ایبنا – مسئولان پروژه رانا طرح توجیه پذیری فنی و اقتصادی تولید سومین خودروی ملی کشور را مجددا بررسی می‌کنند تا در صورت تایید طرح، تولید انجام شود. این مسئله تولید دومین خودروی ملی ایران خودرو را با ابهام روبرو کرده است.
به گزارش پایگاه خبری بانکداری الکترونیک رانا به عنوان سومین برند ملی کشور پس از سمند و مینیاتور است، خودرویی مردمی با قیمت 10 تا 10.5 میلیون تومان که در اواخر دوران مدیریت منطقی در بزرگترین شرکت خودروسازی کشور رونمایی و قرار شد اواخر سال جاری یا اوایل سال آینده به تولید انبوه برسد.
این در حالی است که به گفته یک مقام مسئول در ایران خودرو، مدیران ارشد این شرکت از تام ایران خودرو خواسته‌اند تا در زمینه تامین تجهیزات خط تولید رانا فعلا اقدامی انجام ندهد، در همین حال بیلبوردهای تبلیغاتی رانا نیز از اطراف کارخانه ایران خودرو جمع‌آوری شده است.
علیرضا محمدی مدیر پروژه رانا در گفت و گو با فارس اظهار داشت: بازار خودرو و تولید خودروهای جدید دارای یک شرایط دینامیک و در حال تحول است. از این رو با توجه به اینکه تعریف پروژه رانا در مدتی قبل صورت گرفته بود بدلیل تغییر شرایط بازارهای داخلی و خارجی، قرار شد بررسی مجدد امکان‌پذیری فنی و اقتصادی طرح با توجه به شرایط جدید صورت گیرد.
به گفته وی برای انجام بررسیهای فنی و اقتصادی طرح رانا حدود 2 ماه زمان لازم است و به این ترتیب تولید این خودرو که قرار بود اواخر امسال آغاز شود با تاخیر زمانی روبرو خواهد شد.
مدیر پروژه رانا در مورد ضرورت بررسی مجدد طرح تولید رانا گفت: هم اکنون بررسی مجدد طرح تولید رانا از نظر خروجی‌های اقتصادی و تطابق فنی پروژه با نیازمندی‌های جدید بازار در حال انجام است که با این بررسیها، پروژه با تعاریف اصلاح شده در مسیر خود پیش خواهد رفت.
محمدی در ادامه اظهار داشت: بررسیهای انجام شده بر روی قیمت و تعریف ویژگی‌های محصول، آپشنها و بحث فنی رانا صورت می‌گیرد و این موارد با زمانی که محصول در بازار عرضه خواهد شد، مطابقت داده می‌شود.
مدیر پروژه رانا در واکنش به این موضوع که برای تولید رانا قبلا بررسی‌هایی صورت گرفته و پیش‌بینی‌هایی نیز در مورد بازارهای داخلی و خارجی وجود داشته و با توجه به اینکه بازار خودرو در ایران تقریبا یک بازار انحصاری است، توقف یا تاخیر در پروژه برای انجام بررسیها چندان قابل قبول به نظر نمی‌رسد، اظهار داشت: اگر فقط بازار ایران را در نظر بگیریم این گفته قابل قبول است، ولی ایران خودرو در مورد رانا فقط به بازار داخلی توجه نکرده است و بین 25 تا 40 درصد تولید رانا به صادرات اختصاص دارد، در این صورت با توجه به اینکه صادرات جزء طرح فنی اولیه بوده، باید تاثیر این مسئله در کل پروژه دیده شود.
محمدی با اشاره به رکود بازار جهانی خودرو اظهار داشت: قیمت خودرو و تقاضای خرید تحت تاثیر شرایط جهانی قرار گرفته که این امر یکی از دلایل بررسیهای بیشتر در زمینه تولید رانا است.
وی تاکید کرد: ما نمی‌‌توانیم بازار خودروی ایران را یک بازار کاملا انحصاری ببینیم؛ چراکه در هر صورت تبعات شرایط اقتصاد جهانی بر بازار ایران نیز تاثیرگذار خواهد بود، به همین دلیل باید مطمئن باشیم که اجرای پروژه رانا با توجه به شرایط جدید اقتصاد جهانی نیز توجیه‌پذیر است و یا اگر نیازمند تغییرات است، این کار انجام شود.
وی مدت زمان لازم برای اتمام بررسیهای فنی و اقتصادی تولید رانا را حدود دو ماه عنوان کرد و گفت: هم اکنون کار طراحی خودرو و مواردی که به صورت نرم‌افزاری صورت می‌گیرد، در حال انجام است ولی اجرای بخشهای سخت افزاری پروژه منوط به مشخص شدن نتایج بررسی‌هاست که ایجاد خط تولید و خرید تجهیزات از آن جمله است.
* بررسی دو ماهه و تاخیر در تولید رانا
محمدی در مورد اینکه انجام بررسیها زمان اجرای پروژه رانا را با تاخیر روبرو می‌کند یا خیر نیز خاطرنشان کرد: بسته به میزان تغییرات، ممکن است این تاخیر اتفاق بیفتد. اگر تغییرات، قابل مدیریت باشد سعی می‌کنیم در زمان قبلی تعیین شده، انجام شود ولی اگر نیازمند تغییرات بنیادین باشیم، ممکن است انجام آن زمان‌بر باشد.
وی در مورد زمان آغاز تولید رانا که قبلا اواخر امسال عنوان شده بود نیز گفت: با توجه به اینکه بررسیهای مورد نظر زمان لازم دارد در نتیجه اواخر امسال تولید رانا آغاز نخواهد شد و زمان جدید بر اساس نتایج بررسیها و میزان تغییرات مشخص خواهد شد.
وی در پاسخ به این سوال که آیا در صورت صرفه‌پذیر نبودن تولید رانا اجرای این طرح به طور کامل منتفی می‌شود و یا خودروی دیگری جایگزین آن می‌شود؟ گفت: در بدترین حالت ممکن است اجرای پروژه رانا فاقد صرفه اقتصادی باشد ولی دلیلی ندارد که این حالت اتفاق بیفتد. ممکن است یک سری تغییرات در تعاریف پروژه و یا شرایط تامین آن ایجاد شود.
محمدی در پاسخ به این سوال که آیا تاخیر زمانی در تولید رانا، رقابت این خودرو را با مینیاتور دشوار نمی‌کند؟ اظهار داشت: انجام بررسیها و ایجاد تغییر در پروژه‌ها توسط بسیاری از شرکتهای خودروساز خارجی صورت می‌گیرد. اگر بخواهیم در اجرای یک پروژه سکون داشته باشیم و به تغییرات توجه نکنیم طرح به اندازه کافی موفق نخواهد بود.
وی با بیان اینکه به روز نگه داشتن هر پروژه یک مزیت رقابتی محسوب می‌شود گفت: درست است که قیمت مینیاتور و رانا به هم نزدیک است ولی ما مزیت رقابتی رانا را فقط در قیمت نمی‌دانیم که نگران رقابت باشیم و در واقع بحث‌های فنی و تجهیزات خودرو یک مزیت رقابتی خواهد بود.
خبرنگار فارس گفت با توجه به کاهش جهانی قیمت مواد اولیه احتمال افزایش قیمت تمام شده نمی‌تواند عاملی برای نگرانی ایران خودرو در تولید رانا باشد،بر این اساس دلیل بررسیهای مجدد توجیه اقتصادی پروژه چیست؟
محمدی پاسخ داد: ما نمی‌گوییم که ممکن است تولید رانا صرفه اقتصادی نداشته باشد ولی با توجه به شرایط بازار، بررسیها را انجام می‌دهیم. زیرا سکون بازار صادرات خودرو ممکن است تیراژ تولید را تحت تاثیر قرار دهد و این مسئله نیز روی قیمت تمام شده موثر است.
وی افزود: ممکن است این سکون پس از مدتی نیز به بازارهای داخلی کشیده شود هر چند خودروهای وارداتی در حال حاضر رقیبی برای خودروهایی در کلاس قیمتی رانا محسوب نمی‌شوند و عمدتا قیمت بالاتری دارند، اما وقتی رکود زیاد شود ممکن است در بازار ایران نیز تاثیر گذار باشد که باید به اثرات آن توجه شود.
محمدی در پاسخ به این سوالکه آیا نمی‌شد فعلا در زمینه تولید رانا برای پاسخگویی به نیاز داخل اقدام کرد و پس از آن به صادرات و بررسیهای لازم در این مورد پرداخت؟ نیز اظهار داشت: این امر یکی از راهکارها محسوب می‌شود ولی باید به فرضیات اجرای طرح و برنامه‌ریزی صادرات نیز توجه کرد.
وی ادامه داد: این بحث به معنی منتفی شدن صادرات نیست بلکه مجموعه شرایطی مانند بازارهای صادرات، درخواست مشتری در داخل و خارج، قیمت مواد و قطعات و وضعیت بازار در زمان عرضه رانا باید در مدل اقتصادی تولید این خودرو لحاظ شود.
محمدی در پاسخ به این پرسش که آیا در صورت صرفه پذیر نبودن صادرات، تولید رانا منتفی خواهد شد یا خیر؟ گفت: اینطور نیست. ما به مجموعه نیاز داخل و خارج توجه داریم، اگر مدل اقتصادی ما همچنان قابل قبول باشد تولید منتفی نمی‌شود. در این خصوص باید بازار خودروهای داخلی، خارجی، قیمت مواد اولیه، وضعیت سازندگان قطعه و میزان سرمایهگذاری لازم مورد توجه قرار گیرد.
وی در مورد سرمایهگذاری لازم برای تولید رانا نیز اظهار داشت: در ساده‌ترین سناریو حدود 45 میلیارد تومان سرمایهگذاری لازم است و در یک سناریوی پیچیده ممکن است این رقم به بیش از 100 میلیارد تومان نیز برسد.
به گفته محمدی این سرمایه برای طراحی، ایجاد خط تولید، انجام پیش تولید و افزایش ظرفیت برای دستیابی به تولید انبوه رانا لازم است.
وی تصریح کرد: با احتساب یکسری مخارج لازم برای ایجاد پلت فرم ممکن است سرمایه لازم از ارقام ذکر شده نیز بیشتر باشد.
* مشکلات مالی عاملی برای عقب افتادن تولید رانا
هرچند به گفته مدیر پروژه رانا انجام بررسیهای فنی و اقتصادی عامل اصلی تاخیر در تولید رانا است، ولی کارشناسان و مدیران صنعت خودرو نظرات مختلفی در این خصوص دارند که شاید مهمترین آنها مشکلات مالی شرکت ایران خودرو و وجود موانعی در تامین مالی پروژه رانا باشد.
به گفته کارشناسان سرمایهگذاری اولیه مورد نیاز برای تولید رانا حدود 300 میلیارد تومان است و این در حالی است که ایران خودرو با بدهی دو هزار میلیارد تومانی روبروست.
یک مقام مسئول در وزارت صنایع در خصوص احتمال منتفی شدن تولید رانا به فارس گفت: این اتفاق بدلیل مشکلات مالی ایران خودرو صورت گرفته، هرچند ممکن است تولید رانا با تاخیر زمانی انجام شود.
یکی از مدیران صنعت خودروسازی نیز در این زمینه با اشاره به موانع مالی ایران خودرو در انجام پروژه‌هایش اظهار داشت: ممکن است تولید رانا تحت تاثیر مسائل مالی قرار گیرد ولی با توجه به حضور منطقی در هیات مدیره ایران خودرو و بدلیل اینکه طرح تولید رانا در زمان مدیریت وی مطرح شد، بعید است تولید این خودرو کلا منتفی شود.
مهدی صادق ، عضو کمیسیون صنایع مجلس نیز در این مورد به فارس گفت: تاخیر در تولید رانا ممکن است به دو دلیل اتفاق بیفتد، یکی وجود موانع مالی ایران خودرو و دیگری اینکه بازار فعلی خودرو در داخل و خارج اشباع شده و همین عامل ممکن است استقبال مشتریان از رانا را کاهش دهد.
وی در عین حال گفت: در حال حاضر خودروهایی مانند سمند و پراید با درصد بالای داخلی سازی در کشور تولید می‌شوند و باید ببینیم سیاستهای فعلی ایران خودرو بر چه اساسی است؟
صادق تصریح کرد: ممکن است اجرای قراردادهای فعلی ایران خودرو در اولویت باشند و به همین دلیل تولید یک خوردوی جدید مانند رانا چندان دارای اهمیت نباشد و در نتیجه تحقیق و توسعه در این زمینه کاری بیهوده خواهد بود.
وی در پاسخ به این سوال که آیا با منتفی شدن تولید رانا، سرمایهگذاری که تاکنون برای طراحی و تولید نمونه اولیه صرف شده به هدر نخواهد رفت؟ گفت: ایران خودرو تاکنون چندین خودرو طراحی و تولید کرده به همین دلیل هزینه‌های مربوط به تولید و طراحی جدید تا زمانیکه قالبها ساخته نشده و سرمایهگذاری انجام نشده، چندان قابل توجیه نخواهد بود.
وی تصریح کرد: ممکن است صرف نظر کردن از هزینه‌ها با توجه به چشم‌اندازهای آینده به صرفه باشد زیرا جلوی ضرر در هر کجا که گرفته شود به صلاح است.
به گفته وی در تولید یک خودروی داخلی باید به شرایط بازار جهانی خودرو نیز توجه کرد زیرا ممکن است یک خودروساز اروپایی یا آمریکایی خودرویی را طراحی و تولید کند که توجیه‌پذیری تولید یک خودروی ایرانی را از بین ببرد.
در همین حال محمدی، مدیر پروژه رانا در پاسخ به این سوال که مشکلات مالی ایران خودرو تا چه میزان در اجرای پروژه رانا تاثیرگذار است؟ تصریح کرد: مشکل مالی جزء دلایل توقف سخت‌افزاری طرح رانا نیست ولی سود دهی هر پروژه باید برای ایران خودرو قطعی شود و به همین دلیل می‌خواهیم به طور مطمئن در اجرای این طرح عمل کنیم.
* تفاوت دیدگاه‌های مدیریت قدیم و جدید در تردیدهای به وجود آمده
دقت و توجه به نوع نگاه و استراتژی های تدوین شده در دو خودروسازی کشور یعنی سایپا و ایران خودرو شاید بتواند تا حدودی درک این تغییر 180 درجه نسبت به پروژه رانا را آسان کند .تفاوت دیدگاه خودروساز شدن در نگاه مدیریت سابق ایران خودرو و دیدگاه توجه به بازار و اقتصادی فکر کردن در استراتژی مدیران شرکت سایپا که اکنون مدیریت مجموعه ایران خودرو را به دست گرفته‌اند، باعث شده تا دو خودروساز بزرگ کشورمان تفاوتهای اساسی با هم داشته باشند ، از این رو شاید بتوان تغییر رویکرد نسبت به تولید رانا را در تغییرات مدیریت ایران خودرو جستجو کرد.
بر اساس این گزارش قرار بود رانا 22 بهمن سال گذشته رونمایی شود اما این کار انجام نشد و به 17 اسفند ماه موکول شد، در نهایت نیز معرفی رانا در سال 87 اتفاق نیفتاد و بالاخره این خودرو 29 فروردین امسال به عنوان یک خودروی مردمی با حضور محرابیان وزیر صنایع، مصری وزیر رفاه و مدیران صنعت خودروسازی کشور رونمایی شد.
رانا اولین خودروی ایرانی در تطابق با الزامات استاندارد محافظت از عابر پیاده در هنگام تصادف است و همچنین اولین خودرویی است که استاندارد های آلایندگی یورو 4 و 5 را اخذ می کند.
این خودرو درکلاس C به عنوان یک خودروی صندوقدار تعریف شده و بر اساس برنامه ریزی انجام شده، قرار بود تیراژ نهایی تولید آن سالانه 150 هزار دستگاه باشد و 25 درصد تیراژ تولید این خودرو نیز روانه بازارهای خارجی خواهد شود.
رانا با قیمت پایه 10 تا 10 و نیم میلیون تومان تعریف شده که قیمت آن با برخورداری از تمام آپشنها حدود 2 و نیم میلیون تومان بالاتر از قیمت پایه خواهد بود.
پیش بینی شده بود این خودرو اواخر امسال یا اوایل سال آینده به تولید انبوه برسد و در سال آینده 20 تا 30 هزار دستگاه رانا در کشور تولید شود.
نظر شما چیست؟