«آئین نامه تأسیس و فعالیت بانک های مجازی » که در تاریخ 27 اردیبهشت گذشته به تصویب شورای پول و اعتبار رسید در قالب هفت بخش و 61 ماده منتشر شد. در این آیین نامه سرمایه مورد نیاز برای تاسیس بانک مجازی 400 میلیارد تومان ذکر شده است.
به گزارش پایگاه خبری بانکداری الکترونیک در آئین نامه بانک مجازی ، بانکی است بدون شعبه که عملیات و خدمات بانکی را صرفًا از طریق درگاه های الکترونیکی انجام می دهد.
همچنین در تعریف درگاه الکترونیکی آمده است: موجودیتی است مجازی و یا فیزیکی نظیر رایانه، کیوسک بانک، اینترنت، خودپرداز،پایانه فروش، تلفن، تلفن همراه، تلویزیون دیجیتال و غیره که مشتری با استفاده از ابزار مناسب، از خدمات بانکی به صورت غیر حضوری بهره مند می شود.
بر این اساس در ماده ٣٩ می خوانیم: بانک مجازی مطلقًا مجاز به ایجاد شعبه، باجه و نظایر آن در داخل و خارج از کشور نیست.
در عین حال در تبصره 1 این ماده آ مده است: بانک مجازی می تواند انجام اموری را که الزامًا و ماهیتًا نیاز به حضور فیزیکی مشتریان دارد، از طریق دفتر مرکزی، دفاتر نمایندگی و یا از طریق برون سپاری انجام دهد . شرایط ایجاد دفاتر نمایندگی و شرایط و نحوه برون سپاری جهت انجام امور موضوع این ماده به موجب دستورالعملی که توسط رئیس کل بانک مرکزی ابلاغ می گردد، خواهد بود .
همچنین تاکید شده است که: بانک مجازی به هیچ وجه مجاز به دریافت سپرده یا اعطای تسهیلات به مردم از طریق دفتر مرکزی و دفاتر نمایندگی یا نظایر آن نیست.
در این آیین نامه ماهیت ابزارهای در اختیار بانک مجازی به شکل زیر تعریف شده است: امکاناتی که بانک مجازی به منظور کاربری درگاه الکترونیکی در اختیار مشتری قرار می دهد تا شناسایی مشتری وارائه خدمات بانکی از طریق آن صورت پذیرد.
بر این اساس در ماده ٥٠ می خوانیم: بانک مجازی باید نسبت به استقرار کامل سامانه بانکداری متمرکز اقدام نمایدو درگاه ها و ابزارها باید صرفا از طریق اتصال به این سامانه ارائه خدمت دهند.
نحوه تاسیس و فعالیت
بانک مرکزی در آیین نامه مذکور تاسیس و راه اندازی بانک مجازی را منوط به طی کردن چهار مرحله گرفتن موافقت اصولی، مجوز اولیه، مجوز تأسیس و مجوز فعالیت ذکر کرده است.
در ماده 9 منظور از موافقت اصولی : موافقت اولیه ای است که بانک مرکزی پس از دریافت کلیه مدارک مورد نیاز و تأیید برنامه عملیاتی و پیش نویس اساسنامه پیشنهادی متقاضیان تأسیس بانک مجازی صادر می نماید.
در ماده 10 منظور از مجوز اولیه : موافقت کتبی بانک مرکزی با تاسیس بانک مجازی است که پس از تصویب اساسنامه پیشنهادی متقاضیان تأسیس بانک مجازی در شورای پول و اعتبار و صرفًا به منظور تشکیل پرونده ثبتی و انجام مقدمات مربوط به تأمین سرمایه مؤسسان وپذیره نویسی سهام صادر می شود.
بر اساس ماده 11 مجوز تأسیس: موافقت نهایی بانک مرکزی با ثبت بانک مجازی در مرجع ثبت شرکت ها است که پس از تودیع صد در صد سرمایه مورد نیاز برای تاسیس بانک مجاز ی نزد بانک مرکزی، صادر می شود.
همچنین در ماده 12 مجوز فعالیت: اجازه نامه بانک مرکزی برای شروع فعالیت بانک مجازی ذکر شده است.
همچنین در آیین نامه مذکور عنوان شده که حداکثرمجموع میزان مشارکت اشخاص حقیقی و حقوقی خارجی در سرمایه بانک مجازی نمی تواند بیش از ٤٠ درصد باشد.
میزان سرمایه
در ماده ماده می خوانیم :حداقل سرمایه مورد نیاز برای تأسیس بانک مجازی مبلغ چهارهزار میلیارد ریال است.
این میزان سرمایه البته در دو نوبت تغییر کرد. ابتدا از سوی بانک مرکز در سال 87 سرمایه مورد نیاز تاسیس بانک مجازی 70 میلیارد تومان ذکر شد. بعد از مدتی در بهار سال 89 کف سرمایه تاسیس بانک مجازی 200 میلیارد تومان عنوان شد و در نهایت در آیین نامه جدید حداقل سرمایه مورد نیاز 400 میلیارد تومان ذکر شده که این میزان سرمایه برابر بانکهای غیر مجازی است.
در عین حال در تبصره این ماده آمده است که: حداقل سرمایه مو رد نیاز برای تأسیس بانک مجازی، بنا به پیشنهاد بانک مرکزی و تصویب شورای پول و اعتبار می تواند تغییر یابد.
اساسنامه و برنامه عملیاتی
در بخشی از اساسنامه و برنامه عملیاتی می خوانیم :یک سوم از اعضای هیأت مدیره بانک مجازی باید دارای دانشنامه کارشناسی ارشد یا بالاتر در یکی از رشته های مرتبط با الکترونیک، فن آوری اطلاعات و ارتباطات و یا حداقل پنج سال سابقه کار در واحد های فن آوری اطلاعات و ارتباطات مرتبط با بانک ها باشند.
سه سطح برای فعالیت:
بر اساس ماده ٣٩ آیین نامه بانک مجازی پس از کسب مجوز فعالیت در قالب سه سطح تعریف شده در آیین نامه مجاز به فعالیت است.
همچنین در ماده ٤٢ می خوانیم: ارتقاء سطح فعالیت منوط به سپری شدن یکسال از سطح فعالیت پایین تر، تقاضای بانک مجازی و ارزیابی مثبت بانک مرکزی از عملکرد یکساله بانک مجازی خواهد بود.
در ادامه نحوه فعالیت بانک مجازی تاکید شده است: تمامی سامانه های اطلاعاتی و سامانه های پشتیبان بانک مجازی باید در قلمرو کشور جمهوری اسلامی ایران قرار داشته باشد. بانک مجازی، مجاز به ایجاد سامانه های اطلاعاتی به صورت فعال و یا پشتیبان در خارج از کشور نیست.
در ماده انتهایی آیین نامه نیز آمده است: بانک مرکزی موظف است تمهیدات لازم از قبیل تجهیزات و ساختار سازمانی مناسب را برای نظارت موثر بر فعالیت های بانک مجازی فراهم نماید.
همچنین آیین نامه تأسیس و فعالیت بانک مجاز ی در یکهزار و یکصد و بیست و پنجمین جلسه شورای پول و اعتبار مورخ 27/2/1390 در ٦١ ماده و ١٥ تبصره به تصویب رسید.
متن کامل آیین نامه
بخش اول – تعاریف
ماده ١- گستره شمول تعاریف ذیل، منحصرًا محدود به این آئین نامه است:
١-١ – بانک مرکزی: بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران
٢-١- آئین نامه: آئین نامه تأسیس و فعالیت بانک های مجازی
٣-١- بانک مجازی : بانکی است بدون شعبه که عملیات و خدمات بانکی را صرفًا از طریق درگاه های الکترونیکی انجام می دهد.
٤-١- درگاه الکترونیکی : موجودیتی است مجازی و یا فیزیکی نظیر رایانه، کیوسک بانک، اینترنت، خودپرداز،پایانه فروش، تلفن، تلفن همراه، تلویزیون دیجیتال و غیره که مشتر ی با استفاده از ابزار مناسب، از خدمات بانکی به صورت غیر حضوری بهره مند می شود.
٥-١ – ابزار: امکاناتی که بانک مجازی به منظور کاربر ی درگاه الکتر ونیکی در اختیار مشتری قرار می دهد تا شناسایی مشتری وارائه خدمات بانکی از طریق آن صورت پذیرد.
٦-١ – عملیات بانکی: دریافت هر گونه سپرده از عموم و به کارگیری آن در قالب اعطای اعتبار و تسهیلات در چارچوب قان ون پولی وبانکی کشور، قانون عملیات بانکی بدون ربا و سای ر قوانین و مقررات مربوط.
٧-١ – خدمات بانکی ارائه خدماتی نظیر صدور حوالجات، صدور ضمانتنامه ، گشایش اعتبارات اسنادی، پرداخت قبوض، دریافت و پرداخت و انتقال وجوه.
٨-١- تراکنش: فرآیند تبادل اطلاعات میان درخواست کننده و سامانه بانک مجاز ی که شامل ارسال پیام، پردازش آن و اخذ پاسخ مقتضی است.
٩-١ – موافقت اصولی : موافقت اولیه ای است که بانک مرکزی پس از دریافت کلیه مدارک مورد نیاز و تأیید برنامه عملیاتی و پی شنویس اساسنامه پیشنهادی متقاضیان تأسیس بانک مجازی صادر می نماید.
١-١٠ – مجوز اولیه : موافقت کتبی بانک مرکزی با تاسیس بانک مجاز ی است که پس از تصویب اساسنامه پیشنهادی متقاضیان تأسیس بانک مجازی در شورای پول و اعتبار و صرفًا به منظور تشکیل پرونده ثبتی و انجام مقدمات مربوط به تأمین سرمایه م ؤسسان وپذیره نویسی سهام صادر می شود.
١١-١ – مجوز تأسیس: موافقت نهایی بانک مرکزی با ثبت بانک م جاز ی در مرجع ثبت شرکت ها است که پس از تودیع صد در صد سرمایه مورد نیاز بر ای تاسیس بانک مجاز ی نزد بانک مرکزی، صادر می شود.
١٢-١ – مجوز فعالیت: اجازه نامه بانک مرکزی برای شروع فعالیت بانک مجازی.
بخش دوم – کلیات:
ماده ٢- تأسیس بانک مجازی صرفًا با رعایت م فاد این آئین نامه و اخذ مجوز از بانک مرکزی امکان پذیر است.
ماده ٣- تأسیس بانک مجازی صرفا به صورت شرکت سهامی عام یا تعاونی سهامی عام با سهام با نام ممکن خواهد بود .َ
ماده ٤- حداکثرمجموع میزان مشارکت اشخاص حقیقی و حقوقی خارجی در سرمایه بانک مجازی نمی تواند بیش از ٤٠ درصد باشد.
ماده ٥- تأسیس بانک مجازی نباید صرفا ابزاری برای تأمین منابع مالی مؤسسین، سهامداران و یا اشخاص و گروه های خاص باشد.
ماده ٦- موسسین و سهامداران بانک مجازی باید توانایی لازم برای تأمین و تکمیل سرمایه بانک درصورت عدم کفایت سرمایه و یا زیان احتمالی را داشته باشند.
ماده ٧- مؤسسین نسبت به کلیه اعمال و اقداماتی که به منظور تأسیس و به ثبت رسانیدن بانک مجازی انجام می دهند، مسئولیت تضامنی دارند.
ماده ٨- بانک مرکزی با توجه به سیاستهای پولی واعتباری و با در نظر گرفتن شرایط متقاضیان، نسبت به صدور مجوز اقدام خواهد کرد.
بخش سوم – سرمایه مورد نیاز:
ماده ٩- حداقل سرمایه مورد نیاز برای تأسیس بانک مجازی مبلغ چهارهزار میلیارد ریال می باشد.
تبصره – حداقل سرمایه مو رد نیاز برای تأسیس بانک مجازی، بنا به پیشنهاد بانک مرکزی و تصویب شورای پول و اعتبار می تواند تغییر یابد.
ماده ١٠ – سرمایه مورد نیاز برای تأسیس بانک مجازی باید تمامًا توسط مؤسسین تعهد شده وصددرصد مبلغ آن قبل از صدور مجوز تأسیس پرداخت شده باشد.
ماده ١١ – هرگونه تغییر در سرمایه بانک مجاز ی منوط به ت أیید بانک مرکز ی و تصویب در شورا ی پول واعتبار است.
بخش چهارم – شرایط متقاضیان تأسیس:
ماده ١٢ – متقاضیان تأسیس بانک مجازی باید از حسن شهرت برخوردار و فاق د سابقه محکومیت کیفری مؤثر بوده و شبکه بانکی کشور از آنها مطالبات غیرجاری نداشته باشند.
ماده ١٣ – در صورتی که متقاضیان تأسیس بانک مجازی اشخاص حقوقی باشند، مکلفند یک نسخه از اساسنامه و صورتهای مالی حسابرسی شده خود را در سه سال گذشته به ضمیمه ی اظهارنام های مشتمل بر اسامی اعضای هیات مدیره و سهامداران عمده ، بیش از ١٠ درصد، و سایر اطلاعات ضروری را جهت بررسی به بانک مرکزی ارائه دهند.
تبصره- ارائه صور ت های مالی تلفیقی حسابرسی شده در مواردی که تهیه آ نها طبق استانداردهای حسابداری، لازم تشخیص داده شده باشد، ضروری است.
ماده ١٤ – اشخاص موضوع ماده ٥ قانون محاسبات عموم ی کشور نمی توانند در بانک مجازی سهامدار باشند.
ماده ١٥ – سقف مجاز تملک سهام بانک مجازی به طور مستقیم یا غیرمستقیم برای هر شرکت سهامی عام یا تعاونی سهامی عام یا هر مؤسسه و نهاد عمومی غیردولتی ده درصد و برای اشخاص حقیقی و سایر اشخاص حقوقی پنج درصد می باشد. معاملات بیش از سقف های مجاز در این ماده توسط هر یک از اشخاص مذکور باطل و ملغی الأثر است . افزایش سقف سهم مجاز از طریق ارث نیز مشمول این حکم است و وراث و یا اولیاء قانونی آ ن ها ملزم به فروش مازاد بر سقف، ظرف مدت دو ماه پس از صدور گواهی حصر وراثت خواهند بود. افزایش قهری سقف مجاز سهام به هر طریق دیگر باید ظرف مدت س هماه به سقف های مجاز این ماده کاهش یابد.
تبصره- اشخاص حقیقی سه امدار بانک مجازی و اعضا ی خانواده آن ها شامل همسر، فرزندان وهمسران آنان، برادر، خواهر، پدر و مادر منحصر ًا تا سقفی مجاز هستند سهام داشته باشند که نتوانند مشترکًا بیش از یک عضو هیأت مدیره را در آن بانک تعیین کنند.
بخش پنجم – اساسنامه و برنامه عملیاتی:
ماده ١٦ – اساسنامه بانک مجازی باید در چارچوب نکات لازم الرعایه د ر اساسنامه نمونه بانک مجازی که توسط بانک مرکزی تدوین و ابلاغ خواهد شد، تنظیم شود.
ماده ١٧ – بانک مجازی باید برنامه عملیاتی خود را شامل موارد زیر به صورت شفاف جهت بررسی به بانک مرکزی ارائه نماید:
١-١٧- توضیح کامل برنامه کسب و کار در بانکداری بدون شعبه؛
٢-١٧- نحوه احراز هویت و شناسایی مشتریان؛
٤-١٧ – برنامه حفاظت از تجهیزات و اطلاعات؛
٥-١٧- مدل حاکمیت شرکتی و ارتباطات سازمانی
٣-١٧- برنامه بانک در زمینه مدیریت بحران؛
٦-١٧- برنامه تداوم فعالیت مشتمل بر برنامه های: حفاظت از تجهیزات و اطلاعات، مقابله با بحران و نحوه بازیابی موارد آسیب دیده؛
٧-١٧- سامانه های مدیریت امنیت اطلاعات و برنامه های امنیت مشتمل بر برنامه های جلوگیری از نفوذ, سواستفاده وکلاهبرداری و حفاظت اطلاعات؛
٨-١٧- برنامه های مربوط به مدیریت پایگاههای مرکز داده و پشتیبان؛
٩-١٧- برنامه جامع مدیریت انواع ریسک ها بویژه ریسک های عملیاتی شامل ریسک انسانی، ریسک وقایع طبیعی و محیطی و ریسک فن آوری اطلاعات ، ریسک شهرت و حقوقی؛
١٠-١٧ – طرح معماری سامانه های بانکداری الکترونیک
١١-١٧ سایر موارد به تشخیص بانک مرکزی
ماده ١٨ – برنامه عملیاتی بانک مجازی باید دارای توجیه اقتصادی، فنی بوده، قابلیت اجرایی داشتهباشد و مشتمل بر حوزه فعالیت، سیاس ت ها و تمهیدات پی ش بینی شده برای مقابله با انواع مخاطرات فرارو،ساختار فنی، انسانی، مدیریتی و سازمانی، نحوه تأمین زیان های احتمالی و صورت های مالی پیش بینی شده برای حداقل سه سال اولیه فعالیت باشد.
ماده ١٩ – اساسنامه بانک مجازی و تغییرات بعدی آن باید به ت أیید بانک مرکزی و ت صویب شورای پول و اعتبار و برنامه عملیاتی بانک مجازی باید به تأیید بانک مرکزی برسد.
بخش ششم – اعضای هیأت مدیره ، هیأت عامل، مدیرعامل، قائم مقام مدیرعامل و حسابرس:
ماده ٢٠ – مدیر عامل و رئیس هیأت مدیره و اکثریت اعضای هیأت عامل و اکثریت اعضای هیأت مدیره بانک مجازی باید از اتباع ایران باشند.
ماده ٢١ – اعضای هی أت مدیره، هیأت عامل، مدیرعامل و قائم مقام مدیرعامل بانک مجاز ی، باید از شرایط ذیل برخوردار باشند:
٢ -٢١- التزام عملی به قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران؛
٣ -٢١ – حداقل دانشنامه کارشناسی در رشت ههای مرتبط؛
٤ -٢١- حسن شهرت و امان تداری؛
٥ -٢١ – توانایی لازم برای انجام کار؛
٦ -٢١- عدم سو ء پیشینه طبق مفاد بند ”الف“ ماده ٣٥ قانون پولی و بانکی کشور؛
٧ -٢١- حداقل ٥ سال تجربه کاری در امور بانکی؛
٨ -٢١- نداشتن بدهی غیرجاری به شبکه بانکی کشور؛
تبصره ١- یک سوم ا ز اعضای هیأت مدیره بانک مجازی باید دارای دانشنامه کارشناسی ارشد یا بالاتر در یکی از رشته های مرتبط با الکترونیک، فن آوری اطلاعات و ارتباطات و یا حداقل پنج سال سابقه کار در واحد های فن آوری اطلاعات و ارتباطات مرتبط با بانک ها باشند.
تبصره ٢- حداقل دو سوم اعضای هیات مدیره باید دارای سابقه کار ١٠ سال یا بیش تر در نظام بانکی باشند.
تبصره ٣- مرجع تشخیص برخورداری از شرایط فوق، بانک مرکزی است.
ماده ٢٢ – انتصاب اعضای هیأت مدیره، هیأت عامل، مدیرعامل و قائ م مقام مدیرعامل بانک مجاز ی و تمدید دوره مسئولیت آ نها، منوط به تأیید صلاحیت اشخاص مذکور توسط بانک مرکزی م یباشد.
ماده ٢٣ – در صورت رد صلاحیت و یا سلب شرایط از اشخاص مندرج در ماده ٢١ این دستورالعمل توسط بانک مرکزی، بانک مجازی موظف است حداکثر ظرف مدت ٦٠ روز با رعایت مفاد قانون تجارت و مطابق با شرایط و ترتیبات مذکور در م واد ٢١ و ٢٢ ، نسبت به معرفی فرد دیگری به بانک مرکزی جهت بررسی صلاحیت وی اقدام نماید.
ماده ٢٤ – مدیر عامل، قائم مقام مدیر عامل و اعضای هیأت مدیره و هیأت عامل بانک مجاز ی نباید درهیچ بانک یا مؤسسه اعتباری غیربانکی دیگری دارای سمت بوده یا سهامی بیش از آنچه بانک مرکزی تعیین می کند، داشته باشند.
ماده ٢٥ – حسابرس بانک مجازی باید از میان حسابرسان مورد تأیید بانک مرکزی انتخاب شود.
بخش هفتم – فرآیند صدور مجوز:
الف- موافقت اصولی:
ماده ٢٦ – متقاضیان تأسیس بانک مجازی برای دریافت موافقت اصولی مکلفند تقاضای مکتوب خود را به همراه پیش نویس اساسنامه، برنامه عملیاتی، نحوه تأمین سرمایه، مشخصات اعضای هیأت مؤسس ، مشخصات مدیران پیشنهادی و سایر مدارک لازم ک ه توسط بانک مرکزی تعیین و اعلام خواهد گردید، به بانک مرکزی ارایه دهند.
ماده ٢٧ – بانک مرکزی پس از دریافت کلیه مدارک لازم و احراز صلاحیت متقاضیان و تأیید برنامه عملیاتی و پیش نویس اساسنامه بانک مجازی، نسبت به صدور موافقت اصولی اقدام می نماید.
تبصره- صدور موافقت اصولی منوط به تصویب کمیسیون اعتباری بانک مرکزی می باشد.
ب- مجوز اولیه:
ماده ٢٨ – پس از صدور موافقت اصولی ، متقاضیان موظفند یک فقره ضمانت نامه بانکی به نفع بانک مرکزی معادل ٥٠ درصد سرمایه مورد نیاز برای تأسیس بانک مجازی را به بانک مرکزی تسلیم کنند.
ماده ٢٩ – بانک مرکزی پس از دریافت ضمانت نامه موضوع ماده ٢٨ ، موظف است پیش نویس اساسنامه بانک مجازی را برای تصویب به شورای پول و اعتبار ارایه نماید.
ماده ٣٠ – متقاضیان پس از تأیید اساسنامه پیشنهادی خود توسط شورای پول و اعتبار، موظفند معادل50 درصد سرمایه مورد نیاز برای تأسیس بانک مجازی را نزد بانک مرکزی تودیع و همچنین طرح پذیره نویسی خود را به آن بانک تسلیم کنند.
تبصره- پس از تودیع ٥٠ درصد سرم ایه مورد نیاز نزد بانک مرکزی، ضمانت نامه موضوع ماده ٢٨ به متقاضیان مسترد می شود.
ماده ٣١ – بانک مرکزی پس از تحقق اقدامات موضوع ماده ٣٠ و تأیید طرح پذیره نویسی متقاضیان و شرایط آن، نسبت به صدور مجوز اولیه اقدام خواهد کرد.
پ – مجوز تأسیس:
ماده ٣٢ – متقاضیان موظفند پس از ت أیید طرح پذیره نویسی، نسبت به انجام پذیره نویسی و معرفی پذیره نویسان به بانک مرکزی اقدام کنند.
ماده ٣٣ – پس از انقضای مدت زمانی که برای پذیر ه نویسی تعیین شده، با احتساب زمانی که مدت پذیره نویسی با مجوز بانک مرکزی تمدید شده است، متقاضیان تأسیس بانک مجازی مکلفند حداکثر ظرف مدت یک ماه تعهدات پذیر ه نویسان را بررسی و تعداد سهام هریک از سهامداران ر ا تعیین و اعلام نموده و در صورتی که بخشی از حداقل سرمایه مورد نیاز از طریق پذیره نویسی تأمین نشده باشد، نسبت به پرداخت آن با رعایت حدود مندرج در ماده ١٥ ، اقدام و وجوه مذکور را در بانک مرکزی تودیع نمایند.
تبصره- در صورت عدم رعایت حدود مقرر در ماده ١٥ پس از اتمام مرحله پذیره نویسی سهام، بانک مرکزی نسبت به ابطال مجوزهای خود اقدام م ینماید.
ماده ٣٤ – بانک مرکزی پس از ت أیید پذیره نویسی و تکمیل و تودیع شدن صددرصد سرمایه مورد نیاز و احراز صلاحیت اعضای هیأت مدیره ، هی أت عامل ، مدیر عامل و قائ م مقام مدیرعامل پیشنهادی و همچنین تأیید مصوبات مجمع عمومی م ؤسس در مورد اساسنامه، مدیران و بازرسان قانونی و دریافت اعلامیه قبولی مدیران و بازرسان قانونی، نسبت به صدور مجوز تأسیس بانک مجازی اقدام می نماید.
ت – مجوز فعالیت:
ماده ٣٥ – صدور مجوز فعالیت بانک مجازی و استفاده از سرمایه سپرده شده نزد بانک مرکزی، پس از ثبت بانک مجازی در مراجع ثبت شرکت ها و حصول اطمینان بانک مرکزی از راه اندازی سامانه های اصلی بانکداری, سامانه های اطلاعاتی مورد نیاز بانک مرکزی و اعلام اسامی صاحبان امضای مجاز امکان پذیر است.
ماده ٣٦ – مدت اعتبار مجوزهای اولیه و تأسیس صادره توسط بانک مرکزی ، حداکثر شش ماه پس از ابلاغ است ، مگر آ ن که به دلایل خاص، مدت دیگری در مجوز قید شده یا این که مجوز مربوط از طرف بانک مرکزی تمدید شده باشد.
ماده ٣٧ – مجوزهای صادر شده توسط بانک مرکزی به هیچ وجه قابل انتقال به غیر نمی باشند.
ماده ٣٨ – بانک مرکزی در مواردی که تشخیص دهد متقاضیان تأسیس بانک مجازی تعهدات لازم را انجام نداده اند و یا قادر به انجام تعهدات لازم و یا تأسیس و راه اندازی بانک مجازی نیستند و یا اطلاعات کذب یا گمراه کننده یا ناقص ارایه نمود ه اند، می تواند در هر مرحله، اعطای تمامی مجوزها را متوقف یا نسبت به لغو مجوزهای صادره اقدام نماید. در این صورت متقاضیان تاسیس , ملزم به پرداخت کلیه خسارات پذیره نویسان می باشند.
بخش هشتم – نحوه فعالیت:
ماده ٣٩ – بانک مجازی مطلقًا مجاز به ایجاد شعبه، باجه و نظایر آن در داخل و خارج از کشور نیست.
تبصره ١- بانک مجازی می تواند انجام امور ی را که الزامًا و ماهیتًا نیاز به حضور فیزیکی مشتریان دارد، از طریق دفتر مرکزی، دفاتر نمایندگی و یا از طریق برون سپاری انجام دهد . شرایط ایجاد دفاتر نمایندگی و شرایط و نحوه برون سپاری جهت انجام امور موضوع این ماده به موجب دستورالعملی که توسط رئیس کل بانک مرکزی ابلاغ می گردد، خواهد بود . در هر صورت بانک مجازی به هیچ وجه مجاز به دریافت سپرده یا اعطای تسهیلات به مردم از طریق دفتر مرکزی و دفاتر نمایندگی یا نظایر آن نمی باشد.
ماده ٤٠ – بانک مجازی منحصرًا مجاز به انجام عملیات بانکی و ارایه خدمات بانکی در سطح فعالیتی است که توسط بانک مرکزی تعیین می شود.
ماده ٤١ – بانک مجازی پس از کسب مجوز فعالیت صرفًا بترتیب سطوح تعریف شده ذیل مجاز به فعالیت می باشد:
سطح ١:
الف- افتتاح انواع حساب های سپرده قر ضالحسنه جاری و انواع حسا بهای سپرده سرمایه گذاری مدت دار و صدور انواع کارتهای برداشت؛
ب- ارائه خدمات انتقال وجه الکترونیکی و دریافت و پرداخت وجوه و اسناد بانکی؛
پ- انتشار اوراق گواهی سپرده، اوراق مشارکت و صکوک؛
ت- اعطای تسهیلات در قالب عقود اسلامی ؛
ث- انجام عملیات مربوط به بازار بین بانکی؛
سطح ٢:
؛ الف- انجام عملیات و خدمات بانکی سطح
ب – گشایش اعتبارات اسنادی ریالی؛
پ- صدور ضمانت نامه های بانکی ریالی و ارزی برای داخل کشور ؛
ت – صدور انواع کارتهای اعتباری و کارتهای پیش پرداخته؛
سطح ٣:
الف- انجام عملیات و خدمات بانکی سطوح ١ و ٢
ب- گشایش اعتبارات اسنادی ارزی؛
پ- صدور انواع ضمان تنامه های بانکی؛
ت – انجام سایر عملیات ارزی؛
تبصره ١- انجام عملیات ارزی توسط بانک مجازی منوط به اخذ اجازه جداگانه از بانک مرکزی می باشد.
تبصره ٢- سایر مواردی که در سطوح فوق ذکر نگردیده است، به پیشنهاد بانک مجازی و با اجازه بانک مرکزی قابل انجام است.
ماده ٤٢ – ارتقاء سطح فعالیت منوط به سپری شدن یکسال از سطح فعالیت پایین تر، تقاضای بانک مجازی و ارزیابی مثبت بانک مرکزی از عملکرد یکساله بانک مجازی خواهد بود.
ماده ٤٣ – بانک مجازی برای انجام فعالیتهای برون مرزی باید مجوز لازم را از بانک مرکزی اخذ نماید.
ماده ٤٤ – بانک مجازی مسئول ایمنی و سلامت خدمات و سامانه هایی است که به مشتریان خود ارائه می دهد. وظایف و تعهدات بانک مجازی در این زمینه مشتمل بر مفاد بخشنامه هایی که از سوی بانک مرکزی صادر خواهد شد، نیز م یباشد.
ماده ٤٥ – بانک مجازی قبل از اعطای مجوز دسترسی به عملکرد های بانکداری الکترونیکی باید برنامه های اطلاع رسانی و آموزشی مناسبی را در مورد محصولات و خدمات بانکداری الکترونیکی برای حصول اطمینان از اینکه، ، مشتری به درستی از آن ها اطلاع یافته است، تهیه نماید. برای این منظور، بانک مجازی می تواند از طرق مختلف از قبیل پایگاه اطلاع رسانی ، پیام های ارسالی در صورتحسابهای مشتری، بروشورهای تبلیغاتی، و یا ارتباط از طریق تماس مستقیم کارکنان دفاترمرکزی و نمایندگی استفاده نماید.
تبصره – نکات و توصیه های آموزشی که در برنامه های اطلاع رسانی بانک مجازی باید منعکس گردد، طی بخشنامه های بانک مرکزی ابلاغ و در دوره های مقتضی به روز رسانی خواهد شد.
ماده ٤٦ – بانک مجازی باید حقوق و تکالیف هر یک از طرفین را به صورت روشن و صریح در مفاد قرارداد همکاری بین مشتری و بانک مجازی درج نمایند. بانک مرکزی موظف به تدوین دستورالعمل های مکمل لازم برای تبیین این حقوق و تکالیف می باشد.
ماده ٤٧ – بانک مرکزی می تواند در صورت احراز عدم توانایی بانک در ارائه بهینه هر کدام از عملیات و خدمات بانکی الکترونیکی، بانک مجازی را از ارائه آن عملیات و خدمات منع نماید.
ماده ٤٨ – استفاده از درگاههای الکترونیکی و ابزا رها باید مطابق با استانداردها و ضوابط بانک مرکزی صورت پذیرد.
ماده ٤٩ – تمامی سامانه های اطلاعاتی و سامانه های پشتیبان بانک مجازی باید در قلمرو کشور جمهوری اسلامی ایران قرار داشته باشد. بانک مجازی، مجاز به ایجاد سامان ههای اطلاعاتی به صورت فعال و یا پشتیبان در خارج از کشور نیست.
ماده ٥٠ – بانک مجازی باید نسبت به استقرار کامل سامانه بانکداری متمرکز اقدام نماید.
تبصره- درگاه ها و ابزارها باید صرفا از طریق اتصال به این سامانه ارائه خدمت دهند.
ماده ٥١ – بانک مجازی موظف است کلیه اطلاعات و مستندات مورد درخواست بانک مرکزی را به صورت ادواری و موردی در قالب فر مها و جداول ابلاغی بانک مرکزی ، به آن بانک ارایه دهد.
ماده ٥٢ – بانک مجازی موظف به همکاری با بازرسان بانک مرکزی بوده و باید تمامی اطلاعات و مستندات مورد نیاز را برای رسیدگی در اختیار آنان قرار دهد.
ماده ٥٣ – بانک مجازی موظف است داده ها، اطلاعات، امکانات و تجهیزات مورد نیاز برای نظارت موثر و کارآی بانک مرکزی بر عملیات و فعالی تهای خود را در دفاتر مرکزی و به هزینه خود فراهم آورد.
تبصره- این امکانات و تجهیزات تحت مدیریت بانک مرکزی بوده و نحوه بهره برداری از توسط بانک مرکزی، تعیین م یگردد.
ماده ٥٤ – بانک مجازی موظف است دستورالعمل جامعی برای فرآیند نظارت بر برون سپاری اموری که توسط اشخاص ثالث انجام می شود تهیه نماید به نحوی که برای بانک مرکزی این اطمینان حاصل گردد که اشخاص مزبور شرائط لازم را به لحاظ امنیتی و حفظ محرمانگی اطلاعات دارا م یباشند.
ماده ٥٥ – بانک به منظور مقابله با مخاطرات مربوط به نیروی انسانی ، موظف است دستورالعمل نحوه جذب ،نگهداری، جابجایی، اخراج و بازنشستگی کارکنان خود که در مشاغل حساس کار می کنند را همراه با شرح شغل، نحوه تفویض اختیار و مسئولیت های هر یک را تهیه و به بانک مرکزی اعلام نماید.
ماده ٥٦ – بانک مجازی موظف است برنامه های جامعی به منظور مقابله با مخاطرات طبیعی و محیطی نظیر سیل، زلزله، حملات احتمالی و غیره و همچنین مقابله با مخاطرات مربوط به فن آوری اطلاعات تحت عنوان برنامه ت داوم فعالیت و برنامه نحوه بازیابی موارد آسیب دیده تهیه و در زمانهای مناسب به روز رسانی نماید.
ماده ٥٧ – بانک مجازی باید کلیه رویدادهای حوادث امنیتی خود را تحت مراقبت قرار داده و بصورت طبقه بندی شده تحت عناوین مخاطره متوسط و مخاطره زیاد، به بانک مرکزی گزار ش نماید و اقدامات لازم به منظور حل مشکلات منتج از حوادث را به موقع انجام دهد، این اقدامات باید با رویکردی انجام گیرد که از بروز مجدد حوادث مشابه جلوگیری نماید . بانک مرکزی عنداللزوم می تواند برای تنظیم این گزارش، ضوابط مورد نیاز را به بان کهای مجازی ابلاغ نماید
ماده ٥٨ – سایر مقررات ناظر بر تأسیس، فعالیت ، نظارت ، ورشکستگی، انحلال و تصفیه بانک مجازی که در این دستورالعمل ذکر نشده است، همانند مقررات ناظر بر بانک های غیردولتی می باشد.
ماده ٥٩ – بانک مجازی موظف به اجرای کلیه قوانین و مقررات موضوعه از جمله قانون پول ی و بانکی کشور، قانون عملیات بانکی بدون ربا ، قانون ومقررات مبارزه با پولشویی و تامین مالی تروریسم، قانون تجارت ، آیین نامه نظام بانکداری الکترونیکی مصوب هیئت وزیران مورخ 22 /12/86 همچنین دستورالعمل ها و بخشنامه های صادره از سوی بانک مرکزی و دستورالعمل ناظر بر فعالیت های بانکداریرالکترونیک که مکمل این آیین نامه است، می باشد.
ماده ٦٠ – تشخیص موارد تخلف از مفاد این آیین نامه با بانک مرکزی است . با متخلفین مطابق قوانین و مقررات رفتار خواهد شد.
ماده ٦١ – بانک مرکزی موظف است تمهیدات لازم از قبیل تجه یزات و ساختار سازمانی مناسب را برای نظارت موثر بر فعالیت های بانک مجازی فراهم نماید. آیین نامه تأسیس و فعالیت بانک مجاز ی در یکهزار و یکصد و بیست و پنجمین جلسه شورای پول و اعتبار مورخ 27/2/1390 در ٦١ ماده و ١٥ تبصره به تصویب رسید.
نظر شما چیست؟