مشروح مناظره دوم ۸ کاندیدای انتخابات ریاست جمهوری

سعید جلیلی به پرسش مجری برنامه مناظره درباره رویکردها و رئوس برنامه های فرهنگی در دولت آینده اش پاسخ داد.

آقای جلیلی با گرامیداشت قیام 15 خرداد و حرکت بزرگ امام خمینی گفت: آنچه مزیت نسبی ماست فرهنگ است.

وی افزود: امام با تکیه بر قدرت فرهنگی توانست این حرکت بزرگ را شروع کند و اگر برای ما تولید قدرت ، عزت و پیشرفت شد مبتنی بر این حرکت بود چرا که امام جنگ افزار و حزب نداشت و از ظرفیت فرهنگی توانست این همه پیشرفت و عزت برای ملت ما خلق و ایجاد کند .

جلیلی گفت: فرهنگ موضوعی در کنار سایر مقولات نیست بلکه فضای تنفسی ای است که بر همه مقولات مانند سیاست، اقتصاد و اجتماع حاکم است و اگر بتوانیم از این ظرفیت به خوبی استفاده کنیم خود به خود قدرت ایجاد کرده ایم.

این نامزد انتخابات ریاست جمهوری در همین زمینه مثالی زد و گفت: مثلا در راهنمایی و رانندگی، اثر کار فرهنگی بیشتر از یک قانون است و اگر بتوان از این نگاه در مسائل دیگر هم استفاده کرد قدرت فرهنگی کشور در بسیاری از زمینه ها در خدمت ملت توسعه خواهد یافت.

وی یادآور شد: در دفاع مقدس ، فرهنگ تفکر بسیجی بود که پیروزیها را برای ما رقم زد و در مسئله هسته ای نیز فرهنگ استکبارستیزی و استقلال طلبی ظرفیت بزرگی برای کشورمان ایجاد کرد.

جلیلی تاکید کرد: اگر می خواهیم این قدرت و ظرفیت را بخوبی استفاده کنیم باید آن را دقیق بشناسیم و این نیاز به مبانی عمیق و شناخت صحیح از مبانی فرهنگ کشور ما دارد.

وی گفت: رئیس جمهور باید فهم صحیحی از موضوعات فرهنگی داشته باشد و به همین دلیل است که قانون ابتدا درباره صلاحیت جایگاه ریاست جمهوری می گوید رجال مذهبی و سپس سیاسی چرا که این بدین معناست که رجال مذهبی به عنوان یک عنصر کاملا فرهنگی مطرح هستند تا بتوانند از ظرفیت های فرهنگی کشور برای پیشرفت جامعه استفاده کنند.

جلیلی تاکید کرد: اینکه می گوییم فرهنگ از اقتصاد و یا سیاست جداست اشتباه است و این گونه نگاه بدان معناست که می خواهند بازیهایی در بیاورند که از این ظرفیت استفاده نشود.

وی در اثبات مدعایش در پیوند فرهنگ و سیاست گفت: در امریکا سه فیلم آرگو، نیمه شب و لینکلن ساخته می شود که کاملا در جهت سیاست های ایالات متحده آمریکاست بنابراین اینکه بگوییم هنر تنها در خدمت هنر باشد غلط است .

وی افزود:‌رئیس جمهور و دولت باید بتوانند از ظرفیت های مختلف استفاده کنند که این ظرفیت ها در نرم افزار و سخت افزار فرهنگی بسیار مهم است و باید نرم افزار و سخت افزار آن را بشناسند و از همه آنها به عنوان فرصت استفاده کنند.

جلیلی در پایان توجه به عدالت فرهنگی و اقتصاد فرهنگی را برای جامعه در مسائل فرهنگی ضروری دانست.

علی اکبر ولایتی درباره دیدگاه های آقای جلیلی درباره مسائل فرهنگی و اجتماعی گفت: مسائل بسیار خوبی را مطرح فرمودید. نباید یک موضوعی را خلط کنیم؛ اینکه موضوع فرهنگ را سیاست زده نکنیم لابد نظر ایشان هم این نبوده است.

وی افزود: منظور این نیست که فرهنگ و سیاست از هم جدا هستند. سیاست زدگی به معنای اعمال سیاست بعضی افراد است که به دنبال غرض های سیاسی هستند و می خواهند از فرهنگ به عنوان یک ابزار استفاده کنند.

علی اکبر ولایتی با بیان این که نباید این طور باشد گفت: و الا در اسلام همه این اجزا و ارکان اداره و مدیریت جامعه به هم پیوسته است و یک پیوستگی کاملا ارگانیک دارد.

آقای حداد عادل نیز با بیان اینکه قرار بود مناظره ها، مناظره های فرهنگی و اجتماعی باشد گفت: در اینجا اشاره ای به جنبه های اجتماعی می کنم. معتقدم  مهمترین دستاوردی که امروز در جامعه داریم پیوند دولت و مردم و پیوند نظام و مردم است که در اثر وحدت اعتقادی ایجاد شده است.

وی افزود: مردم اطمینان دارند که نظام به اعتقادات آنها معتقد است و به آنها احترام می گذارد.

آقای حداد با بیان اینکه امام (ره) از آن جهت محبوب بودند که مردم می دیدند ایشان به اعتقادات آنها احترام می گذارند گفت: به همین خاطر هم مردم همیشه پشتیبان امام (ره) بودند.

وی افزود: در اثر احساس وحدت نظام و مردم است که نیروهای اجتماعی بسیج می شوند و شکوفایی به وجود می آید. اگر در عرصه های علمی، جوانان و دانشمندان در عرصه علوم هسته ای و سایر رشته ها موفق می شوند به خاطر آن است که نیروها آزاد شده است.

آقای حداد عادل با تأکید بر اینکه جوانان سرمایه هستند و باید آنها را حفظ کنیم تصریح کرد: باید ‌آسیب هایی را که به جوانان می رسد شناسایی کنیم. یکی از مهمترین ارکانی که باید در جامعه ایرانی حفظ شود خانواده است.

وی با اشاره به اظهارات آقای عارف درباره جمع آوری آنتن های ماهواره ای گفت: ببینید برخی از سریالهای ماهواره ای و فیلمهایی که تولید می شود با چه نیتی تهیه می شود؟ بیشتر این سریالها و فیلمها به گونه ای تهیه شده است که بنیان خانواده را ویران کند و خوب است دوستان بگویند که در این باره چه کار باید کرد.

روحانی از جلیلی پرسید: اعتقاد شما در باره برخی که دایره خودی را چنان تنگ می کنند که تنها عده خاص  و گروهی می توانند وارد آن شوند و هرکس مثل خودشان فکر نکند محکوم و حاصل توطئه و طراحی استکبار و صهیونیزم می خوانند چیست؟.

روحانی گفت: برخی معتقدند گفتمان ما به گونه ای نیست که با دنیا تعامل داشته باشیم و بدنبال حذف و کناره گیری از جهان هستند. ما در امور فرهنگی باید بپرسیم چرا فرار مغزها محقق می شود و جاده یکطرفه فرار مغزها درست می شود و درباب تنگ نظری ها هم اگر آقای جلیلی نکته ای دارند بفرمایند.

محمد باقر قالیباف نامزد دیگری بود که با اشاره به یکجانبه نگری ها گفت: طبعا نمی توانیم  با یکجانبه نگری پیشرفت همه جانبه داشته باشیم.

قالیباف دو نگاه بر جامعه را برشمرد و افزود : یکی آنکه جامعه را یک کودک لوث ساده لوح، نگاه می کنند و برخی هم معتقدند جامعه یک موجود رشید بالغ است.

وی با یادآوری تعریف دوم مثال زد و گفت : اگر انگشت در چشم کسی کنیم واکنش نشان می دهد و اگر کرامت بگذاریم هم واکنش نشان می دهد و جنس این دو واکنش با هم متفاوتند.

قالیباف با اشاره به این نکته که در جامعه همبستگی و همدلی وجود ندارد، فقر و فساد و تبعیض و سوء مدیریت  را دلیل  این آسیب خواند و گفت : در حوزه اقتصاد برنامه ما مبارزه با فساد و تبعیض است و می خواهیم به جوانان فرصت های مساوی بدهیم.

وی تاکید کرد: در بحث فرهنگی، بزرگان و متدینان و نویسندگان و نخبگان باید نقش خود را در دولت ببینند و ساختارهای اجتماعی را تقویت کنند.

قالیباف افزود: دولت باید تبلور عینی اراده مردم در عرصه تصمیم گیری و تصمیم سازی باشد .

وی گفت دولت باید دست و پایش را جمع کند و بگذارد برای جامعه خرد جمعی حرکت ساز باشد.

قالیباف گزینه پیشرفت را برای جامعه امروز نه یک انتخاب که یک ضرورت خواند و تصریح کرد:اگر با تبعیض و ناهنجاری های اجتماعی و فقر مبارزه کنیم و به قدرت ملی و انر‍ژی بزرگی که مردم با آن در انقلاب و دفاع مقدس پیروز شدند استفاده کنیم، پیروزیم.

آقای رضایی گفت: خوشحال هستیم هر چه جلوتر می رویم دوستان به آسیب شناسی که من کردم نزدیک می شوند.

وی ادامه داد: بنده سه عامل فقر، رفتار دولتمردان و ناتوانی مراکز تصمیم گیری مثل شورای عالی انقلاب فرهنگی برای استفاده از پتانسیل های فرهنگی را عرض کردم اما در بحث برنامه، خوب است آقای جلیلی اشاره به بحث سلامت کنند چرا که سلامت مسئله مهم جامعه ماست، هم سلامت روحی- روانی، هم بسیاری از افسردگی ها که در جامعه ما پیدا شده و هم سلامت جسمانی و مسائل اجتماعی هم مهم است که من در راهکارهای خودم به آن اشاره خواهم کرد.

آقای غرضی هم در ادامه خطاب به آقای جلیلی گفت: آقای دکتر شما هم اکنون موقعیتی دارید که می توانید به این سؤال من جواب دهید که آیا انقلاب اسلامی توانسته به فرهنگ غرب هجوم ببرد و یا برعکس؟

آقای محمدرضا عارف نیز در ادامه گفت: در ارتباط با صحبت آقای حداد و نکاتی که آقای دکتر جلیلی مطرح کردند مطالبی را بیان می کنم.

وی افزود: حرف آقای حداد را قبول دارم که راهکار و مقابله با کانال های غیر اخلاقی، حذف نیست و شیوه هایی وجود دارد که اگر ما نخواهیم اجازه دهیم، عده ای از طریق آن شیوه ها وارد می شوند.

عارف ادامه داد: مثلاً فناوری های روز اجازه می دهد که از طریق فیلترشکن ها، فیلترها را از بین ببرند.

وی تأکید کرد: باید با خلق و تولید آثار خوب، جوان هایمان را تشویق کنیم که به جای آن که به سمت کانال های غیراخلاقی خارج از کشور بروند از کانال های خودمان استفاده کنند و باید با خلق این آثار، جامعه را واکسینه کنیم.

نامزد یازدهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری افزود: به همین علت متأسفانه نگاهی که به فرهنگ داریم، نگاه دولتی است و نگاه دولتی که از آقای جلیلی می خواهم آن را توضیح دهند، در نهایت به نوعی نگاهی سیاسی و امنیتی شدن فضای فرهنگی است.

عارف اضافه کرد: دولت باید به جای سفارش خلق آثار که در سال های گذشته با آن روبرو بودیم، بیاید زیربناها و زیرساخت ها را ایجاد کند و دولت خود را خادم فرهنگی بداند و نه مسئول فرهنگ.

وی گفت: اگر با این نگاه جلو برویم و به فرهنگیان و هنرمندان میدان دهیم و به آنها اعتماد کنیم، مطمئناً آثار خوب فرهنگی را خواهیم داشت.

عارف افزود: نکته ای که جناب آقای مهندس غرضی مطرح کردند، راه مقابله با تهاجم فرهنگی، بستن و حذف نیست و در عصر اطلاعات به هیچ وجه نمی توانیم با شیوه های حذف، فرهنگ خود را حاکم کنیم و راه مقابله با تهاجم فرهنگی، تولیدات فرهنگی قوی و فاخر و تشویق جوان ها به سمت تولیدات و کانال های خودمان است.

جلیلی در دفاع از خود

سعید جلیلی گفت: من در پاسخ به آقای غرضی عرض می کنم اتفاقا انقلاب اسلامی خودش هجوم به فرهنگ غرب است و پیام انقلاب اسلامی خود هجوم بود و ما در حوزه فعال هستیم نه در حوزه انفعال.

نامزد انتخابات ریاست جمهوری یازدهم افزود: این که امروز آنها100شبکه فارسی زبان درست می کنند در حقیقت می خواهند پاسخ این قدرت ما را بدهند و این نشان می دهد که اتفاقا نتوانسته اند نتیجه بگیرند.

جلیلی گفت: امروز شما ببینید آثار این100شبکه به میزان هزینه ای که کردند چه بوده است و این نشانگر قوت فرهنگی ماست به شرط آنکه ما بتوانیم از این قوت فرهنگی استفاده کنیم و همه ظرفیت ها را به کار بگیریم.

وی افزود: در پاسخ به آقای روحانی بحث من این است که امروز عده ای دارند انحصار ایجاد می کنند و یک اشرافیتی در حوزه فرهنگ بوجود می آورند و می گویند ما هستیم که داریم از موضع فرهنگ صحبت می کنیم.

نامزد انتخابات ریاست جمهوری یازدهم گفت: بعضی از کسانی که شما اسم بردید، هرکسی در 4 سال گذشته در حوزه فرهنگ با آنها صحبت کرد به آنها حملات شدید کردند، این انحصار است که اتفاقا که مانع بروز ظرفیت ها می شود.

جلیلی افزود: از طرف دیگر ما مطرح می کنیم که دو روزنامه بسته شده است و اما از این طرف بیان نمی کنیم چه میزان از ظرفیت های جامعه در شهرستان های ما و در نقاط مختلف کشور به دلایل اقتصادی و سایر دلایل امکان چنین ظرفیتی را ندارند.

وی گفت: ما باید این ظرفیت را ایجاد کنیم که همه بتوانند از استعدادهایشان استفاده کنند.

جلیلی افزود: چرا وقتی حرف از عدالت و آزادی نمی کنیم، این رویش را توجه نمی کنیم؛ به رسانه ها نگاه کنید چند درصد از آنها در اختیار چه بخش از ظرفیت کشور است.

وی گفت: بخش عمده ای از این ظرفیت ها محروم هستند و چرا ما با یک نگاه تنگ سیاسی به موضوع نگاه می کنیم؛ به نظر من این تنگ نظری بد است که اگر فلان جریان سیاسی داشت بگوییم آزادی هست و اگر نداشت بگوییم بد است؛ ما باید از تمام ظرفیت جامعه استفاده کنیم و آن را شکوفا کنیم.

نامزد انتخابات ریاست جمهوری یازدهم به ساخت فیلم تنهای تنهای تنها توسط یک جوان 25 ساله از بوشهر اشاره کرد و افزود: قبل از مذاکرات آلماتی دو برادری جوان این فیلم سینمایی را ساختند که بسیار بهتر از من از موضوع هسته ای دفاع می کند.

جلیلی گفت: این ظرفیت ها باید آزاد شود و ما دهها ظرفیت دیگر داریم که اگر برایش موقعیت ایجاد کنیم، استفاده می شود.

وی افزود: به نظر من اینقدر هم کافی نیست اگر می گوییم فرهنگ مزیت نسبی ما است ما باید برنامه داشته باشیم؛ پیام انقلاب اسلامی رفته است و باید به تولید محصولات فرهنگی بها دهیم؛ ظرفیت ایجاد کنیم تا برود.

جلیلی گفت: ما در بسیاری از عرصه های هنری مانند سریال های حضرت یوسف(ع) و حضرت مریم(س) و مختار یا بچه های آسمان یا به رنگ خدا که کارهای خوبی بودند به محض اینکه ایجاد می شوند راه خود را باز می کنند و ما باید در این زمینه فعال تر باشیم.

وی افزود: ما هرچقدر از این ظرفیت بیشتر استفاده کنیم و به اقتصاد در فرهنگ بها دهیم و پشتیبانی کنیم راه خودش را باز می کند.

جمع بندی سخنان نامزدها در پایان بخش اول مناظره     

در ادامه مناظره تلویزیونی هشت نامزد انتخابات ریاست‌جمهوری قرار شد که کاندیداها به عنوان جمع‌بندی دیدگاه‌های خود در بخش اول صحبت کنند.

روحانی به عنوان اولین نفر در مرحله استفاده از وقت های اضافه نامزدها گفت: در بحث سلامت، امروز مردم مشکلات بسیار زیادی دارند.

وی اضافه کرد: برای راه حل بیمه باید پوشش همگانی بیمه داشته باشیم و پنج میلیون نفری که بیمه ندارند، صاحب بیمه شوند.

روحانی افزود: آنهایی هم که از بیمه استفاده می کنند باید کاری کنیم که این موضوع رقابتی شود زیرا اکنون منحصر به دو یا سه سازمان بیمه است و باید بیمه های متعدد ایجاد کنیم.

وی گفت: دولت باید کمک کند که سهم مردم برای درمان که اکنون حدود 70 درصد است قدم به قدم کاهش یابد و به نرم جهانی برسد.

نامزد یازدهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری با بیان اینکه معلولان ،پنج درصد جمعیت جامعه هستند، افزود: طبق قانون سه درصد معلولان باید استخدام شوند که این موضوع اجرا نمی شود و مقررات دیگری که در خصوص معلولان وجود دارد عمل نمی شود.

آقای ولایتی دومین نفر در استفاده از وقت اضافه خود گفت: موضوعی که فراموش شد و فرصت نبود، نقش مردم در حفظ فرهنگ اسلام و ایران است.

وی افزود: بعد از پذیرش اسلام توسط مردم ایران، وقتی دیدند بنی امیه بر روال پیامبر حرکت نمی کند، آنان طریق اهل بیت را پیش گرفتند و اولین کسی که نماینده مردم بود حکیم ابوالقاسم فردوسی بود که با تمسک به جوانمردی ایرانی و اهل بیت، شاهنامه را بنا کرد و نقشی بزرگ در احیای مجدد فرهنگ ایرانی موحد داشت.

ولایتی گفت: با فاصله پنجاه سال، ما دیوان علی نامه را داریم که به سبک شاهنامه؛ جنگ های امیرالمؤمنین را با سبک حماسی سروده است.

وی افزود: به دنبال آن فرهنگ فتوت و جوانمردی در ایران شکل می گیرد و با راهنمایی عرفا و علما، جوانمردان و فتیان پلی بین عرفا و مردم می شوند و ساختاری ابداعی شکل می گیرد که صرفنظر از حکومت، جامعه را حفظ می کردند.

این نامزد ریاست جمهوری گفت: این گروه با حفظ فرهنگی ایرانی- اهل بیتی توانستند ساختار فتوت را در ایران سامان دهند به طوری که گاهی می شد ایران مورد حمله قرار می گرفت و قرن ها تحت اشغال بود اما این ساختار علمایی، مردمی و عرفانی با فرهنگ اسلامی- اهل بیتی و ایرانی می توانست انسجام مردم را نگه دارد.

ولایتی افزود: نمونه بارز این گروه؛ سربداران بودند که مردمی ایرانی ، مسلمان، پیرو اهل بیت، رهبری ، علما و عرفا بودند و توانستند ایلخانان را شکست دهند.

وی گفت: جلوتر، همین مردم در کسوت سلسله صفویه توانستند ایران 15 تکه شده را دوباره به هم وصل کنند و این کار در لوای فرهنگ ایرانی- اسلامی و اهل بیتی انجام شد.

ولایتی به اشغال ایران از طرف استعمارگران اشاره کرد و افزود: زمانی که مرحوم میرزای شیرازی فتوا صادر کرد، آدم هایی که بعضاً معصیت مرتکب می شدند چپق ها را شکستند و می گفتند میرزا حرام کرده است.

وی گفت: زمانی که میرزا محمد حسن آشتیانی مجتهد عالی رتبه تهرانی قلیان نکشید و ناصرالدین شاه به او پیغام داد یا باید قلیان بکشی یا باید از تهران بیرون بروی، وی گفت بیرون می روم که مردم در قالب هیئت های مذهبی آمدند و مانع شدند که مرحوم آشتیانی را تبعید کنند.

این نامزد ریاست جمهوری افزود: زمان مشروطه زمانی که محمدعلی شاه استبداد صغیر را به پا کرد، جوانمردانی مثل ستارخان و باقرخان در تبریز قیام کردند و زمانی که به ستار خان پیشنهاد پرچم روسیه را می دهند می گوید هفت دولت باید به زیر بیرق ایران بیایند و ما زیر پرچم روس نمی رویم و به فتوای علمای نجف به سمت تهران حرکت می کنیم.

علی اکبر ولایتی در ادامه زمان باقیمانده خود از بخش اول مناظره با تاکید بر نقش مردم و هیئت های مذهبی در ایجاد فرهنگ به بیان رویدادهای تاریخی پرداخت.

وی گفت: در زمان اشغال ایران توسط متفقین در جنگ جهانی اول ایران حکومتی نداشت ولی مجموعه ملت ایران با استناد به فرهنگ اسلامی، شیعی و ایرانی خود توانستند این جامعه را سرپا نگه دارند.

ولایتی افزود: این در حالی است که حکومت عثمانی به محض اشغال شدن از هم پاشید و هیچگاه دوباره نتوانست شکل گیرد.

نامزد یازدهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری افزود : در زمان رضا خان با وجود همه تهاجم علیه فرهنگ ایرانی اسلامی، هیات های مذهبی توانستند اساس فرهنگ ایران و اهل بیت (ع) را نگه دارند.

وی افزود: ستون فقرات 15 خرداد که پنجاهمین سالگرد آن قرار داریم توسط هیات های  مذهبی بود و در تهران بزرگترین هیئت از آن طیب حاج رضایی از میدان اتابک تا دانشگاه تهران گستردگی داشت و پایه 15 خرداد در شهرهای دیگر نیز توسط همین هیات های مذهبی گذاشته شد.

هیاتهای مذهبی با دست به دست هم  دادن و پیروی از علما بیشترین نقش را در پیروزی انقلاب اسلامی داشتند .

در دفاع مقدس نیز افرادی مثل آهنگران و دیگران با روضه خوانی و اشعار حماسی ترکیبی بین کربلا و جنگ تحمیلی درست کردند و مردم با شور حسینی و شوق کربلا به مرزها رفتند.

وی افزود: در جریان فتنه های سال 78 و 88 هیات های مذهبی با پیروی از راهبردهای مقام معظم رهبری توانستند نقش بالایی داشته باشند و امروز نیز این هیات ها با تبعیت از رهبر معظم انقلاب توانسته اند بدون آنکه از جایی پولی بگیرند انقلاب را نگه دارند.

علی اکبر ولایتی اضافه کرد: حتی اگر حادثه غیر مترقبه ای بوجود بیاید باز این هیات ها هستند که کمک می کنند.

نامزد یازدهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری افزود: آنچه فرهنگ ما را استوار کرده تلفیق بین فرهنگ ایرانی ، اسلامی و اهل بیتی است که تجلی آن را در هیات های مذهبی می بینیم.

وی گفت: آن چیزی که این فرهنگ را استوار می دارد تمسک به راه حضرت ابا عبدالله و عصاره فرهنگ ما فرهنگی عاشورایی است که بدون آن هیچگاه یک کشور نمی توانست  مقابل چهل و چند کشور جهان بایستد.

ولایتی افزود: در مواقع مختلف از جمله هسته ای و مقابله با صهیونیست ها و بیگانگان این هیات ها منتظرند ببینند ولی فقیه چه می فرمایند  تا بر اساس آن عمل کنند.

وی گفت: مردم نیازی به کمک کسی ندارند چنانچه وقتی رضا شاه سینه زنی را ممنوع کرده بود اینها در جاههای مختلف جمع می شدند و برای سید الشهداء سینه زنی می کردند و این فرهنگ را حفظ می کردند.

وی گفت: حفظ فرهنگ جوانمردی که مقتدای خود را علی (ع) می دانند و حفظ فرهنگ عاشورایی از مهمترین مقولات فرهنگ ماست که به آن افتخار می کنیم.

در ادامه مناظره و پس از قرعه کشی برای جمع بندی مباحث بخش اول، آقای عارف پشت تریبون قرار گرفت.

آقای عارف به اشاره به مباحث مطرح شده بین دکتر جلیلی و دکتر روحانی در خصوص فضای امنیتی دانشگاهها تصریح کرد: آقای جلیلی استاد دانشگاه هستند و فکر می کنم قبول می کنند فضای امنیتی بی سابقه ای متأسفانه در سالهای اخیر در دانشگاهها حاکم شد.

عارف گفت: نتیجه آن بی انگیزگی دانشجو بود و دانشجو رغبتی برای مشارکت در فعالیتهای فرهنگی و سیاسی نداشت.

وی گفت: حتی در بعضی از دانشگاهها اجازه فعالیتهای صنفی به دانشجو نمی دادند.

عارف افزود: متأسفانه با چماق کمیته انضباطی عملاً دانشجو را در یک کانال خاص آموزش قرار داده بودند.

وی افزود: متأسفانه بحث ستاره دار کردن دانشجو هم بحث روشنی است که بارها و بارها مطرح شده که گاهی جلوی ادامه تحصیل دانشجو گرفته می شد.

عارف با اشاره به اینکه تشکلات دانشجویی در فعالیتهای سیاسی و فرهنگی، جایگاهی را که باید داشته باشند عملاً نداشتند و یا بعضی تشکلها را دانشگاهها تعطیل کرده بودند گفت: من نمی دانم به چه دلیل ترم دانشگاهها در نیمسال دوم امسال فشرده شد؟

وی گفت: این زمانی انجام شد که دانشجویان باید در دانشگاه حضور پیدا می کردند و باید حماسه سیاسی خلق می شد.

عارف با اشاره به اینکه دانشجو همیشه نقش محوری داشته و دانشگاه و دانشجو یک گروه مرجع بودند گفت: متأسفانه الان که باید دانشجو در دانشگاه حضور داشته و فعال باشد زمان امتحانات است و روح و نشاطی را که باید در دانشگاهها وجود داشته باشد ما نمی بینیم.

عارف همچنین به موضوع مشکلات اساتید دانشگاه برای حضور در کنفرانسهای علمی خارج از کشور اشاره کرد و گفت: الان یک استاد برای رفتن به یک کنفرانس علمی توسط حراست دانشگاه مورد پرس و جو و سؤال قرار می گیرد یا استادی که مخالفتی انجام می دهد با لغو قرارداد استخدام یا بازنشستگی روبرو می شود.

این نامزد انتخابات ریاست جمهوری با اشاره به اینکه کرسی آزاد اندیشی مورد تأکید مقام معظم رهبری بوده است گفت: گزارشی هم در سال گذشته در شورای عالی انقلاب فرهنگی مطرح شد که چرا از این کرسیها استقبال نمی شود و این از دغدغه های رهبری بوده و بارها آن را مطرح کردند.

عارف افزود: روشن است که در فضای امنیتی که دانشجو بر اساس ضرورت سن و موقعیت دانشجویی خود نظر می دهد باید هزینه آن را هم بپردازد.

وی اظهار امیدواری کرد فضای امنیتی از دانشگاهها برداشته شود تا دانشجویان بتوانند با مشارکت بیشتری کارها را دنبال نمایند.

عارف در بخش دیگری از سخنان خود موضوع اعتیاد را یکی از نگرانیهای امروز جامعه و به ویژه جوانان عنوان کرد و گفت: متأسفانه سن مصرف مواد مخدر در کشور کاهش یافته و درصد معتادان نیز افزایش یافته که جای نگرانی است.

وی با اشاره به اینکه باید درباره این موضوع چاره اندیشی شود افزود: باید با نگاه فرهنگی با این مسئله برخورد کرد.

عارف با اشاره به اینکه معتاد را باید بیماری دانست که نیاز به درمان دارد گفت: باید راهکار جلوگیری از افزایش اعتیاد را دنبال کنیم.

وی موضوع مشکلات اقتصادی را مهمترین مسئله ای دانست که اعتیاد را به دنبال داشته است.

عارف در این زمینه تصریح کرد: نرخ بیکاری در کشور بالا رفته و خیلی از جوانان ما الان به دنبال شغل هستند و با مراجعه به جاهای مختلف جواب منفی دریافت می کنند.

عارف گفت: متأسفانه نتیجه آن این است که جوانان به سمت ناهنجاریهای اجتماعی از جمله اعتیاد سوق پیدا می کنند.

این نامزد انتخابات ریاست جمهوری با تأکید بر اینکه باید فضای مناسب برای اوقات فراغت جوانان فراهم شود افزایش سالن های ورزشی و نیز افزایش سرانه ورزش در کشور را از جمله راهکارهای مبارزه با اعتیاد دانست.

نامزد یازدهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری، حاکم کردن فرهنگ اسلامی در ارائه سبک زندگی و داشتن الگوهای درست زندگی را شرط تمدن سازی و برنامه ریزی برای ایجاد تمدن اسلامی دانست.

سعید جلیلی در جمع بندی دیدگاه هایش در عرصه فرهنگی و اجتماعی در دومین مناظره نامزدهای ریاست جمهوری گفت: اگر اکنون وارد مرحله جدید می شویم و می گوییم باید برای تمدن اسلامی برنامه داشته باشیم و آن را معرفی کنیم یک محور عمده اش در کنار سخت افزارهای لازم مانند اختراعات و فناوری ها موضوع فرهنگ و سبک زندگی اسلامی است.

وی تاکید کرد: برای تحقق این هدف باید الگوهای درستی داشته باشیم تا بتوانیم سبک زندگی ایرانی اسلامی را به جهان معرفی کنیم.

جلیلی با اشاره به وظایف دولت در تحقق این هدف گفت: یکی از محورهای اساسی در این زمینه ساماندهی فرهنگی است به نحوی که دولت باید بتواند در میان بخش های فرهنگی هماهنگی ایجاد کند تا به سمت اهداف پیش برویم.

وی افزود: بر این اساس دولت باید میان آموزش و پرورش، آموزش عالی و فرهنگ و ارشاد اسلامی ما هماهنگی ایجاد کند تا مکمل هم باشند و سیاست ها را پی گیری کنند.

نامزد یازدهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری گفت: اگر در برخی عرصه های فرهنگی هزینه و سرمایه گذاری کنیم دهها برابر هزینه و سرمایه گذاری ما در عرصه هایی که موجب آسیب های اجتماعی می شود صرفه جویی خواهد شد.

جلیلی، مادر، معلم و مسجد را عناصر اساسی و تاثیرگذار در عرصه فرهنگ برای پیشگیری از آسیب های اجتماعی برشمرد.

وی افزود: اگر ما مسجد را ظرفیتی تمام وقت حساب کنیم یعنی به جای آن که روزی سه ساعت از مساجد استفاده شود از ظرفیت های آن 24 ساعته استفاده کنیم می توان از آسیب های اجتماعی پیشگیری کرد.

جلیلی گفت: در کتابی که اخیرا مطالعه کردم آمده بود هزار و صد سال پیش در سمرقند از کتابخانه ها شبانه روزی استفاده می شد و نان و غذا و کاغذ رایگان در اختیار مراجعه کنندگان قرار می دادند و حتی اسب آنان را نیز در استطبل ها نگهداری می کردند، وضعیتی که نمی دانم اکنون نیز در دنیا وجود دارد یا نه، اما ما باید از ظرفیت هایمان به خوبی استفاده کنیم.

وی با اشاره به نقش موثر مادر در عرصه های اجتماعی و فرهنگی افزود: اگر ما به نقش مادری تمام وقت و موثر نگاه کنیم که بتواند به خوبی در تربیت فرزندان ایفای نقش کند می توان بسیاری از آسیب های اجتماعی را مدیریت کرد.

جلیلی همچنین به نقش موثر معلم اشاره کرد و گفت: اگر از ظرفیت کامل این سه عنصر اجتماعی و فرهنگی به خوبی استفاده کنیم نیازی به سرمایه گذاری برای برخورد با آسیب های اجتماعی مانند اعتیاد، مفاسد و مانند آن نیست.

وی تاکید کرد: برای بهره برداری کامل از ظرفیت مادر، معلم و ائمه جماعات مساجد باید سرمایه گذاری کنیم تا آنان مجبور به داشتن شغل های دوم و سوم نباشند.

این نامزد یازدهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری همچنین گفت: فرهنگ ما به اندازه کافی ظرفیت ایجاد نشاط و ارتقای فرهنگی را در بخش های مختلف داراست.

جلیلی افزود: البته ارتقای فرهنگی به این مفهوم نیست که همه فرهنگ استاد و دانشگاه را داشته باشند؛ گاهی مظاهر زیبایی را در فرهنگ در یک راننده تاکسی یا کامیون می بینیم به نحوی که کنار جاده به نماز می ایستند یا به دیگران کمک می کنند اینها مظاهر زیبای فرهنگی ماست.

نامزد یازدهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری گفت: باید برای ارتقای فرهنگ بخش های مختلف جامعه به عنوان ظرفیت های بزرگ کشورمان، سرمایه گذاری کنیم و آن را نمایش دهیم.

جلیلی افزود: اصولا هدف انقلاب اسلامی و فرهنگ ما ایجاد حیات طیبه به معنی داشتن زندگی دلنشین و گواراست که هرچه قوی تر محقق شود اهداف مورد نظر ما در جامعه بهتر محقق می شود.

وی گفت: اتفاقا نقش دولت در این زمینه بسیار موثر است و دولت ها هستند که می توانند فرهنگ سازی کنند به عنوان نمونه اگر دولتمردان در الگوی مصرفشان خوب عمل کنند مردم نیز عمل می کنند این بسیار مهم است که ببینیم دولتمردان ما چه فرهنگی را در جامعه حاکم می کنند.

جلیلی افزود: باید دانست دولتمردان ما به عنوان نمونه در عرصه اشرافیت هستند یا ساده زیستی، عدالت خواهی یا تبعیض؟، این می تواند بسیاری را جذب کند.

وی گفت: آثار فرهنگی به خوبی بروز می کند همه را جذب می کند همچنان که رفتار حضرت امام(ره) در نوفل لوشاتو اهالی آنجا را نیز جذب می کرد همچنانکه رفتار حضرت امیر(ع) یهودی را جذب می کرد.

جلیلی افزود: ما ظرفیت های بسیار خوبی داریم که متناسب با فرهنگ ایرانی اسلامی خودمان می تواند نشاط ایجاد کند همچنانکه اکنون برخی جوانان از حضور در هیات های مذهبی احساس نشاط می کنند.

وی گفت: حضور و استفاده جوانان از مواهب طبیعی از دیگر الگوهایی است که باید برای استفاده از آن به عنوان ظرفیت برنامه داشته باشیم و هرچند امکان استفاده از این ظرفیت ها در بستر خانواده بیشتر باشد می تواند از ظرفیت آن بیشتر استفاده کرد.

نامزد یازدهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری گفت: اگر می گوییم غنای فرهنگی است باید بتوانیم با استفاده از ظرفیت هنر پیام خود را منتقل کنیم و هرچه هنری تر عمل کنیم قوی تر می توان بازارهای جهان را برای تحقق اهدافمان تسخیر کرد.

سعید جلیلی افزود: مهمترین بحث این است که برای تحقق این اهداف از ظرفیت های مردم استفاده کنیم و انحصار را بشکنیم.

وی در پاسخ به انتقاد آقای عارف از نبودن نشاط سیاسی در عرصه های دانشگاه گفت: در موضوع آموزش عالی مثال هایی که آقای عارف بیان کرد دلیل این است که این، بحث دقیقی نیست این که چند نفر (استاد) رفته اند من نمی دانم اما این همه استادان ما در فعالیت های سیاسی شرکت می کنند.

جلیلی افزود: من خودم دیشب در دانشگاه زاهدان حضور داشتم اگر صدا و سیما تصاویرش را پخش می کند می بینید که در فضای باز و بانشاط انتقادات شدیدی از خود من به عنوان دبیر شورای عالی امنیت ملی داشتند.

وی گفت: این فضای بانشاط هست من نمی دانم آقای عارف فضای موردنظر را چگونه بیان می کند.

جلیلی افزود: اگر می خواهیم کار به شکل زرد نباشد بلکه به شکل واقعی و در چارچوب پیشرفت کشور باشد اتفاقا باید کرسی های نظریه پردازی ایجاد شود.

نامزد یازدهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری خطاب به آقای عارف تصریح کرد: سال 80 در چهار سال آن دولت من هیچ کاری در این زمینه (کرسی های نظریه پردازی) ندیدم که انجام شود.

جلیلی گفت: در زمینه کرسی های آزاداندیشی نظریه پردازی و حتی پاسخ گویی به شبهات ندیدم که در آن چهار سال چه کاری شد؟ گرچه آقای روحانی می فرمایند (که فعالیت های مفیدی شده است) اما بالاخره افکارعمومی می تواند در این باره قضاوت کند.

وی تاکید کرد: باید به این ظرفیت ها بها بدهیم تا از کارهای زردی که می تواند صورت بگیرد پرهیز شود.

رضایی گفت: در سه بعد آسیب پذیر شده ایم ؛ اول نظر فقر و زندگی اقتصادی، دوم رفتار دولتمردان و سوم برخورد سیاسی و امنیتی فعالان سیاسی و جناح های سیاسی با مقوله فرهنگ، هنر و اخلاق.

این نامزد انتخابات ریاست جمهوری اضافه کرد: با جرات اعلام می‌کنم که حتی اپوزیسیون خارج از کشور که جمهوری اسلامی را نقد می کند، هنوز در فضای دهه اول انقلاب که فضای سیاسی امنیتی بوده، قدرت را تحلیل می‌کند.

وی گفت: از عصر قدیم عبور کرده ، وارد عصر جدید شده ایم. مساله بعدی، ظرفیت مراکز فرهنگی مثل شورای عالی انقلاب فرهنگی است. این شورا اختیارات بسیار گسترده و وسیعی داشته است. این شورا می تواند در حد قانون مصوبه داشته باشد.

رضایی ادامه داد: وضعیت فرهنگی کشور نشان می دهد این شورا کارآمد نبوده و تصمیم گیری هایش نقاط ضعف داشته است.

این نامزد ریاست جمهوری سپس از دید خود به ارایه راه حل پرداخت و گفت: از زوایه دیگری می‌خواهم وارد شوم. خیلی از مسایل گفته شده، آیا واقعا اولین بار است گفته می شود؟ در دولت های قبل و در ادوار گذشته انتخابات گفته نشد؟ پس چرا راهگشا نبود و مشکل کلیدی ما کجاست؟.

وی افزود: با انقلاب اسلامی گام بسیار بلندی برداشتیم و اسلام سیاسی را محقق کردیم. اسلام سیاسی منجر به تشکیل حکومت شد و قدرت را به دست مردم برگرداند و این تحول بسیار بزرگ و اساسی بود.

رضایی گفت: اما تنها این نبوده که سیاست و قدرت اسلامی شده یعنی سکولاریسم سیاسی را حداقل بین معتقدان به نظام یا نداریم یا خیلی کم داریم.

این نامزد انتخابات ادامه داد: فرهنگ سیاسی ما از مرزها بیرون رفته، یعنی مفهوم ایستادگی، مقاومت، ظلم ستیزی، استکبارستیزی از مرزها بیرون رفته اما می خواهم بگویم ما قرار نبود فقط تا همین جا بمانیم.

وی افزود: ما باید گام دوم را بر می‌داشتیم و اسلام اجتماعی را از معرفت شناسی آغاز می‌کردیم، چون بدون اسلام اجتماعی نمی توان جامعه، زندگی، اقتصاد، هنر یا فرهنگ را درست کرد.

رضایی گفت: ما چون در این گام ناکام ماندیم، می خواهیم با اسلام سیاسی   فرهنگ، هنر، اخلاق، ادبیات و معماری را درست کنیم، اما مگر می شود؟

وی افزود: کسانی که اسلام را فقط به بعد سیاسی محدود کنند، به یک دیکتاتوری جدید و استبداد جدید خواهند رسید. بسیاری از دوستان ما که سکولاریسم سیاسی ندارند اما سکولاریسم اجتماعی دارند، یعنی به جای آنکه دین را در جامعه و فرهنگ دخالت بدهند، مسایل سیاسی امنیتی را دخالت می دهند.

این نامزد ریاست جمهوری تصریح کرد: این اشتباه بزرگی است. ما فقر معرفتی خود را به گردن دیگران نیندازیم. ما در بعد اسلام سیاسی و سیاست و قدرت و مقاومت، الان موشک‌های‌مان از چند هزار کیلومتر فراتر می رود، اما در گوشت و مرغ مانده ایم.

رضایی گفت: دعواهایی که در کشور ما راه افتاده همگی بر سر قدرت است؛ بر سر حل مساله اقتصاد یا فقر یا جامعه اسلامی نیست.

وی افزود: سبک زندگی را می‌خواهیم با اسلام سیاسی درست کنیم یا اسلام اجتماعی؟ اسلام اجتماعی این است که امیرالمومنین (ع) می فرماید اصلاح جامعه از نماز و روزه واجب‌تر و بالاتر است.

این نامزد انتخابات گفت: این دیدگاه جدید است. حضرت امیر (ع) می فرمود پیامبر خدا آنقدر درباره همسایه به ما وصیت می کرد که ما فکر می کردیم می خواهد بفرماید همسایه از شما ارث می برد. کجاست محبت‌ها، پیوندها و برادری‌ها؟.

وی گفت: چرا نمی توانیم ما با هم زندگی کنیم؟ با نگاه سیاسی امنیتی نه اصلاح طلب و اصولگرا  و نه اصولگراها با هم نمی توانند زندگی کنند. تا زمانی که یاد نگیریم در حکومت با هم زندگی کنیم، نمی توانیم کاری انجام دهیم. این ریشه در سبک زندگی دارد که ناشی از معرفت اسلامی ناشی از نگاه به جامعه است.

رضایی گفت: نگاه اسلام به جامعه و سیاست ، نگاه توحیدی بوده است. این نگاه به مردم سالاری دینی و ولایت فقیه تبدیل شده و در کشور شگفتی ایجاد کرده است چون بعد از 300 سال بزرگ‌ترین قدرت منطقه را شکل دادیم.

وی افزود: اما هنوز نگاه اسلامی به زندگی و اقتصاد نکرده ایم. اگر این نگاه را داشته باشیم تحول بزرگی، همچون تحول پیش گفته صورت می گیرد. ما می توانیم شکوفا ترین اقتصاد، بهترین هنر و زندگی را در ایران درست کنیم، مشروط بر اینکه عینک سیاسی را کنار گذاشته و عینک اسلام اجتماعی را بزنیم. اسلام اجتماعی، مکمل اسلام سیاسی است و هر دو مکمل اسلام فردی است.

رضایی گفت: در ساحت اسلامی تنها سیاست نیست. جامعه هم هست، فرد هم هست. با کمک این سه دیدگاه می توانیم خود و کشورمان را اداره کنیم.

محسن رضایی با بیان اینکه در دولت آینده تلاش می کنم اخلاق محوری را نهادینه کنم گفت: نخستین دولت اخلاقی را تشکیل خواهم داد.

وی تاکید کرد: پای سیاست و امنیت را از فرهنگ و اجتماع بیرون می کشم و نباید به دنبال جریان های انحرافی برویم.

وی افزود: نباید سیاست و حکومت به جان فرهنگ و دین بیفتد، سیاست و دولت چه می خواهد؟

رضایی گفت: خلاء دین را نباید با سیاست پر کنیم ، نگاه امنیتی و سیاسی به مردم نخواهیم داشت و این اولین کار من خواهد بود.

وی افزود: نگاه فرهنگی و اجتماعی را در پیش خواهم گرفت.

رضایی گفت: باید به مردم نگاه فرهنگی و اجتماعی داشته باشیم و همینطور به اقوام .

وی افزود: چرا شورای عالی انقلاب فرهنگی در اهانتی که به اقوام می شود هیچ تحرکی از خود نشان نمی دهد چرا شورای عالی انقلاب فرهنگی وقتی به آذری ها در این کشور توهین شد کاری نکرد و وقتی به لرها توهین شد واکنشی دیده نشد؟

رضایی گفت: در بحث معماری همانطور که آقای قالیباف هم گفت کجاست آن بخشنامه شورای عالی انقلاب فرهنگی که گفته باشد معماری در تهران و جاهای دیگر براساس ضوابط اسلامی و ایرانی اعمال شود.

وی افزود: مگر فرهنگ تنها از طریق آموزش و پرورش توسعه می یابد؟ البته این نهاد اصل است اما معماری را هم باید اصل بدانیم باید جلوی معماری را که می تواند تولید خشونت کند و خانواده را متلاشی می کند گرفت اولین کار من این است که پای سیاست و امنیت را از زندگی مردم بیرون بکشم.

رضایی گفت: اولویت دوم این است که اخلاق را به رفتار دولتمردان بر می گردانم و اولین دولت اخلاقی را به یاری خدا شکل می دهم و اخلاق و برادری و تواضع در اولویت خواهد بود.

وی افزود: برنامه سوم این است که همه برنامه ها را به سمت زندگی مردم هدایت کنم و فعالیت های اقتصادی، فرهنگی به سمت بهبود زندگی مردم باشد و همانطور که در صحرای کربلا می بینیم حضرت امام حسین (ع) مدیریت امور جنگی را بر عهده گرفتند و  مدیریت امور زندگی و تامین آب و مراقبت از خیمه ها را به حضرت ابوالفضل (ع) واگذار کردند باید زندگی مردم را در اولویت قرار دهیم.

رضایی گفت: امروز می خواهند ما را در عرصه اقتصادی محاصره کنند و نباید در اقتصاد درجا بزنیم در عرصه قدرت و سیاست پیشرفت خوبی داریم اما باید تلاش کنیم از گردنه فرهنگی و اقتصادی هم با موفقیت عبور کنیم که در آن صورت گفتمان بزرگ جدیدی شکل می گیرد و گفتمان های سیاسی و انقلابی اضافه خواهد شد و ظرفیت خوبی فراهم می آورد.

وی افزود: انقلاب اسلامی ایران فقط به گفتمان سیاست و مقاومت محدود نیست بلکه بعد فرهنگی و جنبه اقتصادی آن را هم باید به گفتمان پایدار تبدیل کنیم در آن صورت مجموع این گفتمان ها منشاء تحولات جدی در دنیا خواهد شد.

رضایی با اشاره به چند پیشنهاد خود گفت: هنر را به وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی اضافه می کنم و وزارت فرهنگ و هنر و ارشاد اسلامی شکل می گیرد، صندوق فرهنگ و هنر در زیرمجموعه صندوق توسعه ملی ایجاد می شود ، اقتصاد هنر، اقتصاد فرهنگ، اقتصاد ورزش رونق خواهد گرفت ، شورای عالی راهبردی فرهنگ و هنر تاسیس می شود تا ارتباط با جامعه مخاطب این حوزه ساماندهی شود نه اینکه یک فردی در کنار رئیس جمهور بنشیند و به هر بخشی اراده کرد پول بدهد و به هر کسی نخواست ندهد.

وی افزود: اهانت به مراجع را خط قرمز می دانم ، حوزه های علمیه را تثبیت و تقویت خواهم کرد ، امور فرهنگی را به اهالی فرهنگ خواهم سپرد و مدیریت ورزشی هم باید در اختیار ورزشکاران باشد، فدراسیون های ورزشی را باید خود اهالی ورزش اداره کنند و سیاسیون دخالتی نداشته باشند.

رضایی گفت: تبعیض و پارتی بازی و رشوه را از ورزش و فرهنگ و هنر پایان می دهم  ، منزلت فرهنگیان و هنرمندان  و ورزشکاران را سر و سامان می دهم و فرهنگ اقوام ایرانی اعم از آذربایجان، کردستان، لرستان و مجموعه برادران عرب و بلوچ ما منبع فرهنگ سنتی و اسلامی ایرانی ماست و بخشی از گنجینه ای انسانی محسوب می شود که تقویت خواهد شد و  روحیه پهلوانی را در ورزش تقویت خواهم کرد.

سید محمد غرضی در موضوع فرهنگی توجه به فرهنگ عمومی و تاریخ فرهنگی ایران قبل و پس از اسلام تاکید کرد.

این نامزد ریاست جمهوری افزود: باید توجه شود که ابوالکلام می گوید که کوروش ذوالقرنین است و این که کوروش ناجی یهودیان بوده و وسعت ایران در آن زمان با 30 میلیون کیلومتر مربع بود که هیچ جنگ داخلی صورت نمی گرفت که این عظمت ملت ایران است.

وی افزود: اسلام بر حاکم پیروز شد نه بر ملت ، به گونه ای که فرهنگ اسلامی بر فرهنگ مهاجم غلبه کرد.

وی اضافه کرد: بنی امیه به خاندان پیامبر (ص) ظلم کردند، اما ایرانیانی همچون ابومسلم خراسانی رفتند تا خاندان پیامبر (ص) را نجات دهند.

غرضی گفت: باید نگاهایمان را از سیاست به اجتماع معطوف کنیم چرا که در مرکز خاورمیانه از جایگاه و فرهنگ ویژه ای برخورداریم که ایران را قدرتمند کرده و این قدرت خواهد ماند.

وی افزود: جریان اجتماعی ملت ایران به فرهنگ عمومی جامعه بسیار فراتر از مرزهای جغرافیایی رفته است.

غرضی گفت: ایرانیان همواره حامی حق و حقیقت و اسلام بودند به گونه ای که در زمان عزیمت امام رضا(ع) به خراسان مردم نیشابور از آن حضرت هدایت و راهنمایی می خواستند در حالی که بنی عباس در مقابل ایرانیان و اهل بیت تنها خنجر می کشیدند و کار به جایی می رسد که ایرانیان خود بنی عباس را ساقط می کنند که این از فرهنگ عمومی ملت ایران سرچشمه می گیرد نه از حکومت و اشخاص.

وی افزود: فردی به نام سیدعلی همدانی با عزیمت به کشمیر همه مناطق شرقی خاورمیانه را مسلمان می کند بنابر این نمی توان گفت که تأثیراتی به این شگرفی از دولت ها صورت گرفته است.

غرضی گفت: فرهنگ عمومی جامعه باعث شد در برابر روس ، انگلیس و آمریکا ایستادیم و در دفاع مقدس نیز اقدام اجباری برای دفاع از مرزها صورت نگرفت بلکه کلمه اجباری را رضاخان جا انداخت.

وی همچنین از ساختار آموزش و پرورش و آموزش عالی که معتقد است از دوره رضاخان و محمدرضا پهلوی به ارث گذاشته شده انتقاد کرد و افزود: آموزش و پرورش ما نتیجه اش محفوظات و دانشگاه ما نیز نتیجه اش مدرک گرایی شده است و اکنون 4 میلیون دانشجو داریم اما باید به فکر تربیت حرفه ای آنان باشیم.

این نامزد انتخابات افزود:امروز خانم و آقا از ما شغل می خواهند که 8 ساعت کار فیزیکی کند که حقوقش 500 هزار تومان است لعنت بر ما که به جای اینکه نیروی کار را به سمت نرم افزار  ببریم به سمت سخت افزار بردیم در حالیکه مثلا جایی مانند تهران فردی دنبال کارگری نمی رود پس باید برای نرم افزار ظرفیت سازی کرد.

غرضی گفت: متأسفانه نسل تلفن همراه که در دوره وزارتم نسل 2 و نیم بود هم اکنون نیز در 2 و نیم باقی مانده است در حالی که باید به نسل سوم و چهارم برسیم.

آقای قالیباف در جمع بندی دیدگاه هاش در مورد مسائل فرهنگی واجتماعی گفت : کارنامه ما در حوزه های اقتصادی و فرهنگی برای مردم قابل قبول نبوده است، ‌ما یک تغییر اساسی و تحول جدی در عدم کارآمدی باید ارائه کنیم و به مدیریتی که مشکلات را ایجاد کرده است پایان بدهیم.

وی افزود: معتقدم از انقلاب، امام (ره) و آموزه های دینی یاد گرفته ایم که توجه به رویکرد اجتماعی اساس کار ماست یعنی به جای منابع مادی اولویت را به نیروی انسانی و سرمایه اجتماعی بدهیم.

محمد باقر قالیباف در ادامه گفت: هم می توانیم بر فقر غلبه کنیم و هم بر تبعیض.

وی با اشاره به دوران دفاع مقدس گفت: همه رشادت های مردان آن دوران که برگرفته از فرهنگ دفاع مقدس بود موجب افتخار است اما متاسفانه امروز در حوزه های اقتصاد، فرهنگ و سیاست این رویکرد را دنبال نکرده ایم.

قالیباف گفت: در حوزه حفظ سرمایه اجتماعی آنقدر که بی اعتمادی به ما خسارت وارد کرده است گرانی ها خسارتی نداشته اند مثلا برای غلبه بر گرانی به اقتصاددان ها و کارشناسان نیاز داریم اما آنها به ما اعتماد نمی کنند.

این نامزد انتخابات یازدهمین دوره ریاست جمهوری افزود: دولت اجتماعی تبلور حضور  افکارمردم است ، دولت اجتماعی باید آمار بدهد اما قبل از اعتماد به آ‌مارهایش باید به شهود توجه کند.

وی گفت: من در کارنامه خودم با تاسی به فرهنگ دوران مقدس عمل کرده ام به عنوان مثال  زمانی که در نیروی انتظامی بودم بستن کمربند ایمنی در خودروها را با رویکرد  اجتماعی و فرهنگی که در پیش گرفتیم در جامعه نهادینه کردیم.

وی نابسامانی های چون اعتیاد، بیکاری و فقر را نتیجه عدم توجه به فرهنگ دانست و گفت : هر کس که در این زمینه سهیم بوده است باید جریمه اش را بپردازد.

در ادامه مناظره حداد عادل خطاب به عارف گفت : اشاره شما به بحث ماهواره و اینکه گفتید منع آن ممکن نیست و باید تنها به جامعه مصونیت ببخشیم سوالی برایم ایجاد کرد.

وی از عارف پرسید: اگر رییس جمهور شوید اجازه می دهید مواد مخدر بدون حساب وارد شود یا هم مانع ورودش می شوید و هم مصونیت ایجاد می کنید؟

حداد عادل با اشاره به این نکته که در مسایل فرهنگی نیز باید ابتدا از ورود سم به غذای فرهنگی جامعه جلوگیری کرد مصونیت بخشی فرهنگی را همراه با این ممانعت خواند.

وی با انتقاد از نوع سخنان نامزدها در مدت زمان کوتاه آن را موزاییکی خواند و گفت: اینگونه صحبت های کوتاه نمی تواند به مردم برای رسیدن به جمع بندی نهایی کمک کند و نیازمند نظم است.