در حوزه بانکداری الکترونیک سرآمد بانک ها خواهیم شد/ طراحان نرم افزار انتظارات بانکها را برآورده نمی کنند

مؤسسه ی اعتباری توسعه در 3 سال اخیر 2 استراتژی کلی را مبنی بر فعالیت های بانکداری الکترونیک و بانکداری بین الملل دنبال می کند / مسیری که مؤسسه اعتباری توسعه برای خود ترسیم کرده مسیر توسعه فردا نام دارد و شاه بیت این مسیر «بانک داری اخلاقی » است /انتظار ما بانک‌ها از شرکت‌هایی که در حوزه تخصص نرم‌افزاری کار می‌کنند بسیار بیش از آن چیزی است که شاهد آن هستیم /طبق برنامه های تدوین شده راه اندازی 100 شعبه در 5 سال آینده در دستور کار قرار دارد.

به گزارش پایگاه خبری بانکداری الکترونیک مصاحبه با درویش مدیران بانکی همیشه با شفافیت خاصی همراه است. دکتر مستخدمین حسینی حتی زمانی که از سازمان تحت مدیریتش سخن می گوید و منافع سازمانی سرلوحه سخن است همواره رضایت مشتری را بر بسترروراستی جستجو می کند. چنین نگاهی باعث شد تا گفتگو با وی اگر چه حول  عملکرد موسسه اعتباری توسعه انجام شود اما در واقع همانند یک "منبع مطالعاتی" برای اغلب کارشناسان و فعالان بانکی سود مند است. گفتگو اختصاصی خبرنگار پایگاه خبری بانکداری الکترونیک با دکتر حیدر مستخدمین حسینی، مدیرعامل موسسه اعتباری توسعه از پی می آید.

******************************

– آقای دکتر ابتدا  بفرمایید مؤسسه اعتباری تو سعه در 3 سال گذشته چه سیاست ها  و برنامه های راهبردی را دنبال کرده است؟

مؤسسه ی اعتباری توسعه در 3 سال اخیر 2 استراتژی کلی را مبنی بر فعالیت های بانک داری الکترونیک و بانک داری بین الملل دنبال می کند .در کنار این 2 محور کلیدی و کلی مؤسسه برنامه اصلاحات ساختاری را نیز در دستور کار قرار داد که اصلاح ساختارهای مالی، اداری، وصول مطالبات تجهیز و تخصیص منابع از جمله ی این موارد است. در این مدت مؤسسه برنامه های راهبردی دیگری را نیز در دست اقدام داشته و دارد اما این دو هدف جایگاه خاص و ویژه‌ای را در برنامه ها دارا بوده است .

در زمینه آینده ی مؤسسه در 5 سال آینده چه چشم اندازی را متصور هستید .

مؤسسه ی اعتباری توسعه بر اساس تدوین برنامه های میان مدت در  پنج سال آینده در زمینه بانکداری الکترونیکی حرف اول را خواهد زد.

برای این که شماره یک باشید باید در کلیه ی زمینه های بانک داری الکترونیک مانند  کربنکینگ ، خدمات بانکداری مجازی و… سرآمد باشید و این به نظر مشکل می رسد  . در این مورد چه نظری دارید .

مشکلی نیست و به هر حال کار سخت است و ساختار چابک ، کوچک و پویای مؤسسه سبب تسهیل اجرای برنامه ها خواهد بود .

مؤسسه در این زمینه برنامه  مهندسی تدوین کرده است. به عبارت دیگر از ساختار های زیر بنایی شتاب تا پیاده سازی کربانکینگ ، بانکداری مجازی ، موبایل بانکینگ و غیره در این مسیر پیش بینی  شده و نقطه  میانی این استراتژی عدم مراجعه  مشتری از منزل یا محل کار به شعبه جهت دریافت خدمات بانکی است  .

زمانی که در سال 1387 مؤسسه تحویل تیم مدیریتی جدید و بنده به عنوان مدیرعامل شد کاستی هایی وجود داشت که  در مرحله نخست روند بررسی و جبران این کمبودها پایه ریزی شد . در مرحله ی دوم با پردازش ایده ها به سمت اجرای طرح‌های نو حرکت ‌کردیم و  در حال حاضر ما هم پای بانک‌های دیگر در عرصه ارائه ی خدمات خصوصا خدمات بانک داری الکترونیک هستیم. بنابراین با بررسی روند موجود نظاره گر رفع موانع و مشکلات و حرکت به سمت برنامه های تدوین شده هستیم  .

فرمودید زمانی که به مؤسسه آمدید برنامه هایی را در زمینه ی بانک داری الکترونیک به سرانجام رساندید . در خصوص این برنامه ها بیشتر توضیح دهید .

مؤسسه  اعتباری توسعه در 27 اسفند 1387 به سیستم شتاب وصل شد و این در حالی است که تیم مدیریتی جدید دی ماه مؤسسه را تحویل گرفت و این یکی از موفقیت ها در بدو ورود است . هم زمان با این برنامه تکمیل نرم‌افزارها نیز در دستور کار قرار گرفت چراکه درفعالیت های بانکداری الکترونیک نرم‌افزار و سخت‌افزار حرف اصلی را خواهد زد .

ذکر این نکته نیز خالی از لطف نیست که مؤسسه  اعتباری توسعه با اعتقاد به ره آوردهای مهندسان ایرانی در زمینه نرم افزار نویسی و بومی سازی نرم افزارهای خارجی از ابتدای امر تاکنون بهره برداری از نرم افزارهای داخلی را در دستور کار دارد و برای ایجاد زیر ساخت های مناسب بانک داری الکترونیک تا این لحظه از نرم‌افزارهای خارجی استفاده نکرده است و تنها یک مورد در بحث اعتبارسنجی ورد بهره برداری قرار گرفته که به آن خواهم پرداخت.

چرا از نرم‌افزارهای داخلی استفاده کردید؟

تجربه موجود نشان داد نیروی انسانی ایرانی تخصص و توانایی لازم را در سال های اخیر کسب کرده است بنابراین امکان بهره گیری از این ظرفیت مهیا بود . این در حالی است که حمایت از نخبگان داخلی خود اهمیت بسیاری دارد و این مسئله نه تنها وظیفه ی مؤسسه ی اعتباری توسعه بلکه رسالت سایر بنگاه های اقتصادی نیز هست.

تاریخچه ی فعالیت های بانک داری الکترونیک در کشور نشان می دهد که در آغاز تولد بانکداری الکترونیک در کشور بانک‌های بزرگ پیش قراول این طرح بودند و از همان زمان بومی‌سازی نرم‌افزارهای خارجی بسیار رایج شد و تا به امروز به مرور مشکلات نرم افزارها اصلاح شده است . البته ضعف‌های مختصری وجود دارد اما در نهایت این ضعف ها قابل اصلاح است و با توانمندی‌های داخلی که وجود دارد می‌توان از آن بهره گرفت .

nn

شما از شرکت توسن (کیش ویر) شاکی بودید؟

بله شاکی بودیم اما این نارضایتی به مفهوم مطلق نبود . مؤسسه ی اعتباری توسعه برنامه دارد تا در زمینه بانکداری الکترونیک در سطح ممتاز قرار  بگیرد بنابراین این شکایت به جهت انتظارات ما بیش از حد توان ایشان بود  . انتظار ما بانک‌ها از شرکت‌هایی که در حوزه تخصص نرم‌افزاری کار می‌کنند بسیار بیش از آن چیزی است که شاهد آن هستیم .

فاصله ی زیاد بانک های داخلی با بانک های خارجی و استانداردهای بین المللی ایجاب می کند که شرکت های پرداخت الکترونیک با توان مضاعفی فعالیت کنند و با ایجاد زمینه‌های آموزش و به روز کردن اطلاعات با بانکداری مدرن دنیا و انتقال به بانک‌ها این فاصله را پر کنند .

متاسفانه در حال حاضر از سوی شرکت های نرم افزار نویس طرح های جدید و ابداعی را برای بانک‌ها پیشنهاد نمی کنند و بانک‌ها نیز به دلیل این که فعالیت و مطالعه در این زمینه را وظیفه خود نمی دانند طرح نو و جدیدی ارایه نمی شود و همه اینها سبب عقب‌افتادگی در نرم‌افزار نویسی بانکی نسبت به دنیا شده است .

بر می گردیم به بحث نخست که سرمنشا شکایت ما به دلیل عدم برآورد انتظارات است و ما باید به این شرکت‌ها بگوییم این قسمت نرم‌افزار باید اصلاح شود این بخش یکسری ایراد دارد و…  .

مثال ملموس در این زمینه مشکلات نرم افزار نویسی برای فعالیت های ارزی است . نرم‌افزارنویسان بانکی ما در خصوص بحث‌های ارزی به دلیل اینکه فعالیت‌های ارزی زیاد نبود تجربه کمی دارند و در کنار این مشکل بانک‌ها نیز به دلیل فاصله های به وجود آمده نیروهای متخصص در این زمینه را تربیت نکردند و در نتیجه در نرم‌افزارهای ارزی اشکالات جدی دیده می‌شود و بانک‌هایی که نرم‌افزار ارزی از این شرکت‌ها تامین می‌کنند دارای اشکالات متعددی هستند و اطلاعاتشان را خوب و دقیق و به روز دریافت نمی‌کنند.

آیا انتظارات برآورده شد؟

خیر، تا همین جا هم انتظارات مورد نظر ما برآورده نشده است.

*فکر می‌کنید علت آن چیست آیا به این دلیل است که شرکت‌های نرم‌افزاری ما رفتار تجاری مناسبی ندارند یا دانش مناسب ندارند که نتوانسته انتظارات شما را برآورده کنند؟

هر دو عامل را دخیل می‌دانم. تجربه شرکت های نرم افزاری با آنچه در دنیا اتفاق می افتد متفاوت است . شرکت‌های نرم‌افزاری با ارائه  دست آوردهای جدید حق‌الزحمه‌ای را از یک بانک یا دو بانک دریافت می کنند و در ارائه ی همان نرم افزار به بانک های بعدی انتظار دریافت حق‌الزحمه بیشتری را دارند .

 اما نرم‌افزارهای خارجی اینگونه نیست به طوری که در صورتی که برای اولین‌بار نرم‌افزار پیاده سازی شود قیمت و روش محاسبه منحصر به خود را دارد و در فروش نسخه های بعدی نیز ممکن است این بسته ارزان‌تر ارایه شود و حتی در مراحل بعدی که نرم‌افزار ارتقا داده می شود قیمت جدیدی محاسبه می‌شود .

این در حالی است که نرم‌افزارهای داخلی جامع و کامل نیست اما همه مشکلات و ضعف‌های موجود را نباید متوجه برنامه‌نویس‌ها و شرکت‌های مرتبط بدانیم.بدون شک ما در کشور برنامه‌نویس‌های خوبی داریم و تغییر مداوم قوانین و مقررات توسط مقام ناظر نیز می تواندسبب کاستی ها در این زمینه باشد .

*این همان بحث تجاری است به طوری که شرایط بانکداری در ایران به هر حال این گونه است و براساس شرایط باید قیمت ارایه کرد؟

در حال حاضر شعب بانک‌ها نسبت به قبل خلوت است که بخش عمده آن به رواج بانکداری مدرن برمی‌گردد اما در حرکت توسعه به سمت بانکداری الکترونیک مباحث صدور ضمانت‌نامه و گشایش اعتبار و حتی ارائه تقاضای دریافت تسهیلات لحاظ شده که در سال 92 اجرایی خواد شد . برنامه جدی دیگر ما که احتمالا تا سه ماه آینده اجرایی خواهد شد دریافت پول از طریق دستگاه های خودپرداز است .

مؤسسه  اعتباری توسعه از 3 سال گذشته تا کنون با اعتقاد بر ارائه ی خدمات بانک داری الکترونیک به گونه ای که مشتری نیازی به مراجعه به شعبه نداشته باشد را در دستور کار دارد. بر همین اساس بود که طبق برنامه های تدوین شده راه اندازی 100 شعبه در 5 سال  یعنی تا سال 92 در دستور کار قرار گرفت . در این فضا باید دید اکنون  مشتری برای چه خدماتی وارد شعبه خواهد شد . در کنار برنامه تکمیل خدمات الکترونیک ، برگزاری دوره های آموزشی بانک داری الکترونیک نیز برای مشتریان در شعب سراسر کشور جریان دارد که مفاهیم کلی و جزیی و کاربردی و عملیاتی بانکداری مدرن آموزش داده می‌شود .

* آماری دارید که کدام شعبه در آموزش مشتری فعال‌تر بوده‌اند؟

شعب تهران و شمال کشور بسیار فعال بودند همچنین در غرب کشور در منطقه همدان فعالیت خوبی داشتند در تهران هم شعبه سرسبز و شعبه شیراز ونک حتی در طول ماه به صورت دسته‌جمعی مشتریان تحت آموزش قرار گرفتند.شعبه ی زاهدان نیز در این زمینه فعالیت بسیار خوبی داشته و آموزش بانک داری الکترونیک با استقبال هم وطنان در این شهر مواجه شده است .

* توسعه در بحث انتخاب شرکت ارایه دهنده خدمات پرداخت الکترونیک مهندس مشاوری را به صورت جداگانه به خدمت گرفته یا تیم بانک در این زمینه فعال هستند؟

امروز گام های بنگاه های اقتصادی با رویکرد های تخصصی مستحکم می شود و اساسا دنیا به سمت فعالیت های تخصصی پیش می رود.  مؤسسه ی اعتباری توسعه نیز با این دیدگاه و با رویکرد ارائه ی خدمات با حضور نیروهای متخصص و انجام مطلوب فعالیت ها در چارچوب داخلی موسسه یک حوزه مجزایی به نام مدیریت انفورماتیک یا IT ندارد و فعالیت های این بخش را برون سپاری کرد.اما در مورد چرایی این موضوع باید گفت، بانکداری الکترونیک متخصصین خاص خود را می‌خواهد و مجموعه‌ای را طلب می کند که به صورت تخصصی و شبانه روزی در این حوزه کنکاش و جست و جو کند و «توسعه» به لحاظ سازمانی این فعالیت ها را در شرکتی که به صورت مستقل سهامدار آن است ،تعریف کرد که زمینه فعالیتش فقط و فقط امور انفورماتیک است .

با این ساز و کار تصمیم گیری ها در حوزه ی it  در هیات‌مدیره صورت می گیرد و تنها مدیریت بانکداری نوین با این شرکت است ، بنابراین مدیریت IT به این شرکت واگذار شده است .

*پس مهندس مشاور نداشته‌اید البته به اعتقاد من مهندس مشاور حلقه گمشده در بانکداری ما محسوب می‌شود زیرا مهندس مشاور علاوه بر اینکه تجربه‌های دیگر را در اختیار قرار می‌دهد نیازسنجی مناسبی از شما خواهد داشت و شما براساس نیاز خود حرکت می‌کنید؟

این شرکت فضای لازم را ایجاد کرده است و افراد مشاوری که در پایه‌ریزی ارکان الکترونیکی کشور نقش داشتند در واقع مشاورین این شرکت هستند و پروژه‌ها را در اختیار ما قرار می‌دهند و پس از تائید در هیات‌مدیره در شرکت اجرا می‌شود. بنابراین افرادی به عنوان مشاور از بیرون از شرکت انتخاب می شوند و مانند یک اتاق فکر فضا را می‌سنجند و سپس در داخل شرکت بسته‌سازی می‌شود.

*در واقع شما یک اتاق فکر خارج از بانک دارید که مدام کار آن تحقیق و ترسیم آینده است؟

دقیقا همین‌طور است.

*ما حدود 30 بانک داریم با شعب مختلف و این به معنای رقابت سخت در آینده است یعنی هر بانکی که استراتژی خاص برای جذب مشتری نداشته باشد قطعا در آینده با مشکلات جدی روبرو خواهد شد یا مجبور است تنها به یکسری رانت‌ها بسنده کند حال سوال من این است با توجه به اینکه تعداد شعب شما کم است استراتژی ویژه شما در این باره چیست و چه خدمات خاصی برای متفاوت بودن خواهید داشت و نگاه شما به متفاوت بودن چگونه بوده است؟

استراتژی اصلی مؤسسه در دو بخش بانک داری الکترونیک و بانک داری بین الملل خلاصه می شود و این بخش ها چارچوب وجوه تمایز ما را با سایرین ایجاد می کند . اما مؤسسه  اعتباری توسعه در سال های اخیر مسیری را برای خود ترسیم کرده که مسیر توسعه فردا نام دارد و شاه بیت این مسیر «بانک داری اخلاقی » است .

بر پایه ی این استراتژی کلی که در تمامی اجزا مؤسسه موج می زند به هیچ عنوان شما نمی‌شنوید و نخواهید شنید که موسسه توسعه به مشتری بگوید شما وجوه خود را به توسعه انتقال دهید و یک درصد اضافه دریافت کنید .

مؤسسه ی اعتباری توسعه امروز 92 درصد مشتریانی که در سال های اولیه ی شکل گیری در مؤسسه دارای حساب بودند را حفظ کرده است و پاسخ  مشتریان به توسعه و برخورد مطلوب با ایشان همین ماندگاری آنان در مجموعه است . از دیگر رویکردهای مشتری مدارانه ما ارایه خدمت در محل است و حتی ما امکان خدمت در محل را برای مشتریانی که سن بالا دارند یا بیمار هستند راه اندازی کردیم . 

ایجاد وحدت رویه در پوشش سازمانی در کلیه ی سطوح ، استفاده از رنگ های سازمانی در طراحی ها ، تابلوها و پای بندی به هویت های بصری یکی دیگر از جلوه هایی است که سبب اطمینان مشتریان به این مجموعه شده است . ما از ادبیات روز حوزه‌های برندسازی و تاثیر روانی رنگ استفاده کردیم . با گسترش  باور مشتری در توسعه شخصا  در ماه با چندین مشتری در اقصی نقاط کشور ارتباط تلفنی برقرار کرده و به مناسبت‌های مختلف مثل روز مرد، زن و… به مناسبت اعیاد مذهبی کارت برای مشتریان  ارسال می شود . اما وجه تمایز این کارت با کارت های مشابه در سایر بانک ها امضای آن به صورت دستی است که با دقت و ظرافت صورت می گیرد تا به مشتریان اعلام کنیم که برای ما با اهمیت و ارزش مند هستند . وقتی قبول می‌کنیم که مدیر یک سازمان خدماتی هستیم باید برای جلب رضایت مشتری وقت گذاشت.

*در واقع شما استراتژی حفظ مشتری را سرلوحه کار قرار دادید و معتقدید هر مشتری می‌تواند سفیر شما باشد؟

دقیقا، چون معتقدم بهترین تبلیغ، تبلیغ دهان به دهان و به تعبیر دیگر چهره به چهره است.

*چقدر به سمت بانکداری اختصاصی و شرکتی حرکت کردید؟

از حدود هشت ماه گذشته به صورت نمونه برای برخی از مشتریان شعبه ی مرکز در این زمینه ورود پیدا کردیم. در سمینار هفته های گذشته اصفهان نیز بانکداری شرکتی مورد بحث و بررسی قرار گرفت و به زودی در قالب دستورالعملی آمادگی اجرای آن را در شعب خواهیم داشت.

به منظور حرکت در این مسیر از حدود یک سال گذشته سوپر مارکت های مالی راه‌اندازی شد که در آن امور بازار مالی مشتری را اعم از بانکی، صرافی، کار خرید و فروش سهام انجام می‌شود .بر این اساس در تمامی شعب ما یک مانیتوری از بورس وجود دارد که کارشناسان کار خرید و فروش سهم را برای مشتری انجام می‌دهند .

مقوله دیگر در جهت ارائه ی خدمات بانک داری شرکتی، اعتبارسنجی مشتریان است که توسط یک شرکت مستقل تحت عنوان شرکت« ارزیابی و سنجش مشتریان مهر خاورمیانه » ایجاد شده است.

*البته آقای دکتر مقداری در خصوص آقای دکتر صباغ که مدیرعامل شرکت مهر خاورمیانه است انتقاداتی وجود دارد؟

بله البته ایشان به دلیل تجربه 16ساله در حوزه اعتبارسنجی در خارج از کشور ایده‌ها و طرح‌های خوبی در حوزه اعتبارسنجی دارند.

*درست است ایشان ایده‌های خوبی دارند اما نقدهایی در این زمینه وجود دارد خصوصا در زمینه اجرای ایده ها نظر تان در این مورد چیست؟

البته بانک‌هایی که در اطراف ایشان بودند شاید نتوانستند به صورت صحیح از نظرات و ایده های ایشان بهره بگیرند و به نوعی ایده را از وی می‌گیرند.

*آقای دکتر مهمترین اصل در اعتبارسنجی «داده» است و اینکه بانک‌ها بتوانند اطلاعات خود را با یکدیگر Share کنند یا سهیم باشند سوال اینجاست که شما با راه‌اندازی شرکت مهر خاورمیانه چقدر خواهید توانست اطلاعات خود را با بانک‌های دیگر سهیم باشید و به عبارتی بانک‌های بزرگ چقدر اطلاعاتشان را در اختیار این شرکت قرار می‌دهند؟

در حال حاضر مشتریان امتیازبندی شده اند و در واقع این کارها انجام شده است و گزارش عینی آن هم موجود است.

*آیا فقط اطلاعات مشتریان خود را دارید؟

ما باید به مرور وصل شویم اما همانطور که می‌دانید بانک‌ها به دلایل زیادی اطلاعات خود را share نمی‌کنند به غیر از شرکت مشاوررتبه بندی اعتباری مشتریان به مدیریت آقای جلیلی که دولت راه‌اندازی کرده است اما در حال حاضر هم اعتبارسنجی نداشته فقط توانسته بانک جامع مشتریان راه‌اندازی کند.

در طرح اعتبارسنجی مشتریان که در تمام شعبه ها استقرار یافته، کارت رتبه اعتباری به مشتری اعطا شده و این رتبه اعتباری مدام سنجیده می‌شود و با توجه به رفتارهای مشتری تغییر می‌کند . در حال حاضر با افتتاح حساب مشتری برای او رتبه اعتباری صادر می‌شود و با ارائه ی نام هر شخصی را به سیستم رتبه اعتباری وی کاملا مشخص خواهد شد .

در شعب مؤسسه کمیته اعتباری متشکل از سه نفر از اعضا تشکیل شده که هر یک از اینها باید نظر خود را ارائه بدهند و در صورتی که  این سه نفر تایید نکنند اجازه مرحله بعد قرار داده نمی‌شود.

البته این نرم‌افزار با توجه به داده‌هایی که در اختیار دارد به مدیر پیشنهاد هم می‌دهد که مثلا با توجه به داده‌های موجود و رتبه اعتباری تا سقف مثلا مشخصی می‌توان تسهیلات داد که تحت عنوان پیشنهاد سقف اعتباری است و به ریز پیشنهاد دقیق می‌دهد اگر در فضای رقابتی سالم کار کنیم هر بانک باید مدام مشتری خود را پرستاری کند.

*در زمینه ی تنوع خدمات چه فعالیت‌هایی کردید؟

در بحث نوآوری خدمات این مقوله را به مفهوم جذب مشتری از بانک دیگر را قبول نداریم و معتقدیم با تنوع خدمت مشتری را جذب کنیم.

ارائه ی کارت های ارزی ، ویزاکارت، مسترکارت به عنوان یکی از خدمات منحصر به فرد مؤسسه در داخل کشور به شما می رود که بخش عمده  و مهم فعالیت‌هایمان در حوزه بانکداری بین‌المللی و خصوصا در این زمینه است که می‌توان گفت یکی از خدمات خاص توسعه محسوب می‌شود که استقبال فراوانی نیز از سوی مشتریان از این خدمت شد.

*ولی این نوع خدمت را نیز بانک‌های دیگر هم تا حدی ارایه می‌دهند؟

نکته مهم این است که مؤسسه در این زمینه پیش گام بود و سایرین بعد از توسعه آغاز کردند. در بانک هم شما وقتی یک خدمت  جدید را ارائه می‌دهید سایرین در صدد ارائه ی این محصول به مشتری بر می آیند اما برخی در این راه موفق بودند و برخی وسط راه بازماند.

البته من تعصبی ندارم که اگر ما خدمتی ارایه دهیم دیگران نیز آن خدمت را ارایه دهند در فضای رقابتی این مسایل وجود دارد.

نظر شما چیست؟