از کاهش تورم خوشحال نباشیم

کاهش تورم فعلی در کشور را باید آرامش قبل از طوفان تعبیر کرد و نباید از آن خوشحال بود.

کاهش متغیرهای منفی اقتصادی مانند تورم زمانی خوشحال کننده است که ناشی از عمل و برنامه ریزی های دولت ها باشد اما زمانی که این اختاپوس سیاه بدون تلاش واقعی دولت کاهش می یابد باید بیشتر نگران آینده اقتصاد و جامعه بود.

طی شش ماهه اول سال نزخ تورم از 25.4 درصد به 18.5 درصد رسید. کاهش 6.9 درصدی به معنای ان است که به طور متوسط ماهانه 1.15 درصد از رشد نرخ تورم در جامعه شهری کاسته شده است. این میزان کاهش طی یک مدت کوتاه درحالی که میزان تولید به جای افزایش کاهش یافته و بانک مرکزی نیز نقدینگی تزریق شده به بازار جمع نکرده است بنابر این باید نتیجه گرفت ریشه کاهش تورم جای دیگر و نگران کننده است.

فرض کنیم پیش بینی بانک مرکزی مبنی برکاهش 7 درصدی تورم در سال جاری محقق شود. این به دان معناست که تورم از 25.4 درصد به 11.5 درصد می رسد.این میزان کاهش به معنای کاهش 54 درصدی رشد در یک سال است.

سوال اساسی اینجاست که کاهش تورم ناشی از برنامه های دولت است یا رکود بخش تولید است.

همه نشانه ها خبر از رکود بخش صنعت و مسکن می دهد. در همین حال متغیر رشد نقدینگی نیز طبق اعلان بانک مرکزی 15.9 درصد است. این نرخ اما درحالی است که در خرداد سال 87 نسبت به ابتدای دوره به منفی 1.8 درصد کاهش یافته در شهریور ماه نسبت به ابتدای سال به 1.8 درصد افزایش یافته و درآذرماه به 3.9 درصد و در انتهای سال نسبت به ابتدای سال 15.9 درصد رسیده است.

مقایسه این ارقام نسبت به زمان مشابه سال قبل نیز گویا این واقعیت است که سیاست های کلی دولت تغییر نکرده و تنها در یک مقطع حدود یک سال سیاست های دبیرکل سابق بانک مرکزی باعث روند شدیدا منفی رشد نقدینگی در سال 87 شد. اما با رفتن وی رشد نقدینگی به روال صعودی پیدا کرده است. اما با وجود عدم تغییر رویه دولت که رشد نقدینگی 40 درصد را نیز در سال 85 رقم زد وقتی بازهم رقم رشد نقدینگی کند است. از این کندی نیز نمی توان ابراز خوشحالی کرد بلکه باید بیشتر نگران آینده بود.

پیش بینی نرخ رشد نیم درصدی در سال جاری در واقع تلنگری است مبنی بر اینکه باید به شدت نگران تولید و بازار اشتغال طی امسال و سال های آینده بود. نگرانی زمانی بیشتر می شود که در زمان رکود ظرفیت جذب دلار در داخل کشور کمتر اما افزایش اشتهای دولت نسبت به ریال تشدید می شود. در نتیجه بانک مرکزی مجبور به چاپ اسکناس و تزریق آن به بازار است. این تزریق ریال به سختی و در بلند مدت از طریق دلار و ارز دوباره جذب می شود بنا بر این خد بخود نزخ شاخص دارایی های خارجی بانک مرکزی و نرخ پایه پولی افزایش یافته کما اینکه در سال 87 ان شاخص(پایه پولی) 48 درصد رشد داشته در حالی که در سال 86 معادل 30 درصد افزایش یافته است. همچنین خالص دارایی های خارجی بانک مرکزی نیز(همان ریال هایی که به دولت پرداخت می کند اما قادر نیست مابه ازای دلاری آن را در بازار به فروش رساند) در سال 87 معادل 29 درصد رشد کرده در حالی که این رقم در یال قبل از ان 18 درصد بوده است. اینها علایمی است که خبر از آرامش قبل از طوفان می دهد.

این وضعیت در یک دوره کوتاه مدت عدد تورم را احتمال به تک رقمی نزدیک کند اما به یکباره جامعه شاهد انفجار قیمت ها خواهد بود. (حال به این وضعیت هدفمند کردن یارانه ها را نیز بیافزایید.).

از سوی دیگر تولید کننده که در دوره رکود زمین گیر شده امکان بلند شدن در دوره دوم رشد تورم را نخواهد داشت. و این خود بر شدت رشد نرخ تورم خواهد افزود. طبعا جامعه بدون تولید به معنای عدد بیکاری زیاد در جامعه است. در جامعه بیکار با تورم بالا قابل پیش بینی است که چه اتفاقات تلخی در زیر و روی پوست شهر خواهد افتاد.

ذکر این نکته نیز ضروری است که فرایند مهار تورم اصولا بدین شکل است که به دلیل ساختار معیوب اقتصاد های با تورم بالا برنامه ریزان در قوه مجریه ابتدا تورم را طی مدت زمانی مثلا یک سال روی عدد قبلی کنترل می کنند و به مرور با اصلاح ساختار اقتصاد بخصوص در بخش بودجه دولت زمینه کاهش نرخ تورم طی حداق یک دوره 5 ساله را فراهم می کنند. تجربه نشان داده که افزایش نرخ تورم خیلی سریع اتفاق می افتد اما کاهش آن طولانی و متناسب با برنامه های اجرایی خواهد بود.

بنابر این باید نسبت به کاهش یک باره 13.9 درصدی نرخ تورم از 25.4 به 11.5 درصد بیش از زمانی که این شاخص سیر صعودی دارد تردید کرد و به جای خوشحالی نگران وضع آینده بود و چنانچه باز هم برنامه ریزی منطقی صورت نگیرد باید بحران شدید اقتصادی را پیش بینی کرد. بحرانی که کنترل آن اصلا کار ساده ای نیست.

منبع:فردانیوز/یادداشت از آزاده محسنی

نظر شما چیست؟