کارشناس بازار سرمایه تسهیل در اجرای روش های مختلف تامین مالی جمعی را، راهکار مناسب پاسخگویی به نیازهای مالی انواع شرکت های کوچک و متوسط زیست بوم نوآوری دانست.
به گزارش پایگاه خبری بانکداری الکترونیک ،علیرضا توکلی کاشی؛ کارشناس بازار سرمایه در خصوص وضعیت کنونی تامین مالی شرکت های زیست بوم نوآوری از بازار سرمایه گفت: در حال حاضر برای تامین مالی شرکت ها از بورس مشکلی وجود ندارد؛ اما در این میان شرکت های تازه تاسیس مانند استارتاپ ها یا شرکت های دارای سابقه فعالیت کوتاه، با محدودیت هایی مواجه هستند.
وی با اشاره به ریسک مترتب بر این شرکت ها افزود: همواره در بازار سرمایه تامین مالی از عموم مردم اتفاق می افتد، بنابراین باید قابلیت بازگشت سرمایه تا حدی تضمین شود. از این رو وجود سابقه فعالیت مفید شرکت اعم از درآمد، فروش و سود حائز اهمیت است.
این کارشناس تامین مالی یادآور شد: مساله دیگر این است که در بازار سرمایه به دلیل بروکراسی و فرآیندهایی موجود، تامین مالی در ارقام زیر 100 تا 500 میلیارد تومان مقدور نیست و شرکت ها می توانند برای این ارقام از صندوق نوآوری و شکوفایی و سیستم بانکی تامین مالی کنند. بنابراین شرکت هایی که به میزان کمتری سرمایه نیاز دارند باید آن را از جایی غیر از بازار سرمایه تامین کنند.
کرادفاندینگ؛ راهکاری مناسب
توکلی کاشی تامین مالی جمعی (Crowdfunding) را یکی از روش های مرسوم تامین مالی در دنیا ارزیابی کرد و گفت: البته این ابزار به سه روش قابل اجراست که در ایران فقط نوع اول آن که به شکل سکوهای تامین مالی جمعی فعلی رواج یافته است.
وی افزود: در این حالت طرح پس از تائید باید ضمانت نامه ای را ارائه دهد و بعد سرمایه های خرد مردم جمع آوری و به شرکت داده می شود. شرکت هم باید در مواعد 3 ماهه سود پرداخت کند و بعد از یکسال هم اصل سرمایه را برگرداند. یعنی این روش «تامین مالی جمعی مبتنی بر بدهی» است.
اجرای شراکت به روش کرادفاندینگ؛ نیازمند تسهیل قوانین پذیرش
توکلی کاشی در تشریح انواع دیگر کرادفاندینگ خاطرنشان کرد: نوع دیگر کرادفاندینگ «تامین مالی جمعی مبتنی بر شراکت» است که در آن شرکت ها بخشی از سهام خود را واگذار و در ازای آن وجهی را برای تامین مالی دریافت می کنند. در این روش شرکت بعد از معرفی، میزان سرمایه مورد نیاز خود را برای ادامه فعالیت اعلام می کند. همچنین می گوید که حاضر است که این میزان از سهام خود را در قالب کرادفاندینگ عرضه عمومی کند. سرمایه گذاران امیدنامه و طرح شرکت را بررسی و اگر علاقمند بودند سهام آن شرکت را خریداری می کنند.
وی افزود: در این حالت شرکت بدون این که در بورس پذیرش شود، در ازای فروش قسمتی از سهام خود پول می گیرد. خریدار سهام نیز می داند تا زمانی که شرکت به رشد و بلوغ نرسد امکان نقد کردن یا واگذاری سهام خود را ندارد. زمانی که شرکت به رشد قابل قبول برسد و بتواند در بورس پذیرش شود، سهام خود را در بورس عرضه کند و سرمایه گذار نیز می تواند سهام خود را بفروشد.
توکلی کاشی یادآور شد: البته برای اجرای این روش در بازار سرمایه ایران ضعف های مقرراتی وجود دارد؛ چون شرط این نوع تامین مالی این است که شرکت ابتدا در این بازار پذیرش شود که مقررات بورس کشور این اجازه را نمی دهد.
کارشناس بازار سرمایه با تشریح مقررات پذیرش شرکت ها در بورس اظهار کرد: در فرآیند پذیرش، شرکت باید سابقه ای حداقل 3 ساله از فعالیت معاملاتی، درآمد و سودآوری داشته باشد که شامل اغلب استارتاپ ها و شرکت های دانش بنیان نمی شود. البته شرکت های دانش بنیانی نیز داریم که دارای سابقه فعالیت مناسبی هستند و برخی از آنها نیز در بورس پذیرش شده اند. اما شرکت های دانش بنیان و فناور که سابقه کمتری دارند، برای تامین مالی از طریق شراکت باید به VCها و صندوق های پژوهش و فناوری مراجعه کنند که مقررات ارزیابی آنها نیز چندان ساده نیست.
کرادفاندینک در خدمت نیکوکاری
کارشناس بازار سرمایه در تشریح نوع سوم تامین مالی جمعی (Crowdfunding) گفت: سومین حالت کرادفاندینگ مبتنی بر هبه است؛ به این شکل که پروژه برای خیرین و با هدف همکاری نوع دوستانه تعریف می شود، یعنی سرمایه گذاران در این حالت به دنبال اصل، سود یا زمان بازگشت سرمایه خود نیستند و سرمایه خود را به صورت هدیه به متقاضی پرداخت می کنند.البته طرح نیز باید به خوبی برای سرمایه گذاران تشریح شود.
وی با اشاره به نمونه های اندک و ناموفق این نوع کرادفاندینگ مانند تامین مالی زلزله زدگان خوی و کرونا در بستر بورس کشور تا به امروز خاطرنشان کرد: ایراد نخست این دو تامین مالی عدد در نظر گرفته شده و عدم دسترسی به این پول تا زمان رسیدن به این عدد بوده است. ضمن این که درست است که این روش کرادفاندینگ مسأله بازگشت سود و اصل را ندارد، اما برای ادامه دار بودن و ایجاد فرهنگ همیاری نوع دوستانه، ارائه گزارش و صورت عملکرد برای سرمایه جمع شده حائز اهمیت است و به طبع خیرین می خواهند در خصوص نحوه خرجکرد سرمایه و فعالیت شرکت مطلع شوند. بنابراین باید یک نهاد ناظر مانند یک حسابرس و یا یک امین، بر فرآیند آن نظارت داشته باشد و گزارش دهد.
توکلی کاشی با تاکید بر این که ” شفافیت لازمه ادامه تامین مالی از روش هبه است”، تصریح کرد: مردم ما نوع دوست و مهربان هستند؛ اما فرصت شناسایی پروژه ها و شرکت های نیازمند سرمایه را ندارند و باید یک نهاد مستقل و معتمد در این کار مشارکت کنند. البته اگر نوع کرادفاندینگ مشخص شود نوع سرمایه گذاران هر مدل از این ابزار مالی نیز متفاوت خواهد بود؛ یعنی سرمایه گذاری که در یک پروژه به دنبال سرمایه گذاری و سود است، با سرمایه گذاری که صرفا می خواهد در یک فعالیت خیرخواهانه با اطمینان از هزینه کرد مناسب سرمایه خود شرکت کند، متفاوت است.
ضرورت تسهیل شرایط در بازار نوآفرین
این کارشناس بازار سرمایه در خصوص دلایل عدم استفاده از فرابورس برای اجرای دو حالت دیگر کرادفاندینگ برای تامین مالی شرکت های زیست بوم نوآوری تا به امروز گفت: در حال حاضر مقررات پذیرش شرکت ها مهمترین مسأله است؛ در بازار نوآفرین باید شرایط به سمت سهل گیری بیشتر برود، اما برای آگاهی سرمایه گذاران این بازار نیز باید ضریب ریسک بالاتر رود و اطلاع رسانی کافی نیز به آنها صورت گیرد.
وی یادآور شد: برای این کارسرمایه گذار می تواند با امضای بیانیه ریسک در ابتدای کار، آگانه به این نوع سرمایه گذاری ورود کند تا امکان تامین مالی شرکت های نوآور کوچک و متوسط فراهم شود.
سرمایه گذاری قطعیت ندارد
کارشناس بازار سرمایه با اشاره به شکل گیری برندها و غول های فناوری بزرگ آمریکا بر بستر سرمایه گذاری بورسی و اعتماد سرمایه گذاران گفت: این شرکت ها روزی کوچک و ناشناخته بودند و به اعتبار سرمایه گذاری مردم به رشد و شکوفایی رسیدند، این در حالی است که در کنار همین برندها، شرکت هایی نیز بوده اند که شکست خورده اند و از صحنه اقتصاد حذف شده اند.بنابراین همواره ریسک و عدم قطعیت در سرمایه گذاری به ویژه بر روی شرکت های دانش بنیان و نوپا وجود دارد.
وی تصریح کرد: البته شرکت ها پس از بررسی، پذیرش و تامین مالی نباید به حال خود رها شوند و باید برای پاسخگویی به سرمایه گذاران توسط نهادهای ناظر، رصد و کنترل شوند. همچنین در خصوص وضعیت آنها به صورت دوره ای اطلاع رسانی لازم به سرمایه گذاران صورت گیرد. البته در کنار این نهادها، پارک های علم و فناوری هم می توانند مشاوره های مناسب و کاربردی به شرکت ها ارائه و زمینه رشد و بلوغ آنها و توفیق سرمایه پذیری از بازارهای مالی را فراهم کنند.
نظر شما چیست؟