طی چند ماه اخیر بخصوص بعد از هدفمندکردن یارانه ها کلاهبرداری از طریق خودپردازها افزایش معناداری پیدا کرد. اما زمانی این تقلب ها ابعاد بغرنج تری به خود گرفت که به تازگی سارقان با ساخت کارتهای مخصوص،عابر بانکها را رمز گشایی کردند و پولهای موجود در حساب را برداشتند. این وضعیت به معنای آن است که شبکه بانکی باید پیش بینی های جدید در حوزه امینت شبکه خودپرداز به عمل آورد.
به گزارش پایگاه خبری بانکداری الکترونیک در بررسی کلاهبرداری هایی که طی یک سال اخیر رسانه ای شده دو گونه سرقت دیده می شود دسته اول سو استفاده از اعتماد دارندگان کارت است و دیگری نفوذ به درون خودپرداز و صدور کارت تقلبی با استفاده از اطلاعات کارت مشتریان بود. اما نوع سوم کلاهبراری دیگری هم وجود دارد که در ایران اگر هم وجود داشته رسانه ای نشده و آن نفوذ به شبکه اطلاعات نرم افزاری بانک هاست. چگونگی کلاهبرداری ها و نحوه پیشگیری از کلاهبرداری از طریق خودپرداز طی گفتگویی با ابوالفضل غلامرضایی کارشناس بانکداری الکترونیک مطرح شده که از پی می آید.
ابوالفضل غلامرضایی کارشناس بانکداری الکترونیک با تشریح ابعاد مختلف در حوزه خودپرداز گفت:تقلب یا کلاهبرداری از طریق خودپردازها از سه طریق سرقت کارت ، کپی از اطلاعات کارت ها و سوم از طریق نفوذ با ساختار نرم افزااری یا سخت افزاری خودپردازها ممکن می شود.
ابوالفضل غلامرضایی کارشناس بانکداری الکترونیک در گفتگو با پایگاه خبری بانکداری الکترونیک افزود:کپی کردن از روی اطلاعات کارت یا skimming سابقه زیادی در حوزه کلاهبرداری از طریق خود پردازها دارد به طوری که در سال 2010 روی بیش از 25 درصد عابربانک هایی که کمتر ازشش ماه عمرداشتند پدیده skimming انفاق افتاده بود و این به معنای آن است که پدیده کپی کردن از اطلاعات کارت سپس سرقت از حساب مشتریان یکی از موارد کلاهبرداری های مرسوم از خودپردازها است.
وی اظهار داشت:اصولا در حوزه خودپردازها تقلب امری رایج است بخصوص در کارتهای نقدی مغناطیسی که امکان سرقت اطلاعات از طریق دوربین ، نصب نرم افزاری درون خودپرداز یا نصب پایانه فروشگاهی کاذبی روی کارتخوان اصلی بیشتر وجود دارد یا اینکه خودپردازی به اسم یک بانک در یک منطقه نصب و اطلاعات کاربران از خودپرداز به سرقت می رود و در نهایت کلاهبرداری صورت می گیرد. بخش دیگری از کلاهبرداری ها هم از طریق سرقت اطلاعات کارت افراد از طریق یارانه شخص آنها به روشهای مختلف انجام می شود.
غلامرضایی تصریح کرد: در بخش دوم ، سواستفاده از مشتریان دارای کارت است که به اشکال مختلف صورت می گیرد و بیشتر ناشی از اعتماد دارنده کارت به کسانی است که در اطراف خودپرداز حضور دارند یا اینکه متصدی فروشگاه ها هستند. اعتماد به این افراد و ارائه رمز به انها مانند آن است که کلید خانه فرد به فردی بیگانه داده شود.
وی عنوان کرد: نوع سوم کلاهبرداری زمانی روی می دهد که کلاهبرداران به سیستم نرم افزاری بانک نفوذ می کنند و با استفاده از اطلاعات سرقت شده مشتریان از طرق مختلف از جمله صدور کارتهای تقلب شرایط کلاهبرداری از طریق خودپردازها فراهم می شود.
روشهای کاهش کلاهبرداری
پیشگیری از کلاهبرداری
وی با اشاره به اینکه در بخش پیشگیری دو راهبرد وجود دارد افزود: راهبرد اول پیشگیری از طریق فرهنگ سازی بدین شکل که به دارندگان کارت استفاده درست از کارت و رعایت نکات امنیتی آموزش داده شود. برای مثال توصیه اکید شود که دارندگان کارت به راحتی به هر کسی اعتماد نکنند و رمز یا کارت خود را در اختیار آنها قرار ندهند. متاسفانه در کشور ما این مسئله کمتر مورد توجه قرار می گیرد به طوریکه در هنگام استفاده از خودپردازها یا در فروشگاه ها دارندگان کارت رمز کارت خود را در اختیار دیگران یا فروشنده قرار می دهند. در چنین شرایطی حتی اگر یک در چند هزار یا میلیون هم سو ءاستفاده صورت گیرد به معنی افزایش ضریب کلاهبرداری در یک کشور است.
وی در توضیح راهبرد دوم گفت: پیشگیری از طریق انجام اقدامات ایمنی و ضد skimming از سوی بانک ها راهبرد دوم است. بدین شکل که برای مثل دوربین هایی حوزه عمل خودپرداز را مدام رصد و رفتار استفاده کنندگان و بالطبع سوء استفاده کنندگان احتمالی را ثبت کند تا شناسایی متقلبان سریعتر و آسانتر باشد.
وی افزود: همچنین نصب ابزارهای امنیتی لازم در بخش نرم افزاری و سخت افزاری خودپردازها و دیگر ابزارهای پرداخت الکترونیک نیز از کلاهبرداری های احتمالی پیشگیری می کند.
غلامرضایی در خصوص روشهای پیشگیری از کلاهبرداری هایی که از طریق نفوذ به شبکه نرم ا فزاری بانکها صورت می گیرد خاطر نشان کرد: برای پیش گیری ازاین گونه تقلب ها بانکها باید با رعایت ضوابط و پروتکلهای موجود، سیستمهای نرم افزاری خود را امن کنند.
وی افزود:از انجایی که نفوذگران همواره دست کم یک گام ازاستفاده کنندگان نرم افزارهای بانکی جلوترند گفت: در نتیجه بانکها باید به صورت مداوم برای ارتقاءابزارها و پرتکل های امنیتی برنامه ریزی کنند.
غلامرضای خاطر نشان کرد:همچنین بانکها در هنگام طراحی سامانه ها و شبکه نرم افزاری خود به گونه ای عمل کنند که این سامانه ها از امنیت لازم برخورار باشند.
تمهیدات بعد از کلاهبرداری
وی افزود:در تمهیدات بعد از کلاهبرداری یعنی انجام واکنش سریع و مناسب نسبت به کلاهبرداری وجود بستر های حقوقی و نرم افزاری از اهمیت زیاد برخوردار است. از یک سو وجود ابزارهای الکترونیک و انتظامی برای شناسایی سریع کلاهبرداران ضروری است از سوی دیگر باید مجمعی متشکل از بانک مرکزی بانکها و قوه قضائیه و نیروی انتظامی شکل گیرد تا در خصوص واکنش مناسب بعد کلاهبرداری تصمیم گیی شود.
وی در انتها افزود:بخش عمده ای از کلاهبرداری ها ناشی از عملکرد دارندگان کارت است که در واقع باید چشم ها و گوشهایشان را باز نگهدارند تا افراد متقلب به راحتی از اعتماد انها سو استفاده نکنند و به رمز و اطلاعات انها دست پیدا نکنند.
نمونه های از کلاهبرداری های چند ماه اخیر
در سایت iran-egold.com نقل شده است: پنجشنبه به یکی از دستگاههای عابر بانک مراجعه کردم بعد از گذاشتن کارت و وارد کردن رمز مبلغ برداشتی ۲۰۰۰۰۰ تومان را وارد و دریافت رسید را هم زدم که بعد از چند لحظه کارت خارج شد و روی مانیتور نوشت درخواست شما قابل اجرا نیست قبلا هم اون دستگاه سابقه این چنینی داشت کارت را برداشتم و رفتم. امروز جمعه مجددا به همان دستگاه ای تی ام مراجعه کردم و داستان روز قبل تکرار شد اینبار با انگشت دریچه خروج اسکناس را چک میکردم که باز شد و مبلغ درخواستی آنجا بود که بلافاصله رسید هم بیرون آمد ولی با دیدن موجودی حساب تازه متوجه شدم که چه کلاهی به سرم رفته است.
ظاهرا فرد یا افرادی به درب خروج پول از دستگاه چسب مالیده بودن و آن دریچه بعد از شمارش پول باز نمیشد و بهمین دلیل دستگاه بعد از خروج پول از محل نگهداری آن دیگر قادر به برگرداندن آن به محفظه نبوده و از طرفی هم شاید در سیستمش تعریف نشده که در چنین مواقعی چکار کند که فقط میتواند بنویسد درخواست شما قابل اجرانیست و مسلما بعد از رفتن شخص دزد حرفه ای از راه رسیده و براحتی با باز کردن دریچه اسکناسها را بر میدارد تا طعمه بعدی از راه برسد ما که الکی ۲۰۰ تومن از دست دادیم شما مراقب باشید و لطفا به بقیه هم اطلاع بدین که ضرر نکنن.
پس از یک هفته مراقبت از سوی پلیس و به نقل از «جام جم»: سارق حرفه ای که پول مردم را از عابربانک ها سرقت می کرد، نیمه شب گذشته در بلوار کشاورز تهران دستگیر شد.
سرهنگ شمس، رئیس کلانتری ۱۴۸ انقلاب در ارتباط با این پرونده گفت: پس از ارجاع شکایت ها، واحد تجسس کلانتری با بررسی عابربانک هایی که پول مردم از آنها سرقت شده بود، متوجه شدند فرد سارقی با استفاده از چسب، مانع خروج پول مردم از دریچه شده، سپس در فرصت بعدی با تخریب خودپرداز، پول های باقیمانده را از این محل سرقت می کند. وی اضافه کرد: پس از جمع بندی اطلاعات یک هفته به صورت شبانه روزی خودپردازها تحت کنترل و مراقبت قرار گرفت و در ساعات اولیه بامداد روز گذشته در بلوار کشاورز، هنگامی که فرد سارق قصد سرقت داشت، دستگیر شد.
کلاهبرداری که جلوی دستگاههای خودپرداز
کلاهبرداری که جلوی دستگاههای خودپرداز اقدام به کلاهبرداری و برداشت وجه نقد از حساب شهروندان اصفهانی میکرد توسط ماموران پلیس آگاهی اصفهان شناسایی و دستگیر شد.
رییس پلیس آگاهی استان اصفهان در این باره گفت: درپی وقوع چند فقره سرقت وجه نقد و مراجعه تعدادی از شهروندان به پلیس آگاهی مبنی بر این که فردی جلوی دستگاه خودپرداز بانک مبالغی را از آنان کلاهبرداری کرده موضوع در دستور کار ماموران اداره مبارزه با جعل و کلاهبرداری این پلیس قرار گرفت.
سرهنگ حسین حسینزاده درباره شیوه این کلاهبرداریها گفت: پس از انجام تحقیقات لازم از مالباختگان مشخص شد که این فرد شیاد جلوی دستگاههای خودپرداز پس از شناسایی طعمههای خود با مراجعه به آنان و بیان این که نیاز به مقداری وجه نقد دارد و دستگاه قادر به پرداخت آن از حساب وی نیست از این افراد تقاضای جابجایی وجه بین حساب خود و آنان میکرده و با شگردی خاص مبالغی از حساب آنان برداشت میکرده است.وی تصریح کرد: با کسب اطلاعات لازم و تحقیقات میدانی انجام شده و با بکارگیری اقدامات خاص پلیسی سرنخهایی از مخفیگاه متهم بدست آمد.
رییس پلیس آگاهی اصفهان گفت: با هماهنگی مقامقضایی ماموران به این محل اعزام و در یک عملیات غافلگیرانه این متهم دستگیر شد.وی اضافه کرد: این متهم که «علی» نام دارد در بازجوییها صراحتاً به کلاهبرداری از شهروندان اقرار کرد.حسینزاده در پایان با بیان اینکه در بازرسی بدنی از این فرد شیاد چند عدد کارت عابربانک مسروقه کشف و ضبط شده است خاطرنشان کرد: متهم به همراه پرونده برای سیر مراحل قانونی تحویل مراجع قضایی شد.
سرقت از عابربانک ها با استفاده از کارت های تقلبی
یک مقام انتظامی، سرقت سیستمهای عابر بانک را یکی دیگر از شیوه های جدید سرقت اینگونه سارقان عنوان کرد و گفت: به تازگی سارقان با ساخت کارتهای مخصوص عابر بانک را رمز گشایی می کنند و پولهای موجود در حساب را بر می دارند.
به گفته وی، این افراد در ادامه از طریق جعل دفترچه و وارد کردن مشخصات فرد اقدام به خالی کردن حساب می کنند.
سلطانی در پایان با اشاره به اینکه چنین مواردی تاکنون در استان مشاهده نشده برای پیشگیری از چنین سرقتهایی توصیه کرد: شهروندان مسائل امنیتی را در این خصوص مدنظر قرار داده مثلا اگر شخصی کم سواد یا بیسواد است برای استفاده از سیستم عابر بانک حتما از فردی که معتمد بوده برای دریافت پول کمک بگیرد و مراقب اطرافشان هنگام پرکردن مشخصات خود در بانک باشند.
شگرد کلاهبرداری از کارتهای عابر بانک در مهاباد
با شکایت فردی به پلیس آگاهی مبنی بر اینکه فردی طی تماس تلفنی به غذاخوری فرد مذکور و سفارش 250 پرس غذا شماره حساب عابر بانک او را به منظور واریز وجه به قصد متقلبانه دریافت کرده است؛ موضوع مورد بررسی پلیس آگاهی قرار گرفت.
بر اساس اظهارات شاکی متهم پس از دریافت شماره حساب مبلغ 10 میلیون و 600 هزار ریال از حساب وی برداشت میکند.
در دیگر کشورها
بدافزار بینهایت هوشمند و پیشرفته
به اعتقاد متخصصان نرمافزار، واژهی تقلب برازندهترین توصیفی است که میتوان برای این بدافزار بینهایت هوشمند و پیشرفته بهکار برد. کلاهبرداری از دستگاههای خودپرداز بانکها به شیوهای کاملا هوشمندانه و حسابشده همان تقلبی است که این بدافزار بر عهده دارد. متخصصان نرمافزار اظهار کردهاند که تا بهحال مشابه چنین چیزی را ندیده بودند.
اندرو هنوود و همکارانش در آزمایشگاههای اسپایدر اولین کسانی هستند که این برنامهی مخرب را کشف کردند.
کلاهبرداران روسی و اوکراینی با استفاده از این بدافزار با خیال راحت به یک دستگاه خودپرداز مراجعه میکنند، کارت مخصوص خود را در آن قرار میدهند و تمام اطلاعات حسابهای کارتهای قبل از خود را از دستگاه استخراج میکنند و به راحتی آب خوردن حساب بانکی بختبرگشتهها را خالی میکنند. آنها با استخراج اطلاعاتی مثل تاریخ شروع و انقضا و PIN کارتها میتوانند تمامی آن چیزی که برای شبیهسازی یک کارت نیاز است در دست داشته باشند.
این افراد با استفاده از این اطلاعات کارت مشتریان را جعل کرده و تمام حساب بانکی آنها را برداشت میکردند.
وقتی مشتریان بانکها و متصدیان پی بردند که اتفاقات مشکوکی در حال رخ دادن است نیروهای امنیتی کامپیوتر وارد عمل شدند. آنها دریافتند که کلاهبردار متقلب با استفاده از یک دوربین قادر به برداشت PINهایی است که مشتری وارد صفحه کلید میکند و علاوهبر این از یک کارتخوان برای گرفتن اطلاعات از نوار مغناطیسی کارتها استفاده میکند.
این اتفاقات باعث شد که بانکها نیز به فکر مقابله بیفتند و ترفندی بزنند. آنها با بهرهگیری از متخصصان باتجربهی آزمایشگاههای اسپایدر و با ساخت یک نرمافزار موفق شدند کارتهای تقلبی را شناسایی کنند و دستگاه ATM را از کار بیندازند.
هنوود و تیم متخصصش پس از ماهها مطالعه توانستند یک قطعهی نرمافزاری 50 کیلوبایتی پیدا کنند که خود را بهجای برنامهی قانونی Isass.exe جازده بود. این برنامهی اجرایی در یک کامپیوتر خانگی هم وجود دارد و مثلا به کاربر این امکان را میدهد که رمز ورودش را بهخاطر بسپارد و مجدد برای هربار چک کردن ایمیل آن را تایپ نکند.
وجود این برنامه در یک کامپیوتر چیز عجیب و غریبی نیست به همین دلیل متخصصان فناوری اطلاعات به آن توجهی نمیکردند. به عبارت دیگر این یک شیوهی استتاری برای نرمافزاری بود که کار تقلب را انجام میداد. وقتی این فایل نصب میشود بدافزار شروع به راهاندازی یک سیستم برداشت اطلاعات کارت میکند. بهمحض ورود کارت مشتری به دستگاه، این بدافزار شمارهی حساب، تاریخ شروع و خاتمهی کارت و نیز کد سه رقمی و PIN مشتری را بر روی یک هارددیسک ضبط میکند.
وقتی اطلاعات PIN ها وارد بانکها میشود به صورت پنهان و سری هستند اما درون دستگاه خودپرداز میتوان آنها را بهصورت آشکار دید. بدافزار با کمین درون دستگاه در انتظار ورود اطلاعات و دزدیدن آنهاست.
هنوود میگوید شیوهی سرقت اطلاعات با استفاده از پرینتر دستگاه هم کاری بسیار هوشمندانه است. با ورود کارت متقلب به دستگاه یک پنجرهی کوچک بر روی صفحهی نمایشگر باز میشود که در آن گزینههای مختلفی برای کلاهبردار نمایش داده میشود. اولین گزینه امکان گرفتن پرینت از لیست تمامی کارتهایی است که اخیرا از دستگاه استفاده کردهاند. گزینهی دیگر حتی پا را فراتر گذاشته و به کلاهبردار امکان بیرون کشیدن کاست دستگاه را میدهد. البته این گزینه فقط با دستگاههای قدیمیتر کار میکند.
سختترین قسمت این ماجرای حرفهای به نصب اولیهی نرمافزار در دستگاه برمیگردد. این کار مستلزم این است که شخص متقلب بهصورت فیزیکی به دستگاه دسترسی داشته باشد. شاید آنها این کار را با استفاده از کارمندان نفوذی بانکها انجام میدهند.
متخصصان بررسی این بدافزار 20 دستگاه خودپرداز را با دقت مطالعه کردند. آنها حتی هشدار دادهاند که این کلاهبرداری میتواند بهصورت شبکه نیز انجام شود و اطلاعات دستگاههای دیگر را از هر دستگاهی برداشت کند.
کشف این بدافزار باعث شد بانکها شیوهی امنیتی خود را در مورد دستگاههای خودپردازشان تغییر دهند و مقررات سفت و سختی را برای کارمندان خود وضع کنند. نکتهی مورد توجه این است که این بدافزار توسط ویروسکشها نیز قابل شناسایی نیست.
این متخصصان اعلام کردهاند که احتمال سرایت این فنآوری از اروپای شرقی به آمریکا و آسیا بسیار زیاد است. گرچه در مرحلهی اول برخی کشورهای اروپایی که از کارتهای حاوی تراشه و PIN استفاده میکنند بهنظر مصون میرسند اما این قضیه هم نمیتواند جلوی کار هکرها را در آینده بگیرد. آنها حتما خواهند توانست برای شیوهی پنهان تایپ PIN هم در این دستگاهها ترفندی دیگر بیابند.
همچنین یکی از رویداد های مهم ماه ژوئن گذشته دستگیری پاول وروبلفسکی، صاحب بزرگترین مرکز پردازش پرداختها در روسیه به نام chrono Pay به اتهام سازماندهی یک حمله DDos به شرکت رقیبش بود.
نظر شما چیست؟