ابتکار:سال سرنوشت ساز برای نفت ایران«سال سرنوشت ساز برای نفت ایران»عنوان سرمقالهی روزنامهی ابتکار است که در آن میخوانید؛بررسی وضعیت بازار نفت حکایت از حساس بودن تصمیمهای نفتی ایران دارد. چرا که در صورت کوچکترین درصد اشتباه در تصمیم گیریهای نفتی،ایران نقش خود را به عنوان صادرکننده نفت بزودی از دست خواهد داد.برخی از موسسات […]
«سال سرنوشت ساز برای نفت ایران»عنوان سرمقالهی روزنامهی ابتکار است که در آن میخوانید؛بررسی وضعیت بازار نفت حکایت از حساس بودن تصمیمهای نفتی ایران دارد. چرا که در صورت کوچکترین درصد اشتباه در تصمیم گیریهای نفتی،ایران نقش خود را به عنوان صادرکننده نفت بزودی از دست خواهد داد.
برخی از موسسات بین المللی انرژی در جهان بر نقش تاثیرگذار ایران در بازار سالهای آتی نفت میگویند و برخی با تحلیل وضعیت سرمایه گذاری و سیاستهای اجرایی در صنعت نفت ایران بر حذف این کشور از جمع صادرکنندگان نفت اصرار دارند.اما نکته مشترک در تمام این پیش بینیها، نقش تاثیرگذار سیاستهای اجرایی در صنعت نفت ایران طی 5 سال آینده است.چرا که تمام این موسسات تاکید دارند 5 سال آینده برای نفت ایران بسیار سرنوشت ساز خواهد بود و در صورت درصدی اشتباه در نحوه سرمایه گذاری، تزریق مناسب گاز به میادین، توسعه به موقع میادین و … صادرکننده بودن ایران به رویایی دست نیافتنی بدل خواهد شد.
البته وضعیت عرضه و تقاضا نیز در سالهای اینده قطعا بر سیاستهای ایران تاثیرگذار خواهد بود که شاید بررسی وضعیت بازار نفت طی سالهای آینده بتواند در راستای رسیدن به هدف بازیگر نقش اول شدن در بازار نفت موثر باشد.
تلاش برای بازیگر اصلی بودن در این میان هر یک از موسسات تحقیقاتی بین المللی معتبر از وضعیت بازار نفت طی سالهای آتی پیش بینی خاص خود را دارند که البته این پیش بینیها در دوحالت خوشبینانه و بدبینانه تعریف شده است.پیش بینی خوشبینانه با رشد اقتصاد جهانی و پشت سر گذاشتن بحران مالی جهانی همراه است و بدبینانه آن در ادامه روند فعلی و بدتر شدن اوضاع مالی جهان خلاصه شده است.
اما در تمام این پیش بینیها اگرچه اعداد و رقمی متفاوت از عرضه و تقاضا در بازار مطرح میشود اما در یک مساله نظری واحد دیده میشود و آن کاهش تقاضای نفت در سالهای آتی است.
در این میان مستندترین این آمارها مربوط به آژانس بین المللی انرژی است که تاکید دارد تا 5 سال آینده 4 میلیون و 700 هزار بشکه از تقاضای جهانی نفت کاسته خواهد شد.براین اساس در سال 2015 تقاضای جهانی نفت از 86 میلیون و 300 هزار بشکه نیاز روزانه فعلی به 81 میلیون و 600 هزار بشکه کاهش خواهد یافت.در این میان به بیشترین تقاضا در چین و خاورمیانه اشاره میشود و تاثیرگذاری این کشورها در نفت آینده بدون انکار است.
اما آنچه تا کنون مجامع بین المللی بر سر آن اختلاف نظر دارند شاید بازیگر اصلی بازار نفت باشد.چرا که هر موسسه بنابر تفکرات و تحلیلهای خود، یک کشور و یا یک سازمان را بازیگردان اصلی بازار نفت در سالهای آینده میداند.
برخی آمریکا و برخی روسیه راتاثیرگذارترین سالهای اتی بازار نفت میدانند.در این بین مسئولان نفتی ایران نیز تحلیل خود را دارند.براساس پیش بینی معاون وزیر نفت در امور پژوهش و فن آوری، ایران و عراق بازیگران اصلی بازار نفت دنیا تا 25 سال آینده خواهند بود.
اگرچه در این بین بسیاری از کارشناسان احتمال تاثیرگذاری عراق در بازار نفت طی سالهای آتی را بالا میدانند اما حضور تاثیرگذار ایران در بازار نفت سالهای آتی در هالهای از ابهام قرار گرفته است.
البته محمدرضا مقدم این پیش بینی خود را با استناد به نظریه موسسه انستیتو اقتصاد انرژی ژاپن اعلام میکند و معتقد است این موسسه معتبرترین موسسهای است که در شرایط فعلی پیش بینی هایش به واقعیتها نزدیک تر است اما کارشناسان نفتی نظریهای دیگر را در خصوص نفت ایران مطرح میکنند.
براساس اظهارات کارشناسان نفتی، در خوشبینانه ترین حالت با ادامه روند فعلی، ایران تا 15 سال آینده واردکننده نفت خواهد شد و در بدبینانه ترین حالت تا 8 سال دیگر نفتی برای صادرات نخواهیم داشت.
در اینصورت تاثیرگذاری ایران در بازار نفت در25 سال آینده در هالهای از ابهام قراردارد و قطعا منوط به اعمال سیاستهای تزریق مستمر گاز به میادین نفتی، حفظ ظرفیت تولید فعلی و توسعه میادین جدید نفتی خواهد بود.اگرچه در این میان مسئولان نفتی با تاکید بر سرمایه گذاریهایی که قرار است امسال در نفت صورت بگیرد ابراز امیدواری میکنند ظرفیت تولید نفت ایران تا 5 سال آیندهبه 5 میلیون بشکه در روز افزایش یابد.
در این بین گفته میشود عدم سرمایه گذاری در توسعه میادین نفتی و تزریق گاز به میادین طی سالهای گذشته لطمات زیادی را به نفت ایران وارد کرده است که جبران آن کمی دشوار خواهد بود.
براساس گزارش موسسه ژاپنی، سهم کشورهای خاورمیانه در تامین نفت دنیا تا سال 2035 میلادی روزانه 20 میلیون بشکه است که در بین کشورهای این منطقه هم اکنون سوریه، قطر، یمن و عمان از تولید و حجم ذخایر شکننده نفت برخوردار هستند، از این رو ایران، عربستان، عراق، کویت و امارات متحده عربی بازیگران اصلی نفت خام در منطقه خاورمیانه تا 25 ساله آینده خواهند بود. براین اساس تا سال 2020 میلادی میزان مصرف آمریکا به 20 میلیون بشکه در روز افزایش مییابد اما همزمان تولید نفت این کشور 4.3 میلیون بشکه کاهش خواهد یافت از این رو آمریکاییها باید 70 درصد نفت مورد نیاز خود را با واردات از سایر کشورها و به ویژه عربستان تامین کنند.
به گفته مقدم این آمارها نشان میدهد که با توجه به اینکه تا 9 سال آینده بخش عمده نفت آمریکا توسط عربستان تامین خواهد شد نقش ایران و عرق در تامین انرژی سایر مصرف کنندگان بزرگ دنیا حیاتی تر میشود.
همچنین بر اساس گزارش سال 2010 میلادی موسسات ژاپنی، در منطقه شرق آسیا چین تا سال 2035 میلادی نقشی محوری در مصرف انرژی دنیا ایفا میکند. از سوی دیگر کشورهای بزرگ مصرف کننده انرژی با در نظر گرفتن معیارهای مختلفی همچون مسائل زیست محیطی، نظارت بر انتشار کربن، تغییر و تحولات اساسی در سبد سوختی خود انجام داده اند. از دیگر معیارهای تعیین مصرف انرژی در کشورها تا سال 2030 و 2035 میلادی موضوع قیمت جهانی انرژیهای مختلف فسیلی و به ویژه نفت خام است، به طوری که بر اساس این گزارشها تا سال 2025 میلادی قیمت اسمی برای نفت خام در بازارهای جهانی 94 دلار در نظر گرفته شده که به نظر میرسد این قیمت تا سال 2035 میلادی تا سقف 200 دلار به ازای هر بشکه نیز افزایش یابد.
این در حالی است که طبق آخرین برآوردهای صورت گرفته از سوی آژانس بین المللی انرژی، میانگین قیمت واردات نفت خام احتمالا از بشکهای 77 دلار در سال جاری میلادی، با حدود 10 دلار (13 درصد) رشد به بشکهای 86 دلار در سال 2015 خواهد رسید.
در جدیدترین گزارش آژانس بین المللی انرژی درباره دورنمای میان مدت بازارهای نفت و گاز آمده است: در کوتاه مدت و بلند مدت، مسایل اقتصاد جهانی، به ویژه مشکلات مالی اتحادیه اروپا و فعالیتهای بازارهای مالی، بیشترین تأثیر را در بی ثباتی بازار نفت خواهند داشت.
با این همه، بنا به اعلام آژانس بین المللی انرژی، این عاملها چیزی از اهمیت همیشگی عامل عرضه و تقاضا در بازار نفت کم نمیکند.
آفرینش:اینترنت،فرصتی برای رشد
اینترنت،فرصتی برای رشد»عنوان سرمقالهی روزنامهی آفرینش به قلم علی رمضانی است که در آن میخوانید؛اینترنت را می توان جام جم هزاره جدید نامید . جام جمی که امروزه پیوندی ناگسستنی با اقتصاد،سیاست ،فرهنگ و بطور کلی تمام شئونات زندگی بشری یافته و کشورها می کوشند تا در پرتو بکارگیری مناسب تر از آن به اهداف مختلف خود دست یابند. در این راستا در واقع اینترنت نقش بنیادین و اساسی در توسعه و پیشرفت هر کشوری دارد.
همین اهمیت بنیادین است که باعث شده است امروزه کشورهای در حال توسعه، عقب مانده و پیشرفته روز به روز توجه جدی تری به فرصت های استفاده از اینترنت داشته باشند و در کنار آن با کاهش هزینه ها،کاهش ترافیک ،صرفه جویی در وقت و زمان، توجهی اساسی به مباحثی همچون تجارت الکترونیک ،آموزشی الکترونیک، دولت الکترونیک و ده ها مقوله ی دیگر از این دست داشته باشند.
در این بین کشور ما ایران نیز هر چند جز» نخستین کشورهایی بود که در منطقه خاورمیانه به اهمیت اینترنت پی برد اما واقعیاتی نظیر سرعت اینترنت و ده ها موانع حاشیه ای و جانبی آن به نظر می رسد ایران را در چند سال اخیر در جایگاه بسیار نا مناسبی در رتبه های جهانی سرعت اینترنت قرار داده است.
در این راستا در تازه ترین رتبه بندی سرعت اینترنت ،ایران جایگاهی بهتر از 156 از میان 162 کشور مورد بررسی نیافته است.جایگاهی که در واقع کشور ما را در رده های آخر خاورمیانه و بسیار پایین تر از کشورهای عقب مانده و آفریقایی قرار می دهد.واقعیتی که بی شک قابل تامل بسیار است.
به راستی چرا در حالی که نسل جوان مشتاقان بیست و چند میلیونی اینترنت در کشور با مشکلاتی نظیر سرعت های حداقلی و کیلوبایتی از اینترنت استفاده می کنند کشورهای همسایه ما و رقیبان منطقه ای همچون ترکیه چندین برابر از ما جلوترند و در مقیاس جهانی هم سرعت اینترنت در کشورهایی نظیر کره جنوبی و ژاپن 300 تا 500 برابر از کشور ما بیشتر است؟علاوه بر این قیمت اینترنت نیز خود مساله ای دیگر است که هم چنان وجود دارد.یعنی با وجود سرعت های بسیار پایین ،قیمت استفاده از اینترنت دهها برابر کشورهای منطقه ای و جهانی است.قیمتی که به نگاه بسیاری (با وجود اینترنت رایگان در بسیاری از کشورها) ناعادلانه می نماید و عملا باعث ایجاد ده ها مشکل جدی اقتصادی در کشور و ده ها پیامد منفی منجمله افزایش ترافیک در شهرها می شود.
در این حال براستی چرا در کشور ما هنوز می باید بر سر سرعت کیلوبایتی 128 یا 512 برای کاربران خانگی بین مسئولا ن ا ختلاف نظر باشد.سرعتی که از نظر بسیاری کشورها امری شبیه به طنز می نماید.در هر حال آنچه مشخص است اینترنت پیش از آنکه تهدیدی برای توسعه و ترقی کشور باشد فرصتی طلایی است.فرصتی که در کنار آسان تر کردن رشد و توسعه اهدافی نظیر دستیابی به سند چشم انداز را نیز سهل تر خواهد کرد.
دنیای اقتصاد:درسهای اقتصادی یک مسابقه
«درسهای اقتصادی یک مسابقه»عنوان سرمقالهی روزنامهی دنیای اقتصاد به قلم محمدصادق جنان صفت است که در آن میخوانید؛فوتبال از ورزشهای جذاب، هیجانانگیز و بسیار پرطرفدار است. مسابقات جام جهانی فوتبال که هر چهار سال یک بار برگزار میشود، نقطه اوج هیجان در این ورزش به حساب میآید.
این روزها که مسابقات جامجهانی در آفریقای جنوبی در حال برگزاری است، میلیونها نفر از شهروندان جهان، با هر رنگ و زبان و نژاد و با تفاوتهای معنادار به لحاظ موقعیت شغلی و سطح درآمد، بازیها را از جعبه جادویی تماشا میکنند. روز گذشته اکثر سایتها و خبرگزاریهای مهم جهان، خبر حذف آرژانتین به وسیله تیم ملی فوتبال آلمان را به عنوان یک خبر مهم مخابره کرده و تفسیرهای کارشناسان خود را مطرح کردند. شمار قابل توجهی از ایرانیان نیز در روزگذشته برای دقایقی فارغ از مسائل اقتصادی و سیاسی، درباره بازی یادشده بحث و مجادله میکردند.
جذابیت و اهمیت فوقالعاده بازیهای جامجهانی فوتبال، موجب شده است که دولتهای گوناگون با گرایشهای سیاسی مختلف، حضور پرقدرت در این بازیها را جدی گرفته و سرمایهگذاری لازم را برای حضور در آن انجام میدهند. بررسی بازیهای فوتبال در جامجهانی، علاوه بر مسائل ورزشی، نکات قابل توجهی از انواع مدیریتها در کشورهای گوناگون را نیز در معرض دید میلیونها نفر از شهروندان قرار میدهد. دقت در رویدادهای جام جهانی فوتبال از جمله بازیهایی که این روزها در جریان است، میتواند درسهایی برای مدیران در حوزههای دیگر از جمله اقتصاد داشته باشد.
شاید مقایسه نتایج بازیها با رویدادهای اقتصادی و سیاسی را نتوان یک به یک دانست و آن را همپوشانی کامل تلقی کرد، اما برخی شباهتها نیز قابل توجه است.
مقایسه را میتوان از بازی بحثبرانگیز آرژانتین به عنوان نماد کشورهای آمریکای لاتین و آلمان به عنوان نماد کشورهای اروپایی انجام داد. چرا آلمان توانست برخلاف پیشبینی بسیاری از علاقهمندان فوتبال، یک بازی بزرگ را با نتیجه حیرتانگیز به سود خود پایان دهد؟ به نظر میرسد، پیروزی آلمان بر آرژانتین – با احتساب یک فرآیند زمانی به طور مثال از جام جهانی 1978 تا امروز- پیروزی عقل و منطق بر احساس و هیجان است. برخی نکات جزئیتر قابل ذکر است.
ثبات مدیریت: آرژانتین به عنوان یک تیم بسیار پرمهره که هر کدام از بازیکنانش بیشترین درآمد را از بازی در باشگاههای ثروتمند جهان دارند، در برابر بازیکنانی قرار گرفته بودند که به لحاظ شهرت و بازی فردی در سطح پایینتری قرار داشتند؛ اما آلمانها از یک سرمربی منطقی و کسی که بر پایه عقل تصمیم میگیرد، بهرهمند بودند؛ در حالی که سرمربی آرژانتین فردی هیجانی و احساسی بود.
یوآخیم لو، سرمربی آلمان، در دوره گذشته جامجهانی کمک سرمربی بود و تجربه گرانبهایی از این بازیها را به دست آورده بود؛ اما آرژانتین سرمربی قبلی خود را کنار گذاشت و تجربهها را نادیده گرفت. علاوه بر این، سرمربی آلمان با نگاه عقلگرای خود، بازیکنانی را انتخاب کرده بود که وظایف خود را خوب میفهمیدند و در بازی موثر بودند؛ در حالی که سرمربی آرژانتین، بازیکنانی را انتخاب کرده بود که با سلیقه او سازگار بودند.
واکنش در برابر بحران: از نکات قابل توجه تیمهای آلمان و آرژانتین در این دوره از بازیها این بود که آلمانها وقتی در دوره مقدماتی به تیم فوتبال صربستان باختند و احتمال بحران وجود داشت، به سرعت خود را بازسازی کرده و بازیها را بدون اینکه به حاشیه بروند، ادامه دادند. این در حالی است که آرژانتین پس از دریافت گل اول از آلمان در بحران فرو رفت و مدیریت این تیم به جای مدیریت بحران، با تصمیمهای هیجانی و احساسی، کار را بدتر کرد.
روندهای بلندمدت: مدیریت منطقی، عقلانی و مبتنی بر شناخت دقیق از امکانات ملی، تفاهم برای منافع ملی در میان همه مجریان و مدیران ورزشی و سیاستگذاران و شناخت دقیق از ضعفها و کاستیهای حریفان و استفاده از پدیدههای مدرن و کارساز در آنالیز تواناییهای روحی و روانی تیم مقابل از ویژگیهای آلمان در یک روند بلند مدت است. این رفتار و تصمیمگیری موجب شده است، آلمان در جامهای جهانی فوتبال همواره- به جز استثناهای قابل چشمپوشی- جزو 8 تیم برتر باشد و آرژانتین با نوسانهای عجیب مواجه شود. این تیم احساسی و هیجانی در یک دوره قهرمان میشود و در دورههای بعدی در دوره مقدماتی یا یک مرحله بالاتر حذف میشود.
این نوع مقایسهها را میتوان ادامه داد و برای اجتناب از طولانی شدن نوشته، از آن عبور کرده و تنها به این نکته آخر بسنده میکنیم: آلمان له شده در جنگ دوم جهانی و سوخته در جنگ دو نیم قرن گذشته، با استفاده از عقل و منطق، اقتصاد خود را سامان میدهد و در بلندمدت جزو قدرتهای بزرگ قرار میگیرد؛ اما آرژانتین ثروتمند دهه 1930، با نوسانهای گیجکننده در سیاست به کشوری کمتوان تبدیل میشود. از همه چیز میتوان درس گرفت؛ به شرطی که بخواهیم.
نظر شما چیست؟