از مجموع بررسیها و ارزیابیهای به عمل آمده میتوان اینگونه نتیجه گرفت که بانکهای خصوصی کشور برخلاف آنچه عنوان میشود، همچنان سودده و پرمنفعت هستند و در برههای که بسیاری از صنایع و فعالان اقتصادی با مشکلات عدیده و خطر ورشکستگی واقعی مواجهند، همچنان از حاشیه سود بالایی برخوردارند. علاوه بر نتایج بررسی فوق، روند روبه افزایش تقاضا برای تاسیس بانک خصوصی را نیز میتوان در همین راستا تفسیر کرد.
به گزارش پایگاه خبری بانکداری الکترونیک میزان سودآوری و درآمد بانکها همواره یکی از موضوعات مورد توجه کارشناسان و حتی عموم مردم است. شاید از آنجایی که بانکها به عنوان یک بنگاه واسطهگر مالی در جوامع مختلف در قالب نگهدارنده و توزیعکننده اعتبارات و نقدینگیها عمل کردهاند، همیشه در معرض این سوال قرار دارند که عایدی و سهم خود آنها از حجم انبوه پولی که دریافت و بازتوزیع میکنند، چه مقدار است؟
به فراخور جایگاه و عملکردی که بانکها در سپهر عمومی جوامع دارند و نوع باورهایی که در میان افکار عمومی هر جامعهای رواج دارد، این پرسش نیز در2 سر طیف بدبینی تا خوشبینی حرکت و شکل عوض میکند؛ گاه در قالب یک اتهام ظاهر میشود و بانکها را به سودجویی مفرط و زالوصفتی متهم میکند و گاه نیز رنگ و بویی اقتصادی به خود میگیرد و به بانکها و سهامدارانشان حق میدهد که از سود معقولی بهرهمند باشند.
این رویه اما در فضای کارشناسی نوع دیگری است؛ قاعده بر این است که کارشناسان بانک با رصد شرایط اقتصاد کشور و مجموعه عوامل درونی و پیرامونی که بر دایره عمل بانکها موثر است، فعالیت بانکداری را در هر اقتصاد مورد ارزیابی قرار میدهند تا مشخص شود این کنش اقتصادی، عملی سودآور است یا خیر؟
کشور، اقتصاد، مردم، کارشناسان و بانکهای ما نیز از این قاعده مستثنی نیستند و همه این روابط و نگرشها با اندک تفاوتهایی در میان آنها ساری و جاری است.
به گزارش جام جم گروهی از مردم بر این باورند که بانکها خصوصا از نوع خصوصی آنها، خون ملت را در شیشه میکنند و از قبل سپردههای مردم، سودهای کلان به جیب میزنند، گروه دیگری با نگاهی امروزیتر مجموعه خدمات بانکها خصوصا همان بانکهای خصوصی متهم به سودجویی را برای ارتقای سطح ارائه خدمات و رقابتپذیری مفید میدانند.
دستهای از کارشناسان بر این باورند که بانکها علیالخصوص بانکهای غیردولتی با دور زدن قوانین و بازی با فرمولها به سودهای افسانهای دست مییابند و در دیگرسو، عدهای دیگر از آگاهان و فعالان نظام بانکی خصوصا در بخش خصوصی، مجموعه تصمیمات و رویکردهای دولت و به تبع آن بانک مرکزی را در راستای محدودیت بیشتر بانکها ارزیابی میکنند و معتقدند بانکها در اقتصاد امروز ایران، تنها برای بقا میجنگند و سودآوری در اولویت چندم آنها قرار دارد.
هر دو گروه در هر دو دسته، اما برای اثبات دیدگاهها و باورهای خود با دشواریهایی مواجه هستند. آن دسته از مردمی که بانکها را به سودجویی متهم میکنند، باید برای تاثیر وضعیت بسیاری از بازارها و فعالیتها که در حال حاضر تنها با تسهیلات بانکهای خصوصی اندک حرکت و رونقی دارد، توضیحی درخور بیابند؛ چراکه بررسی شرایط بسیاری از صنایع و بازارهای کشور نشان میدهد، تسهیلات پرداختی از سوی بانکهای خصوصی در اوضاع فعلی توانسته کمک غیرقابل انکاری برای تامین سرمایه در گردش صنایع داشته باشد، وگرنه بانکهای دولتی به تنهایی اصلا قادر به تامین مالی بخش تولید کشور نبودند. نشانه این تاثیرگذاری نیز در دو حوزه مسکن و انرژی هویداست. رکود شدید حاکم بر بخش خرید و فروش مسکن در پی منع بانکهای خصوصی از پرداخت تسهیلات خرید، یکی از این نشانههاست. در حوزه انرژی نیز استمداد و برنامهریزی دولت برای استفاده از منابع بانکهای خصوصی برای تامین مالی پروژههای بخش نفت و گاز، نشانهای دیگر برای اهمیت نقش همان بانکهایی است که از سوی برخی زالوصفت لقب میگیرند.
اما به این افراد باید حق هم داد وقتی هزینههای هنگفت بانکهای خصوصی را برای خرید و تجهیز شعب در گرانترین مناطق هر نقطه از شهرها به چشم خود مشاهده میکنند و در شمردن صفرهای پاداشهای هیات مدیرههای این بانکها با مشکل مواجه میشوند. در این مواقع است که نطفه بدبینی و تردید نسبت به عملکرد بانکها بسته میشود.
در حوزه کارشناسی نیز اوضاع به همین منوال است. اگر داعیه فعالان و برخی آگاهان نطام بانکی این است که دولت هر روز بر محدودیتهای بخش خصوصی در حوزه بانکداری میافزاید و ادامه این رویه بانکهای خصوصی را با مشکلات عدیده مواجه کرده است. منتقدان عملکرد نظام بانکی اما نیمنگاهی به مجامع این بانکها و سودهای تقسیمی در این مجامع دارند. سودهایی که همگی سر به صعود دارند و آیندهای درخشان را به صاحبانشان وعده میدهند.
در ادامه اما بدون تلاش برای قضاوتی در مورد ادعاهای مطرح، تنها به بررسی آماری آنچه امسال در مجامع عمومی بانکهای خصوصی کشورمان گذشته، میپردازیم و مصوبات این مجامع را همراه با آنچه برای سال مالی جاری پیشبینی شده، مرور میکنیم. با این توضیح که تمرکز اصلی این گزارش بر بانکهای خصوصی حاضر در بورس یا در آستانه ورود قرار دارد که علت این گزینش نیز شفافیت اطلاعات و در دسترس بودن آنها در بانکهای بورسی کشور است.
سود سال مالی 1388
مرور گزارشهای ارائه شده از سوی هیات مدیره مجامع بانکها در سال جاری نشان میدهد که در اغلب موارد، سود عملیاتی و تقسیمی بانکها در سال 88 نسبت به سال 87 افزایش داشته است.
از میان بانکهای حاضر در بورس بانک کارآفرین با 835 ریال، رکورددار کسب سود در سال مالی 1388 است.
این رتبهبندی با در نظر گرفتن سود تقسیمی که تمام یا بخشی از سود کسب شده است، کمی تغییر میکند. بانک کارآفرین همچنان با تقسیم 600 ریال از سود کسب شده در رتبه نخست جای گرفته است. رتبه دوم هم بدون تغییر در اختیار بانک اقتصاد نوین است که 450 ریال سود به هر سهم اختصاص داده است. بانک سینا اما با وجود کسب سود مساوی با بانک پارسیان، ترجیح داده تا 270 ریال از 350 ریال سود کسب شده را به سهامدارانش پرداخت کند. بعد از این بانک، بانک تجارت با پیشی گرفتن از پارسیان و با تقسیم 250 ریال از 350 ریال سود کسب کرده به رتبه چهارم صعود کرده است. بانک ملت نیز با تقسیم 241 ریال از سود خود بالاتر از پارسیان قرار دارد که تنها 127 ریال از سود 350 ریالی خود را تقسیم کرده است. بانک صادرات هم با تقسیم سود 105 ریالی کسب کرده در جایگاه آخر قرار دارد.
از بانکهای بورسی که بگذریم، در میان بانکها و تنها موسسه اعتباری خصوصی خارج از بورس، بررسیها نتایج بسیار جالبی دربر دارد؛ شگفتی سال گذشته به طور قطع موسسه اعتباری توسعه است که توانست سرانجام بعد از سالها، به سهامدارانش سود پرداخت کند. موسسه اعتباری توسعه که از اواخر سال 87 و با مدیریت حیدر مستخدمین حسینی، فصل جدیدی را در عمر فعالیت خود آغاز کرده است، بشدت در تلاش است ناکامیها و حاشیههای سالهای گذشته خود را جبران کند و در آیندهای نزدیک به بانک تبدیل شود؛ کاری که با توجه حاشیهها و کاستیهایی که اعتبار نخستین و تنها موسسه اعتباری خصوصی قانونی کشور را تحتالشعاع قرار داده بود، بشدت سخت مینماید؛ اما توفیقات 2 سال اخیر موسسه در برطرف کردن این موارد، امیدهایی را ایجاد کرده است. نشانه این موفقیتها هم کسب 3342 ریال سود به ازای هر سهم در سال مالی گذشته است.
گرچه موسسه اعتباری توسعه ظاهرا برای کسب رضایت سهامداران موسسه و بهبود نگرشها نسبت به سوددهی و عملکرد آتی خصوصا در برهه پذیرهنویسی تقریبا چارهای جز تقسیم 1560 ریال سود برای سال مالی 87 را نداشت.
از موسسه اعتباری توسعه و رکوردشکنی آن در پرداخت سود که بگذریم، در میان بانکهای خصوصی خارج از بورس، بانک سامان با 473 ریال سود در جایگاه دوم قرار دارد. بانک پاسارگاد با 438 ریال و بانک شهر با 228 ریال سود در رتبههای سوم و چهارم قرار دارند. بانک سرمایه نیز با 180 ریال سود در جایگاه آخر قرار دارد.
نظر شما چیست؟