از زمانی که دسته تراکنشها به بانک پردازشکننده میرسد فرایند انتقال وجه آغاز میشود. وجوه از حساب مشتری به سرعت کسر و بانک پذیرنده وجوه را از 24 تا 48 ساعت نگهداری میکند تا انتقال وجه به پایان برسد. این دوره انتظار همچنین برای پیشگیری از کلاهبرداری بوده که گاهی سیاست بانک پذیرنده این است که بیش از 48 ساعت وجه را نزد خود نگه دارد.
به گزارش پایگاه خبری بانکداری الکترونیک با اتصال تدریجی شبکههای کارتخوان کشور به شاپرک، انتقال آنی وجه از حساب خریدار به حساب پذیرنده متوقف و موجب افزایش نارضایتی پذیرندگان شده است. در این میان سوالی که ذهن اکثر متخصصان و افراد در چرخه پرداخت را به خود درگیر کرده این است که مزایای انتقال آنی بیشتر است یا معایب آن.
تحقیقات در واحد روابط عمومی و تبلیغات شرکت کارت اعتباری ایران کیش نشان میدهد واریز وجه به حساب پذیرندگان در نقاط مختلف جهان از الگوی خاصی پیروی نمیکند و بسته به نوع خدمات تسویه بانکها و شرکتهای PSP بایکدیگر متفاوت است. مدت زمان لازم برای ارسال وجوه پذیرنده در نقاط مختلف بهطور معمول بین 24 تا 48 ساعت کاری از زمان دریافت یک دسته تراکنش توسط بانک است که به اشتباه این مدت زمان از لحظه خرید محاسبه میشود.
از زمانی که دسته تراکنشها به بانک پردازشکننده میرسد فرایند انتقال وجه آغاز میشود. وجوه از حساب مشتری به سرعت کسر و بانک پذیرنده وجوه را از 24 تا 48 ساعت نگهداری میکند تا انتقال وجه به پایان برسد. این دوره انتظار همچنین برای پیشگیری از کلاهبرداری بوده که گاهی سیاست بانک پذیرنده این است که بیش از 48 ساعت وجه را نزد خود نگه دارد. این مساله ربطی به شرکت پردازشکننده ندارد و مربوط به بانک پذیرنده است. در صورتی که پذیرنده نسبت به این زمان شکایتی داشته باشد میتواند بانک پذیرنده خود را تغییر دهد. زمانی که تراکنشها در روزهای تعطیل یا تعطیلات آخر هفته پردازش میشوند، زمان بیشتری برای تسویه مورد نیاز است زیرا سیستمهای بانکی در این روزها کار نمیکنند و این موضوع باعث ایجاد تاخیر میشود. در این مورد نیز تغییر دادن شرکت PSP مشکل تاخیر را حل نخواهد نکرد زیرا این مساله به شبکه بانکی مربوط است.
به عنوان مثال زمان تسویه حساب با پذیرندگان در بانک BAMS (Bank Associates Merchant Services) که یکی از بانکهای قدیمی در حوزه ارایه خدمات به پذیرندگان در نیویورک است به حداکثر یک روز بعد از انجام تراکنش کاهش یافته است. این قابلیت برای تمام کارتها از جمله ویزا، مسترکارت و دیسکاور قابل اجرا است. به تازگی کارتهای آمریکناکسپرس نیز به این کارتها پیوستهاند. پذیرندگان این بانک دیگر نیازی به منتظر ماندن از سه تا پنج روز کاری برای دریافت وجه خود ندارند و نهایتا وجوه خود را تا یک روز بعد از انجام تراکنش دریافت میکنند. همچنین پذیرندگان شرکت Chase Paymentech که یکی از معروفترین شرکتهای PSP در جهان است، حداکثر تا دو روز کاری از زمان انجام تراکنش وجوه را در حساب تسویه یا پس انداز خود دریافت میکنند.
مدت زمان مورد نیاز برای واریز وجه به حساب پذیرندهای که از طریق کمپانی Pivotal اقدام به گشایش حساب پذیرندگی کرده است، یک الی سه روز کاری (بسته به انتخاب بانک پذیرنده) از زمان دریافت دسته تراکنشها است. این شرکت کانادایی یکی از کمپانیهای قدیمی در ارایه خدمات پذیرندگی به رستورانها، خردهفروشان، فروشگاههای زنجیرهای، بیمارستانها و بازارهای آنلاین مانند سفارش ایمیلی/تلفنی و اینترنتی است.
همانطور که ملاحظه میشود برترین بانکها و شرکتهای ارایهدهنده خدمات پذیرندگی نه تنها به صورت آنی با پذیرندگان تسویه نمیکنند بلکه این مدت به طور معمول از یک تا سه روز کاری زمان میبرد. اگرچه در حال حاضر پیادهسازی شاپرک و آفلاین شدن واریز وجوه به حساب پذیرندگان، موجب نارضایتی عمومی پذیرندگان شده اما به تدریج بسترهای مناسب توسط شرکتهای PSP فراهم شده و با شناسایی انواع مغایرتها، رفع مغایرتها با سرعت بیشتری صورت خواهد گرفت. پیشبینی میشود پیادهسازی شاپرک باعث کاهش حجم تراکنشهای پردازش شده در شبکه بانکی و افزایش سازگاری نظام پرداخت کشورمان با نظامهای پرداخت رایج در سطح دنیا شود.
بنابراین گزارش بر اساس بخشنامه جدید بانک مرکزی، انتقال آنی وجه از حساب خریدار به حساب پذیرنده متوقف شده و واریز به حساب مقصد مطابق با سیکل پایا صورت میگیرد.
https://www.bams.com/about-bank-associates-merchant-services
http://www.pivotalpayments.com/ca/en/merchant-services
https://www.chasepaymentech.com
تناقضهای متعددی در این گزارش و در کار بانک مرکزی هست:
1- بانک مرکزی بعد از ده سال متوجه شده که تسویه آنی در هیچ کجای دنیا انجام نمیشه، پس ما هم نباید انجام بدیم؟
2- تسویه آنی در خودپردازها چه حکمی داره؟ اون اشکال نداره؟
3- اون بانکهایی که در این گزارش بعنوان نمونه اعلام شدهاند، تسویه غیر آنی را برای کارتهای اعتباری که خود تامین کننده اعتبار آن هستند انجام میدهند نه برای کارت پولها که پول نقد مشتری در آن قرار دارد. اینطور نیست؟
4- چرا پذیرندگان باید جنس موجود خود را بدهند و پولش رو 48 ساعت بعد دریافت کنند؟ نمیتوانند از مشتری پول نقد طلب کنند؟
5- بهتر نبود بانک مرکزی بخشی از درآمد کلان خود از شتاب را خرج تقویت زیرساختهای بانکداری الکترونیک و خصوصاً سوئیچ شتاب میکرد بجای آنکه دنبال راه حلی برای کاهش تراکنشها میگشت؟
6- پولی که از حساب خریداران کسر و چند روز پیش بانک نگهداری میشود (با این سودهای روزشمار) چه حکمی پیدا میکند؟ نه مشتری بهرهمند میشود و نه فروشنده!!! خوش به حال بانک!
7- بانک مرکزی تراکنشهای شتابی رو با این کارش کاهش داد اما تراکنشهای پایا رو افزایش داد. مطمئن هستند که سامانه پایا و زیرساختهاش جواب میدن؟ این همه مغایرت با تأخیرهای چندین ساعته ناشی از چیه؟
و …..