دنیای اقتصاد«جنگ ارزها و سیاست ارزی ایران» عنوان سرمقاله روزنامه دنیای اقتصاد به قلم دکتر موسی غنینژاد است که در آن میخوانید:در پی بحران مالی سالهای 2008 -2007 در کشورهای صنعتی و رکود اقتصادی متعاقب آن که کل روابط تجاری بینالمللی را به شدت تحت تاثیر قرارداد،موضوع نرخ ارز به عنوان ابزاری برای مقابله با […]
دنیای اقتصاد
«جنگ ارزها و سیاست ارزی ایران» عنوان سرمقاله روزنامه دنیای اقتصاد به قلم دکتر موسی غنینژاد است که در آن میخوانید:
در پی بحران مالی سالهای 2008 -2007 در کشورهای صنعتی و رکود اقتصادی متعاقب آن که کل روابط تجاری بینالمللی را به شدت تحت تاثیر قرارداد،
موضوع نرخ ارز به عنوان ابزاری برای مقابله با رکود در مرکز توجه سیاستگذاران و تحلیلگران مالی قرار گرفت. در واقع، سیاست تضعیف پول ملی و تقویت ارزش پولهای خارجی، از مدتها قبل از سوی اقتصادهای نوظهور خاور دور به عنوان یکی از پایههای مهم استراتژی توسعه مبتنی بر صادرات مورد استفاده بود و البته گاه و بیگاه اعتراضهایی را نیز از سوی طرفهای تجاری این کشورها برمیانگیخت.
آنچه که امروزه به عنوان جنگ ارزها معروف شده است در حقیقت مطرح شدن اینگونه سیاستها از سوی کشورهای صنعتی از جمله ایالات متحده آمریکا است که همیشه حداقل در حرف، مدافع تجارت آزاد و عدم دخالت دولتها در بازار بوده است.
واقعیت این است که پس از کنار نهادن سیستمهای پولی پایه طلا و به ویژه پس از فروپاشی نظام بروتن وودز در اوایل دهه 1970 میلادی وشکل گرفتن سیستمهای ارزی شناور، دولتها (بانکهای مرکزی) در عمل به فعالان مایشاء بازارهای پولی و ارزی تبدیل شدند.
در شرایطی که انحصار عرضه پول در اختیار دولتها (بانکهای مرکزی) است، سخن گفتن از بازار آزاد پول و ارز مسامحه در کلام است. به عبارت دقیقتر، گرچه بازار پول متاثر از عملکرد بخشخصوصی است و تقاضا برای آن مستقل از خواست دولت تعیین میشود، اما قیمت در این بازار به علت دخالت مستقیم بانک مرکزی در طرف عرضه، همیشه مخدوش است. اگر واقعا بازار آزاد ارز وجود داشت دیگر سخن گفتن از جنگ ارزها بیمعنا میشد.
مساله در حقیقت جنگ ارزها نیست، بلکه جنگ سیاستهای ارزی است که آن هم البته مستقل از سیاستهای پولی نیست. حال پرسش این است که در چنین وضعیتی نرخ واقعی ارز چه معنایی دارد؟ اگر منظور از قیمت واقعی قیمتی باشد که در بازار آزاد برحسب کمیابی واقعی منابع نسبت به تقاضا تعیین میشود، یقینا میتوان گفت که چنین چیزی حداقل در کوتاه مدت در بازار ارز وجود ندارد. آنچه درباره آن به درستی میتوان سخن گفت نرخ ارز مطلوب یا مناسب در چارچوب سیاستهای پولی و ارزی برای دولتها یا اقتصاد کشورهای متبوعشان است.
برای کشوری که در شرایط رکود اقتصادی بهسر میبرد واضح است که سیاست ارزی مناسب کاهش ارزش پول ملی به منظور تشویق تولید ملی از طریق توسعه صادرات و ممانعت از واردات است. علت در گرفتن جنگ ارزی در وضعیت رکود فعلی اقتصاد جهانی همین واقعیت است.
واضح است که اگر اقتصاد جهانی در وضعیت رونق کسب و کار قرار داشت مساله به گونهای دیگر میشد. بنابراین به لحاظ علمی مفهوم نرخ ارز واقعی را باید به کلی کنار گذاشت و با شناخت شرایط کنونی اقتصاد ملی به موضوع تعیین نرخ ارز مناسب یا مطلوب پرداخت.
نظر شما چیست؟