رونمایی شاپرک؛دوشنبه برای بانکها شنبه برای شرکت های PSP

به گزارش پایگاه خبری بانکداری الکترونیک پس از آنکه اتفاقات چند هفته اخیر باعث تعویق برگزاری مراسم رونمایی از شبکه الکترونیکی پرداخت کارتی در شد، ناصر حکیمی رئیس اداره نظامهای پرداخت بانک مرکزی در گفتگو با خبرنگار پایگاه خبری بانکداری الکترونیک ضمن بیان این خبر اعلام کرد: شاپرک در دوبخش معرفی خواهد شد در روز دوشنبه این طرح  برای مدیران بانکی معرفی و نظرات آنها دریافت خواهد شد. همچنین روز شنبه 27 آبان نیز  شاپرک به شرکت های PSP معرفی شده و این شرکتها  نظرات خود را در خصوص شاپرک به بانک مرکزی اعلام خواهند کرد.

وی با بیان اینکه در مراسم رونمایی ساختار فنی ، حقوقی و اجرایی شاپرک همچنین متولی سوئیچ شاپرک معرفی خواهد شد.

وی با بیان اینکه بعد از رونمایی شاپرک برای بانکها و شرکت های PSP طی یک برنامه خبری با رسانه هااطلاع رسانی عمومی نیز درباره ابعاد این شبکه پیش بینی شده است.

بر اساس گفته حکیمی شاپرک تا پایان امسال به به مرحله اجرایی در خواهد امد.

رونمایی و نظر خواهی

بر اساس آنچه که حکیمی عنوان کرد یکی از اهداف مهم  مراسم رونمایی دریافت نظرات بانکها و شرکت های PSP در خصوص شاپرک خواهد بود تا در نهایت جمع بندی نظرات فعالان صنعت پرداخت الکترونیک در خصوص شاپرک اعمال شود.

بنابراین گزارش شرکت های PSP پیش از این نظرات خود را به صورت مکتوب به بانک مرکزی منتقل کرده بودند.

بسته سیاستی و شاپرک

اجرای شبکه الکترونیک پرداخت کارتی در قالب بسته سیاستی سال 90 پیش بینی شده بود که در نهایت بهایت به شاپرک موسوم شد.

بانک مرکزی در نهایت به این نقطه رسید که مسئولیت طراحی فنی و پشتیبانی سوئیچ  شاپرک را به شرکت خدمات انفورماتیک واگذار کند اما اداره حقوقی شاپرک بر عهده شرکتی است که از سوی بانکها تاسیس خواهد شد . بر اساس گفته حکیمی سهام این شرکت به صورت مساوی بین بانکها توزیع خواهد شد. در این میان مققرات مورد نیاز برای ادراه شاپرک تدوین شه است که روز رونمایی قرار است به بانکها اعلام شود.

کارشناسان بانک مرکزی مطابق مندرجات بسته معتقدند که اجرای شاپرک موجب استقلال شرکت های PSP خواهد شد اما منتقدان طرح می گویند سهامدار نبودن شرکت های PSP در شرکت شاپرک هدف بانک مرکزی مبنی براستقلال شرکت های PSP از بانکها را  نقض میکند.

به زعم  منتقدان در حقیقت این شرکت های PSP  هستند که باید سهامداران اصلی شاپرک باشند چرا که با توجه به ساختار دریافت کارمزد از تراکنش های کارتی باز هم سود اصلی به جیب بانکها واریز خواهد شد و شرکت های PSP همانند گذشت باید از محل پشتیبانی پایانه های فروشگاهی درامد کسب کنند و چون بانکها دیگر منافعی از محل رسوب منابع نخواهند داشت طبعا انگیزه ای به داشتن شرکت psp  نخواهند داشت بلکه برای کاهش هزینه ها این قرار داد خود را با شرکتهای psp  قطع کنند یا سهامشان را واگذار کنند و این شرکت شاپرک است که ترجیح میدهد با چه شرکت psp قرارداد منعقد کند.

به تعبیر دیگر  شرایط جدید باعث خواهد شد تا بانکها در ساختار سهام شرکت های PSP   خود یا خرید خدمات از این شرکتها بازنگری های اساسی صورت دهند.

پایان موازی کاری ها اما…

همچنین  با تشکیل شاپرک موازی کاری های فعلی شرکت های PSP  در نصب پایانه فروشگاهی به پایان خواهد رسید اما از سوی دیگر برای آنکه شرکت های PSP به بقای خود ادامه دهند شرکت شاپرک باید راهکاری بهینه اتخاذ کند برای مثال با منطقه بندی کشور هر منطقه را به یک شرکت  PSP زیر مجموعه بانک واگذار کند. بانکهایی هم که به صورت خرید خدمات در حوزه پایانه فعال هستند می توانند شرکت PSP تحت قرار داد خود را مامور پشتیبانی پایانه های خود در مناطق مورد نظر کنند.

اکنون تنها بانکهای سامان، پارسیان، پاسارگاد، و اقتصاد نوین دارای شرکت PSP هستند و بانک های دیگر از جمله ملی، صادرات،تجارت، کشاورزی،مسکن و دیگر بانکها از طریق خرید خدمت شبکه پایانه های فروشگاهی خود را مدیریت میکنند.چنین توزیعی بانک مرکزی را برآن خواهد داشت تا در ساختار سهامداری شرکت شاپرک حساسیت جدی به خرج دهد.

عدم توازن تعداد پایانه های فعلی و فروشگاه های درای کارتخوان

یکی دیگر از مسایل مورد بحث عدم توازن تعداد پایانه های فعلی و فروشگاه های درای کارتخوان خواهد بود. در حالی که اکنون تعداد پایانه های فروشگاهی منصوبه در مرز یک میلیون و 700 هزار دستگاه است اما مراکز فروش دارای کارتخوان بین 500 تا 600 هزار باب است این به معنای ان است در هر فروشگاهی به طور متوسط سه کارتخوان وجود دارد و اگر قرار باشد در هر فروشگاه تنها یک پایانه جود داشته باشد درنتیجه سرنوشت دو پایانه دیگر در هر فروشگاه چه خواهد شد. البته بر اساس گفته حکیمی در کشور بیش از 2000 واحد فروشگاهی وجود دارد که این به معناز ظرفیتهای خالی برای نصب پایانه فروشگاهی است.

از سوی دیگر سوال این است که آیا یک پایانه در هر فروشگاه کم نیست؟چرا که همیشه وجود نبود قدرت انتخاب باعث از بین رفتن رقابت در ارئه خدمات کیفی بهتر  و پررنگ شدن انحصار می شود. از سوی دیگر ممکن است که به دلایل مختلف از جمله قطعی شبکه یا خرابی دستگاه، پایانه ای فعال نباشد در این صورت راهکار جایگزین چیست. آیا نباید در هر فروشگاه دست کم دو پایانه نصب باشد.

به هر حال سوالات زیادی وجود دارد که روز دوشنبه و شنبه مسئولان طراحی شاپرک بدان ها پاسخ خواهند داد.باید منتظر روز دوشنبه 23  و شنبه 28 آبان باشیم تا ببینیم این سوالات چگونه پاسخ داده خواهد شد.