انتقال سه جانبه ؛با کدام منطق

انتقال سه جانبه وجوه بین بانکها در بستر الکترونیک یکی از همین اقدامات است.وقتی  گفته می شود این خدمت نمونه خارجی ندارد هم می تواند نشان از توانمندی شبکه بانکی باشد هم نشانگر اینکه از منظر اقتصادی چندان قابل توجیه نیست.

سوال اساسی این است چرا باید خدمت سه جانبه از سوی بانک ها ارائه شود؟ آیا این مسئله باعث افزایش رضایت مندی مشتری خواهد شد؟ اما از نظر فنی هم تجربه و هم وضعیت فعلی نشان می دهد که این خدمت باعث افزایش نارضایتی مشتریان خواهد شد.

به تعبیر دیگر در شرایط قبل از استقرار  انتقال سه جانبه یعنی انتقال دوجانبه وجوه بین دوبانک  احتمال قطع بودن برای  سوئیچ دو بانک  وجود داشت اما اکنون برای اینکه یک انتقال سه جانبه صورت گیرد باید برقرار بودن سوئیچ سه بانک محقق شود و به همین خاطر احتمال بروز خطا در سه بانک بیش از احتمال بروز خطا در بین سوئیچ دو بانک خواهد بود.

از سوی دیگر تمام تلاش شبکه بانکی بر این است که بار شتاب کم شود اما انتقال سه جانبه به معنای آن است که با یک رفت و برگشت پیام کاذب در هر تراکنش بر بار شتاب افزوده شده است.

از نظر علم بازاریابی مشتریان نیز اساسا معنایی ندارد که به طور مثال مشتری الف به ب قرار  است پول واریز کند ج بیاید و مداخله کند در حالی که ممکن است خودپرداز بانک الف یا ب تنها چند ده متر یا صد متر و حتی کمتر  با متقاضی خدمت فاصله داشته باشد.

از سوی دیگر اگر قرار است رضایت مشتریان از این طریق افزایش یابد این نکته را بانکها باید تصمیم بگیرند و دلیلی ندارد که بانک مرکزی وارد این معادله بی سرانجام شود. ضمن اینکه اگر این خدمت باعث رضایت مشتری می شد قطعا دست کم در یک کشور پیشرفته نمونه اش تجربه شده بود.

اما از یک منظر دیگر به نظر می رسد بانک مرکزی تا حدی نگاه پدرسالار مابانه به مشتریان بانکها دارد. به معنایی دیگر نهاد ناظر مانند پدری رفتار می کند که قصد دارد صدرصد رضایت فرزندانش(مشتریان بانکها) را فراهم کند.

این نگاه به لحاظ حاکمیتی و اقتصادی چندان صحیح به نظر نمی رسد. از نظر حاکمیتی بدیهی است که بانکها عامل بانک مرکزی برای تسهیل رفاه مردم نیستند بلکه بانک مرکزی وظیفه  نظارت بر بانکها را بر عهده دارد تا با ایجاد بسترهای رقابتی بین این نهاد های مالی زمینه تسهیل خدمات به مردم را فراهم می کند.

از نگاه اقتصادی نیز  اینگونه خدمات  در نهایت موجب افزایش نارضایتی مردم می شود. وقتی سطح انتظارات مشتری فراتر از توان بانکها افزایش یابد  خودبخود زمانی که خدمات به موقع در دسترس نیست میزان نارضایتی مشتریان افزایش خواهد بافت.

به تعبیر دیگر توان بانکها در ارائه خدمات الکترونیک به میزان 90 است اما بانک مرکزی سطح انتظارات را 100 قرار می دهد که در چنین صورتی دست کم به میزان 10 نمره زمینه افزایش نارضایتی مشتری به دست آمده است.

بنابراین به نظر می رسد بانک مرکزی باید با نگاه عمبقتری به جایگاه مشتری نزد  نظام بانکی بنگرد.