نقدی برکنفرانس های بانکداری الکترونیک

کنفرانس ها وسمینارها جایگاه ویژه ای جهت ارتقا معلومات وتبادل افکار است تا اندیشمندان ومحقان گرد هم آیند وآراء خویش را به تبادل نظر گذارند.

آنچه که امروزه در کنفرانس های مهم جهانی اهمیت ویژه ای یافته نتایج عملی وارایه راهکارهایی است که از این گردهمایی ها حاصل می شود به طوریکه به کاربستن این راهکارهای عملی تحولات فراوانی را در پی دارد.

از آنجا که اهمیت بانکداری الکترونیک بر هیچ کسی پوشیده نیست وچرخه تجارت الکترونیک بدون این صنعت نوین بانکی ناکارآمد خواهد بود ،در ایران نیز طی مدت اخیر گردهمایی ها ونشست هایی در خصوص این صنعت شکل گرفته است .

کنفرانس های بانکداری الکترونیک عمدتا با شعار ارتقا بانکداری الکترونیک وخدمات نوین بانکی کلید می خورد وشرکت کنندگان این همایش ها ضمن ارایه آخریت دستاوردها ،مقالات واطلاعات خویش نتایج پژوهش هایشان را عرضه می کنند.

طی مدت اخیر شاهد برگزاری ماراتنی از کنفرانس ها وهمایش هایی با محوریت بانکداری الکترونیک بوده وهستیم وبا نگاهی گذرا بر محورهای اصلی واهداف این گردهمایی ها مشخص می شود که برگزار کنندگان آن برارایه جدیدترین دستاوردها ی بانکداری نوین وارایه راهکارهای مناسب جهت گسترش این صنعت تاکید دارند .محورهای اساسی این همایش ها عمدتا برارایه ومعرفی جدیدترین دستاوردهای حوزه بانکداری الکترونیک ، راه حل ها ومحصولات این حوزه ، تبیین وضعیت موجود ، بررسی زیر ساخت های نوین ، آسیب شناسی این صنعت در ایران ، آموزش وفرهنگ سازی ، سیاست های کلان دولت در توسعه خدمات نوین بانکی ، راهکارهای بازاریابی برای خدمات بانکداری الکترونیک وفرصت های سرمایه گذاری در این حوزه استوار است .

این کنفرانس ها در بسیاری از محورها با یکدیگر شباهت داشته والبته در برخی موارد نیزبا توجه به محوریت اصلی اهداف متفاوتی را دنبال می کنند.

بدون شک تلاش مجریان این همایش ها جهت گسترش صنعت بانکداری نوین قابل تقدیر بوده وذات گردهمایی ها به دلیل تضارب آراء وتبادل افکار وهمچنین گردهمایی شرکت های ارایه کننده خدمات نوین بانکی وارایه جدیدترین محصولات درجای خود ارزشمند است.

علاوه براین برگزاری این همایش ها به پویایی این صنعت کمک کرده ونشان دهنده آن است که بانکداری الکترونیک در کشور جایگاه واقعی خود را پیدا کرده است.

همچنین گردهمایی های مختلف امکان ارتباط مدیران وکارشناسان ،مشارکت در تصمیم سازی ،آگاهی یافتن از فرصت های سرمایه گذاری ،ارتباط با تصمیم گیران کلیدی وآشنایی با موانع موجود را فراهم می کند.

اما اولین سوالی که در ذهن شکل می گیرد این است که در این همایش ها وکنفرانس ها که قالبا با صرف هزینه های بسیار بالا برگزار شده ومطمینا درآمد قابل توجهی نیز برای برگزار کنندگان آن ایجاد می کند ،تا چه اندازه مشکلات وجالش های بانکداری الکترونیک مطرح وراهکارهای عملی که متناسب با واقعیت بازار پولی ایران باشد ،ارایه می گردد.

در کشورهای پیشرفته عموما سمینارها وکنفرانس های بانکی فرصت مغتنمی است که ضمن تبادل آراء وهم اندیشی مسوولین ، مدیران وکارشناسان وهماهنگی این افراد راهکارهای مختلف تشریح شده وعملیاتی ساختن این راهکارها با توجه به شرایط موجود مورد بررسی قرار می گیرد وبدین ترتیب اجرای این راهکارها که مطابق با واقعیت بازار است به سرعت عملی می شود وچه بسا نتایجی که از این گردهایی ها حاصل می شود تاثیر شگرفی بر بازار پولی خواهد داشت.

آنچه که مسلم است عمدتا در همایش های بانکی پازلی شکل می گیرد که این پازل متشکل از قطعات مسوولین دولتی ، مدیران بانکی وکارشناسان مجرب این حوزه است.

با آسیب شناسی گردهمایی های بانکداری الکترونیک آنچه که آشکار می شود این است که به دلیل عدم همگرایی وتعامل سازنده بین اجزا این پازل نتایج عملی چندانی از این سمینارها حاصل نمی شود که البته نبود تعامل وهمگرایی بین اجزا می تواند دلایل خاص خود را داشته باشد از جمله آنکه حاکمیت روح بخشی نگری در ایران سبب شده هر یک از اجزا خود را از دیگری جدا دانسته وچه بسا چالش ها وموانع موجود را به گردن دیگری بیندازد که البته این امر با روح تعامل وهمگرایی در تضاد خواهد بود.

به عنوان مثال پازل بانکداری الکترونیک متشکل از سه قطعه مهم بانک مرکزی به عنوان سیاست گذار ، بانک های عامل به عنوان مجری ومخابرات به عنوان ارایه دهنده زیرساخت های ارتباطی است که هر کدام از این سه قطعه انتقادات موجود را وارد ندانسته ومعتقد است ، گره کار دردست دیگری است.

تداخل نظارت واجرا مهمترین انتقادی است که حتی در سمینارها وهمایش ها به بانک مرکزی وارد می شود به طوریکه کارشناسان معتقدند داور در آن واحد نمی تواند هم سوت بزند وهم بازی کند .

عدم ارایه تفاهم نامه سطح خدمات نیز انتقاد جدی است که به مخابرات وارد می شود که البته مخابرات نیز همیشه این انتقاد را وارد ندانسته وآن را به گردن بانک ها می اندازد.

علاوه براین کارشناسان معتقدند اگر بانک ها نتوانند خود را مطابق با شرایط روز متحول کنند ونتوع محصولات داشته باشند بازار رقابتی را از دست می دهند در حالیکه بانک ها نیز بانک مرکزی ومخابرات را نشانه می گیرند.

بنابرآنچه گفته شد اگر چه در گردهمایی های بانکداری الکترونیک که عموما با نام ملی نامگذاری شده اند تمام قطعات پازل یعنی مدیران بانکی ، مسوولان دولتی وکارشناسان گرد هم می آیند ونتایج افکار خویش را به تبادل نظر می گذارند اما اینکه چرا نتایج عملی مورد نظر حاصل نمی گرددوعموما همایش ها محلی برای ایراد سخنرانی های شیوا وبلیغ می شود به عدم ایجاد این تعامل وهمگرایی برمی گردد.

اگر چه کارشناسان دلسوز ومتعهد چالش های اساسی بانکداری الکترونیک را مطرح می کنند واز لزوم ایجاد مگاپی اس پی ها ،راه اندازی شبکه دوم شتاب ، کاهش شکاف دیجیتالی در خدمات بانکداری الکترونیک ،لزوم استانداردسازی امنیت به عنوان نیمه پنهان بانک ها ، خلاقیت در محصولات نوین بانکی ، اهمیت بازاریابی خدمات نوین بانکی و… سخن می رانند اما به دلیل آنچه که ذکر شد عموما تلاش های این کارشناسان متعهد تنها به ایراد یک سخنرانی دلچسب ختم می شود.

برخی کارشناسان معتقدند ، از انجا که هدف اصلی از برگزاری کنفرانس ها تبادل آرا محسوب می شود بنابراین نقد وتحلیل چالش ها می تواند در درازمدت بر تصمیم گیری ها اثر گذار باشد والزاما نباید تاثیر کوتاه مدت داشته باشد اما آنچه که تجربه گردهمایی ها در ایران نشان می دهد آن است که متاسفانه پس از مدتی کوتاه این تصمیم گیری ها ونقد وبررسی ها به دست فراموشی سپرده می شود .

مساله مهم دیگری که در خصوص کنفرانس های متعدد بانکداری الکترونیک دیده می شود این است که اهداف این همایش ها عمدتا بر مسایل کلی وشبیه به هم استوار است ، طرح مسایل کلان به کرات مطرح شده واین امر نشان می دهد با تمام تلاش هایی که از سوی برگزار کنندگان صورت می گیرد که البته قابل تقدیر است اما ما در این خصوص هنوز اندر خم یک کوچه ایم.

علاوه براین تجارب همایش های موفق جهانی نشان می دهد رسانه ها به عنوان مهمترین ابزار اطلاع رسانی می توانند در انتقال دستاورد ها ونتایج این نشست ها به لایه های مختلف اجتماع نقش مهمی را ایفا کنند اما آنچه که می تواند به عنوان یک نقد جدی بر کنفرانس های بانکداری الکترونیک در ایران وارد شود ضعف اطلاع رسانی  است به گونه ای که برگزار کنندگان این گونه همایش ها عمدتا نقش مهم رسانه ها را به دست فراموشی سپرده وکارکرد مهم رسانه های مختلف در نفد وتحلیل و اطلاع رسانی را نادیده می گیرند.