پیمان نوری : فضای واگذاریها بازتر می‌شود

رئیس جدید سازمان خصوصی سازی رویکرد خود در کاهش نگرانی های مسئولان، نویدهایی در واگذاری،سخت و تقریبا محال بودن تحقق بودجه 7.2 هزار میلیارد تومانی حاصل از فروش شرکتهای دولتی،قضیه 106 پرونده حقوقی این سازمان در مراکز مختلف، ماجرای ظهور شبه دولتی ها و واگذاری‌ دو بلوک 18 درصدی ایران خودرو و سایپا را در دومین بخش گفت و گوی مفصل خود با فارس تشریح کرده است

پیمان نوری پنجمین رئیس سازمان خصوصی سازی و معاون وزیر اقتصاد  به چالشها و دغدغه های مختلفی در بازار سرمایه پرداخته و دیدگاه‌های خود را مطرح کرده است.
مشروح این بخش را می‌خوانید:

*اقداماتی برای کاهش نگرانی دیگر مسئولان

در مورد نحوه واگذاری شرکتهای دولتی چه دیدگاهی دارید؟

نوری:‌در واگذاری برخی از صنایع و شرکت‌ها موضوع اهلیت مطرح خواهد شد چرا که برخی از شرکت‌ها را نمی‌توان به راحتی دست هر کسی سپرد…. 

مانند کدام صنعت یا شرکت؟ در جریان واگذاری مخابرات اهلیت فنی ، مالی و سپس امنیتی خریداران انجام شد اما برای خودروسازها و دیگر شرکت‌ها این رویه تکرار نشد.

نوری: برای مثال شاید بتوان از حوزه نفت نام برد. آیا می‌توان تمامی بخشهای عملیات نفت را به هرکسی واگذار کرد؟ مسلما خیر. در این خصوص قانونگذار بخوبی بحث بخش های حاکمیتی و نحوه عمل را پیش بینی کرده است. باید روش‌هایی را اجرا کنیم که ضمن نداشتن مانع بر سرعت واگذاری، دغدغه‌های بعد از واگذاری‌ را به حداقل برسانند.
یکسری دغدغه‌های دیگر هم داریم. ببینید، شرکتی واگذار می‌شود اما تغییراتی در نیروی انسانی و سپس دارایی‌های آن رخ می‌دهد که از هدف غایی و نهایی واگذاری ها دور می شود، بنابراین فاز چهارم کار سازمان خصوصی‌سازی را می‌خواهد که همان نظارت بعد از واگذاری است. اتفاقاً در قانون تعبیه کافی برای نظارت بعد از واگذاری برای سازمان خصوصی سازی وجود دارد. یکسری ابزار می‌خواهد که در حال نهایی کردن آن هستیم.
پس یکی از دل‌ نگرانی‌های ما باید مسائل بعد از واگذاری‌ها باشد. می‌خواهم بگویم که سازمان خصوصی سازی کجا‌ها باید ورود کرده و بهینه‌سازی را انجام دهد. از طرف دیگر نگرانی‌هایی که اغلب از روی دلسوزی است ناخواسته باعث کاهش همکاری دیگران در واگذاری می‌شود. یعنی صاحب دستگاه اجرایی نگران است.نگران یکسری از وظایف است و چون نگرانی‌ها به حداقل ممکن نمی‌رسد،سعی می‌کند همکاری‌اش را کمتر کند و سخت بگیرد.
در این زمینه به عنوان اولین جلسه ارتباطی با دستگاه‌های اجرایی، نشست مشترکی با مسئولان وزارت نفت برگزار کردیم. شاید کاری که یکسال و نیم در کش وقوس بود با این جلسه و در عرض چند روز پیگیری تفاهم نامه‌ای امضا شد برای واگذاری پالایشگاهها و کاهش دغدغه‌های مسئولان وزارت نفت.
چرا این کندی علی‌رغم بحث های یکسال و نیمه‌ در نهایت برطرف شد؟ چون نگرانی‌های طرف مقابل را شناسایی کرده و راه را پیدا کردیم و اطمینان داده شد که نباید نگران باشند. از طرف دیگر از بدو ورود به سازمان خصوصی‌سازی با وزرای راه، صنایع، اقتصاد، کمیسیون اصل 44 مجلس جلساتی داشتیم و طی روزهای آینده هم با وزیر تعاون، مسئولان اتاق بازرگانی و دیگر مسئولان جلسات مشترکی را ترتیب خواهم داد که اگر جازه بدهند مزاحمشان خواهم شد تا انشاء ا… نتیجه کار بهتری داشته باشیم. یکی از وظایفی که به عهده خود می‌دانم ایجاد همگرایی بین حوزه های مختلف است تا از این طریق هم‌افزایی، کیفیت و سرعت واگذاریها به طور مضاعفی بالا برود. 

با مسئولان بازار سرمایه‌ چطور؟

نوری: خوشبختانه چهره ناشناخته‌ای در بازار سرمایه نیستم و ارتباطات خوبی نیز با عزیزان این حوزه دارم. تنها مانعی که می‌تواند نزدیکی ما را با مسئولان سازمان و شرکت‌ بورس کم کند مشغله کاری طرفین است و نه هیچ چیز دیگر.
بحث و محور بعدی سرعت واگذاری‌ها است. باید به جای سرعت بیش از حد و یا حرکت آرام و کند از سرعت معقولی در واگذاری ها برخوردار باشیم. 

حرکت معقول یعنی چه؟

نوری: یعنی چه متغیرهایی برای واگذاری واقعی و درست هر بنگاه باید مدنظر قرار گیرد. فرض کنید همه دارایی‌هایی مشمول واگذاری همین‌ امروز آماده عرضه باشد که امری است محال. اما آیا بازار می‌تواند این حجم از گردش مالی را پذیرا باشد؟ قطعاً نه. فرض کنید در زمان مناسبی هم عرضه‌ای نباشد، می توان حدس زد چه رخ می دهد. 

مانند 6 ماه اول سال جاری که فقط سهام شرکت کوچک بیمه دانا آن هم با قیمت گران 2610 تومانی هر سهم و حرف و حدیث‌ها و حاشیه‌های متعدد در بورس عرضه شد.

نوری: اجازه بدهید قضاوت در این خصوص را به زمان دیگری موکول کنیم و به رغم اینکه این داد و ستد به دوره مدیریت اینجانب بازنمی گردد اعتقاد راسخ دارم که به کارکرد همکاران بنده در این خصوص خدشه ای وارد نمی شود.
باید بدانیم کندی و تندی واگذاری‌ها به مسائل زیادی بستگی دارد. نباید به عملکرد سازمان خصوصی سازی همچون جزیره نگاه کنیم، عملکرد این سازمان در واگذاری ها بر عملکرد بسیاری از سازمان ها ازجمله سازمان بورس اوراق بهادار و… اثر می گذارد.

*نویدهایی برای واگذاری 

با این اوصاف آیا می‌توانیم این نوید را از شما بگیریم که در نیمه دوم سال و درصورت ادامه رونق بورس، عرضه سهام شرکت ها بهتر از گذشته انجام شود تا پاسخ مناسبی به طرف تقاضا داده شود؟

نوری: بصورت جدی این موضوع را دنبال می کنیم . سؤال خوبی مطرح شد اما اگر با همین روال 6 ماه اول سال،‌ در نیمه دوم سال هم حرکت کنیم نهایتاً سرعت ما چقدر می تواند افزایش منطقی و معقولی داشته باشد؟ اگر با همین روش‌های موجود، واگذاری‌ها را ادامه دهیم سرعت ما چندان بالا نخواهد رفت، چون یکباره نمی‌شود مثلاًَ سرعت 100 کیلومتر را به 200 کیلومتر در ساعت افزایش داد. ما حتماً باید اصلاح روش را دنبال کنیم، این در حالی است که باید فضای بازار و شرایط اقتصادی را هم در نظر بگیریم.
با این اوصاف آنچه را که از طرف خودم می‌توانم نوید بدهم و عمل کنم این است که فضای واگذاری‌ها بازتر خواهد شد؛ کار کارشناسی بیشتری صورت خواهد گرفت و ارتباط سیستمی با سازمان‌های ذی مدخل حتماً ارتقا پیدا خواهد کرد؛ ارتباط رسانه‌ای توسعه و نظم اطلاع‌رسانی ایجاد خواهد شد؛ از سرعت واگذاری‌ها هم نه تنها کم نخواهد شد بلکه اضافه خواهد شد؛ البته درصد این اضافه سرعت منوط به انجام مذاکره با مبادی مربوطه نحوه و اتخاذ تصمیم در هیات واگذاری است.

اگر موافقید نویدهای کیفی شما را کمٌی کنیم. سازمان خصوصی سازی از 524 شرکت مشمول واگذاری در سال‌جاری تا نیمه اول سال 68 شرکت را به فروش رسانده است، در برابراین آمار که معادل 12 درصد کل واگذاریهاست چند شرکت دیگر را می توانید تا پایان سال واگذار کنید؟ آیا می‌توانید درآمد 7.2 هزار میلیارد تومانی ناشی از واگذاری در بودجه را که تا پایان شهریورماه فقط هزار و 434 میلیارد تومان محقق شده، تامین کنید؟ آیا اصلا چنین درآمدی می تواند برای سازمان خصوصی سازی معقول باشد؟

نوری: چنین اعتقادی ندارم. رقم، تعیین شده عدد بزرگی بوده و با مجموع قواعد کار این بودجه تا پایان سال قطعاً دست یافتنی نخواهد بود. ولی فکر می‌کنم با مساعدت آقای وزیر اقتصاد و اعضای هیات واگذاری و دیگر ارگان‌های مرتبط ، ضمن حفظ صحت و سقم عملکرد – که برایم بسیارمهم است – سرعت واگذاری‌ها کند نشود. حداقل این نوید را می‌توانم بدهم که کارنامه سازمان خصوصی‌سازی در نیمه دوم سال بهتر از نیمه اول خواهد بود. شک ندارم. اما دستیابی به اهداف بودجه ای همانطوری که در سنوات قبل هم به دست نیامده در سال جاری هم محقق نخواهد شد به ویژه براساس عملکرد 6 ماه اول سال جاری.

اما این نکته را نمی‌توان فراموش کرد که در 6 ماه اول سال علی‌رغم رونق کم سابقه بازار سهام فقط یک شرکت دولتی به بورس اضافه شده و باقی از طریق مزایده و فرابورس به فروش رسیده‌اند. با این حال آیا در نیمه دوم سال می‌توان انتظار داشت که حداقل 40 – 30 شرکت دیگر در بازار سهام عرضه شوند؟

نوری: در بحث واگذاری، تعداد شرکت های واگذار شده بحث دوم وسوم است چرا که ارزش مابه ازای ریالی واگذاری ها دارای اهمیت و اولویت بالاتری است،‌بنابراین شرکت‌های بزرگ و کوچک را نمی‌توان با هم مقایسه کرد،به طور مثال ارزش50 شرکت کوچک با یک شرکت بزرگ همخوانی ندارند. حجم واگذاری‌ها بیشتر از تعداد شرکت‌ها اهمیت دارد. این در حالی است که پالایشگاه‌ها و باقیمانده سهام برخی از بانک‌ها و بیمه ها آماده‌اند تا در کنار عزم جدی مسئولان کارنامه ‌سازمان خصوصی‌سازی رنگین‌تر از نیمه اول باشد.

*قانون محدودیتی برای شبه دولتی ها ایجاد نکرده 

ما هم امیدواریم. بحث بعدی در مورد حضور شبه‌دولتی‌ها در جریان واگذاری‌ها است. نظرتان در این باره چیست؟ آیا به حضور این گروه اعتقاد دارید؟

نوری: ورود به چنین بحثی درست است اما ببینید با درنظر گرفتن این موضوع که قانون اصل 44 شاکله اصلی است باید گفت که هیچ محدودیت و مغایرت قانونی و مانعی برای این بحث وجود ندارد. پس ما نمی‌توانیم بگوییم که یک بخشی از اقتصاد و فعالان بازار وارد نشوند. مگر اینکه این دغدغه را نمایندگان محترم مجلس و سایر بخشهای ذیربط و ذیصلاح با اصلاح قانون برطرف کنند. اگر هم از ما نظر بخواهند خواهیم داد. این در حالی است که در همه کشورها همین‌ صندوق‌های تأمین اجتماعی و بازنشستگی در حوزه‌های مختلفی مانند سهام شرکت‌ها سرمایه‌گذاری می‌کنند. 

درست اما اساسنامه صندوق‌های تأمین اجتماعی و بازنشستگی دیگر کشورها به مانند اینجا دولتی نیست.

نوری: این موضوع جای بحث های کارشناسی گسترده ای دارد، اما این مشکل ارتباطی با سازمان خصوصی سازی ندارد و باید توسط مجلس و سایر بخشهای ذیصلاح مورد بررسی و اتخاذ تصمیم قرار گیرد.

سازمان خصوصی‌سازی در بخش نظارتی نمی‌تواند به این موضوع ورود کند؟

خیر. چون نظارت سازمان مربوط به بعد از واگذاری ها است. پس تا زمانی که این قانون وجود دارد هیچ مانعی برای حضور شبه دولتی‌ها نیست.

*ماجرای 106 پرونده حقوقی سازمان 

جزئیات 106 پرونده حقوقی سازمان خصوصی سازی در عملکرد 5 ماه اول سال و قبل از حضور شما چه بود؟

نوری: همه واحدهای سازمان خصوصی سازی همچون تمامی سازمانهای دیگر، در مواقعی چون مجمع سالانه می‌خواهند گزارش بدهند و این عدد از گزارش عملکرد بخش حقوقی برای عملکرد سال گذشته احصاء شده است. این در حالی است که این تعداد پرونده مربوط به مواردی مانند شکایت چند کارگر و موضوعات مربوط به کارکنان سازمان بود. از این تعداد فقط دو پرونده جدی و در ارتباط با واگذاری ها بوده است.

درست اما نتیجه پرونده‌هایی مانند خریداربلوک 30.5 درصدی فولاد خوزستان، مخابرات، ایران خودرو و… مطرح است.

نوری: بله. این موضوع را می‌توانید از معاونین سازمان آقای دکتر غلامی و آقای حاجی قربانی پیگیری کنید که بیش از همه در جریان چند و چون این موضوعات هستند.

*واگذاری‌ بلوک های 18 درصدی ایران خودرو و سایپا 

تکلیف واگذاری‌ دو بلوک 18 درصدی ایران خودرو و سایپا به کجا انجامید؟

نوری: همانطوری که اطلاع دارید عملکرد هر دو واگذاری قبل از شروع دوره مدیریتی اینجانب در سازمان خصوصی سازی رخ داده است با این حال باید عرض کنم هنوز راجع به آنها تصمیم‌گیری نهایی نشده است. در مورد سایپا خریداران بلوک 18 درصدی در موعد مقرر اسناد و مدارک لازم را ارایه ندادند. معامله بلوک ایران خودرو هم که قطعی نشد. 

خریداران بلوک ایران خودرو بر این نکته اصرار دارند که سازمان خصوصی‌سازی به عنوان فروشنده اصلی در آن دو روز تعطیلی فعال نبود پس باید دو روز به مهلت قانونی 30 روز کاری برای ارائه مدارک اضافه می‌شد؟

نوری: تمام این موارد لحاظ شده است…

اگر لحاظ شده بود که مشکل برطرف می‌شد.

نوری: در مورد تعطیلی غیر مترقبه اگر اعتراضی است می‌توان از طریق مبادی قانونی پیگیری کرد،قطعا سازمان نسبت به این موضوع پاسخگوست. به این سادگی هم نیست که خریداران بگویند دو روز تعطیلی لحاظ نشده و ما هم بگوییم مدارک را به موقع نداده اند. کار، گسترده‌تر از این حرف‌ها است. دو بلوک ایران خودرو و سایپا از جمله واگذاری‌های با اهمیت بازار و سازمان خصوصی‌سازی بوده و هست،بنابراین برای اینکه بازار را دچار چالش نکنیم اجازه بدهید پاسخ این سؤال را به تصمیم قطعی که بزودی اتخاذ خواهد شد موکول کنیم.

*سازمان خصوصی سازی با مدیریت دولتی به اهداف خود نمی رسد؛ کدام تغییر اساسی ساختاری؟ 

با توجه سیستماتیک بودن روش کار شما، آیا در ساختار سازمانی و نیروی انسانی سازمان خصوصی سازی تغییراتی خواهید داد؟

نوری: قطعا اگر بخواهیم به اهداف جدی سازمان و وظایفی که برای این مجموعه براساس اصل 44 متبادر است دست پیدا کنیم باید تغییرات اساسی را در کارکردهای این سازمان با قالب و چارچوب و رعایت قوانین موجود ایجاد کنیم، اما همواره افتخار بنده این است که این کارهای بزرگ بدون تغییرات جدی در منابع انسانی مجموعه هایی که در انها خدمت کرده ام رخ داده است.
بنده در بانک رفاه یکی دونفر را از خارج از بانک به مجموعه اضافه کردم و آن همه موفقیت با وجود همان همکاران بانک رفاه رخ داده است. در این سازمان نیز همین سیاق دنبال خواهد شد. هرچند باید بگویم با کار عادی 8:30 صبح تا 16:30 بعد ازظهر امور این سازمان آنگونه که مورد نظر اینجانب است پیش نمی رود و اعتقاد دارم دستیابی به اهداف عالی این سازمان نیاز به مجاهدت،جدیت و همدلی همه جانبه و تک تک همکارانم در سازمان دارد.

با این اوصاف تفکر مدیریتی شما بیشتر به بخش خصوصی شبیه است یا دولتی؟

نوری: با هر دو سبک دولتی و خصوصی کار کرده‌ام و با تمام سیاق این دو روش کاملاً آشنا هستم، اما این سازمان در صورتی که با ساختار دولتی حرکت کند حتماً به آن اهداف کمی و کیفی نخواهد رسید. اطمینان دارم اگر به همین نیروی انسانی تزریق روحیه شود اهداف تعریف شده سازمان محقق خواهد شد.

به عنوان نکته آخر این گفت‌وگو اگر مطلبی دارید بفرمایید.

نوری: امیدوارم شما عزیزان خبرنگار و هر شخصی که کاری از دستش برمی آید به اجرای درست اصل 44 و واگذاری شرکت‌ها و دیگر وظایف سازمان خصوصی‌سازی کمک کنید.

از اینکه وقت این مصاحبه را دادید تا فعالان بازار سرمایه با دیدگاه های شما آشنا شوند ، ممنون و سپاسگزارم و امیدوارم برای دیگر همکارانم در سایر رسانه ها چنین فرصتی فراهم شود.

نوری : من هم سپاسگزارم. مطئمن باشید برای ارتباط با رسانه ها برنامه منظمی را در پیش خواهیم گرفت. یکی از برنامه های مدنظرم این است که هر یک ماه یا 45 روز نشست مطبوعاتی برگزار کنیم و یا با خبرنگاران عزیر نشستی داشته باشیم.

نظر شما چیست؟