در حالی که برخی شایعات از احتمال تعویق رونمایی از طرح راه اندازی شبکه الکترونیک پرداخت کارتی(شاپرک) حکایت داشت اما رئیس اداره نظامهای پرداخت بانک مرکزی از رونمایی این پروژه قبل از پایان مهر خبر داد. در عین حال کارشناسان سوالات بی پاسخ زیادی را در خصوص شاپرک مطرح کرده و معتقدند حکیمی برای پاسخ به این سوالات روز سختی را در مراسم رونمایی سپری خواهد کرد.
ناصر حکیمی رئیس اداره نظامهای پرداخت بانک مرکزی در گفتگو با خبرنگار پایگاه خبری بانکداری الکترونیک افزود: طرح شاپرک آخرین مراحل فنی را سپری می کند و به زودی برای رونمایی آماده خواهد شد.
وی با بیان اینکه بانکها سهامدار شاپرک خواهند بود گفت: هنگام رو نمایی از همه بانک ها و شرکت های psp دعوت خواهد شد تا در مراسم حضور داشته باشند.
احتمال تعویق وجود دارد؟
اگر چه حکیمی تاکید کرد که در رونمایی تعویقی وجود نخواهد داشت اما به نظر می رسد شاپرک دست کم تا پایان مهرماه رونمایی نشود.
برخی منابع اگاه از وجود بعضی مانع تراشی ها برای کندی اجرای شاپرک خبر می دهند و اینکه احتمال دارد پروژه شاپرک در کوتاه مدت راه اندازی نشود .
دغدغه های بانکی پاسخ داده خواهد شد؟
بر اساس گفته محمود احمدی در گفتگو با خبرنگار ما سعی شده به دغدغه های فعالان بانکی پاسخ داده شود از جمله اینکه بانک مرکزی در اجرای پروژه تنها به اجرای وظایف حاکمیتی خویش بسنده کند.
وجود چنین نگاهی باعث شد تا شرکت مدیریت کننده شاپرک( شرکت ویزا یا مستر ایرانی) متشکل از کلیه بانکها ومالکیت شرکت بر اساس گفته حکیمی به صورت تعاونی باشد به تعبیر دیگر سهام بین بانکها به تساوی توزیع شود.اما از سوی دیگر طراحی و پشتیبانی نرم افزاری نیز بر عهده شرکت خدمات انفورماتیک صورت خواهد گرفت.
در چنین صورتی سوال این است که شبکه بانکی چگونه روی شبکه ای که در اختیار ندارد سیاستگذاری می کند. همانطور که می دانیم شرکتهای ویزا و مستر سوئیچ خود را خود در مالکیت دارند.
به عبارت دیگربرای مثال سوئیچ شتاب اکنون از سوی شرکت خدمات انفوماتیک مدیریت می شود و سهام این شرکت به صورت مستقیم وغیر مستقیم در اختیار چند بانک قرار دارد که می توانند تا حدی در سیاستگذاری شرکت ورود کنند. اما در پروژه شاپرک مشخص نیست شراکت در چه سطحی قرار است صورت گیرد. یعنی وقتی سوئیچ خارج از اختیار شرکت قرار دارد آیا شراکت بانکها تنها در توزیع سود حاصل از این سوئیچ است. از سوی دیگر اگر بخواهند برای سوئیچ سیاست گذاری کنند به علت اینکه شرکت خدمات عملا تحت مالکیت بانک مرکزی است خودبخود همسو با نظر سیاستگذاران حرکت نخواهد کرد.
بنابراین تنها در صورتی شرکت سهامی تعاونی شاپرک به نتیجه مطلوب خواهد رسید که سهامدار عمده در شرکت خدمات داشته باشد.
دغدغه های شرکت های psp
در این میان شرکت های psp همانند گذشته عمل خواهند کرد با این تفاوت که دیگر سوئیچی در اختیار ندارند و تنها در اداره و پشتیبانی پایانه های فروشگاهی فعالیت خواهند کرد. به تعبیر دیگر شرکت شاپرک یا به تعبیر دیگر شرکت ویزای ایرانی بستر پذیرش تراکنش های کارتی را فراهم خواهد کرد و پایانه های تحت مالکیت شرکت های psp ابزار اجرایی انجام تراکنش خواهند بود. طبعا این شرکتها طرف قرار داد شرکت شاپرک بوده و در نتیجه این شرکت شاپرک است که بازار هریک از psp ها را مشخص می کند و در واقع مانع تداخل در بازار خواهد بود. در این صورت ایا شاپرک خود ایجاد انحصار نخواهد کرد و عدالت را در توزیع سهم بازار مبتنی بر اصول اقتصادی بین شرکت های psp رعایت می کند؟
آیا یک پایانه درهر فروشگاه کافی است؟
اگر چه تعدد پایانه های فروشگاهی در یک فروشگاه چندان مناسب نیست اما وجود یک شبکه نیز مشکل زاست. چرا که به کرات اتفاق افتاده که هنگام مراجعه به فروشگاه وقتی کارتخوان یک بانک به هر دلیل قطع باشد فروشنده از کارتخوان دیگر استفاده میکند. از سوی دیگر وقتی تنها یک شبکه کارتخوان در کشور وجود داشته باشد طبعا باید منتظر انحصار و در نتیجه بی تحرکی در افزایش کیفیت خدمات باشیم. بنابراین به نظر می رسد برای اینکه فروشندگان قدرت انتخاب داشته باشند و همچنین جامعه شاهد خدمات با کیفیت پرداخت باشند وجود شبکه دیگری در کنار شاپرک ضروری است.
البته می تواند سوئیچ ملی شاپرک وجود داشته باشد و دو شرکت به سوئیچ خود به این سامانه متصل شود. در این صورت احتمال دوباره بحث مگاپی اس پی ها مطرح می شود که این دو شرکت چگونه تشکیل شوند که شائبه ایجاد نکند.
سوالات بالا در واقع بخشی از مسائلی است که باید مدنظر قرار گیرد. در عین حال که کارشناسان سوالات بی پاسخ دیگری را نیز در خصوص شاپرک مطرح کرده و معتقدند حکیمی برای پاسخ به این سوالات روز سختی را در مراسم رونمایی سپری خواهد کرد.
نظر شما چیست؟