گزیده سرمقاله‌ های اقتصادی روزنامه‌های امروز

روزنامه‌های صبح امروز ایران در سرمقاله‌های خود به مهمترین مسائل روز کشور و جهان پرداخته‌اند که برخی از انها در زیر می‌آید.

به گزارش پایگاه خبری بانکداری الکترونیک تهران امروز:خودتحریمی در صنعت را پایان دهیم

«خودتحریمی در صنعت را پایان دهیم»عنوان سرمقاله‌ی روزنامه‌ی تهران امروز به قلم بهروز صادقی است که در آن می‌خوانید؛در شرایطی که دشمنان قسم خورده کشورمان سعی دارند با تحریم‌های یک‌جانبه اقتصاد کشور را با مشکل مواجه کنند، باید دریابیم که بهترین راه برای برای برون‌رفت از این تحریم‌ها، کمک به چرخش صنعت و تولید ملی است. هرچند که تحریم‌ها کارساز نخواهند بود و حتی موجب رسیدن به دستاوردهایی در صنعت کشور می‌شود اما اگر در داخل کشور خودتحریمی را برای صنعت در پیش بگیریم به سیاست‌های تحریمی کمک خواهد شد و آب به آسیاب دشمن خواهیم ریخت.

امروز برای کمک به صنعت کشور، بیش از گذشته نیاز به تدوین یک بسته پشتیبانی مشخص برای حمایت از واحدهای تولیدی بخش خصوصی احساس می‌شود. در این شرایط نگاه سیستم بانکی و مالی به صنعت باید تغییر کند. نگاهی که متاسفانه در دو سال اخیر به‌وجود آمده است و همچنان ادامه دارد، موجب کم‌رونقی تولید در کشور شده است.

تصمیم‌گیران در این زمینه باید بدانند که این نگاه به نفع تولید نیست. موضوع دیگر این است که فضای کسب و کار در کشور باید تغییر کند تا بتوانیم با بهبود فضای کسب و کار به رونق اقتصادی برسیم. اصلاح این موارد به همراه موضوعات مهم دیگر نیاز به تدوین بسته حمایتی درست و مشخص با کمک کارشناسان بخش خصوصی را اثبات می‌کند.

در این شرایط است که می‌توانیم به نجات واحدهای تولیدی از بحران امیدوار باشیم. مردم ما و صنعتگران ما زمانی که قرار بود در جبهه‌ها به عنوان سرباز و رزمنده‌ای دلاور از کشور دفاع کنند، از این کار دست نکشیدند. امروز هم که عرصه تولید و کارخانه‌ها به عنوان جبهه مشخص دشمن قرار گرفته است، تولیدکنندگان همچون هشت سال دفاع مقدس، در این جبهه جانفشانی می‌کنند.

چرخش اقتصاد سرعت خواهد یافت به شرط آن‌که دولت و همه تصمیم‌گیران صنعتی کشور بپذیرند که این بخش عظیم نیازمند حمایت و آشکار شدن مسیر آینده است.در طول چند سال گذشته و در شرایط بحران اقتصادی جهان از میان 135 کشور جزو نادرترین کشورها بودیم که هیچ حمایت مالی از تولید نصیبمان نشد. و دولت در این زمینه اقدامی صورت نداد و تولیدکنندگان در توفان حوادث تنها ماندند. در شرایط امروز هم شاهد مشکلات تحریم هستیم. اگر در این صورت دست به دست هم دهیم رونق شکل خواهد گرفت. به شرط آن‌که با تدوین بسته حمایتی دقیق از تولید داخل و اجرای آن نگاه فرهنگی به تولید داخلی و نگاه فرهنگی به مصرف تولید داخل در کشور نهادینه شود. این بسته می‌تواند مشکلاتی که در طول چند سال اخیر برای صنعت کشور بروز یافته است را حل و فصل کند.اتاق بازرگانی ایران نیز برای برون رفت از این مشکلات دو طرح را پیشنهاد کرده است که کار کارشناسی دقیقی روی آن‌ها انجام شده است.

طرح برون‌رفت از تحریم بانکی که پس از شش قفله شدن خزانه بانک مرکزی در زمان ریاست آقای مظاهری رخ داد، را آماده کردیم چراکه معتقدیم کمک به نقدینگی بنگاه‌ها اولین قدم برای بهبود شرایط است. پیشنهاد بعدی اتاق، خرید دین سرمایه در گردش توسط بانک مرکزی است که تشریح آن در این مرقومه نمی‌گنجد.مشکل دیگری که انتظار رفع آن را داریم، نرخ سود بانکی است.

طی چند سال گذشته به بهانه افزایش نرخ تورم، بانک‌ها عملا نرخ بهره بانکی را بالا بردند. در حال حاضر به غیر از بانک صنعت و معدن هیچ بانک دیگری تسهیلات با سود 12 درصد ارائه نمی‌کند. امروز در شرایطی که نرخ تورم تک رقمی اعلام شده است انتظار این است که بر اساس همان فرمول گذشته، نرخ سود بانکی پایین بیاید. در حالی که نرخ سود 26 تا 30 درصد که امروز توسط بانک‌ها اجرا می‌شود، نه برای بانک‌های ما تولید ثروت می‌کند نه برای صنعت چرخش تولید.

لازم به تاکید است که امروز باید کشور با یک حرکت درست و منطقی تصمیم بگیرد که می‌خواهد منافع ملی را سرلوحه قرار دهد یا منافع بخشی. قطعا منافع بخشی نمی‌تواند کارساز باشد و مشکلات عمومی را برطرف کند. پس باید با سیاست‌گذاری حساب‌شده نقشه راه تولید را در یک بسته پیشنهادی کارشناسی شده، ترسیم کرد تا در شرایط تحریم‌های جهانی، بتوانیم خود را از خودتحریمی نجات دهیم.

دنیای اقتصاد:کنکور و معضل آموزش عالی در ایران

«کنکور و معضل آموزش عالی در ایران»عنوان سرمقاله‌ی روزنامه‌ی دنیای اقتصاد به قلم علی سرزعیم است که در آن می‌خوانید؛این روزها کنکور سراسری در ایران برگزار شد و بخش قابل توجهی از جوانان ایران در یک رقابت نفسگیر و فوق‌العاده سنگین شرکت کردند و نهایتا خانواده‌ها از یک فشار روانی غیرقابل توصیف یک ساله خلاص شدند.

از یک سو پدیده کنکور بارزترین نماد یک موقعیت ممتاز غیرانحصاری و غیرتبعیض‌آمیز به شمار می‌رود؛ به طوری که می‌توان آن را الگویی برای دیگر عرصه‌ها قلمداد نمود، اما از سوی دیگر شدت رقابت در این بازار آنقدر بالا رفته که فشار روانی فوق‌العاده‌ای به داوطلبان و به تبع آنها خانواده‌ها وارد می‌شود. فارغ از مساله برگزاری کنکور، نتایج آن و سرخوردگی‌های ناشی از آن نیز برای کسانی که موفق نشده‌اند، باقی می‌ماند که گاه می‌تواند لطمات غیرقابل جبرانی از حیث روانی و عزت نفس به افراد وارد کند، لذا نمی‌توان نسبت به این قضایا بی‌تفاوت بود. پیش از هرچیز باید تحلیلی اقتصادی از این مساله ارائه کرد.

شدت رقابت در کنکور ناشی از شدت تقاضا برای آموزش عالی رایگان است. ظاهرا مردم ایران معتقدند که دستمزد فرد تحصیل‌کرده و تحصیل‌نکرده تفاوت معناداری دارد و برای افراد می‌صرفد که به جای کار کردن وقت و زمان خود را صرف تحصیل کنند. مطالعات مختلف، موید این دیدگاه شهودی است که به دلیل بالا بودن میزان اشتغال در بخش دولتی و تاثیرگذاری سطح تحصیلات در دستمزد بخش دولتی، این سیگنال به جامعه ارسال شده که تحصیلات دولتی به صرفه است.

می‌توان ادعا کرد که در بخش غیردولتی نیز شاخص‌های ارزیابی هنوز خیلی کارآیی محور نیست و هنوز مبتنی بر سیگنال‌های اسمی ‌ناشی از مدرک تحصیلی و میزان سابقه کار است. نکته دیگری که باید به آن توجه کرد، رایگان بودن آموزش عالی است. طبیعی است که هرجا خدمات رایگان عرضه شود، برای آن صف تشکیل می‌شود، لذا نفس دولتی بودن دانشگاه‌ها از عوامل تشدیدکننده تقاضای بالا برای آموزش عالی به شمار می‌رود.

در اینجا مجال طرح این سوال نیست که آیا واقعا ضروری است تا دانشگاه‌ها دولتی و رایگان باشند؟ از یک سو، این باور وجود دارد که آموزش عالی رایگان زمینه‌ای برای ارتقای اجتماعی افراد ممتاز از قشرهای پایین را فراهم می‌آورد؛ اما از سوی دیگر، این دیدگاه نیز جای تامل دارد که چه لزومی‌ دارد از بودجه عمومی‌ که متعلق به همه جامعه است هزینه شود تا مهارت‌های بخشی از جامعه و به تبع آن درآمد و ثروت شان افزایش یابد؟ در سطح سیاست‌گذاری نیز این سوال مطرح است که با توجه به هزینه‌بر بودن دانشگاه و دانشگاه‌داری، آیا بهتر نیست دانشگاه‌ها خصوصی باشند و دولت بودجه‌هایی از این دست را در سطوح آموزشی پایین‌تر هزینه کند و به این ترتیب کیفیت آموزش عمومی‌ و همگانی را افزایش دهد؟

برای اینکه جدی بودن این دیدگاه را بیشتر دریابیم کافی است به مهاجرت افراد تحصیل‌کرده یا بیکاری تحصیل‌کردگان نظر کنیم تا قوت دیدگاه‌های حامی‌ دولتی بودن آموزش عالی به چالش کشیده شود. نکته دیگری که در همین رابطه مطرح است، مساله کمبود عرضه خدمات آموزش عالی است. روشن است که هرجا صف طولانی وجود دارد، شدت تقاضا یا کمبود عرضه مطرح است.

در حالی که رشد ناگهانی جمعیت در دهه 60 موجب رشد ناگهانی سهم جوانان از هرم جمعیتی جامعه شده، عرضه خدمات آموزشی نتوانسته متناسب با این رشد افزایش یابد. قطعا دانشگاه آزاد، به‌رغم همه حرف و حدیث‌ها گام موثر و قابل تقدیری برای عرضه بیشتر خدمات آموزشی بود.

سیاست‌گذاری‌های درست در این زمینه می‌توانست موجب بسط و رشد دانشگاه‌های غیردولتی شود که متاسفانه این‌گونه نشد و دانشگاه آزاد تقریبا تنها عرضه‌کننده این خدمات در بخش غیردولتی به شمار می‌رود. تدابیری مانند دانشگاه پیام نور به کار گرفته شد تا این خلأ را پر کند، اما از دید جامعه راه حل خیلی جذاب و قانع‌کننده‌ای قلمداد نشد.

گام مهمی ‌که می‌توانست برداشته شود تا از شدت این مشکل کاسته شود، زمینه‌سازی برای حضور دانشگاه‌های خارجی در ایران بود و ایران می‌توانست در بلندمدت زمینه‌ای برای جذب دانشجو نه تنها از ایران، بلکه از کل منطقه فراهم کند. این امر غیر از پیامدهای اقتصادی فوق‌العاده سودمند آن می‌توانست زمینه ساز تاثیرگذاری ایران بر منطقه نیز باشد.

با توجه به نیاز نسبتا بالای خدمات آموزشی و هزینه نسبتا بالای تحصیل در کشورهای غربی، دانشگاه‌های معروف و ممتاز خارجی این سیاست را در پیش گرفتند که در کشورهای حاشیه خلیج‌فارس شعباتی را افتتاح کنند و دوره‌هایی را در این کشورها عرضه نمایند.

قطر و امارات در حال حاضر میزبان تعداد روز افزونی از دانشگاه‌های مشهور نظیر‌ هاروارد، کارنگی ملون، کورنل، نورث وسترن و امثالهم است و جالب اینجا است که برخی ایرانی‌ها نیز فرزندان خود را به این مدارس اعزام می‌کنند. به راحتی می‌شد تصور کرد که اگر این دانشگاه‌های ممتاز خارجی در ایران شعبه می‌زدند، نه تنها رقابت میان دانشگاه‌ها زمینه رشد کیفیت آموزشی را فراهم می‌کرد، بلکه تقاضا برای آموزش عالی رایگان را کاهش می‌داد.

شاید هنوز دیر نباشد و مسئولین آموزش عالی دریابند که باید زمینه ساز حضور بخش‌خصوصی داخلی و خارجی در عرصه آموزش را فراهم کنند و این سیاست کلان را در پیش گیرند که ایران بتواند به موقعیتی ممتاز در عرضه خدمات آموزشی در کل منطقه درآید.

قطعا ایران در بسیاری از رشته‌های تحصیلی چون مهندسی و پزشکی از قابلیت‌های فراوانی برای ارائه چنین خدماتی برخوردار است. بجاست که این پتانسیل‌ها مورد استفاده قرار گیرد.

جهان صنعت:ظرفیت‌های بلااستفاده صنایع و معادن کشور

«ظرفیت‌های بلااستفاده صنایع و معادن کشور»عنوان سرمقاله‌ی روزنامه‌ی جهان صنعت به قلم کرامت جهانگرد است که در ان می‌خوانید؛مطابق اصل 44 قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، نقش خصوصی در اقتصاد کشور کاملا روشن و بدیهی نشان داده شده است. اگر چه تعداد بسیار زیادی واحدهای تولیدی در پهنه پهناور کشور پراکنده‌اند و بخش صنعت‌ومعدن قریب 20 درصد تولید ناخالص داخلی را دارد و در این حوزه بخش خصوصی کشور نقش بسزایی دارد اما تشکل‌های مردمی این بخش هنوز آن انسجام در خور  را ندارند.

تاکنون انجمن‌های تخصصی در 23 رشته صنعتی و معدنی کامل نشده‌اند و مدیران این بخش به دلیل ناچاری در سایه وزارتخانه‌های دیگری علاوه بر وزارت صنایع و معادن به تشکیل انجمن‌های همگن اقدام کرده‌اند.

مطابق اساسنامه خانه صنعت‌ومعدن ایران، این نهاد مردمی از طریق انجمن‌های تخصصی همگن تشکیل می‌شود اما نقش و جایگاه این تشکل در تصمیم‌سازی‌ها و تصمیم‌گیری‌ها با وجود توان بسیار بالای آن جدی گرفته نشده است. زبان تخصصی بخش صنعت‌ومعدن در شرایط فعلی به زبان عامیانه تبدیل شده و این نگاه باعث شده است که اظهارنظرهای بسیار متناقض در این بخش افزایش یابد.

نظر شما چیست؟