.
کیهان
«لبیک یا حسین(ع) یعنی…» عنوان یادداشت روز روزنامه کیهان به قلم حسام الدین برومند است که در آن میخوانید؛
1- بعد از واقعه عاشورا هنگامی که حرامیان سر مبارک امام حسین(ع) را برای یزید- لعنت الله علیه- آوردند؛ این بیت را سر داد که:
لعبت هاشم بالملک فلا خبر جاء ولا وحی نزل: آن مرد هاشمی (پیامبر (ص)) با حکومت بازی کرد و الا نه وحیی در کار بود نه خبری!
بی شک از فرد لاابالی و مست لایعقلی که شهوت خلافت و قدرت در وجود پست او ریشه دوانده بود و به لطف لطایف الحیل پدرش مسند خلافت را غصب کرده بود انتظار نمیرفت که بتواند جرعهای از زلال حقیقت و حقانیت را نوشیده باشد.
بالطبع آنچه که او با مشاهده سرمبارک امام(ره) دریافت بر مبنای همان مخیله تنگ و تاریکش بود که هیچ روزنهای از نور بدانجا راه نیافته بود و چنین میپنداشت که در نبرد و کارزار با نوه پیغمبر(ص) و فرزند علی(ع) فاتح گشته و حسین(ع) را از سر راه برداشته است…
2-«ابراهیم بن طلحه بن عبیدالله» از بنی امیه و هواداران حزب اموی است؛ بعد از واقعه عاشورا در مدینه در برخوردی با امام زین العابدین(ع) از روی سرزنش پرسید: من الغالب؟ یعنی پدرت حسین(ع) به کربلا رفت، جنگ کرد و کشته شد، اکنون چه کسی غالب و فاتح و پیروز است؟
حضرت سجاد(ع) حکیمانه در جملهای جاودانه فرمودند: هنگامی که وقت نماز فرا رسید اذان و اقامه بگو، خواه فهمید چه کسی غالب و پیروز است.
این پاسخ امام علی بن الحسین(ع) اشارهای است کوتاه اما پرمغز به ترفندها و دسیسههایی که حرامیان ترور اسلام نبوی را نشانه رفته بودند اما در فرجام کار طعم ناکامی را چشیدند. چرا که نقل است از «ابن عباس» که روزی در محفلی حضور داشتیم، ابوسفیان (رئیس بنی امیه) از آنجا میگذشت، در حالی که نابینا شده بود؛ در آن هنگام صدای اذان بلند شد، زمانی که موذن به جمله « اشهد ان محمد رسول الله» رسید، ابوسفیان در شرایطی که فکر میکرد غیر از بنی امیه کس دیگری نیست گفت: «ببینید این هاشمی (پیامبر(ص)) اسم خود را در کجا قرار داد و چگونه بالا برد.!»
3- گویی این عارضه مسری است و زراندوزان و جاه طلبان و معاندان و دشمنان خاندان رسالت و امامت بر مشی ظلمانی و نفهمی و جهالت تاریخی خود اصرار دارند. چرخه روزگار به دوران متوکل عباسی رسیده است و هر چند از عاشورای 61 هجری 176 سال سپری شده است اما در برابر نام و خط حسین(ع) آنچنان عرصه را تنگ میبیند که در سال 237 هجری دستور میدهد قبه ضریح امام حسین(ع) را در کربلا و همچنین خانههای بسیاری که در اطراف ساخته بودند خراب و با زمین یکسان نمایند و سپس فرمان میراند که آب به حرم امام حسین(ع) ببندند… این گستاخی به طمع براندازی نام حسین(ع) تا جایی ادامه مییابد که طبق دستور متوکل بر زمین قبر مطهر امام(ع) شخم زده و زراعت میکنند تا به کلی اسم و رسم مزار فراموش شود…(مقاتل الطالبین صفحه 395 به نقل از کتاب شیعه در اسلام علامه محمدحسین طباطبایی ص 226 و 227)
جمهوری اسلامی
«انتفاضه در موضع قدرت» عنوان سرمقاله روزنامه جمهوری اسلامی است که در آن میخوانید:
این روزها انتفاضه فلسطین وارد بیست و چهارمین سال عمر خود شده است. در آذر ماه سال 1366 مردم فلسطین در اعتراض به ورود نخستوزیر وقت رژیم اشغالگر صهیونیستی به مسجدالاقصی، قیام کردند و این قیام مردمی سرآغاز حرکت خودجوش ملت فلسطین برای مبارزه علیه صهیونیستهای اشغالگر بود که تا امروز با سیر تکاملی خود توانسته گامهای مهمی در جهت پیشبرد آرمان فلسطین و تضعیف رژیم صهیونیستی بردارد.
مبارزات ضد صهیونیستی در فلسطین اشغالی تاکنون سه مرحله متمایز را طی کرده است.
اولین مرحله، قیام شیخ عزالدین قسام و یاران و همراهان او علیه اشغالگران انگلیسی بود که بعد از فروپاشی دولت عثمانی قسمتهای وسیعی از سرزمینهای عربی از جمله فلسطین را تحت سلطه خود در آورده بودند. شیخ عزالدین قسام، که یک روحانی اهل سوریه و تحصیل کرده الازهر بود و از سوریه به دلیل مبارزه علیه فرانسویها که سوریه و لبنان را در اشغال خود داشتند و او را تحت تعقیب قرار داده بودند به فلسطین هجرت کرده بود، با تکیه بر تعالیم اسلام به مبارزه علیه انگلیس برخاست و عدهای از جوانان مسلمان و جمعی از اهالی فلسطین او را یاری کردند و بعد از مدتی مبارزه مسلحانه توسط انگلیسیها محاصره شد و به شهادت رسید. این، یک نهضت اسلامی بود که میتوان آنرا ریشه و اساس نهضت اسلامی فلسطین نامید، چرا که بعد از شهادت شیخ عزالدین قسام آتش این قیام خاموش نشد و چهار دهه بعد از زیر خاکستر سر بر آورد و در قالب انتفاضه در برابر اشغالگران صهیونیست ایستاد.
مرحله دوم، مبارزات ملی گراها بود که بعد از تشکیل رژیم صهیونیستی در فلسطین اشغالی به رهبری چند جوان فلسطینی از جمله یاسر عرفات شکل گرفت و تا سالهای دهه پنجاه به مدت سه دهه ادامه یافت. این بخش از مبارزات ضد صهیونیستی که تحت عنوان سازمان آزادی بخش فلسطین شکل گرفت هر چند به مزاحمی جدی برای صهیونیستها تبدیل شد، لکن به دلیل بی بهره بودن از تفکر دینی و تکیه محض بر ملی گرائی، دچار انحراف شد و سران آن از جمله شخص یاسر عرفات با صهیونیستها سازش کردند و آرمان فلسطین را زیر پا گذاشتند.
در این مرحله، رژیم مصر به سرکردگی محمد انورالسادات که بعد از جمال عبدالناصر، رئیسجمهور مصر شده بود با امضاء قرارداد ننگین کمپ دیوید با رژیم اشغالگر قدس، ضربه محکمی به آرمان فلسطین وارد کرد و زمینه ساز خیانت یاسر عرفات شد. این سازش، موجب پیدایش تفرقه در جهان عرب در مورد مسأله فلسطین گردید و مردم فلسطین بشدت احساس تنهائی و خیانت کردند. در آن سالها رژیم پهلوی در ایران نیز با اشاره آمریکا روابط گرم و نزدیکی با صهیونیستها و انورالسادات داشت.
این وضعیت با قیام مردم ایران علیه رژیم شاهنشاه و استعمارگران آمریکائی و انگلیسی همزمان شد و انقلاب اسلامی ایران به رهبری امام خمینی به پیروزی رسید. مواضع روشن و قاطع امام خمینی در حمایت از آرمان فلسطین و مبارزه علیه رژیم اشغالگر صهیونیستی، توجه مردم فلسطین را جلب کرد و آنها از تجربه پیروزی یک انقلاب به نام اسلام و با شعار الله اکبر در ایران درس گرفتند و درصدد استفاده از این تجربه موفق بر آمدند.
مردم سالاری
«یک بام و دوهوای آلودگی هوا» عنوان سرمقاله روزنامه مردم سالاری به قلم حمیدرضا شکوه است که در آن میخوانید:
در مورد آلودگی هوای تهران و شهرهای بزرگ به ویژه طی دو هفته اخیر مطالب متعددی نوشته شده و این طور که به نظر میرسد از فردا با وزش باد یا بارش باران، این مشکل رفع میشود. اما طی این مدت اتفاقاتی رخ داد که مرور آنها تعجب برانگیز است و البته میتواند مایه عبرت هم باشد;هرچند که تجربه نشان داده ما کمتر از این مسایل عبرت میگیریم.
1-تردد خودروها در کل تهران زوج و فرد شد و مسوولا ن با ذوق زدگی از کاهش ترافیک سخن گفتند و حتی برخی اعلا م کردند که میتوان این طرح را به کل سال تسری داد. غافل از این که حتی میتوان برای کاهش ترافیک و به تبع آن آلودگی هوا نه فقط زوج و فرد، بلکه طرح ترافیک را هم به کل شهر افزایش داد تا هم ترافیک کاهش یابد و هم شاید آلودگی هوا کم شود. گویا مدیریت یعنی این که به جای توسعه حمل ونقل عمومی در شهرها و تسهیل رفت وآمد مردم بدون خودروی شخصی، مدام محدودیت جدید ایجاد کنیم.
در چنین شرایطی، چه کسی میتواند پاسخگوی دارندگان خودروها باشد که عوارض خودرو را برای یکسال پرداخت میکنند و آنگاه مجبورند فقط در نیمی از سال به خیابان بیایند؟ آیا عوارض آنها هم نصف میشود؟ البته این نوع مدیریتها در حوزههای دیگر هم دیده میشود. اگر زمستان سردی داشته باشیم، به دلیل افزایش مصرف، گاز قطع میشود و اگر زمستان معتدلی داشته باشیم، تابستان سال بعد، با کمبود آب و به تبع آن برق مواجه میشویم…
2-جالب است که تردد خودروها را زوج و فرد میکنیم اما بعدا اعلا م میکنیم که مشکل آلودگی هوا، بنزین خودروها نیست، بلکه بخاریهای گازسوز است! آقای رویانیان برای این موضوع، چه پاسخی دارند؟ آیا با فرافکنی مشکلی حل میشود؟
3-معلوم نیست از کجا به فکر مسوولا ن افتاد که چند هواپیمای آب پاش به آسمان تهران بفرستند تا با آب پاشی، آلودگی هوا را کاهش دهند! هیچ کس هم پیدا نشد به انتقادها پاسخ دهد که این آب پاشیها چه تاثیری در آلودگی هوا داشت و اصلا منشا» این فکر کجا بود؟
4- چند روز اول که هوا آلوده شد، دولت تصمیم گرفت روزهای آخر هفته را که خودش هم به تعطیلی متصل میشد تعطیل اعلام کند اما در روزهایی که بنابر آمار رسمی آلا ینده ها، میزان آلودگی هوا بیشتر بود، خبری از تعطیلی نشد. البته ما معتقدیم که با تعطیلی، مشکلی حل نمیشود اما چطور است که روزهای آخر هفته متصل به تعطیلی، به دلیل آلودگی هوا تعطیل اعلا م شد و در روزهای دیگر که هوا آلوده تر بود، تعطیل اعلا م نشد؟ از دو حال خارج نیست: یا تعطیلیها بیهوده است، یا این که معیارهای ما برای سنجش آلودگی صحیح نیست. جالب اینجاست که پس از برگزاری چندین مسابقه فوتبال در لیگ برتر در تهران، ناگهان روز جمعه تصمیم میگیرند مسابقه تیمهای فوتبال استقلا ل تهران و شهرداری تبریز برگزار نشود و بعد در روز شنبه که هوا آلوده تر از جمعه است، بازی را برگزار میکنند! این هم، پیامد همان اعلا م تعطیلی توسط دولت است.
تهران امروز
«آلودگی امسال را باران میبرد سال دیگر چه؟» عنوان سرمقاله روزنامه تهران امروز به قلم حسن احمدی است که در آن میخوانید:
بنابر پیشبینی و اعلام سازمان هواشناسی، امروز پس از قریب به 40 روز، آسمان تهران با باران و ریههای شهروندان با هوای نسبتا پاک، آشتی میکند. این البته به آن معنا نیست که قهری میان مردم و هوای پاک بوده باشد. بلکه امروز قطرههای بیشمار باران به وقت عصر تهران از دل ابرها میآیند تا واسطهای باشند میان انتظار 40 روزه مردم و تنفس هوای پاک و پایانی باشند بر سرفههای بزرگترین کلانشهر امالقرای اسلام.
در این روزها، آلودگی هوا و غبار متراکم غنی از انواع گازهای خطرناک، موضوع مورد توجه مجریان، مسئولان، رسانهها و مردم بودند. طرحهای تکراری مثل تعطیلی تهران و طرحهای خلق الساعهای مثل خیس کردن گوشهای از ابر عظیم آلودگی با هواپیماهای کوچک و… به اجرا درآمدند اما نتیجه و حتی توصیه مسئولان، صرفا نشستن در انتظار باران بود.
این انتظار، امروز به سر میرسد اما آیا طرحها و تدبیرهایی برای اسفند 89، پاییز 90 و پاییز و زمستانهای دیگر به جریان خواهد افتاد؟ اگر روزگار به همین منوال بگذرد که امسال گذشت و اگر طرحهای مبارزه به همین سان باشد که امسال دیدیم باید از اکنون برای بارش پاییزی سال آینده دست به دعا شد.
آلودگی هوا برخلاف سایر بلایا که طبیعی و گاه غیرقابل پیشبینیند، هم طبیعی نیست و هم قابل پیشبینی است. کیست که نداند پاییز و آلودگی هوای تهران، سالهاست که همزاد هم شدهاند. کیست که نداند آلایندگی خودروها بیشترین نقش را در محروم ساختن شهروندان از هوای پاک در اختیار دارد. کیست که نداند هر اتوبوس برابر با دهها خودروی شخصی و هر واگن مترو برابر با صدها خودروی شخصی در حمل و نقل عمومی نقش دارد.
از این پرسشها و پاسخهای بدیهی، دهها نمونه دیگر را میتوان برشمرد. اما حاصل آن چه بوده است؟ 33 روز هوای هشدارآمیز برای تهرانیها میلیاردها ریال افزایش هزینه سلامت و برای کشور، میلیونها دلار تحمیل هزینههای ناشی از تعطیلی، مبارزه غیر کارشناسی با آلودگی هوا و… بوده است.
سیاست روز
«ریشههای مفاسد اقتصادی ایران در کجاست؟» عنوان سرمقاله روزنامه سیاست روز به قلم بیژن کیامنش است که در آن میخوانید:
موضوع فساد ومبارزه با مفاسد اقتصادی بحث کهنهای است که همه ساله از سوی برخی از مقامات کشور مطرح میشود. طرح این دست موضوعها که دربرخی مواقع با رنگی غیر حقوقی انجام میگیرد، معمولا چند روزی به تیترهای جنجالی رسانهها تبدیل میشوند اما پس از گذشت مدتی، این موضوع با همان ناگهانی که در روزهای نخست مطرح شده بود، دوباره به فراموشی سپرده میشود. روال همیشگی این موضوع، به دلیل تکرار و کم اثر بودن بحثهایی که در این خصوص به میان میآید، معمولا کمترین طنین و بازتاب را در جامعه دارد.
درحالی که تا پیش از این مقوله مبارزه با مفاسد اقتصادی آن چنان در میان مردم کوچه و بازار با اهمیت تلقی میشد که برخی از مسئولان برای جذب حداکثری آرای مردم، این موضوع را به شعار تبلیغاتی خود تبدیل میکردند.
اما تجربه روزمره مردم پس از گذشت سالها حاکی از آن است که موضوع مبارزه با مفاسد اقتصادی پیش از آنکه به ارادهای عمومی تبدیل شده باشد، معمولا از رنگی سیاسی برخوردار است. به همین خاطر مبارزه با مفاسد اقتصادی و طرح آن از سوی مقامهای ذی نفوذ کشور، چندان هیجانی در سطح جامعه ایجاد نمیکند. اما نکته مهمتری که در این زمینه به واکنش تقریبا خنثای مردم میانجامد، در دلایل و ریشههای بروز مفاسد اقتصادی نهفته است. زیرا به طور طبیعی مردم کوچه و بازار کشور دریافتهاند که ریشه وقوع مفاسد اقتصادی معمولا با طرح شعارهای ناگهانی و احساسی حل نمیشود. حتی طرح شعاری موضوعهای بسیار اساسی میتواند به پیچیدگی بیشتر موضوعات بینجامد. پیچیدگی که امکان و احتمال حل آنها را دشوارتر نیز خواهد کرد. زیرا ریشه مفاسد اقتصادی در ایران پیش از آنکه به سلامت و پاکدستی افراد ارتباط داشته باشد، به خاطر اقتصاد دولتی کشور است.
ابتکار
«آیتالله وحیدهدف نیست، این سناریو برای مرجعیت است» عنوان سرمقاله روزنامه ابتکار است که درن میخوانید:
نوشتهای کوتاه و عجولانه در سایتی سیاسی درباره سخنان اخیر آیتالله وحید خراسانی، اگرچه فینفسه بیاهمیت و سطحی به نظر میآید، اما پیام آن بس بزرگ است و از شکلگیری گفتمانی حاشیهای خبر میدهد که سازمان تشیع را بر محور نهاد مرجعیت نمیپندارد و باورهای خود را عین دیانت میداند و به دنبال انقلابی در سازمان تشیع است.
اگرچه در تک تک کلمات نوشته مذکور توهین دیده نمیشود، اما از باوری جدید میان جریانی خبر میدهد. باوری که مرجعیت را آنچنان دوست میدارد که همچون اینان بیندیشد، سخن بگوید و برای این و آن هورا بکشد یا لعن و تکفیر بگوید. این جریان، مرجعیت را در قالب نهاد نمیبیند، مرجعیت را یک عالم دینی میبیند که اگر رهرو دغدغههای آنان باشد، قدمش بر روی چشم و اگر همچون آنان نباشد، باید نقد شود و در حصارهای کوچک گام بر دارد.
این تلقی در گفتمان کلاسیک تشیع جایگاه ندارد، بلکه همواره در حاشیه، این گفتمان رخ نموده و البته پس از اندک زمانی مراسم ارتحالش برگزار شده است. در تاریخ تشیع، اینان به عنوان دایههای مهربانتر از مادر ظهور کردند که خود را مذهبیتر از بزرگان دین به تصویر کشیدهاند و برخی از عالمان را به اشتباه در درک مسائل دینی متهم کردهاند.
این گفتمان حاشیهای، برای نهاد مرجعیت وظیفه درنظر میگیرد و تکلیف را به او گوشزد میکند؛ همچنان که در این نوشته کوتاه و کوچک سایت مورد نظر، بارها از «انتظار میرود» استفاده شده است. وقتی تاریخ را ورق میزنیم، میبینیم که مثلا فلان طلبه یا شخص مدعی تدین، مرجعیت زمانه خود را با الفاظی درشت خطاب میکند و در مقابل برای عالمی دیگر زبان به مدح و ثنا میگشاید؛ این نمونهای از رفتارهای هواداران گفتمان حاشیهای است. این گفتمان معتقد نیست که نهاد مرجعیت محور سازمان تشیع است. بلکه آنچه رهبران و بانیان آن، از قرآن و اسلام و کلام ائمه(ع) میفهمند، را شریعت و دیانت میپندارند و هر آن کس با فهم آنان فاصله داشته باشد، گویا از منش و روش ائمه هدی(ع) خارج شده است.
اما گفتمان کلاسیک تشیع محوریتاش بعد از غیبت امام عصر(عج)، بر اساس نهاد مرجعیت حفظ شده و قوام یافته است. در این گفتمان اگرچه هر فرد مرجعی واحد دارد و از نظر دیگر مراجع تبعیت نمیکند، اما به نهادی به نام «مرجعیت» وفادار هستند و آن را تکریم و تثبیت میکنند. در این گفتمان، سازمان تشیع را مرجعیت راهبری میکند؛ چه مرجعیت عامه و چه مراجع متعدد. در این گفتمان عمود خیمه تشیع را نهاد مرجعیت تشکیل میدهد و هواداران آن، خلل در این نهاد (به رغم امکان وجود اشکال در نظرات مراجع) را باعث سست و نحیف شدن سازمان تشیع قلمداد میکنند.
آفرینش
مادیگرایی فزاینده» عنوان سرمقاله روزنامه آفرینش به قلم علی رمضانی است که در آن میخوانید:
امروزه جهان با شتابی فزاینده به پیش میرود و کشورها نیز در دور رقابتی قرار گرفتهاند که هر یک میکوشند تا با توجه به پتانسیلهای گوناگون خود راه رشد و ترقی را فراهم کنند در این حال کشورهایی موفق تر به رسیدن به مفهوم توسعه پایدار هستند که رشد انان بر اساس مفاهیمی بومی بنا شده باشد و صرف رفتاری تقلیدی از دیگر کشورها به خود نگیرد در این بین تعریفی که بخشی از غرب از جامعه توسعه یافته به دست داده و دیگران را برای رسیدن به آن ترغیب میکند این است که جامعه توسعه یافته جامعهای است که در آن همه چیز حول محور مادی و تمتع هر چه بیشتر از لذایذی که در کره زمین موجود است معنا شده در این رویکرد مادیات و توجه به اصالت انها مورد توجه بوده و نقش مسائل معنوی کم رنگ شده است به طوری که بر خی در غرب از آن به عنوان اصالت لذت یا ماده نام میبرند در این حال باید توجه داشت که کشورهایی نظیر ما که در فرایند توسعه قرار دارند همواره در معرض برداشتهایی یک جانبه از مفهوم رشد و ترقی هستند به این معنا که برخی تنها راه دستیابی به رشد را تقلید کورکورانه از روند رشد در غرب و حتی برداشتههایی ویژه خود از آن ارزیابی کرده و مفاهیمی مانند مادی گرایی فزاینده و مصرف گرایی بیشتر را مورد توجه قرارداده و اصولا جنبههای مثبت غرب را همانند تلاش بیشترو کار و..را نادیده میانگارند.
در واقع در سالهای گذشته مادی گرایی همواره به عناوین جریانی خزنده در کشور ما رو به رشد بوده است به طوری که آمارها ی مختلفی از پیامدهای نگاه یک جانبه به غرب وروند توسعه و پیشرفت آن منتشر شده است به عنوان مثال کشورما اینک یکی از پر مصرف ترین کشورها ست در حالی که مفهومی همچون کارو تلاش چندان جایگاه نهادینه شدهای در آن نیافته است در این بین غرق شدن اکثریت در بدست آوردن مادیات بیشتر وبیشترین هستند.
صرف در مادیات و لذت جوییها و روی گردانی عملی از اخلاقیات و..از تهدیداتی است که آینده کشور را مورد هدف قرار داده است در این حال هر چند بخش اعظمی از مشکلات و ناهنجاریهای اخلاقی و فرهنگی جامعه نتیجه عملکرد ضعیف و سوء و عدم تبیین صحیح جایگاه مفاهیمی همانند اخلاق و رفاه و توسعه مدیریت بخشهای فرهنگی و تربیتی و اعتقادی و اقتصادی جامعه است که خود باعث برداشتهای صرفا مادی گرایانه و تقلیدی از مفهوم توسعه و پیشرفت در بین بخشی از شهروندان ازمفهوم رشد و ترقی شده است که در واقع میتواند به این حد نسل جوان کشور آسیب برساند در این راستا باید گفت که هنوز این رویکرد در کشور ما و توجه به مادی گرایی فزاینده میتواند زنگ خطری باشد برای بخشهای گوناگون جامعه چه اینکه مادی گرایی صرف همانند بسیاری از نمونههای خارجی تبعات بسیاری در پی خواهد داشت.
آرمان
«انتشار اسناد ویکیلیکس و ضرورت هوشیاری» عنوان سرمقاله روزنامه آرمان به قلم سیدداود صالحی است که در آن میخوانید؛ انتشار صدها هزار سند درباره دستگاه دیپلماتیک ایالات متحده آمریکا توسط سایت ویکی لیکس بازتابهای مختلفی در سراسر جهان داشته است. این اسناد بسیاری از دولتهای کوچک و بزرگ جهان را نشانه رفته است و این امر موجب نگرانی صاحبنظران شده است.
وظیفه ما به عنوان دیپلمات این است که بر اساس تجربیات به دست آمده در حوزههای مختلف، همراه با صبر و به دور از هرگونه شتابزدگی به حل مسائل مبهم در رابطه با اسناد ویکی لیکس بپردازیم و تلاش کنیم از خطاهای احتمالی مصون بمانیم. ما باید با درایت و تفکر با مسائل برخورد کنیم.
اسپانیا و اسناد ویکی لیکس
روزنامه ال پائیس چاپ اسپانیا که در تمام کشورهای اسپانیایی زبان نفوذ دارد، در کنار نشریاتی چون گاردین انگلیس و اشپیگل آلمان از نشریات اروپایی هستند که نسخهای از اسناد ویکی لیکس دریافت کردهاند و به انتشار آنها اقدام کردهاند. بر اساس اسنادی که از سفارت آمریکا در مادرید از سال 2004 تاکنون در اسناد ویکیلیکس منتشر شده، دیپلماتهای آمریکا مطالب منفی و نادرستی در مورد رئیس دولت سوسیالیست این کشور گفتهاند.
بر اساس این اسناد دیپلماتهاى آمریکایی «خوسه لوئیس رودریگز زاپاتهرو» نخست وزیر سوسیالیست اسپانیا را، سیاستمدارى دانستهاند که منافع عمومى را فدای نتایج انتخاباتى میکند. بر اساس خلاصه سه هزار و 620 صفحه اسناد منتشره ازسوى ویکى لیکس، آمریکاییها از آغاز زمامدارى زاپاتهرو بر اسپانیا، او را یک مشکل اصلى براى سیاست خارجى خود دانستهاند. خروج نظامیان اسپانیایى ازعراق، بحران کوزوو، روابط اسپانیا با کوبا و ونزولا، روابط با کشورهاى مظنون به تروریست و برخى موارد تحت پیگرد قضایى ازجمله علل ایجاد فاصله میان دو کشور بوده است. ال پاییس به نقل از اسناد فاش شده در این باره همچنین اشاره میکند که پس از خروج نظامیان اسپانیایى از عراق روابط مادرید و واشنگتن آنچنان سرد شده بود که وقتى زاپاتهرو براى تبریک به بوش به مناسبت انتخاب مجددش، با وى تماس تلفنى گرفت، بوش حاضر به گفتوگو با وى نشد.
اسناد ویکی لیکس و روابط ایران و اعراب
در اسناد ویلکی لیکس همچنین از قول ملک عبدلله،پادشاه عربستان مطالبی علیه ایران آمده است.این موضوع قابل برداشت است که کشورهای عربی از اینکه مذاکرات ایران با 1+5 به سرپرستی آقای جلیلی به نتیجه برسد خشنود نیستند، این نگرانی خصوصا در کشورهای کوچک بیشتر است.
دنیای اقتصاد
«مسائل مدیریت بنگاههای اقتصادی پس از هدفمندسازی یارانهها» عنوان سرمقاله روزنامه دنیای اقتصاد به قلم یحیی آل اسحاق است که در آن میخوانید:
مقیاس و ظرفیت اقتصادی، بهکارگیری بهینه عوامل تولید و ترکیب صحیح آنها و ارزش اقتصادی عوامل در تحلیل هزینه – فایده و سودآوری بنگاهها نقش مهمیایفا مینماید.
ارزش عوامل تولید، شکلدهنده قیمت تمام شده محصول تولید و عرضه شده و تبیینکننده میزان بازده ناشی از سرمایهگذاری (بلند مدت و کوتاه مدت) در بنگاه اقتصادی است. با اجرای قانون هدفمندکردن یارانهها قیمت برخی از عوامل تولید بنگاههای اقتصادی بهطور مستقیم (مواد اولیه، سوخت، آب و برق و…) و غیر مستقیم (کالاها و دادههای واسطه) تغییر میکند، لذا از اثرات اجرای قانون تغییر الگوها و مدلهای اقتصادی تولید، تغییر سهم هزینه استفاده از عوامل مختلف تولید در قیمت تمام شده، جابهجایی منابع و به تبع آن تغییر ترکیب و سهم بازار کالاها و خدمات خواهد بود.
با توجه به تحولات ساختاری و اساسی در فرآیندهای تولید و الگوی اقتصادی حضور بنگاهها در بازارها لازم است با توجه به هدف نهایی قانون مذکور که اصلاح ساختارهای اقتصادی و تولیدی است، سازوکار مناسب برای پاسخگویی به شرایط جدید در فضای فعالیت برون، بین و درون بنگاه اندیشیده شود. انرژی در تولید انواع خدمات و کالا به عنوان یک نهاده بسیار مهم مطرح است و لذا تغییر قیمت انرژی به سادگی هم موجب تغییر در محصول نهایی و هم تغییر در فرآیندهای تولید خواهد شد و این سبب خواهد شد تا مزیتها بین رشته فعالیتهای صنعتی، خدماتی و کشاورزی نیز تا حدودی جابهجا شود.
در بررسی برخی تجارب جهانی در اجرای روشهای اصلاح قیمتها مشاهده میشود که پیش از اقدام به رفع یارانهها در اکثر موارد، مقدمات و قوانین مربوط به الزام چنین اقدامات جبرانی پیشاپیش توسط نظام قانونگذاری تعیین شده است و به دقت مشخص شده که منابع جدید باید در کدام بخشها و به چه صورتی صرف شوند. نظر به عدم تجربه شرایط بعد از هدفمندشدن یارانهها توسط بنگاههای اقتصادی، بسیاری از آنها در پیشبینی وقایع آتی و یافتن روشهای بهینه رویارویی با فضای جدید، با ابهام و سر در گمی روبهرو هستند. چالش بنگاههای اقتصادی عمدتا بستگی به ترکیب قیمت حاملهای انرژی داشته و نیاز به دارا بودن تصویر شفاف و دقیقی از آن بیش از پیش ضروری بهنظر میرسد.
ابعاد مختلفی برای آثار تغییر قیمت انرژی در سطح بنگاه متصور است:
– قیمت انرژی بهطور کاملا بدیه فرآیندهای جاری تولید به ویژه منابع انرژی بر را دچار تغییر خواهد ساخت.
جهان صنعت
«طلا و سقوط روزهای اخیر» عنوان سرمقاله روزنامه جهان صنعت به قلم رامین فروزنده است که در آن میخوانید:
بازار طلا هفته گذشته شاهد اتفاقی نسبتا مهم بود. قیمت طلا در ابتدا به رکورد تاریخی بیش از 1432 دلار در هر اونس رسید و کمتر از یک روز بعد سقوط کمسابقه 50 دلاری را تجربه کرد. هرچند این کاهش قیمت در اثر گمانههایی مبنی بر بهبود وضع اقتصادی آمریکا و افزایش ارزش دلار به وجود آمد و تداومبخش به نظر نمیرسد، ما را با چند سوال تکراری مواجه میسازد.
اینکه آیا دوران طلا به عنوان یک دارایی ایمن به پایان رسیده است؟ آیا تاکنون شاهد حبابهای قیمتی بودهایم؟ و در ادامه با چه روندی مواجه خواهیم بود؟
طلای سرخ، طلای سیاه، طلای کثیف و دیگر اطلاقهای از این دست همگی به یک موضوع واحد اشاره دارند؛ اینکه هنوز در ادبیات عامه طلا اصلیترین مرجع نماینده ارزش است. با این تلقی چندان عجیب نیست اگر در دوران بحران مالی ایالات متحده یا بحران بده در اروپا سیل سرمایهگذاران برای حفاظت از داراییشان به سمت بازار طلا سرازیر شود و این مساله البته منحصربه سرمایهگذاران خرد نباشد که بانکهای مرکزی نیز در پی افزایش سهم طلا در سبد ذخیرهشان باشند.
از ابتدای سال 2010 تاکنون بیش از 341 تن (با احتساب خرید 180 تنی عربستان که در سالجاری اعلام شد) به ذخایر طلای بانکهای مرکزی جهان افزوده شده که در تداوم خالص افزایش 728 تنی سال قبل (با احتساب 454 تن خرید طلای چین در یک بازه شش ساله از سال 2003) بوده و نشان از رویکرد جدی بانکهای مرکزی به سمت خرید طلا دارد چراکه تا سالها پیش از آن خالص خرید بانکهای مرکزی منفی بود.
«لبیک یا حسین(ع) یعنی…» عنوان یادداشت روز روزنامه کیهان به قلم حسام الدین برومند است که در آن میخوانید؛
1- بعد از واقعه عاشورا هنگامی که حرامیان سر مبارک امام حسین(ع) را برای یزید- لعنت الله علیه- آوردند؛ این بیت را سر داد که:
لعبت هاشم بالملک فلا خبر جاء ولا وحی نزل: آن مرد هاشمی (پیامبر (ص)) با حکومت بازی کرد و الا نه وحیی در کار بود نه خبری!
بی شک از فرد لاابالی و مست لایعقلی که شهوت خلافت و قدرت در وجود پست او ریشه دوانده بود و به لطف لطایف الحیل پدرش مسند خلافت را غصب کرده بود انتظار نمیرفت که بتواند جرعهای از زلال حقیقت و حقانیت را نوشیده باشد.
بالطبع آنچه که او با مشاهده سرمبارک امام(ره) دریافت بر مبنای همان مخیله تنگ و تاریکش بود که هیچ روزنهای از نور بدانجا راه نیافته بود و چنین میپنداشت که در نبرد و کارزار با نوه پیغمبر(ص) و فرزند علی(ع) فاتح گشته و حسین(ع) را از سر راه برداشته است…
2-«ابراهیم بن طلحه بن عبیدالله» از بنی امیه و هواداران حزب اموی است؛ بعد از واقعه عاشورا در مدینه در برخوردی با امام زین العابدین(ع) از روی سرزنش پرسید: من الغالب؟ یعنی پدرت حسین(ع) به کربلا رفت، جنگ کرد و کشته شد، اکنون چه کسی غالب و فاتح و پیروز است؟
حضرت سجاد(ع) حکیمانه در جملهای جاودانه فرمودند: هنگامی که وقت نماز فرا رسید اذان و اقامه بگو، خواه فهمید چه کسی غالب و پیروز است.
این پاسخ امام علی بن الحسین(ع) اشارهای است کوتاه اما پرمغز به ترفندها و دسیسههایی که حرامیان ترور اسلام نبوی را نشانه رفته بودند اما در فرجام کار طعم ناکامی را چشیدند. چرا که نقل است از «ابن عباس» که روزی در محفلی حضور داشتیم، ابوسفیان (رئیس بنی امیه) از آنجا میگذشت، در حالی که نابینا شده بود؛ در آن هنگام صدای اذان بلند شد، زمانی که موذن به جمله « اشهد ان محمد رسول الله» رسید، ابوسفیان در شرایطی که فکر میکرد غیر از بنی امیه کس دیگری نیست گفت: «ببینید این هاشمی (پیامبر(ص)) اسم خود را در کجا قرار داد و چگونه بالا برد.!»
3- گویی این عارضه مسری است و زراندوزان و جاه طلبان و معاندان و دشمنان خاندان رسالت و امامت بر مشی ظلمانی و نفهمی و جهالت تاریخی خود اصرار دارند. چرخه روزگار به دوران متوکل عباسی رسیده است و هر چند از عاشورای 61 هجری 176 سال سپری شده است اما در برابر نام و خط حسین(ع) آنچنان عرصه را تنگ میبیند که در سال 237 هجری دستور میدهد قبه ضریح امام حسین(ع) را در کربلا و همچنین خانههای بسیاری که در اطراف ساخته بودند خراب و با زمین یکسان نمایند و سپس فرمان میراند که آب به حرم امام حسین(ع) ببندند… این گستاخی به طمع براندازی نام حسین(ع) تا جایی ادامه مییابد که طبق دستور متوکل بر زمین قبر مطهر امام(ع) شخم زده و زراعت میکنند تا به کلی اسم و رسم مزار فراموش شود…(مقاتل الطالبین صفحه 395 به نقل از کتاب شیعه در اسلام علامه محمدحسین طباطبایی ص 226 و 227)
جمهوری اسلامی
«انتفاضه در موضع قدرت» عنوان سرمقاله روزنامه جمهوری اسلامی است که در آن میخوانید:
این روزها انتفاضه فلسطین وارد بیست و چهارمین سال عمر خود شده است. در آذر ماه سال 1366 مردم فلسطین در اعتراض به ورود نخستوزیر وقت رژیم اشغالگر صهیونیستی به مسجدالاقصی، قیام کردند و این قیام مردمی سرآغاز حرکت خودجوش ملت فلسطین برای مبارزه علیه صهیونیستهای اشغالگر بود که تا امروز با سیر تکاملی خود توانسته گامهای مهمی در جهت پیشبرد آرمان فلسطین و تضعیف رژیم صهیونیستی بردارد.
مبارزات ضد صهیونیستی در فلسطین اشغالی تاکنون سه مرحله متمایز را طی کرده است.
اولین مرحله، قیام شیخ عزالدین قسام و یاران و همراهان او علیه اشغالگران انگلیسی بود که بعد از فروپاشی دولت عثمانی قسمتهای وسیعی از سرزمینهای عربی از جمله فلسطین را تحت سلطه خود در آورده بودند. شیخ عزالدین قسام، که یک روحانی اهل سوریه و تحصیل کرده الازهر بود و از سوریه به دلیل مبارزه علیه فرانسویها که سوریه و لبنان را در اشغال خود داشتند و او را تحت تعقیب قرار داده بودند به فلسطین هجرت کرده بود، با تکیه بر تعالیم اسلام به مبارزه علیه انگلیس برخاست و عدهای از جوانان مسلمان و جمعی از اهالی فلسطین او را یاری کردند و بعد از مدتی مبارزه مسلحانه توسط انگلیسیها محاصره شد و به شهادت رسید. این، یک نهضت اسلامی بود که میتوان آنرا ریشه و اساس نهضت اسلامی فلسطین نامید، چرا که بعد از شهادت شیخ عزالدین قسام آتش این قیام خاموش نشد و چهار دهه بعد از زیر خاکستر سر بر آورد و در قالب انتفاضه در برابر اشغالگران صهیونیست ایستاد.
مرحله دوم، مبارزات ملی گراها بود که بعد از تشکیل رژیم صهیونیستی در فلسطین اشغالی به رهبری چند جوان فلسطینی از جمله یاسر عرفات شکل گرفت و تا سالهای دهه پنجاه به مدت سه دهه ادامه یافت. این بخش از مبارزات ضد صهیونیستی که تحت عنوان سازمان آزادی بخش فلسطین شکل گرفت هر چند به مزاحمی جدی برای صهیونیستها تبدیل شد، لکن به دلیل بی بهره بودن از تفکر دینی و تکیه محض بر ملی گرائی، دچار انحراف شد و سران آن از جمله شخص یاسر عرفات با صهیونیستها سازش کردند و آرمان فلسطین را زیر پا گذاشتند.
در این مرحله، رژیم مصر به سرکردگی محمد انورالسادات که بعد از جمال عبدالناصر، رئیسجمهور مصر شده بود با امضاء قرارداد ننگین کمپ دیوید با رژیم اشغالگر قدس، ضربه محکمی به آرمان فلسطین وارد کرد و زمینه ساز خیانت یاسر عرفات شد. این سازش، موجب پیدایش تفرقه در جهان عرب در مورد مسأله فلسطین گردید و مردم فلسطین بشدت احساس تنهائی و خیانت کردند. در آن سالها رژیم پهلوی در ایران نیز با اشاره آمریکا روابط گرم و نزدیکی با صهیونیستها و انورالسادات داشت.
این وضعیت با قیام مردم ایران علیه رژیم شاهنشاه و استعمارگران آمریکائی و انگلیسی همزمان شد و انقلاب اسلامی ایران به رهبری امام خمینی به پیروزی رسید. مواضع روشن و قاطع امام خمینی در حمایت از آرمان فلسطین و مبارزه علیه رژیم اشغالگر صهیونیستی، توجه مردم فلسطین را جلب کرد و آنها از تجربه پیروزی یک انقلاب به نام اسلام و با شعار الله اکبر در ایران درس گرفتند و درصدد استفاده از این تجربه موفق بر آمدند.
مردم سالاری
«یک بام و دوهوای آلودگی هوا» عنوان سرمقاله روزنامه مردم سالاری به قلم حمیدرضا شکوه است که در آن میخوانید:
در مورد آلودگی هوای تهران و شهرهای بزرگ به ویژه طی دو هفته اخیر مطالب متعددی نوشته شده و این طور که به نظر میرسد از فردا با وزش باد یا بارش باران، این مشکل رفع میشود. اما طی این مدت اتفاقاتی رخ داد که مرور آنها تعجب برانگیز است و البته میتواند مایه عبرت هم باشد;هرچند که تجربه نشان داده ما کمتر از این مسایل عبرت میگیریم.
1-تردد خودروها در کل تهران زوج و فرد شد و مسوولا ن با ذوق زدگی از کاهش ترافیک سخن گفتند و حتی برخی اعلا م کردند که میتوان این طرح را به کل سال تسری داد. غافل از این که حتی میتوان برای کاهش ترافیک و به تبع آن آلودگی هوا نه فقط زوج و فرد، بلکه طرح ترافیک را هم به کل شهر افزایش داد تا هم ترافیک کاهش یابد و هم شاید آلودگی هوا کم شود. گویا مدیریت یعنی این که به جای توسعه حمل ونقل عمومی در شهرها و تسهیل رفت وآمد مردم بدون خودروی شخصی، مدام محدودیت جدید ایجاد کنیم.
در چنین شرایطی، چه کسی میتواند پاسخگوی دارندگان خودروها باشد که عوارض خودرو را برای یکسال پرداخت میکنند و آنگاه مجبورند فقط در نیمی از سال به خیابان بیایند؟ آیا عوارض آنها هم نصف میشود؟ البته این نوع مدیریتها در حوزههای دیگر هم دیده میشود. اگر زمستان سردی داشته باشیم، به دلیل افزایش مصرف، گاز قطع میشود و اگر زمستان معتدلی داشته باشیم، تابستان سال بعد، با کمبود آب و به تبع آن برق مواجه میشویم…
2-جالب است که تردد خودروها را زوج و فرد میکنیم اما بعدا اعلا م میکنیم که مشکل آلودگی هوا، بنزین خودروها نیست، بلکه بخاریهای گازسوز است! آقای رویانیان برای این موضوع، چه پاسخی دارند؟ آیا با فرافکنی مشکلی حل میشود؟
3-معلوم نیست از کجا به فکر مسوولا ن افتاد که چند هواپیمای آب پاش به آسمان تهران بفرستند تا با آب پاشی، آلودگی هوا را کاهش دهند! هیچ کس هم پیدا نشد به انتقادها پاسخ دهد که این آب پاشیها چه تاثیری در آلودگی هوا داشت و اصلا منشا» این فکر کجا بود؟
4- چند روز اول که هوا آلوده شد، دولت تصمیم گرفت روزهای آخر هفته را که خودش هم به تعطیلی متصل میشد تعطیل اعلام کند اما در روزهایی که بنابر آمار رسمی آلا ینده ها، میزان آلودگی هوا بیشتر بود، خبری از تعطیلی نشد. البته ما معتقدیم که با تعطیلی، مشکلی حل نمیشود اما چطور است که روزهای آخر هفته متصل به تعطیلی، به دلیل آلودگی هوا تعطیل اعلا م شد و در روزهای دیگر که هوا آلوده تر بود، تعطیل اعلا م نشد؟ از دو حال خارج نیست: یا تعطیلیها بیهوده است، یا این که معیارهای ما برای سنجش آلودگی صحیح نیست. جالب اینجاست که پس از برگزاری چندین مسابقه فوتبال در لیگ برتر در تهران، ناگهان روز جمعه تصمیم میگیرند مسابقه تیمهای فوتبال استقلا ل تهران و شهرداری تبریز برگزار نشود و بعد در روز شنبه که هوا آلوده تر از جمعه است، بازی را برگزار میکنند! این هم، پیامد همان اعلا م تعطیلی توسط دولت است.
تهران امروز
«آلودگی امسال را باران میبرد سال دیگر چه؟» عنوان سرمقاله روزنامه تهران امروز به قلم حسن احمدی است که در آن میخوانید:
بنابر پیشبینی و اعلام سازمان هواشناسی، امروز پس از قریب به 40 روز، آسمان تهران با باران و ریههای شهروندان با هوای نسبتا پاک، آشتی میکند. این البته به آن معنا نیست که قهری میان مردم و هوای پاک بوده باشد. بلکه امروز قطرههای بیشمار باران به وقت عصر تهران از دل ابرها میآیند تا واسطهای باشند میان انتظار 40 روزه مردم و تنفس هوای پاک و پایانی باشند بر سرفههای بزرگترین کلانشهر امالقرای اسلام.
در این روزها، آلودگی هوا و غبار متراکم غنی از انواع گازهای خطرناک، موضوع مورد توجه مجریان، مسئولان، رسانهها و مردم بودند. طرحهای تکراری مثل تعطیلی تهران و طرحهای خلق الساعهای مثل خیس کردن گوشهای از ابر عظیم آلودگی با هواپیماهای کوچک و… به اجرا درآمدند اما نتیجه و حتی توصیه مسئولان، صرفا نشستن در انتظار باران بود.
این انتظار، امروز به سر میرسد اما آیا طرحها و تدبیرهایی برای اسفند 89، پاییز 90 و پاییز و زمستانهای دیگر به جریان خواهد افتاد؟ اگر روزگار به همین منوال بگذرد که امسال گذشت و اگر طرحهای مبارزه به همین سان باشد که امسال دیدیم باید از اکنون برای بارش پاییزی سال آینده دست به دعا شد.
آلودگی هوا برخلاف سایر بلایا که طبیعی و گاه غیرقابل پیشبینیند، هم طبیعی نیست و هم قابل پیشبینی است. کیست که نداند پاییز و آلودگی هوای تهران، سالهاست که همزاد هم شدهاند. کیست که نداند آلایندگی خودروها بیشترین نقش را در محروم ساختن شهروندان از هوای پاک در اختیار دارد. کیست که نداند هر اتوبوس برابر با دهها خودروی شخصی و هر واگن مترو برابر با صدها خودروی شخصی در حمل و نقل عمومی نقش دارد.
از این پرسشها و پاسخهای بدیهی، دهها نمونه دیگر را میتوان برشمرد. اما حاصل آن چه بوده است؟ 33 روز هوای هشدارآمیز برای تهرانیها میلیاردها ریال افزایش هزینه سلامت و برای کشور، میلیونها دلار تحمیل هزینههای ناشی از تعطیلی، مبارزه غیر کارشناسی با آلودگی هوا و… بوده است.
سیاست روز
«ریشههای مفاسد اقتصادی ایران در کجاست؟» عنوان سرمقاله روزنامه سیاست روز به قلم بیژن کیامنش است که در آن میخوانید:
موضوع فساد ومبارزه با مفاسد اقتصادی بحث کهنهای است که همه ساله از سوی برخی از مقامات کشور مطرح میشود. طرح این دست موضوعها که دربرخی مواقع با رنگی غیر حقوقی انجام میگیرد، معمولا چند روزی به تیترهای جنجالی رسانهها تبدیل میشوند اما پس از گذشت مدتی، این موضوع با همان ناگهانی که در روزهای نخست مطرح شده بود، دوباره به فراموشی سپرده میشود. روال همیشگی این موضوع، به دلیل تکرار و کم اثر بودن بحثهایی که در این خصوص به میان میآید، معمولا کمترین طنین و بازتاب را در جامعه دارد.
درحالی که تا پیش از این مقوله مبارزه با مفاسد اقتصادی آن چنان در میان مردم کوچه و بازار با اهمیت تلقی میشد که برخی از مسئولان برای جذب حداکثری آرای مردم، این موضوع را به شعار تبلیغاتی خود تبدیل میکردند.
اما تجربه روزمره مردم پس از گذشت سالها حاکی از آن است که موضوع مبارزه با مفاسد اقتصادی پیش از آنکه به ارادهای عمومی تبدیل شده باشد، معمولا از رنگی سیاسی برخوردار است. به همین خاطر مبارزه با مفاسد اقتصادی و طرح آن از سوی مقامهای ذی نفوذ کشور، چندان هیجانی در سطح جامعه ایجاد نمیکند. اما نکته مهمتری که در این زمینه به واکنش تقریبا خنثای مردم میانجامد، در دلایل و ریشههای بروز مفاسد اقتصادی نهفته است. زیرا به طور طبیعی مردم کوچه و بازار کشور دریافتهاند که ریشه وقوع مفاسد اقتصادی معمولا با طرح شعارهای ناگهانی و احساسی حل نمیشود. حتی طرح شعاری موضوعهای بسیار اساسی میتواند به پیچیدگی بیشتر موضوعات بینجامد. پیچیدگی که امکان و احتمال حل آنها را دشوارتر نیز خواهد کرد. زیرا ریشه مفاسد اقتصادی در ایران پیش از آنکه به سلامت و پاکدستی افراد ارتباط داشته باشد، به خاطر اقتصاد دولتی کشور است.
ابتکار
«آیتالله وحیدهدف نیست، این سناریو برای مرجعیت است» عنوان سرمقاله روزنامه ابتکار است که درن میخوانید:
نوشتهای کوتاه و عجولانه در سایتی سیاسی درباره سخنان اخیر آیتالله وحید خراسانی، اگرچه فینفسه بیاهمیت و سطحی به نظر میآید، اما پیام آن بس بزرگ است و از شکلگیری گفتمانی حاشیهای خبر میدهد که سازمان تشیع را بر محور نهاد مرجعیت نمیپندارد و باورهای خود را عین دیانت میداند و به دنبال انقلابی در سازمان تشیع است.
اگرچه در تک تک کلمات نوشته مذکور توهین دیده نمیشود، اما از باوری جدید میان جریانی خبر میدهد. باوری که مرجعیت را آنچنان دوست میدارد که همچون اینان بیندیشد، سخن بگوید و برای این و آن هورا بکشد یا لعن و تکفیر بگوید. این جریان، مرجعیت را در قالب نهاد نمیبیند، مرجعیت را یک عالم دینی میبیند که اگر رهرو دغدغههای آنان باشد، قدمش بر روی چشم و اگر همچون آنان نباشد، باید نقد شود و در حصارهای کوچک گام بر دارد.
این تلقی در گفتمان کلاسیک تشیع جایگاه ندارد، بلکه همواره در حاشیه، این گفتمان رخ نموده و البته پس از اندک زمانی مراسم ارتحالش برگزار شده است. در تاریخ تشیع، اینان به عنوان دایههای مهربانتر از مادر ظهور کردند که خود را مذهبیتر از بزرگان دین به تصویر کشیدهاند و برخی از عالمان را به اشتباه در درک مسائل دینی متهم کردهاند.
این گفتمان حاشیهای، برای نهاد مرجعیت وظیفه درنظر میگیرد و تکلیف را به او گوشزد میکند؛ همچنان که در این نوشته کوتاه و کوچک سایت مورد نظر، بارها از «انتظار میرود» استفاده شده است. وقتی تاریخ را ورق میزنیم، میبینیم که مثلا فلان طلبه یا شخص مدعی تدین، مرجعیت زمانه خود را با الفاظی درشت خطاب میکند و در مقابل برای عالمی دیگر زبان به مدح و ثنا میگشاید؛ این نمونهای از رفتارهای هواداران گفتمان حاشیهای است. این گفتمان معتقد نیست که نهاد مرجعیت محور سازمان تشیع است. بلکه آنچه رهبران و بانیان آن، از قرآن و اسلام و کلام ائمه(ع) میفهمند، را شریعت و دیانت میپندارند و هر آن کس با فهم آنان فاصله داشته باشد، گویا از منش و روش ائمه هدی(ع) خارج شده است.
اما گفتمان کلاسیک تشیع محوریتاش بعد از غیبت امام عصر(عج)، بر اساس نهاد مرجعیت حفظ شده و قوام یافته است. در این گفتمان اگرچه هر فرد مرجعی واحد دارد و از نظر دیگر مراجع تبعیت نمیکند، اما به نهادی به نام «مرجعیت» وفادار هستند و آن را تکریم و تثبیت میکنند. در این گفتمان، سازمان تشیع را مرجعیت راهبری میکند؛ چه مرجعیت عامه و چه مراجع متعدد. در این گفتمان عمود خیمه تشیع را نهاد مرجعیت تشکیل میدهد و هواداران آن، خلل در این نهاد (به رغم امکان وجود اشکال در نظرات مراجع) را باعث سست و نحیف شدن سازمان تشیع قلمداد میکنند.
آفرینش
مادیگرایی فزاینده» عنوان سرمقاله روزنامه آفرینش به قلم علی رمضانی است که در آن میخوانید:
امروزه جهان با شتابی فزاینده به پیش میرود و کشورها نیز در دور رقابتی قرار گرفتهاند که هر یک میکوشند تا با توجه به پتانسیلهای گوناگون خود راه رشد و ترقی را فراهم کنند در این حال کشورهایی موفق تر به رسیدن به مفهوم توسعه پایدار هستند که رشد انان بر اساس مفاهیمی بومی بنا شده باشد و صرف رفتاری تقلیدی از دیگر کشورها به خود نگیرد در این بین تعریفی که بخشی از غرب از جامعه توسعه یافته به دست داده و دیگران را برای رسیدن به آن ترغیب میکند این است که جامعه توسعه یافته جامعهای است که در آن همه چیز حول محور مادی و تمتع هر چه بیشتر از لذایذی که در کره زمین موجود است معنا شده در این رویکرد مادیات و توجه به اصالت انها مورد توجه بوده و نقش مسائل معنوی کم رنگ شده است به طوری که بر خی در غرب از آن به عنوان اصالت لذت یا ماده نام میبرند در این حال باید توجه داشت که کشورهایی نظیر ما که در فرایند توسعه قرار دارند همواره در معرض برداشتهایی یک جانبه از مفهوم رشد و ترقی هستند به این معنا که برخی تنها راه دستیابی به رشد را تقلید کورکورانه از روند رشد در غرب و حتی برداشتههایی ویژه خود از آن ارزیابی کرده و مفاهیمی مانند مادی گرایی فزاینده و مصرف گرایی بیشتر را مورد توجه قرارداده و اصولا جنبههای مثبت غرب را همانند تلاش بیشترو کار و..را نادیده میانگارند.
در واقع در سالهای گذشته مادی گرایی همواره به عناوین جریانی خزنده در کشور ما رو به رشد بوده است به طوری که آمارها ی مختلفی از پیامدهای نگاه یک جانبه به غرب وروند توسعه و پیشرفت آن منتشر شده است به عنوان مثال کشورما اینک یکی از پر مصرف ترین کشورها ست در حالی که مفهومی همچون کارو تلاش چندان جایگاه نهادینه شدهای در آن نیافته است در این بین غرق شدن اکثریت در بدست آوردن مادیات بیشتر وبیشترین هستند.
صرف در مادیات و لذت جوییها و روی گردانی عملی از اخلاقیات و..از تهدیداتی است که آینده کشور را مورد هدف قرار داده است در این حال هر چند بخش اعظمی از مشکلات و ناهنجاریهای اخلاقی و فرهنگی جامعه نتیجه عملکرد ضعیف و سوء و عدم تبیین صحیح جایگاه مفاهیمی همانند اخلاق و رفاه و توسعه مدیریت بخشهای فرهنگی و تربیتی و اعتقادی و اقتصادی جامعه است که خود باعث برداشتهای صرفا مادی گرایانه و تقلیدی از مفهوم توسعه و پیشرفت در بین بخشی از شهروندان ازمفهوم رشد و ترقی شده است که در واقع میتواند به این حد نسل جوان کشور آسیب برساند در این راستا باید گفت که هنوز این رویکرد در کشور ما و توجه به مادی گرایی فزاینده میتواند زنگ خطری باشد برای بخشهای گوناگون جامعه چه اینکه مادی گرایی صرف همانند بسیاری از نمونههای خارجی تبعات بسیاری در پی خواهد داشت.
آرمان
«انتشار اسناد ویکیلیکس و ضرورت هوشیاری» عنوان سرمقاله روزنامه آرمان به قلم سیدداود صالحی است که در آن میخوانید؛ انتشار صدها هزار سند درباره دستگاه دیپلماتیک ایالات متحده آمریکا توسط سایت ویکی لیکس بازتابهای مختلفی در سراسر جهان داشته است. این اسناد بسیاری از دولتهای کوچک و بزرگ جهان را نشانه رفته است و این امر موجب نگرانی صاحبنظران شده است.
وظیفه ما به عنوان دیپلمات این است که بر اساس تجربیات به دست آمده در حوزههای مختلف، همراه با صبر و به دور از هرگونه شتابزدگی به حل مسائل مبهم در رابطه با اسناد ویکی لیکس بپردازیم و تلاش کنیم از خطاهای احتمالی مصون بمانیم. ما باید با درایت و تفکر با مسائل برخورد کنیم.
اسپانیا و اسناد ویکی لیکس
روزنامه ال پائیس چاپ اسپانیا که در تمام کشورهای اسپانیایی زبان نفوذ دارد، در کنار نشریاتی چون گاردین انگلیس و اشپیگل آلمان از نشریات اروپایی هستند که نسخهای از اسناد ویکی لیکس دریافت کردهاند و به انتشار آنها اقدام کردهاند. بر اساس اسنادی که از سفارت آمریکا در مادرید از سال 2004 تاکنون در اسناد ویکیلیکس منتشر شده، دیپلماتهای آمریکا مطالب منفی و نادرستی در مورد رئیس دولت سوسیالیست این کشور گفتهاند.
بر اساس این اسناد دیپلماتهاى آمریکایی «خوسه لوئیس رودریگز زاپاتهرو» نخست وزیر سوسیالیست اسپانیا را، سیاستمدارى دانستهاند که منافع عمومى را فدای نتایج انتخاباتى میکند. بر اساس خلاصه سه هزار و 620 صفحه اسناد منتشره ازسوى ویکى لیکس، آمریکاییها از آغاز زمامدارى زاپاتهرو بر اسپانیا، او را یک مشکل اصلى براى سیاست خارجى خود دانستهاند. خروج نظامیان اسپانیایى ازعراق، بحران کوزوو، روابط اسپانیا با کوبا و ونزولا، روابط با کشورهاى مظنون به تروریست و برخى موارد تحت پیگرد قضایى ازجمله علل ایجاد فاصله میان دو کشور بوده است. ال پاییس به نقل از اسناد فاش شده در این باره همچنین اشاره میکند که پس از خروج نظامیان اسپانیایى از عراق روابط مادرید و واشنگتن آنچنان سرد شده بود که وقتى زاپاتهرو براى تبریک به بوش به مناسبت انتخاب مجددش، با وى تماس تلفنى گرفت، بوش حاضر به گفتوگو با وى نشد.
اسناد ویکی لیکس و روابط ایران و اعراب
در اسناد ویلکی لیکس همچنین از قول ملک عبدلله،پادشاه عربستان مطالبی علیه ایران آمده است.این موضوع قابل برداشت است که کشورهای عربی از اینکه مذاکرات ایران با 1+5 به سرپرستی آقای جلیلی به نتیجه برسد خشنود نیستند، این نگرانی خصوصا در کشورهای کوچک بیشتر است.
دنیای اقتصاد
«مسائل مدیریت بنگاههای اقتصادی پس از هدفمندسازی یارانهها» عنوان سرمقاله روزنامه دنیای اقتصاد به قلم یحیی آل اسحاق است که در آن میخوانید:
مقیاس و ظرفیت اقتصادی، بهکارگیری بهینه عوامل تولید و ترکیب صحیح آنها و ارزش اقتصادی عوامل در تحلیل هزینه – فایده و سودآوری بنگاهها نقش مهمیایفا مینماید.
ارزش عوامل تولید، شکلدهنده قیمت تمام شده محصول تولید و عرضه شده و تبیینکننده میزان بازده ناشی از سرمایهگذاری (بلند مدت و کوتاه مدت) در بنگاه اقتصادی است. با اجرای قانون هدفمندکردن یارانهها قیمت برخی از عوامل تولید بنگاههای اقتصادی بهطور مستقیم (مواد اولیه، سوخت، آب و برق و…) و غیر مستقیم (کالاها و دادههای واسطه) تغییر میکند، لذا از اثرات اجرای قانون تغییر الگوها و مدلهای اقتصادی تولید، تغییر سهم هزینه استفاده از عوامل مختلف تولید در قیمت تمام شده، جابهجایی منابع و به تبع آن تغییر ترکیب و سهم بازار کالاها و خدمات خواهد بود.
با توجه به تحولات ساختاری و اساسی در فرآیندهای تولید و الگوی اقتصادی حضور بنگاهها در بازارها لازم است با توجه به هدف نهایی قانون مذکور که اصلاح ساختارهای اقتصادی و تولیدی است، سازوکار مناسب برای پاسخگویی به شرایط جدید در فضای فعالیت برون، بین و درون بنگاه اندیشیده شود. انرژی در تولید انواع خدمات و کالا به عنوان یک نهاده بسیار مهم مطرح است و لذا تغییر قیمت انرژی به سادگی هم موجب تغییر در محصول نهایی و هم تغییر در فرآیندهای تولید خواهد شد و این سبب خواهد شد تا مزیتها بین رشته فعالیتهای صنعتی، خدماتی و کشاورزی نیز تا حدودی جابهجا شود.
در بررسی برخی تجارب جهانی در اجرای روشهای اصلاح قیمتها مشاهده میشود که پیش از اقدام به رفع یارانهها در اکثر موارد، مقدمات و قوانین مربوط به الزام چنین اقدامات جبرانی پیشاپیش توسط نظام قانونگذاری تعیین شده است و به دقت مشخص شده که منابع جدید باید در کدام بخشها و به چه صورتی صرف شوند. نظر به عدم تجربه شرایط بعد از هدفمندشدن یارانهها توسط بنگاههای اقتصادی، بسیاری از آنها در پیشبینی وقایع آتی و یافتن روشهای بهینه رویارویی با فضای جدید، با ابهام و سر در گمی روبهرو هستند. چالش بنگاههای اقتصادی عمدتا بستگی به ترکیب قیمت حاملهای انرژی داشته و نیاز به دارا بودن تصویر شفاف و دقیقی از آن بیش از پیش ضروری بهنظر میرسد.
ابعاد مختلفی برای آثار تغییر قیمت انرژی در سطح بنگاه متصور است:
– قیمت انرژی بهطور کاملا بدیه فرآیندهای جاری تولید به ویژه منابع انرژی بر را دچار تغییر خواهد ساخت.
جهان صنعت
«طلا و سقوط روزهای اخیر» عنوان سرمقاله روزنامه جهان صنعت به قلم رامین فروزنده است که در آن میخوانید:
بازار طلا هفته گذشته شاهد اتفاقی نسبتا مهم بود. قیمت طلا در ابتدا به رکورد تاریخی بیش از 1432 دلار در هر اونس رسید و کمتر از یک روز بعد سقوط کمسابقه 50 دلاری را تجربه کرد. هرچند این کاهش قیمت در اثر گمانههایی مبنی بر بهبود وضع اقتصادی آمریکا و افزایش ارزش دلار به وجود آمد و تداومبخش به نظر نمیرسد، ما را با چند سوال تکراری مواجه میسازد.
اینکه آیا دوران طلا به عنوان یک دارایی ایمن به پایان رسیده است؟ آیا تاکنون شاهد حبابهای قیمتی بودهایم؟ و در ادامه با چه روندی مواجه خواهیم بود؟
طلای سرخ، طلای سیاه، طلای کثیف و دیگر اطلاقهای از این دست همگی به یک موضوع واحد اشاره دارند؛ اینکه هنوز در ادبیات عامه طلا اصلیترین مرجع نماینده ارزش است. با این تلقی چندان عجیب نیست اگر در دوران بحران مالی ایالات متحده یا بحران بده در اروپا سیل سرمایهگذاران برای حفاظت از داراییشان به سمت بازار طلا سرازیر شود و این مساله البته منحصربه سرمایهگذاران خرد نباشد که بانکهای مرکزی نیز در پی افزایش سهم طلا در سبد ذخیرهشان باشند.
از ابتدای سال 2010 تاکنون بیش از 341 تن (با احتساب خرید 180 تنی عربستان که در سالجاری اعلام شد) به ذخایر طلای بانکهای مرکزی جهان افزوده شده که در تداوم خالص افزایش 728 تنی سال قبل (با احتساب 454 تن خرید طلای چین در یک بازه شش ساله از سال 2003) بوده و نشان از رویکرد جدی بانکهای مرکزی به سمت خرید طلا دارد چراکه تا سالها پیش از آن خالص خرید بانکهای مرکزی منفی بود.
نظر شما چیست؟