صدور شناسنامه اعتباری برای ۱۸ میلیون ایرانی/مسبر منطقی نظام بخشی تسهیلات دهی بانکها

در مجموع برای 18 میلیون ایرانی که از ابتدای سال 1388 تاکنون که تقریباً از همه بانک‌های کشور تسهیلات دریافت نموده‌اند، یک شناسنامه اعتباری در سامانه ایجاد شده است. همچنین من‌بعد هم کسانی که از بانک‌ها تسهیلات دریافت نمایند دارای شناسنامه اعتباری در سامانه خواهند شد. /شناسنامه اعتباری، گزارشی است که حاوی اطلاعات هویتی و اعتباری شخص بوده و توسط سامانه ملی اعتبارسنجی صادر می‌گردد/از این شناسنامه می‌توان در معاملات مختلف از جمله خریدهای اعتباری، ارائه کارت‌های اعتباری، ارائه خدمات بیمه‌ای، ارائه بیمه اعتباری، ارائه تسهیلات لیزینگ، تنظیم بخش‌های مالی اجاره‌نامه، استخدام و هرگونه اعطای مجوزها و تسهیلات دیگر استفاده نمود.

به گزارش پایگاه خبری بانکداری الکترونیک، آنچه درباره شناسنامه اعتباری خود باید بدانیم به شرح زير است :

کلیات شناسنامه اعتباری

شناسنامه اعتباری، گزارشی است که حاوی اطلاعات هویتی و اعتباری شخص بوده و توسط سامانه ملی اعتبارسنجی صادر می‌گردد.این شناسنامه به منزله کارنامه اعتباری شخص بوده و بیانگر وضعیت و اهلیت اعتباری وی در بازپرداخت اقساط تسهیلات دریافتی و ایفای تعهدات وی است. همچنین مثبت بودن شناسنامه اعتباری یک شخص بیانگر این موضوع است که وی به احتمال فراوان به تعهدات خود در زمینه‌های مختلف عمل خواهد نمود.

افرادی که شناسنامه اعتباری برای آنها صادر می شود

در مجموع برای 18.5 میلیون ایرانی که از ابتدای سال 1388 تاکنون که تقریباً از همه بانک‌های کشور تسهیلات دریافت نموده‌اند، یک شناسنامه اعتباری در سامانه ایجاد شده است. همچنین من‌بعد هم کسانی که از بانک‌ها تسهیلات دریافت نمایند دارای شناسنامه اعتباری در سامانه خواهند شد.

 اطلاعاتی مندرج در شناسنامه اعتباری

در شناسنامه اعتباری، اطلاعات زیر وجود دارد:

  • اطلاعات هویتی شخص
  • مشخصات تسهیلات دریافتی شخص از بانکهای مختلف
  • چگونگی پرداخت اقساط تسهیلات اعتباری دریافتی
  • سوابق منفی در بازپرداخت اقساط تسهیلات دریافتی بانکی
  • سوابق منفی در زمینه چکهای برگشتی، پرداخت بدهی مالیاتی و پرداخت بدهی گمرکی
  • رتبه و امتیاز اعتباری شخص

 کاربرد شناسنامه اعتباری

از این شناسنامه می‌توان در معاملات مختلف از جمله خریدهای اعتباری، ارائه کارت‌های اعتباری، ارائه خدمات بیمه‌ای، ارائه بیمه اعتباری، ارائه تسهیلات لیزینگ، تنظیم بخش‌های مالی اجاره‌نامه، استخدام و هرگونه اعطای مجوزها و تسهیلات دیگر استفاده نمود.

جایگاه شناسنامه اعتباری در فرایند اعطای تسهیلات

در صورتی‌که شناسنامه اعتباری شخص مثبت بوده و رتبه اعتباری مناسبی را دریافت نموده باشد به این معناست که این شخص در صورت دریافت تسهیلات از بانک، اقساط آن را بموقع و سروقت پرداخت خواهد نمود. از این زاویه وجود شناسنامه اعتباری در فرایند اعطای تسهیلات تاثیر دارد.

مزایای شناسنامه اعتباری

خانواده‌ها معمولا در مقاطع مختلف زندگی و در جهت سرمایه‌گذاری یا رفع نیازهای خود منابع مالی مورد نیاز را از طریق بانک‌ها تامین می‌کنند. در مقابل، بانک‌ها هم با مراجعه و دریافت شناسنامه اعتباری شخص، اطلاعات مورد نیاز خود را کسب می‌کنند.

در حقیقت، شناسنامه اعتباری شخص، معرفی‌نامه‌ای است که کارنامه و عملکرد اعتباری شخص را در زمینه پایبندی او به ایفای تعهدات نشان می‌دهد.

اگر شخص اقساط تسهیلات دریافتی خود را بصورت منظم و بموقع پرداخت کرده باشند و در ایفای به تعهدات خودشان منظم بوده باشند از شناسنامه اعتباری مثبت برخوردار خواهند بود و در صورتی‌که در مواقعی کوتاهی کرده باشند، شناسنامه اعتباری نامناسب و از نمره اعتباری پایینی برخوردار خواهند بود.

وجود شناسنامه اعتباری به خانواده‌ها کمک می‌کند، وضعیت اعتباری خود را از همه نظر مورد بررسی قرار دهند و با آگاهی از آن سعی نمایند در جهت تقویت نقاط قوت و برطرف‌نمودن کاستی‌های احتمالی خود برآیند. به این معناکه اگر در مواقعی اقساط تسهیلات دریافتی خود را با تاخیر پرداخت می‌کرده‌اند، هم‌اکنون با اطلاع از تاثیر آن در وضعیت اعتباری خود، آن‌ها را بموقع پرداخت نمایند.

از سوی دیگر با توجه به اینکه بانک‌ها این شناسنامه اعتباری را مبنای ارزیابی خود قرار می‌دهند، مثبت نگهداشتن آن باعث می‌شود راحت‌تر، سریع‌تر و با هزینه کمتر تسهیلات اعتباری مورد نیاز خود را دریافت نمایند. همچنین وقتی بانک‌ها چند مشتری را بصورت همزمان مورد ارزیابی قرار می‌دهند، آن شخصی که از شناسنامه اعتباری مناسب‌تری برخوردار باشد، شانس بیشتری برای دریافت تسهیلات خواهد داشت.

شناسنامه اعتباری می‌تواند در سایر موارد ارائه خدمات از جمله ارائه تسهیلات لیزینگ، خدمات بیمه‌ای و بیمه اعتباری، کارت اعتباری، استخدام و ارائه سایر مجوزها مورد استفاده قرار گیرد.

 نحوه برخورد با وضعیت شناسنامه اعتباری

برای دستیابی به این مهم توصیه می‌شود خانواده‌ها موارد زیر را مدنظر قرار دهند:

  • شناسنامه اعتباری هر شخص بیان‌کننده وضعیت اعتباری افراد تلقی شده و ملاک ارزیابی متقاضیان تسهیلات در کشور می‌باشد لذا بکوشید تا شناسنامه اعتباری خود را مثبت و بدون سابقه منفی نگهدارید.
  •  
  • اقساط تسهیلات اعتباری دریافتی خود را به موقع پرداخت نمایید و در صورتی که در مواقعی برخی از اقساط را بموقع بازپرداخت ننموده‌اید به نوعی برنامه‌ریزی کنید تا اقساط آتی تسهیلات موجود را بموقع و بدون تاخیر واریز گردد. رعایت در پرداخت بموقع و مستمر اقساط موجب بهبود وضعیت شناسنامه اعتباری شخص خواهد شد.
  •  
  • اگر تسهیلاتی را دریافت نموده‌اید و مدت زیادی است که اقساط آن را پرداخت ننموده‌اید، با مراجعه به بانک خود و ضمن تسویه اقساط معوق خود و ادامه روند منظم خود در پرداخت اقساط موجب بهبود شناسنامه اعتباری خود شوید.
  •  
  • بصورت دوره‌ای (حداقل سالی یکبار) شناسنامه اعتباری خود را از بانک‌ها دریافت و اطلاعات آن را مورد بررسی قرار دهید.
  • در صورتی که در اطلاعات موجود در شناسنامه اعتباری خود موارد مغایرت وجود داشت، با اعلام موضوع به شعبه بانک آن را مورد بررسی قرار دهید.
  •  
  • در پایبندی و ایفای بموقع به تعهدات خود از جمله پرداخت قبوض آب و برق و تلفن و گاز، بدهی‌های مالیاتی و سایر بدهی‌های خود کمال دقت را داشته باشند.

موارد مخدوش کننده شناسنامه اعتباری

  • عدم دقت و تاخیر در بازپرداخت اقساط تسهیلات دریافتی
  • وجود سوابق منفی شخص در ایفای تعهدات خود به بخش‌های مختلف از جمله سازمان امور مالیاتی، گمرک و ایجاد چک‌های برگشتی
  • مراجعات متعدد و درخواست‌های زیاد از شعب مختلف بانک‌ها برای دریافت تسهیلات اعتباری
  • دریافت تسهیلات اعتباری با اقساط زیاد خارج از توان مالی شخص

 

نحوه دریافت و مشاهده  شناسنامه اعتباری

هر ایرانی می‌تواند ضمن مراجعه به یکی از شعب بانک‌ها فرم مربوطه را تکمیل نموده و شناسنامه اعتباری خود را از بانک درخواست نماید. در این حالت، متصدی بانک ضمن احراز هویت شخص، گزارش اعتباری وی را دریافت و در اختیار او قرار می‌دهد.

چکونگی اصلاح اطلاعات نادرست در شناسنامه

افراد می‌توانند در صورت مشاهده اطلاعات نادرست در شناسنامه اعتباری خود با مراجعه به شعبه‌ای که شناسنامه اعتباری خود را دریافت نموده‌اند، موارد اطلاعات نادرست را اعلام نمایند. شعبه نیز ضمن بررسی موضوع با سامانه اعتبارسنجی، در صورت صحیح بودن ادعا، اقدامات لازم را جهت رفع اشکالات انجام خواهند داد.

انواع اطلاعات موجود در مرکز اعتبارسنجی

به طور کلی، اطلاعات موجود در مرکز اعتبار سنجی شامل سه دسته اطلاعات شخصی، اطلاعات سوابق تسهیلاتی و سایر اطلاعات قابل اتکا هستند.

  1. اطلاعات شخصی  (Demographical Data) شامل:

    اطلاعات هویتی

    اطلاعات محل سکونت

    اطلاعات شغلی و درآمدی

  2. اطلاعات سوابق تسهیلاتی (Historical Data)شامل:

     اطلاعات وام هایی که شخص دریافت نموده است. این اطلاعات شامل موارد زیر است:

    مبلغ تسهیلات (وام های) دریافتی

    دوره بازپرداخت

    میزان بدهی فعلی

    توان بازپرداخت

    آخرین وضعیت پرداخت

دسته بندی داده ها

لازم به ذکر است که اطلاعات مربوط به این بخش در دو دسته خلاصه می شوند:

    داده های منفی

    داده های مثبت

منظور از اطلاعات منفی

اطلاعات منفی شامل آن دسته از اطلاعات حساب های تسهیلاتی می شود که حاکی از وضعیت نا مطلوب مشتری در بازپرداخت تسهیلات دریافتی وی است. این اطلاعات عمدتاً مربوط به بدهی های سررسید گذشته، بدهی های معوق، بدهی های مشکوک الوصول و یا نشانگر ورشکستگی مشتری است.

منظور از اطلاعات مثبت

به طور کلی شامل آن دسته حساب تسهیلاتی مشتری می شود که بیانگر ریسک پایین و عدم مطالبات معوق است. بنابراین منظور از اطلاعات مثبت، سوابق پرداخت های به موقع یک حساب تسهیلاتی است. اثرات مثبت و سودمند به اشتراک گذاری و تبادل داده های مثبت برای اعطا کنندگان تسهیلات به خصوص در بازارهایی که مشتریان از چندین محصول اعتباری استفاده می نمایند و همچنین از میزان وام دهی بالایی برخوردارند، به اثبات رسیده است. برخورداری از اطلاعات مثبت و اضافی از مشتری، منجر به گزینش بهتر مشتریان، افزایش میزان پذیرش درخواست های تسهیلات و کاهش میزان مطالبات معوق می گردد.

مسلماً در تمامی موارد باید ارائه کنندگان اطلاعات اطمینان کافی حاصل نمایند که داده های ارائه شده به درستی مدیریت شده و فقط برای منظوری که از قبل مورد توافق واقع شده است، به کار می رود. لذا باید به منظور حفظ محرمانگی اطلاعات و موقعیت رقابتی اعطا کنندگان اعتبار، روش ها و قواعد سر سختانه کنترل کیفیت اطلاعات و به اشتراک گذاری و تبادل داده ها را بکار بست. با به اشتراک گذاشتن و تبادل اطلاعات مثبت و منفی، امکان بیشتری برای تصمیم گیری بهتر در خصوص اعطا کنندگان تسهیلات وجود دارد. این امر آن ها را قادر می سازد تا روش های قیمت گذاری مبتنی بر ریسک را به طور موثرتری بکار گیرند، خطوط اعتباری خود را بطور فعال تری مدیریت کنند و همچنین با موفقیت بیشتری مطالبات را جمع آوری کنند و میزان تقلبات را کاهش دهند.

 3. سایر اطلاعات قابل اتکا

     به منظور جمع آوری سوابق مشتری در گزارش اعتباری جهت ارائه یک نگاه جامع تر از مشتری، مرکز اعتبار سنجی می تواند با مراکز زیر ارتباط برقرار نماید :

    اطلاعات هویتی و شناسنامه ای (سازمان ثبت احوال و ثبت شرکت ها)

    اطلاعات مالیاتی (سازمان امور مالیاتی)

    اطلاعات بیمه ای (سازمان تامین اجتماعی)

    و اطلاعات قضایی (قوه قضائیه)

اعتبار

تا ابتدای شهریور 1392 تعداد 28 بانک، 3 موسسه مالی و اعتباری، 13 شرکت لیزینگ، 9 صندوق اعتباری، 1 شرکت بیمه و تعداد 7 شرکت‌ و سازمان‌ دیگر به عضویت سامانه اعتبارسنجی شرکت مشاوره رتبه‌بندی اعتباری ایران درآمده‌اند و تعداد اعضای سامانه اعتبارسنجی شرکت مشاوره رتبه‌بندی اعتباری ایران به 61 عضو رسیده است.

در ابتدا بر اساس آیین‌نامه نظام سنجش اعتبار، تنها بانک‌ها و موسسات اعتباری دارای مجوز از بانک مرکزی می‌توانستند به عضویت سامانه اعتبارسنجی درآیند که در نتیجه آن تاکنون 28 بانک و 3 موسسه اعتباری مجوز عضویت در سامانه اعتبارسنجی را از بانک مرکزی دریافت نموده‌اند. با توجه به نیاز به یکپارچه‌سازی اطلاعات اعتباری در کل نظام اعتباری کشور و فواید آن برای موسسات اعتباردهنده، شورای ماده 5 آیین‌نامه مجوز عضویت شرکت‌های لیزینگ، صندوق‌های اعتباری و شرکت‌های بیمه در سامانه اعتبارسنجی را نیز صادر نمود.

از این‌رو پس از این مصوبه، درخواست‌های این شرکت‌ها دریافت و برای بانک مرکزی ارسال شد و تاکنون 13 شرکت لیزینگ، 9 صندوق اعتباری، 1 شرکت بیمه و تعداد 7 شرکت‌ و سازمان‌ دیگر مجوز عضویت خود را از بانک مرکزی دریافت نموده و به سامانه اعتبارسنجی متصل شده‌اند. با اتصال صندوق‌های اعتباری، شرکت‌های لیزینگ و شرکت‌های بیمه، دامنه اطلاعات موجود در سامانه اعتبارسنجی توسعه یافته و ابعاد بیشتری از رفتار و عملکرد اعتباری اشخاص را پوشش می‌دهد.

این موضوع بدین معناست که با ورود اطلاعات صندوق‌های اعتباری در سامانه اعتبارسنجی، در صورتی‌که شخصی تسهیلاتی را در یک صندوق اعتباری عضو سامانه دریافت نموده و به هر نحوی در بازپرداخت آن کوتاهی داشته باشد، با مراجعه مجدد به هر یک از شعب بانک‌ها، شرکت‌های لیزینگ و یا صندوق‌های عضو سامانه برای دریافت تسهیلات بعدی، متصدی اعتباری با مشاهده گزارش اعتباری وی، شناسنامه اعتباری وی را مشاهده خواهد نمود. این مکانیزم باعث خواهد شد اشخاص در بازپرداخت اقساط وام‌های دریافتی خود و پایبندی به تعهدات خود دقت بیشتری بعمل آورند. تا این تاریخ تعداد 28 بانک شامل بانکهای ملی ایران، صادرات ایران، کشاورزی، مسکن، پارسیان، سامان، کارآفرین، سینا، توسعه‌تعاون، گردشگری، انصار، اقتصادنوین، دی، آینده (تات)، حکمت ایرانیان، ایران و ونزوئلا، ایران‌زمین، شهر، سپه، قرض‌الحسنه مهر ایران، تجارت، رفاه‌کارگران، توسعه صادرات ایران، ملت، صنعت و معدن، سرمايه، پست‌بانک و قوامین به عضویت در سامانه درآمده‌اند. همچنین 3 موسسه اعتباری شامل موسسه اعتباری توسعه، موسسه مالی و اعتباری عسکریه و تعاونی اعتبار ثامن نیز با صدور مجوز از سوی بانک مرکزی به عضویت سامانه درآمده‌اند. دسته سوم اعضای سامانه شامل شرکت‌های لیزینگ می‌باشند که تاکنون 13 شرکت لیزینگ شامل شرکتهای لیزینگ رایان‌سایپا، جامع‌سینا، بهمن‌لیزینگ، شهر، ماشین‌آلات سنگین ایرانیان، اقتصادنوین، مشرق‌زمین، سپهرصادرات، صنعت‌ومعدن، سپهرپارس، دی، گلدیران‌نوین و امید عضو سامانه می‌باشند. از سوی دیگر با تایید بانک مرکزی 9 صندوق‌های اعتباری شامل صندوق مالی توسعه تکنولوژی ایران، صندوق توسعه صنایع دریایی، صندوق ضمانت صادرات ایران، صندوق پژوهشی و فناوری غیردولتی توسعه فناوری ایرانیان، صندوق ضمانت سرمایه گذاری تعاون، صندوق ضمانت سرمایه گذاری صنایع کوچک، صندوق توسعه فناوریهای نوین، صندوق حمایت از پژوهشگران و فناوران کشور و صندوق پژوهش و فناوری غیردولتی توسعه صادرات و فناوری شریف مجوز عضویت در سامانه اعتبارسنجی را دریافت کرده‌اند. اتاق بازرگانی و صنایع و معادن و کشاورزی ایران، سازمان خصوصی‌سازی، طرح‌های فنی و اعتباری امور صنایع و اقتصادی وزارت صنعت، معدن و تجارت، شرکت خدمات رایان اقتصادنوین، شرکت سامان سرمایه نانو، شرکت سنجش فناوری خاورمیانه و بیمه ملت نیز از جمله مجموعه‌هایی هستند که به عضویت سامانه اعتبارسنجی درآمده‌اند. اطلاعات تسهیلاتی مشتریان نظام بانکی به همراه اطلاعات چکهای برگشتی از بانک مرکزی و همچنین بدهکاران قطعی گمرکی و مالیاتی در سامانه بارگذاری شده است. همچنین درحال حاضر اطلاعات بیش از 20.000 شعبه نظام بانکی به صورت آنلاین به سامانه اعتبارسنجی متصل بوده و بصورت لحظه‌ای گزارش اعتباری و اعتبارسنجی (رتبه اعتباری) مشتریان خود را از سامانه اعتبارسنجی دریافت می‌کنند. 

فهرست سهامداران شرکت مشاوره رتبه بندی اعتباری ایران

درصد  سهم              

         تعداد سهم      

                                           نام سهامدار

ردیف  

نظر شما چیست؟