باید بین دسترس­پذیری و خطای عملکردتفاوت قایل شد

 در پی درج خبر «اختلال در سوئیچ ملت یکساعت در ماه است+ توضیح وبلاگ بانکداری الکترونیک ایران» در تاریخ 4/10/89 شرکت توسن توضیحاتی را در پاسخ به نقطه نظرات مندرج وبلاگ بانکداری الکترونیک ایران به سایت ارسال کرده که به شرح زیر است:

ضمن تشکر از وبلاگ محترم بانکداری الکترونیک بابت انتشار جوابیه شرکت توسن به خبر منتشر شده با عنوان شرکت خدمات انفورماتیک هر تراکنش را هفت برابر محاسبه می کند، همچنین قدردانی جهت احساس مسئولیت آن مجموعه محترم نسبت به وضعیت بانکداری الکترونیک در ایران، توجه کلیه عزیزان دلسوز این حوزه را به برخی نکات و واقعیت­های موجود معطوف می­دارد:

1. در حال حاضر، عرصه بانکداری الکترونیکی کشور، از کاستی­هایی رنج می­برد که کاربران و مشتریان این خدمات را گاهی اوقات، نسبت به بهره­مندی از مزایای این خدمات مایوس می­نماید. استفاده از ابزار انتقادی، یکی از راه­های تحریک فعالان در راستای ارتقای سطح خدمات به­شمار می­آید.

اما شایسته نیست که آثار ناشی از برخی کاستی­های ریشه­ای در این عرصه، به­حساب کلیه فعالان گذاشته شود. چه نیکوست که همه مسئول پاسخگو نسبت به عملکرد خود باشند و در این راه، با استفاده از مفاهیم و مصادیق علمی و کاربردی، به شفافیت اطلاعات و ارتقای بلوغ ملی در ارائه و استفاده از خدمات فناوری اطلاعات بانکی کمک نمایند.

2. در گزارش مذکور، در توضیحات به­استناد به گزارش­های ناموفق شتابی آبان­ماه 1389 و خطای علی­الظاهر 2/3 درصدی بانک ملت، به تحلیل­هایی درباره وضعیت دسترس­پذیری سوئیچ نگین دست یافته است.

اولین خللی که بر این استنتاج وارد می­گردد این است که درصد خطای عملکرد، به­عنوان معیاری برای تشخیص میزان دسترس­پذیری سوئیچ درنظرگرفته شده است حال آن­که دسترس­پذیری، نسبت زمان بالا بودن سیستم به کل زمان تعهد شده است و خطای عملکرد، لزوماً برآورد دقیقی از این نسبت را نتیجه نمی­دهد. دلیل نادرستی تقریب مذکور، در نادرستی فرض توزیع یکسان تراکنش­ها در بستر زمان خلاصه می­شود که این امر، ورای نقایص سوئیچ شتاب در هدایت تراکنش­ها، به الگوی تقاضای تراکنش­ها نیز بازمی­گردد.

3. همچنین تعمیم خطای علی­الظاهر 2/3 درصدی بانک ملت در حالت صادرکنندگی به حالات داخلی و پذیرندگی و رسیدن به تقریب نادقیق 4/6 الی 6/9 درصدی برای خطای کل تراکنش­های بانک ملت است.

 این روش تحلیل، واقعیت­ها را بازگو نمی­کند زیرا علل بروز خطا در هر یک از این حالات با حالت دیگر متفاوت بوده و نتیجه به­دست آمده برای یک حالت، لزوماً در حالات دیگر مصداق نمی­یابد. در تشریح این موضوع باید گفت در حالت داخلی، از آن­جایی­که تعامل بین سوئیچ توسن و سامانه بانکداری متمرکز بانک ملت صورت می­پذیرد، نظر دادن راجع به حوزه­ای که هیچ اطلاعی از آن در دست تحلیل­گران و منتقدان نیست ، بیشتر جنبه پیشگویی پیدا کرده و از نگاه علمی فاصله می­گیرد. واقعیت آن است که عملکرد سوییچ توسن در ماه آبان در حالت داخلی با سطح دسترس­پذیری  82/99 و درصد خطای 68/2 بوده است.

به تعبیر دیگر باید بین تعریف دسترس­پذیری و خطای عملکردتفاوت قایل شد.  در حالت پذیرندگی نیز، با وجود این­که محل هیچ­یک از بحث­های مربوط به بانک مرکزی و جریمه و … نیست، باید گفت از منظر سوئیچ توسن، 79/15 درصد تراکنش­های ارسالی از طرف پذیرندگان این بانک به سمت شتاب، در ماه آبان بی پاسخ مانده است.

در پایان باید گفت آمار ارائه شده در این یادداشت صرفاً نقطه نظر سوئیچ توسن در بانک ملت را توصیف نموده و راجع به عملکرد سایر مولفه­های درگیر تولید این خدمت هیچ­گونه اظهار نظری نمی­نماید.

 بدیهی است تا زمانی که عملکرد کلان سامانه با نگاهی نظام­مند ارزیابی نشود و تعاریفی یکسان، از مفاهیمی همچون دسترس­پذیری، میانگین زمان بروز خرابی و میانگین زمان برطرف شدن خطا، میان کلیه ارائه­دهندگان و منتقدین خدمات وجود نداشته باشد، باید همچنان شاهد پنهان شدن حقیقت، پشت اعداد بی دفاع بود. این یعنی عدم بهبود، عدم توسعه و در نتیجه استمرار وضعیت نابسامان فعلی.