بازار بین بانکی در حقیقت بازاری است که بانک ها در آن برای مدتی خاص به یکدیگر وام می دهند. اغلب وام های بین بانکی مهلتی یک هفته یا کمتر دارند و اغلب یک شبه پرداخت می شوند. چنین وام هایی نرخ بین بانکی را تشکیل می دهند(که نرخ یک شبه) نیز نامیده می شود. حجم تراکنش های وام در این بازار یک عامل مهم در بحران مالی 2007 بود./بازار وام بین بانکی به زیرمجموعه از تراکنش های بانک به بانک اشاره دارد که در بازار پولی اتفاق می افتند. /نوعی از بازار بین بانکی ، یک بازار سطح بالای مبادله ارز خارجی است که در آن بانک ها ارزهای مختلف را مبادله می کنند. بانک ها می توانند به طور مستقیم یا از طریق بستر کارگزاری الکترونیک با یکدیگر معامله کنند.
به گزارش پایگاه خبری بانکداری الکترونیک،بازار بین بانکی در حقیقت بازاری است که بانک ها در آن برای مدتی خاص به یکدیگر وام می دهند. اغلب وام های بین بانکی مهلتی یک هفته یا کمتر دارند و اغلب یک شبه پرداخت می شوند. چنین وام هایی نرخ بین بانکی را تشکیل می دهند(که نرخ یک شبه) نیز نامیده می شود. حجم تراکنش های وام در این بازار یک عامل مهم در بحران مالی 2007 بود.
بانک ها ملزمند میزان کافی دارایی نقد در اختیار داشته باشند (مانند وجه نقد) تا از خالی شدن احتمالی موجودی بانک توسط مشتریان جلوگیری کنند. اگر بانکی نتواند این ملزومات نقدینگی را رعایت کند، باید از بازار بین بانکی وام بگیرد تا کمبود خود را جبران کند. از سوی دیگر برخی بانک ها دارایی نقد مازاد بیشتر از ملزومات نقدینگی دارند. آنها باید در بازار بین بانکی، پول را وام دهند و براساس دارایی سود دریافت کنند.
نرخ بین بانکی در اصل نرخ سود وام های کوتاه مدت میان بانکی است. بانک ها در بازار وامدهی بین بانکی، به یکدیگر پول قرض می دهند و برعکس تا نقدینگی را مدیریت و براساس قوانین خزانه داری عمل کنند.
در اینجا به چند بازار بین بانکی اشاره می کنیم:
بازار بین بانکی پولی والراس
این نوع بازار، کوتاه مدت است و به موسسات مالی بزرگ مانند بانک ها، صندوق های مشترک سرمایه و شرکت ها اجازه می دهد پول را با نرخ های بین بانکی وام بدهند و بگیرند. مهلت بازپرداخت وام در چنین بازاری کوتاه مدت است و معمولا بیش از یک هفته نیست و اغلب به بانک ها کمک می کند قوانین مربوط به خزانه را رعایت کنند. از آنجا که غیر از بانک ها موسسات بزرگ نیز در این بازار شرکت می کنند، در بسیاری از کشورها مانند هند اقداماتی برای پاکسازی بازار پولی والراس انجام شده اما قوانینی به آن افزوده شد که به بانک ها اجازه مشارکت می دهد.
بازار ارز خارجی بین بانکی
نوعی از بازار بین بانکی ، یک بازار سطح بالای مبادله ارز خارجی است که در آن بانک ها ارزهای مختلف را مبادله می کنند. بانک ها می توانند به طور مستقیم یا از طریق بستر کارگزاری الکترونیک با یکدیگر معامله کنند. خدمات کارگزاری الکترونیک(EBS) و تامسون رویترز دو رقیب بزرگ در زمینه بستر الکترونیکی مبادله ارز هستند و در کل بیش از هزار بانک را با یکدیگر مرتبط می کنند. ارزهای اغلب کشورهای توسعه یافته نرخ شناور دارد یعنی ارزش ثابت ندارند بلکه ارزش آنها مرتبط با ارزهای دیگر است.
بازار بین بانکی بخش مهمی از بازار ارز خارجی است، یک بازار عمده فروشی که از طریق آن اکثر تراکنش های ارزی انجام می شوند و بیشتر برای مبادله میان بانک ها استفاده می شوند: سه بخش اصلی که بازار بین بانکی را تشکیل می دهند عبارتند از : بازار تحویل آنی، بازار تحویل آینده و SWIFT: بنیادی برای ارتباطات مالی بین بانکی سر اسر دنیا.
این نوع بازار بین بانکی، قانونگذاری نشده و تمرکز نیافته است. هیچ مکان یا ارز خاصی ندارد که این تراکنش های ارزی در آن انجام شوند. با این وجود قراردادهای اختیاری ارزی در آمریکا و تجارت در بازار سهام فیلادلفیا قانونگذاری شده اند. علاوه بر این در آمریکا بانک فدرال رزرو قیمتهای تحویل آنی را به طور روزانه منتشر می کند.
بخش بین بانکی بازار پولی
بازار وام بین بانکی به زیرمجموعه از تراکنش های بانک به بانک اشاره داره در بازار پولی اتفاق می افتند. بازار پولی بخشی از بازار مالی است که در آن سرمایه ها برای بازه زمانی یک ساله و کمتر وام داده و گرفته می شوند. این سرمایه ها از طریق خرید و فروش ابزارهای بازار پولی انتقال می یابند (مانند اوراق بدهی کوتاه مدت). این ابزارها معادل وجه نقد تصور می شوند زیرا می توان آنها را به آسانی و با قیمت کم در بازار فروخت. آنها معمولا به صورت واحدهایی حداقل یک میلیونی ارائه می شوند و مدت بازپرداخت آنها سه ماهه یا کمتر است. از آنجا که بازارهای ثانویه برای تمام ابزارهای بازار پولی وجود دارند، سرمایه گذاران می توانند سهام خود را قبل از اتمام مهلت بفروشند. بازارپولی یک بازار فرابورس هستند.در این بازار نرخ بهره براساس میزان دسترسی به وجه نقد در بازار، نرخ های مرسوم و با توجه به شرایط ویژه قرارداد( مانند طول زمان آن) انجام تعیین می شود. درحال حاضر طیف وسیعی از نرخ های بین بانکی منتشر شده اند مانند نرخ صندوقهای فدرال(USA) ، لیبور(LIBOR) از انگلیس و یوری بور(Euribor) در اتحادیه اروپا.
بانک ها بازیگران اصلی در چند بخش بازار پولند. برای دستیابی به ملزومات خزانه و مدیریت روزانه نیازهای مربوط به نقدینگی، بانک ها وام های بدون وثیقه کوتاه مدت را در بازار سرمایه های فدرال خرید و فروش می کنند. برای وام هایی با مهلت پرداخت طولانی تر،آنها وارد بازار یورودلار(Eurodollar) می شوند. یورودلارها در حقیقت سپرده های دلاری بانک های خارج از آمریکا ( یا بانک های بین المللی در آمریکا) هستند. بانک های آمریکایی می توانند از طریق شعبات و زیر مجموعه های خود در سراسر دنیا برای بازار یورودلار سرمایه جمع آوری کنند.
گزینه دوم صدور گواهی های سپرده است. این گواهی ها به وسیله بانک هایی صادر می شوند که در آن نوشته شده مقدار معینی پول برای بازه زمانی مشخصی نزد بانک سپرده است و در مهلت تعیین شده با سود مقرر بازپرداخت می شود. قراردادهای بازخرید نیز یک منبع دیگر سرمایه هستند. آنها و قراردادهای خرید معکوس تراکنش هایی هستند که درآن وام گیرنده توافق می کند اوراق بهاردار را به وام دهنده بفروشد و سپس همان میزان یا اوراق بهادار مشابهی را پس از مدت زمان خاصی با قیمتی تعیین شده بخرد که البته این قرارداد با نرخ سودی از قبل تعیین شده انجام می شود. قراردادهای بازخرید برخلاف وام های وجوه فدرال که سرمایه دارای وثیقه هستند یا وام هستند که تامین نشده اند.
نقش وام دهی بین بانکی در سیستم مالی
برای حمایت از مدل بانکداری ذخیره جزیی
خلق اعتبار و انتقال سرمایه های خلق شده به بانک دیگر، نیاز به یک بانک وام دهنده خالص برای وام گرفتن را ایجاد می کند تا ملزومات برداشت کوتاه مدت صاحبان سپرده را پوشش دهد. این امر حاصل از آن حقیقت است که سرمایه های خلق شده به بانک دیگری منتقل شده اند. اگر فقط یک بانک تجاری وجود داشت تمام اعتبارات( پول های) خلق شده در همین بانک دوباره سپرده گذاری می شدند( یا به عنوان وجه نقد فیزیکی در خارج آن نگهداری می شد). به این ترتیب ملزومات وام دهی بین بانکی برای این منظور کاهش می یافت. ( در مدل بانکداری ذخیره جزیی هنوز هم باید به مشکل فروپاشی بانک پرداخته شود).
یک منبع سرمایه برای بانک ها
وام های بین بانکی برای عملکرد سالم و کارآمد سیستم بانکی اهمیت دارند. از آنجا که بانک ها همیشه در معرض قوانینی مانند قوانین ذخایر هستند، ممکن است با کمبود نقدینگی در انتهای روز مواجه شوند. بازار بین بانکی به این موسسات اجازه می دهد چنین مشکلات نقدینگی آنی را برطرف کنند و خطرات نقدینگی مالی را بکاهند.
خطر نقدینگی مالی
این امر مربوط به ناتوانی واسطه مالی برای خدمت رسانی به اعتباردهندگان به طور کامل است. این نوع خطر معمولا به بانک ها مربوط می شود زیرا مدل تجاری آنها شامل وام های بلند مدت از طریق سپرده های کوتاه مدت و بدهی های دیگر است. بازارهای سالم وام دهی بین بانکی به کاهش خطرات نقدینگی مالی کمک می کنند زیرا بانک ها می توانند در چنین بازاری به سرعت وام را با هزینه ای کم به دست بیاورند. هنگامیکه بازارهای بین بانکی ناکارآمد یا فشرده می شوند، بانک ها با خطر نقدینگی مالی بزرگتری روبرو می شوند که در موارد شدید به ناتوانی در پرداخت بدهی ها منجر می شود.
در گذشته سپرده های قابل کنترل مهم ترین منبع سرمایه برای بانک های آمریکایی بودند. در 1960 میلادی این نوع حساب، بیش از 60 درصد کل تعهدات بانک را تشکیل می داد. با گذشت زمان ترکیب ترازنامه بانک ها به طرز چشمگیری تغییر کرد و آنها به ازای سپرده مشتری به طرز چشمگیری به تعهدات کوتاه مدت مانند اوراق تجاری، گواهی سپرده، قرارداد بازخرید، تعهدات ارز خارجی سواپ شده و سپرده های کارگزاری شده روی آوردند.
نظر شما چیست؟