«فراپذیرش» زمینه ساز توزیع عادلانه منابع بین بانکها / پایان رقابت ناسالم در نصب کارتخوان

به گزارش پایگاه خبری بانکداری الکترونیک سید مجید میرکبیری مدیرعامل شرکت کارت اعتباری ایران کیش در کنفرانس بازاریابی خدمات مالی با ارائه مقاله خود با عنوان «نقش بازاریابی خدمات مالی در توسعه ابزارهای پرداخت الکترونیک» اثرات  طرح  فراپذیرش در بازار پرداخت الکترونیک را ترسیم کرد.

وی   فراپذیرش را استفاده بهینه از بسترهای موجود اعم از شبکه پایانه فروش، سوئیچ، ارتباطات و منابع انسانی برای جذب منابع ارزان قیمت دانست و گفت: این کار با فعال‌سازی حساب‌های بانکی مختلف بر روی یک دستگاه پایانه فروش به طور همزمان امکان‌پذیر است.

 میرکبیری   با توضیح اینکه تکنولوژی چنین کاری در کشور ما وجود دارد اظهار داشت: در طرح فراپزیرش پس از تعریف چندین بانک بر روی هر پایانه فروش اگر کارت کشیده شده متعلق به بانک‌های حاضر در طرح باشد تراکنش‌های مربوط به کارت هر بانک حاضر پس از عبور از سوئیچ پی‌اس‌پی در سوئیچ آن بانک کارساز می‌شود در غیر این صورت و در شرایطی که کارت کشیده شده مربوط به بانک‌های حاضر در طرح نباشد با فرمول‌های مشخصی تراکنش‌های ناشی از سایر بانک‌ها محاسبه می‌شود.

وی با طرح این سوال که  مهم‌ترین هدف بانک‌ها ازحضور در عرصه پایانه‌های فروش چیست؟ درپاسخ به آن گزینه‌هایی چون استفاده تبلیغاتی، افزایش تعداد تراکنش‌های بانک، کاهش هزینه‌های شتابی بانک، و افزایش تعداد حساب‌های بانکی را مطرح کرد و گفت: علی‌رغم جذابیت تمامی موارد از نگاه بانک‌ها پاسخ اصلی جذب هر چه بیشتر منابع ارزان قیمت است.

وی افزود: در واقع طرح فراپذیرش این امکان را به خوبی فراهم میکند تا منابع هر بانک به بانک مبدا برگشت شده و زمینه رقابت ناسالمی که اکنون فراهم شده تا حد زیادی از بین برود.

مدل مبتنی بر  دریافت کارمزد
میرکبیری در توضیح مدل‌های کنونی پرداخت گفت ما چهار دسته مدل پرداخت داریم: پرداخت براساس کارمزد که در این مدل به ازای مبلغ هر تراکنش که از سوئیچ پی‌اس‌پی ارسال می‌شود کارمزد دریافت می‌شود. مدل دیگر پرداخت مبلغ ثابت به ازای هر تراکنش است، و درمدل سوم به ازای هر پایانه فروش مبلغ ثابتی پرداخت می‌شود که باید هزینه فعال‌سازی و نگهداری هر پایانه فروش را درنظر گرفت. مدل چهارم هم ترکیبی از سه مدل قبلی است.

وی  با بیان اینکه  مدل پیشنهادی ما پرداخت درصدی ازمبلغ تراکنش در زمان انجام تراکنش است  گفت:بانک تنها در صورت جذب منابع‌، هزینه‌های گفته شده را خواهد پرداخت، و هیچ‌گونه هزینه دیگری از جمله خرید، نصب، راه‌اندازی نخواهد داشت. به این ترتیب هزینه تمام شده بانک برای منابع جذب شده هر تراکنش کاهش خواهد یافت و از سوی دیگر  پی اس پی برای بهره‌مندی حداکثری از هزینه فوق تمامی تلاش خود را صرف تشویق پذیرندگان و دارندگان کارت خواهد کرد تا از پایانه‌های فروش طرح پذیرش استفاده کنند.

مزایای فراپذیرش برای بانک‌ها

به اعتقاد میرکبیری از جمله مزایای این طرح برای بانک‌ها می‌توان به کاهش چشمگیر هزینه تمام شده جذب منابع، ارائه تضمین عدم وجود تراکنش‌های ناموفق به دارندگان و پذیرندگان کارت، حضور بانک بدون سرمایه گذاری اولیه در نقاطی که تاکنون حضور نداشته‌، توسعه آنی بازار، قابلیت افزایش مبلغ و تعداد تراکنش‌های بانک و امکان عملکرد همزمان در کنار شبکه کنونی پایانه‌های فروش بانک اشاره کرد.

میرکبیری سایر مزیت‌های طرح فراپذیرش را حذف تمامی ریسک های سرمایه‌گذاری بانک در این حوزه، افزایش تعداد حساب‌های بانکی افتتاح شده، کاهش هزینه‌های تبلیغاتی بانک، ایجاد آسودگی خاطر برای بانک و توسعه خدمات ارزش افزوده به مشتریان و در ‌‌نهایت انطباق اهداف بانک، شرکت‌های پی‌اس‌پی، بانک مرکزی و منافع ملی دانست؛ موضوعی که به ایفای مسئولیت‌های اجتماعی از طریق صرفه‌جویی در هزینه‌های ارزی موازی در این حوزه منجر می‌شود.
مهندس میرکبیری در ادامه کنفرانس در پاسخ به به سوالات حاضرین در همایش در توضیح اینکه اگر کارتی به هیچ بانک حاضر در طرح تعلق نداشته باشد آیا نوعی رانت‌خواری صورت نمی‌گیرد، گفت رانت‌خواری یعنی یک درگاه را به درگاه‌های دیگر ترجیح دهیم درحالی‌که در این طرح هیچ کدام از درگاه‌ها مزیتی بر دیگری نخواهد داشت.

میرکبیری  در پاسخ به دلیل روی آوری برخی بانک‌ها در نصب پوز به خاطر عدم سرویس دهی مناسب شرکت‌های پی‌اس‌پی گفت:اکنون استاندارد خاصی برای سرویس‌دهی وجود ندارد.

وی درباره اینکه  تا چه اندازه بانک‌های پیشرو با توجه به فضای رقابت بین بانک‌ها از این طرح استقبال می‌کنند گفت: اگر فضای رقابتی را از زاویه‌ای دیگر ببینیم و مزیت‌های نسبی را روی محصولاتمان و کارت‌هایی که در اختیار مردم قرار می‌دهیم درنظر بگیریم می‌توانیم مزایای بیشتری دریافت کنیم.

طرح فراپذیرش و شاپرک
 

میرکبیری گفت:  ایران کیش به مدت دو سال طرح را برای بانک مرکزی توضیح داده‌ و چنانچه شاپرک عملی شود با فراپذیرش کاملا هماهنگ است. او در ادامه گفت ما تلاش کرده‌ایم توجه مدیران عالی موسسات مالی و بانک‌های کشور را به سمت اینکه اکوسیستم پرداخت مالی کشور باید چگونه باشد ببریم.

در جامعه‌ای که ما تلاش می‌کنیم آن را آموزش دهیم مدیران بانک مرکزی هم حضور دارند، ضمن اینکه آن‌ها هم تحقیقات خاص خودشان را دارند. که با سیستم‌هایی که در نقاط مختلف دنیا استفاده می‌شود هماهنگی دارد. به طرح شاپرک از دیدگاه بانک مرکزی نگاه شده اما فراپذیرش از جانب شرکتی که خود دست‌اندرکار پرداخت الکترونیک است ارائه شده است.

وی افزود: وقتی کلیات این دو طرح را بررسی می‌کنیم می‌بینیم که به یک موضوع از دو زاویه نگاه شده.

مدیرعامل شرکت کارت اعتباری ایران کیش درباره میزان موفقیت و استقبال از طرح فراپذیرش در مقایسه با شاپرک در صورت اجرایی شدن گفت مطمئنا قدرت و صلابت بانک مرکزی در ارائه طرح بیشتر است. اما ما در نشر این مساله خیلی نقش داشته‌ایم و از این بابت خوشحالیم و با توجه به آسیب‌ها و مشکلاتی که در اجرای این طرح وجود دارد تلاش کرده‌ایم آن‌ها را بررسی و حل کنیم.