جهان صنعت:22 قلم کالای اساسی و تغییر قیمتها«22 قلم کالای اساسی و تغییر قیمتها»عنوان سرمقالهی روزنامهی جهان صنعت به قلم مهرداد میهندوست است که در آن میخوانید؛نگرانی از نحوه اجرای هدفمند کردن یارانهها این روزها دغدغه مشترک مردم و کارشناسان است اما مسوولان دولتی در تلاش هستند تا ثابت کنند این نگرانیها بیدلیل است و […]
جهان صنعت:22 قلم کالای اساسی و تغییر قیمتها
«22 قلم کالای اساسی و تغییر قیمتها»عنوان سرمقالهی روزنامهی جهان صنعت به قلم مهرداد میهندوست است که در آن میخوانید؛نگرانی از نحوه اجرای هدفمند کردن یارانهها این روزها دغدغه مشترک مردم و کارشناسان است اما مسوولان دولتی در تلاش هستند تا ثابت کنند این نگرانیها بیدلیل است و مردم باید با آرامش کامل به زندگی روزمره خود ادامه دهند.
در راستای همین تلاش بود که کمتر از یک ماه قبل محمد قبله، عضو کارگروه تنظیم بازار گفته بود وزارت بازرگانی تدابیری اندیشیده است تا بازار را در زمان اجرای قانون هدفمند کردن یارانهها در مراقبت ویژه قرار دهد و اجازه ندهد که قیمت 22 قلم کالای اساسی افزایش یابد.
در پی این گفته، وزارت بازرگانی نیز همین موضوع را تایید و حتی جزییاتی از ذخیرهسازی این 22 قلم کالای اساسی را منتشر کرد تا گامی در جهت رفع نگرانیهای بحق مردم بردارد.اما هنوز یک ماه نشده این معاون وزیر بازرگانی حرفش را عوض کرد و گفت: قیمت 22 قلم گروه کالای تثبیت شده هم پس از هدفمندی یارانهها تغییر میکند.وی البته سخنش را این گونه ادامه داد: نمیتوانیم هم پرداخت مستقیم یارانه را داشته باشیم و هم قیمتها را ثابت نگه داریم چون در این صورت هدفمندی یارانهها معنا ندارد و عملا به مردم یارانه میدهیم.
وقتی یک معاون وزیر در مورد موضوعی به اهمیت 22 قلم کالای اساسی که سهم بالایی در سبد خانوار دارند اینگونه تغییر موضع میدهد باید به مردم حق داد که ابراز نگرانی کنند.
ایکاش ایشان پیش از این اظهارات سری به آرشیو مصاحبههای خود میزدند.
دنیای اقتصاد:استقلال بانک مرکزی؛ چرا و چگونه؟
«او بود که دید»،«او بود که دید»،«لبخند کرملین به استراتژی نفوذ ناتو!»،«بگیرو ببند فرعون»،«عناصر اقتدار و عزت ملی»،«حاشیههای یک گزارش»،«22 قلم کالای اساسی و تغییر قیمتها»،«استقلال بانک مرکزی؛ چرا و چگونه؟»عنوان سرمقالهی روزنامهی دنیای اقتصاد به قلم دکتر احمد یزدانپناه است که در آن میخوانید؛بحث و جدلهای مجلسیان با مقامات پولی و دولتیان بر سر استقلال بانک مرکزی را باید طبیعی پنداشت؛ چراکه مفهوم درست این حلقه مفقوده اقتصاد ایران در بین سیاسیون کشور ما شکل نگرفته و به همین دلیل تفاهم بر سر آن بسیار مشکل شده است.
مساله خیلی قدیمی است، برای مثال در سال 1824 دیوید ریکاردو (از مکتب کلاسیک) به استقلال ناشر اسکناس از فشارهای سیاسی دولت و آزادی بانک ناشر توجه خاصی داشته است. او میگوید، اگر دولت پول لازم دارد، از راههای قانونی کسب آن مثل مالیاتها اقدام کند. حتی دولت از بانکهای دیگر که قدرت چاپ پول ندارند میتواند قرض کند، ولی نباید بر بانکی که قدرت خلق پول دارد، سلطه داشته باشد.
اینکه بانکهای مرکزی توسط دولتها پدید میآیند و مشروعیت خود را از مشروعیت آنها میگیرند درست است، ولی بحث امروز دنیا برای استقلال بانک مرکزی بر محور درجه بهینه جدایی این دو نهاد از یکدیگر است. اینکه میگویم ابعاد استقلال بانک مرکزی برای سیاستمداران از شفافیت لازم برخوردار نیست، آن است که پرسشهای زیادی در این راستا مطرح است.
برای یک کشور در حال توسعه اهمیت آن چیست؟ آیا استقلال بانک مرکزی به هدف اصلی کاهش تورم کمک میکند؟ رابطه استقلال بانک مرکزی با دو محور اصلی توانمندی این بانک یعنی «شفافیت» و «پاسخگویی» چگونه است؟ «تورم ترسی» و «تورم گریزی» مقامات پولی که از مقامات دولتی بیشتر است آیا میتواند جایگزین استقلال نیمبند بانک مرکزی در کشورهای در حال توسعه باشد؟
فلسفه شکلگیری بحث استقلال بانک مرکزی ریشه در دو تهدید دارد:
1- سیاستمداران مجلس و دولت که رای مردم را نیاز دارند، در پی آنند که به حرکت رونق اقتصادی کشور، بهخصوص در زمانه رقابت با رشدهای اقتصادی بالای کشورهای دیگر، بیش از ظرفیت اقتصاد ملی شتاب دهند.
2- دولتها همیشه در معرض این اغوا و وسوسه هستند که کسری بودجه خود را از طریق استقراض از بانک مرکزی و نشر پول تامین کنند.
آشکار است که هر دو منبع تهدید فوق، فشارهای تورمی بر جامعه وارد میسازد و بانک مرکزی را از مسیر دستیابی به اهداف ابلاغی منحرف میسازد. مدافعان استقلال بانک مرکزی میگویند؛ سیاستمداران به افق کوتاه مدت توجه دارند و «انتخابات» برای آنها مهم است. مدافعان برای اثبات ادعای خود «ادوار تجاری سیاسی» یا رونقهای کاذب قبل از دوره انتخابات و دستکاری نرخ بهره را دلیل میآورند.
استقلال بانک مرکزی از این زاویه که بتواند سیاستمداران را از این اغوا بر حذر دارد نعمت است و مساله «تولید» و «تورم» و بده بستان این دو یعنی مصالحه بین «تورم» و «بیکاری» را در کوتاهمدت و بلندمدت قابل برنامهریزی میکند.
تعارض دیگر دولت و بانک مرکزی بر سر چگونگی تامین کسری بودجه دولت است که عدم استقلال بانک، مساله را به هزینه تثبیت قیمتها حل و فصل میکند.
حال به مساله «سلطه مالی» در یک کشور نفتی توجه کنید که سلطه پول نفت، بانک مرکزی را که بانک دولت است به یک صندوق مشکلگشای دولتی میتواند تبدیل کند. استقلال بانک مرکزی در مفهوم درست خود میگوید، امروزه سلامت پول ملی جز بهوسیله سلامت نظام مالی بهدست نمیآید. بر همین اساس، بانک مرکزی باید بتواند به سیاستهایی که دستیابی به اهداف سیاست پولی را تهدید میکنند «نه» بگوید.
اینجا است که حوزه استقلال و آزادی بانک شکل میگیرد، «اهداف» بانک را مجلس و دولت تبیین میکنند، ولی «ابزار»ها و «سیاست»ها را باید بانک مرکزی خود تعیین کند و این مفهوم کلیدی مبحث استقلال بانک مرکزی است.
نظر شما چیست؟