت اجرای پروسه کاملا الکترونیک آن، منافع پرداخت کنندگان و دریافت کنندگان را تامین می‌کند.

تمام مبلغ پرداخت شده و کسوراتی در کار نخواهد بود؛ مشتریای که این شیوه پرداخت را انتخاب کند، می‌تواند تن‌ها به بانک خود کارمزد بپردازد.

پرداخت کننده و دریافت کننده مسئول اقدامات خودشان هستند.

تعیین سقف زمان اجرایی، مزیت پیش بینی روند را برای همه طرف‌ها به همراه دارد.

طرح، برای همه طرف‌ها الزامات پرداخت را شفاف و روشن می‌سازد.

امکان ارایه سرویس‌های اضافی اختیاری8 (AOS) بر پایه عناصر اصلی طرح مهیا می‌شود.

140 کاراکتر اطلاعات مربوط به پرداخت بدون تغییر یا حذف شدن، به گیرنده منتقل می‌شود.

این 140 کاراکتر، بنا به توافق بین طرفین تجاری می‌تواند بدون متن یا با شکل و الگوی متنی مشخص باشد.

حساب‌های همه طرف‌های تجاری در SEPA به همان اندازه کشور خودشان ایمن، سریع و به سهولت قابل دسترس خواهد بود.

زمان واریز پول به حساب فرد یا شریک تجاری وی، مشخص است.

یک استاندارد واحد برای شناسایی و ارزیابی حساب‌های افتتاح شده در یک بانک اروپایی بر مبنای IBAN، منجر به ایجاد ذخیر‌های مطمئن از اطلاعات به روشی استاندارد می‌شود.

رد شدن یا برگشت خوردن‌ها می‌تواند اتوماتیک انجام شود، زیرا به شیو‌های واحد و قابل پیش بینی انجام می‌شوند.

هر دو شیوه پرداخت واحد یا جمعی (یک حساب بدهی برای حساب پرداختکننده یا اعتبارات چندتایی برای دریافت کننده‌های مختلف) پشتیبانی می‌شود.

برداشت مستقیم از حسابSDD SEPA))

برداشت مستقیم از حساب SEPA سیستمی‌برای پرداخت بین موسسات مالی و مبتنی بر دست‌های از قوانین و پروسه‌های مشترک و مخصوص انتقالات سرمایه در حوزه یورو است. این سیستم نیز مانند انتقال اعتبار SEPA سطحی از خدمات و جدولی زمانی مشخص می‌کند که موسسات مالی دخیل باید به آن‌ها دست یابند. اجرای این امر از نوامبر سال 2009 آغاز شده است.

هسته اصلی مدل برداشت مستقیم از حساب SEPA

در طرح جدید سیستم برداشت مستقیم از حساب SEPA، بدهکار مجوز دریافت را مستقیما به بستانکار خواهد داد. یک مجوز تسویه اینترنتی به مشتریان اجازه می‌دهد که از طریق برنامه کاربردی بانکی نخستین گام را بردارد.

اجزای اساسی برداشت مستقیم از حساب SEPA

این طرح باید در تمام حوزه تحت پوشش SEPA، برای هر گیرند‌های قابل دسترس باشد.

برداشت مستقیم از حساب SEPA، هم پرداخت‌های منظم را پوشش می‌دهد و هم پرداخت‌هایی را که تن‌ها یک بار انجام می‌شوند.

زمان لازم برای انتقال پرداخت‌های غیر دنباله دار و اولین پرداخت‌های منظم پنج روز کاری و دو روز کاری برای پرداخت‌های منظم بعدی است.

این طرح از پروسه پیشرفت زیر ساخت‌ها جداست (زیر ساخت‌ها باید خود را با آن تطبیق دهند.)

هم شماره‌های حساب بانکی بین المللی و هم کد‌های شناسایی بانکی به عنوان شناسه حساب استفاده می‌شوند.

قوانینی جامع در مورد پرداخت‌های پذیرفته نشده یا برگشت خورده وجود دارد.

برداشت مستقیم از حساب SEPA در یک نگاه

. در موارد معمول برداشت مستقیم از حساب (Direct Debit)9، یک مجوز از طرف پرداخت کننده صادر و بدین وسیله اختیار آغاز برداشت به طرف دریافت کننده (در نمودار، وصول10) و اجازه پرداخت به بانک پرداخت کننده داده می‌شود. یک مجوز می‌تواند سندی کاغذی یا الکترونیک باشد و در محیطی امن امضا می‌شود. این مجوز بعد از امضا توسط پرداخت کننده، باید برای دریافت کننده فرستاده شود.

. بعد از دریافت مجوز امضا شده، دریافت کننده می‌تواند وصول را شروع کند. قبل از این کار، دریافت کننده باید یک اطلاعیه اولیه (به عنوان مثال یک فاکتور) برای پرداخت کننده بفرستد مگر اینکه توافق دیگری بین دو طرف برقرار باشد.

. مجوز امضاشده تا زمانی که اعتبار دارد، باید نزد بستانکار نگه داشته شود. داده‌های مربوط به مجوز طی هر وصول به صورت الکترونیک فرستاده می‌شود.

. بانک دریافت کننده پیامی‌بین بانکی دریافت می‌کند و  مبلغ بدهی را به حساب بستانکار اضافه می‌کند.

طرح برداشت مستقیم از حساب SEPA، بر انتقالات به یورو اعمال می‌شود. بدهکار و بستانکار باید یک حساب در یک موسسه اعتباری واقع در حوزه SEPA داشته باشند. موسسات اعتباری که انتقال برداشت مستقیم از حساب SEPA را انجام می‌دهند باید عضو این طرح باشند؛ یعنی هر دو طرف باید رسما طرح را مورد موافقت قرار داده باشند. طرح می‌تواند برای یک یا وصول‌های منظم توسط برداشت مستقیم از حساب SEPA استفاده شود و محدودیتی برای مبالغ وجود ندارد.

درخواست الکترونیک

سیستم برداشت مستقیم از حساب SEPA  طوری طراحی شده که مطابق نیاز مشتری اجازه افزایش خدمات ویژه را بدهد. اکنون هسته اصلی SEPA، امکان صدور درخواست را از طریق کانال‌های الکترونیکی (درخوست الکترونیک) فراهم آورده است.

پرداخت کننده می‌تواند از اعتبار نامه بانکی آنلاین خود دوباره استفاده کند و هیچ مورد اضافی هویتیای مورد نیاز نیست. مشخصات درخواست الکترونیکی بر استاندارد جهانی ISO استوار بوده و توسط نهاد SWIFT 11 اداره می‌شود بنابراین از حداکثر شفافیت برخوردار است.

استفاده از درخواست الکترونیک یک سرویس اختیاری خواهد بود که توسط تهیه کنندگان امر پرداخت به مشتری‌ها ارایه می‌شود و به این ترتیب بخشی الزامی‌از سیستم برداشت مسقیم از حساب SEPA نیست.

فواید سیستم برداشت مستقیم از حساب SEPAبرای دریافت کننده‌ها

یک راه ساده و به صرفه برای وصول سرمایه

دارای امکان تعیین تاریخ دقیق وصول

دارای امکان تکمیل و انجام پرداخت با یک گردش زمانی مشخص

دارای امکان فرصت بهینه سازی جریان مالی و مدیریت منابع مالی

انجام آسان تطبیق حساب‌های مبالغ دریافتی

توانایی اداره اتوماتیک کار‌هایی چون: برگشت زدن، رد کردن یا بازپرداخت مبالغ وصول شده یا دارای نقص ارایه کننده امکان جمع آوری وجو‌هات پرداخت کننده‌ها با استفاده از یک ابزار واحد در 31 کشور برای پرداخت کننده‌ها

ابزاری ساده برای پرداخت صورت حساب‌ها از طریق SEPA بدون ریسک تاخیر در پرداخت‌ها و عواقب آن.

سهولت استفاده از آن؛ زیرا این طرح از جانب تمام دریافت کننده‌ها در SEPA بهعنوان یک سرویس پرداخت واحد پذیرفته شده است.

تطبیق حساب آسان به وسیله صورت حساب کارکرد بانکی

امکان امضای یک درخواست کاغذی یا کاملا الکترونیک (در صورتی که توسط موسسه اعتباری ارایه شود.)

پروسه بازپرداخت بدون توضیح، سریع و ساده ظرف مدت 8 هفته در موراد انتقالات خودخواسته و 13 هفته در مورد انتقالات ناخواسته

1. Value-Added Services

2. Straight Through Processing

3. International Bank Account Number

 4. Bank Identifier Code

5. Clearing & Settlement Mechanism

Payment Services Directive .6(دستورالعمل سرویس‌های پرداخت).

این سرویس به طور مثال قوانین معمول در دستورپرداخت، برگشت آن و حقوق مشتری‌ها برای اعتراض قانونی در مورد برداشت مستقیم از حساب SEPA را تعریف می‌کند.

7. طبق دستور العمل خدمات پرداخت که از نوامبر سال 2009 اجرایی شده است، حداکثر زمان پرداخت تا ابتدای ژانویه 2012 معادل سه روز و پس از آن یک روز خواهد بود.

8. Additional Optional Services (AOS)

:Direct Debit .9برداشت مستقیم از حساب (بدهکاری مستقیم). روشی که در آن صاحب حساب نزد یک بانک قبول می‌کند که اقساط بدهی او یا هزینه‌های منظمی‌مثل وجوه هزینه برق، آب، تلفن و غیره مستقیما از حساب بانکی او برداشت شود.

10. Collections

11. Society for Worldwide Interbank Financial Telecommunication

)جامعه ارتباطات مالی بین بانکی جهانی(