فزایش 73 درصدی میزان ذخایر نفتی ونزوئلا و رسیدن آن به 172.3 میلیارد بشکه و درنتیجه شناختهشدن این کشور بهعنوان دومین دارنده ذخایر گازی اوپک و نزول ایران به رتبه سوم، اتفاقی بود که در دسامبر 2009 ازسوی سازمان کشورهای صادرکننده نفت (اوپک) اعلام شد که البته فقط تاکید دوباره مسوولان ایرانی را بر دارندگی دومین ذخایر گازی جهان درپی داشت.
به گزارش پایگاه خبری بانکداری الکترونیک باوجود اینکه انتظار میرفت مسوولان ایرانی با حساسیت بیشتری نسبت به این مساله واکنش نشان دهند، ولی بهنظر میرسد که نزول رتبه ایران از نظر میزان ذخایر نیز مانند ازدست دادن حق دریافت حق دبیرکلی این سازمان مورد بیتوجهی قرار گرفته است. در این رابطه، محمدعلی خطیبی ـ نماینده ایران در اوپک ـ گفته که براساس تعاریف اوپک، میزان ذخایر نفت مرسوم اعضا مورد نظر است، درحالی که ونزوئلا در آخرین اطلاعات رسمی ارسالی به دبیرخانه اوپک، ذخایر نفت غیر مرسوم یعنی نفت فوق سنگین خود را نیز جمع بسته و عدد نهایی را اعلام کرده و به این ترتیب رتبه دوم را به خود اختصاص داده که با تعاریف اوپک تناقض دارد. اطلاعات رسمی ارسالی به اوپک مورد قبول دبیرخانه است این درحالیست که حمید ظاهری ـ سخنگوی اسبق اوپک ـ با بیان اینکه معمولا هرآنچه اعضای اوپک بهصورت رسمی به دبیرخانه این سازمان ارائه دهند، ازسوی اوپک پذیرفته شده و در گزارشهای آنها اعلام میشود، به ایسنا میگوید: البته برخی از اعضا مانند عربستان هیچگاه اجازه نمیدهند که سازمانها تولید آنها را کنترل کنند. * * قانونی برای بررسی صحت و سقم اطلاعات ارسالی به اوپک وجود ندارد وی با اشاره به اینکه قانونی برای بررسی صحت و سقم اطلاعات ارسالی به اوپک وجود ندارد، زیرا اعضای اوپک عضو سازمان هستند و پایه اعتماد در روابط وجود دارد، تصریح میکند: ازسوی دیگر معمولا ثابتکردن ذخایر نفتی کار مشکلی است، مگر اینکه یک گروه بینالمللی و بیطرف مسوولیت آن را برعهده گیرند. اهمیت توان تولید، صادرات، تکنولوژی و ذخایر در تعیین جایگاه اعضا براساس این گزارش، کارشناسان فعال در حوزه اوپک توضیح میدهند که بهطور معمول ظرفیت تولید، توان صادرات، سطح تکنولوژی و سپس میزان ذخایر نفتی کشورهای عضو اوپک در تعیین جایگاه کشورهای عضو سازمان کشورهای صادر کننده نفت موثر است. بهعبارت دیگر شاید در گذشته میزان ذخایر اعضا خیلی مهم بود، ولی امروزه میزان ذخایر چندان اهمیت ندارد و مساله اصلی در توان تولید و توان صادرات کشورهاست. به گفته آنان بهطور سالانه دبیرخانه اوپک از کشورها میخواهد که اطلاعات مربوط به مسائلی ماننده توان تولید، توان صادرات و ذخایر نفتی خود را در جداولی تکمیل و آن را ارائه کنند و براساس آن اطلاعات و اخبار سالانه این سازمان تهیه میشود. در این خصوص اگرچه اطلاعات براساس تشخیص کشورها ارسال میشود، ولی بهاین معنا نیست که هر کشوری توان تولید و حجم ذخایر را بههر ترتیبی که خواست ارائه دهد و در بولتن ثبت شود، بلکه دبیرخانه سعی میکند تاییدیه آنها را بگیرد. خطیبی پیشتر در این باره گفته بود که در حال حاضر درخصوص محاسبه نفتخامهای غیرمرسوم (نفتخام فوق سنگین) بهعنوان میزان ذخایر نفتی یک کشور بحثهای زیادی وجود دارد، ولی روندی که تاکنون طی شده عدم اعمال میزان این ذخایر در جمع دخایر نفتی یک کشور بوده است، چرا که بسیاری از کارشناسان معتقدند نفتخام غیر مرسوم بهصورت جامد استخراج میشود و نمیتوان آن را در جمع میزان ذخایر نفتخام مرسوم محاسبه کرد و در حال حاضر ونزوئلا با تاکید بر اجرای طرحهای توسعهای برای پالایش اینگونه نفتخامها بر محاسبه این میزان نفت خام غیرمرسوم خود اصرار میورزد. تحقق امکان دسترسی به نفت غیرمرسوم در ونزوئلا کارشناسان بینالملل انرژی توضیح میدهند که درحال حاضر شرایط ونزوئلا نسبت به چند سال گذشتهاش متفاوت شده و هماکنون بسیاری از منابع نفت فوق سنگین خود را با بهرهگیری از تکنولوژیهای نوین تولیدی کرده است. زمانی نفت موجود در اقیانوسهای خیلی عمیق غیرمرسوم نامیده میشد، ولی تصور میشود که امروزه با امکان دسترسی به آنها قابل دسترسی شدهاند و شاید بههمین دلیل نیز پس از اعلام گزارش اوپک مبنی بر ارتقای ونزوئلا به جایگاه دومین دارنده ذخایر این سازمان، هیچ موسسه مطالعاتی یا سازمانی به آن اعتراض نکرد. به این ترتیب ملاحظه میشود، نظرات درباره این مساله متفاوت است و باوجود اینکه ایران در راستای بازپسگیری این جایگاه فقط بر اینکه هنوز دومین دارنده ذخایر نفتی جهان است، تاکید کرده، باید منتظر ماند که آیا این آمار در گزارشهای بعدی سازمان کشورهای صادرکننده نفت (اوپک) تکرار خواهد شد یاخیر.
منبع:ایسنا
نظر شما چیست؟