لزوم تفکیک وظایف بانک وشرکت های پرداخت الکترونیک / گسترش تنوع کارت متاثر از تحریم ها

«بهتر است به جای دید ابزاری، دید سرویسی به این موضوع داشته باشیم؛ هر جایی که موضوع پرداخت مطرح باشد، شرکت‌های پی‌اس‌پی هم می‌توانند فعالیت داشته باشند ولی نیازمند مطالعات ریسک هستند. /هر چند می‌توان گفت که حرکات کوچکی در کشورهای منطقه انجام گرفته ولی از آنجایی که قادر نبوده‌ایم کسب و کار بین‌المللی داشته باشیم، نمی‌توانیم ادعا کنیم که کارمان به درستی قوام گرفته است.

به گزارش پایگاه خبری بانکداری الکترونیک حسین‌نژاد، معاون عملیاتی پرداخت الکترونیک سامان‌کیش، در مورد وابستگی شرکت‌های ارائه دهنده‌ی خدمات الکترونیک بانکی به بانک‌ها افزود : «این کسب و کار جدید در ابتدا نیاز به سرمایه‌های زیادی داشت؛ از آنجایی که به این شرکت‌ها به عنوان ابزاری برای بانک‌ها نگاه می‌شد، شرکت‌های پرداخت الکترونیک یا پی‌اس‌پی‌ها از همان ابتدا به دوصورت فعالیت خود را شروع کردند: شرکت‌هایی که سهام‌داران آنها بانک‌ها نبودند و شرکت‌هایی که کاملا به بانک‌ها تعلق داشتند و یا با درصدهای کمتر سهام‌داران آنها بانک‌ها بودند. چون این شرکت‌ها نیاز به سرمایه خیلی بالایی داشتند و انتظار سوددهی کوتاه مدتی هم برای آنها وجود نداشت، در سال‌های اولیه استقبال از آنها بسیار پایین بود و دائماً نیاز به تزریق پول داشتند؛ ولی خوشبختانه این بازار با حمایت بانک‌ها ترغیب شد و سرمایه در اختیار شرکت‌های مذکور قرار گفت تا جایی که در حال حاضر 2٫5 میلیون دستگاه کارت‌خوان در سراسر کشور وجود دارد.

بانک‌ها با اتفاقاتی که در سال‌های 88-89 افتاد، کارمزد را تقریباً به صفر رساندند و بعد واریزی آنی را سرویس دادند که خطای بسیار بزرگی بود، و به دلیل اینکه شرکت‌های کارت‌خوان قادر نبودند با شرایط موجود فعالیت بلند مدتی داشته باشند؛ در نهایت بانک مرکزی به این نتیجه رسید که از میان طرح های پیشنهاد شده، طرح شاپرک را تصویب کند.

در حال حاضر شرکت شاپرک تاسیس شده و همه پی‌اس‌پی‌‌ها به لحاظ فنی و بخشی از درآمدشان از بانک‌ها مستقل شده‌اند و تصور من این است که هدف بانک مرکزی بازگرداندن استقلال به این شرکت‌هاست و این موضوع می‌تواند متضمن بازار کسب و کار شرکت‌های ارائه‌دهنده خدمات پرداخت و دریافت الکترونیکی باشد.

.

تحریم‌ها شرایط خوبی برای ما ایجاد نکرده است

وی در ادامه در مورد تفاوت سرویس‌های موجود از نظر امکانات با موارد مشابه در سطح جهان و حوزه‌هایی که رشد قابل قبولی داشته‌اند، افزود: «این کسب و کار تحت تاثیر تحریم‌ها است و چون دسترسی به ابزار بین‌المللی، حضور شرکت‌های خارجی و پذیرش کارت‌های صادر شده در سراسر دنیا بسیار حائز اهمیت است، مشکلات تحریمی که با آنها مواجه هستیم شرایط خوبی را برای ما ایجاد نکرده است.

هر چند می‌توان گفت که حرکات کوچکی در کشورهای منطقه انجام گرفته ولی از آنجایی که قادر نبوده‌ایم کسب و کار بین‌المللی داشته باشیم، نمی‌توانیم ادعا کنیم که کارمان به درستی قوام گرفته است؛ ولی همچنان برآیند کار به نسبت اتفاقات داخل و خارج کشور، مثبت بوده و رشد خوبی داشته است. در این مورد باید گفت با وجود تحریم‌های موجود رشد مبلغی، ابزاری و نرم افزارهای بانکی و غیره قابل قبول بوده ولی در حوزه‌ی تنوع کارت‌ها پیشرفت چشم‌گیری نداشته‌ایم».

.

بانک و شرکت پرداخت الکترونیک، هر یک وظایف خاص خود را دارند

حسین نژاد در مورد تفکیک بین خدمات الکترونیک پی‌اس‌پی‌ها و بانک‌ها و پرداخت الکترونیک، اظهار داشت: «بهتر است به جای دید ابزاری، دید سرویسی به این موضوع داشته باشیم؛ هر جایی که موضوع پرداخت مطرح باشد، شرکت‌های پی‌اس‌پی هم می‌توانند فعالیت داشته باشند ولی نیازمند مطالعات ریسک هستند. به طور مثال در یک بانک قبل از حضور پی‌اس‌پی‌ها، تمام فرایندها در مورد پول نقد صورت می‌گرفت و طبیعتا درصد بالایی از خدمات بانک مربوط به مبالغ پایین و درصد کمی هم به مبالغ بالا تعلق داشت؛

مبالغ بالا ریسک بالایی دارند و طبیعتا مبالغ پایین ریسک کمتری، که ما قادر هستیم با اعمال قوانین محدود کننده، این ریسک را به حداقل برسانیم که در حال حاضر این وظیفه به عهده‌ی شرکت‌های پی‌اس‌پی گذاشته شده است.

در حال حاضر با وجود پیشرفت‌هایی شامل دستگاه‌های پایانه فروش (POS)، دستگاه‌های خودپرداز(ATM) و سیستم پرداخت اینترنتی، بانک‌ها قادرند در سطح وسیع‌تر ولی با هزینه‌ی کمتر خدمت‌رسانی کنند و با تشویق مشتری‌های بزرگ خود که بسیار سود آورند و ریسک بالاتری دارند به نتیجه مطلوب برسند.

بانک‌ها می‌توانند خدمات مربوط به دستگاه‌های خودپرداز را به پی‌اس‌پی‌ها بسپارند که این کار مسئولیت بانک‌ها را خدشه‌دار نخواهد کرد. در ایران پرداخت‌های اینترنتی و از طریق دستگاه‌های پایانه فروش در حوزه‌ی کاری شرکت‌های پی‌اس‌پی صورت می‌گیرد اما خدمات بانکی از قبیل واریز پول، کارت به کارت کردن و غیره جزو خدمات بانکی به شمار می‌رود. باید گفت این موضوع که چه خدماتی در حوزه‌ فعالیت شرکت‌های پی‌اس‌پی است و چه خدماتی در حوزه‌ی خدمات بانک‌ها، در سایر کشورها هم شفاف نیست و بیشتر با توجه به وضعیت، توان و قدرت خود تعیین می‌شود».

بحث امنیت برای ما جدی است

معاون عملیاتی پرداخت الکترونیک سامان کیش در مورد نقطه ضعف این مجموعه اظهار داشت: «حوزه “برندینگ” بزرگترین نقطه ضعف ما بوده است و ما از ابتدای امسال در این حوزه نیز فعال شده‌ایم. و منظور از “برندینگ” صرفا تبلیغات نیست و نحوه شکل گیری ما در ذهن کاربران و به طور کلی جامعه مقصود اصلی ماست. مقوله امنیت در پرداخت‌های الکترونیک که یکی از مهمترین مسائل در این حوزه است، برای ما از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است. به طور مثال استفاده از “اس اس ال” در سایت بانکداری الکترونیک بالاترین سطح امنیت در بین “پی اس پی”‌ها را برای ما به ارمغان آورده است و یا در زمینه دستگاه‌های کارت‌خوان، ما از بهترین نوع این دستگاه ها با بالاترین ضریب امنیتی استفاده کرده و می‌کنیم.

وی در خصوص چیستی طرح شاپرک توضیح داد: «وضعیت کسب و کار در حوزه پرداخت وضعیت نامناسبی پیدا کرده بود و وضعیت مابین شرکت‌های پرداخت از وضعیت رقابت سالم فاصله گرفته بود و آینده این کسب و کار چندان روشن به نظر نمی‌رسید. راهکار اولی که در اواخر سال 88 مطرح شده بود، تجمیع تمامی شرکت‌های پرداخت در حداکثر 3 شرکت عظیم پرداختی بود و از این طریق امکان کنترل و بررسی وضعیت راحت تر بود. اما این روش مورد استقبال قرار نگرفت و به طور کلی از نظر کسب و کار، منطقی نبود. راهکار بعدی که از سوی بانک مرکزی ارائه شد، تاسیس “شبکه الکترونیکی پرداخت کارتی” برای سرو سامان دادن پرداخت‌های کارتی بود. این پیشنهاد در آخر سال 89 در شورای پول و اعتبار تصویب شد.

سهامداران شرکت شاپرک بانک‌ها و بانک مرکزی هستند. در این ساز و کار در واقع ارتباط شرکت‌های پرداخت از لحاظ فنی با بانک‌ها قطع شده است و تمامی تراکنش‌ها از مجرای مشخصی می‌گذرند و به این ترتیب امکان کنترل و همچنین جلوگیری از بروز تخلف بسیار بالا می‌رود. شرکت ما نیز از اولین شرکت‌هایی بود که به این ساز و کار تن داد. زیرا معتقدیم این ساز و کار علاوه بر سالم تر نمودن رقابت در این کسب و کار امکان انتقال و تاثیرگذاری نظرات ما بر روی تصمیمات کلان بانک مرکزی را فراهم می‌سازد. این طرح از ابتدای آذرماه سال 91 بر روی تمامی کارت‌خوان‌ها اجرا شد.

منبع:فاوا نیوز

.

نظر شما چیست؟