انقلاب هوش مصنوعی؛ غایب بزرگ آمارهای اقتصادی

اقتصاددان ارشد شرکت آپولو، این وضعیت را به دهه ۱۹۸۰ و ظهور رایانه‌های شخصی تشبیه کرد؛ دوره‌ای که رابرت سولوی، اقتصاددان برنده نوبل، معروف‌ترین جمله خود را به زبان آورد: «عصر رایانه را در همه‌جا می‌بینید، جز در آمار بهره‌وری.

اسلاک با تأکید بر تکرار تاریخ تأکید کرد: اکنون می‌توان همین موضوع را در مورد هوش مصنوعی نیز گفت.» به گفته وی، داده‌های مربوط به اشتغال، بهره‌وری و تورم هنوز نشانه‌هایی از این فناوری جدید را نمایان نکرده‌اند. حتی بررسی حاشیه سود و پیش‌بینی درآمد شرکت‌های «اس‌اندپی۵۰۰» به جز «هفت شرکت برتر» فعال در این حوزه، فاقد شواهدی از تأثیر هوش مصنوعی در عمل است.

واکنش بازارها به موج جدید هوش مصنوعی

در حالی که سرمایه‌گذاران برای دگرگونی مدل‌های کسب‌وکار توسط هوش مصنوعی لحظه‌شماری نمی‌کنند، نگرانی‌های اخیر آنان بازار سهام را به ورطه نوسانات شدید کشانده است. گزارش‌ها حاکی از آن است که با ظهور چت‌بات‌های توانمند، ارزش سهام در صنایع مختلف از جمله مدیران ثروت، کارگزاری‌های بیمه، خدمات حسابداری و مالیاتی، داده‌های حرفه‌ای، تحقیقات حقوقی، حمل‌ونقل و لجستیک به شدت کاهش یافته است.

پیش‌بینی‌های خوش‌بینانه در برابر واقعیت‌های آماری

در سوی دیگر میدان، برخی از چهره‌های شاخص صنعت فناوری چشم‌اندازهای بسیار خوش‌بینانه‌ای ترسیم کرده‌اند. داریو آمودئی، مدیرعامل شرکت «آنتروپیک»، پیش‌بینی کرده است که هوش مصنوعی می‌تواند رشد تولید ناخالص داخلی را پنج تا ۱۰ درصد افزایش دهد. ایلان ماسک نیز معتقد است ثروت عظیم ناشی از هوش مصنوعی، کار کردن در آینده را به یک گزینه اختیاری تبدیل خواهد کرد.

با این حال، تورستن اسلاک در پاسخ به این دیدگاه‌ها توضیح داد که تحقق این امر به نحوه ارزش‌آفرینی هوش مصنوعی بستگی دارد. به گفته وی، روند کنونی تفاوت اساسی با انقلاب رایانه در دهه ۱۹۸۰ دارد: در حال حاضر، به جای اینکه نوآوران اولیه از قدرت قیمت‌گذاری انحصاری برخوردار شوند، رقابت شدید بین توسعه‌دهندگان مدل‌های زبانی بزرگ، قیمت‌ها را برای کاربران نهایی به سمت صفر رسانده است.

اسلاک تأکید کرد: «از دیدگاه کلان، ارزشی که هوش مصنوعی ایجاد می‌کند از نحوه استفاده آن در اقتصاد حاصل می‌شود، نه از یک محصول خاص.»

برآوردهای اقتصادی از تأثیر هوش مصنوعی

پژوهش‌های دانشگاهی نیز تصویر چندان درخشانی از تأثیر کوتاه‌مدت هوش مصنوعی بر اقتصاد ترسیم نمی‌کنند. مدل بودجه «پن وارتون» تخمین زده است که رشد بهره‌وری کل عوامل ناشی از هوش مصنوعی تنها ۰.۱ تا ۰.۲ درصد در سال خواهد بود و این رقم تا سال ۲۰۳۵ به افزایش تجمعی ۱.۵ درصد منجر خواهد شد.

دفتر بودجه کنگره آمریکا نیز در پیش‌بینی خود اعلام کرده که تا سال ۲۰۳۶، هوش مصنوعی فقط یک درصد به تولید ناخالص داخلی اضافه خواهد کرد. این نهاد در جدیدترین گزارش خود نوشته است: انتشار گسترده برنامه‌های تولیدی هوش مصنوعی، کارایی کسب‌وکار و سازماندهی کار را بهبود می‌بخشد و رشد بهره‌وری کل عوامل را در دهه آینده به طور ملایم افزایش می‌دهد.