تورم تک‌رقمی آقای رئیس کل؛ از وعده تا وعید

تک رقمی شدن نرخ تورم تا پایان سال جاری را می‌توان به عنوان یکی از جدی‌ترین وعده‌های رئیس کل بانک مرکزی عنوان کرد؛ ولی با وجود اجرای هدفمندسازی یارانه‌ها، کارشناسان تحقق وعده مذکور را تا حدودی دور از تصور می‌دانند و به نظر می‌رسد این قول در حد وعده و وعید باقی بماند و محقق نشود.

به گزارش پایگاه خبری بانکداری الکترونیک کی از مسائلی که همواره در اقتصاد ایران و تمام کشورها مهم و تاثیر گذار بوده نرخ تورم و تاثیر آن بر شاخص‌ها و سیاست‌گذاری‌های اقتصادی است.
در ماه‌های اخیر اهمیت کنترل این نرخ تا جایی پیش رفت که رقم بالای آن در ایران باعث شد بسیاری از سیاست‌های دولت در بخش‌های اقتصادی و حتی سیاسی تحت تاثیر این شاخص اقتصادی قرار بگیرد.
اما در این بین نمی‌توان از اقدامات بانک مرکزی برای کاهش نرخ تورم به راحتی گذشت و با مروری بر برخی اخبار، صحبت‌های رئیس کل بانک مرکزی برای کاهش نرخ تورم دلیلی می‌شود بر جدیت این بانک در کاهش تورم.
تک‌رقمی کردن نرخ تورم اولین وعده‌ای بود که محمود بهمنی هنگام تصدی ریاست بانک مرکزی به مردم داد و حال با گذشت بیش از یک سال و چند ماه از این وعده، طبق آخرین گزارش‌های رسمی نرخ تورم همچنان دورقمی است و با تورم تک‌رقمی هم فاصله قابل توجهی دارد.
به گزارش فارس نرخ تورم در طول سال 87 نسبت به پایان سال 86، هفت درصد افزایش یافت و به 25.4 درصد رسید. اما بر اساس آخرین آمار بانک مرکزی نرخ تورم دوازده ماهه منتهی به آذر ماه سال 1388 را نسبت به دوازده ماه منتهی به آذر ماه سال 1387 معادل 13.5 درصد اعلام کرد.
در ماه‌های اخیر با وجودی که کاهش سطح عمومی قیمت‌ها احساس نمی‌شود، بانک مرکزی نرخ رشد تورم را کاهنده اعلام می‌کند.
البته از طرفی وزیر امور اقتصادی و دارایی طی چند هفته اخیر با بیان اینکه هم اکنون دهک دهم جامعه حدود 30 برابر دهک اول از یارانه ها استفاده می کند، برخلاف اظهارات کارشناسان مبنی بر افزایش نرخ تورم با هدفمندسازی یارانه‌ها، گفته بود: لایحه هدفمند کردن یارانه ها ریشه تورمی را که در چند دهه اخیر در اقتصادی ایران وجود داشته، می‌خشکاند.
وی گفته بود: هدفمند کردن یارانه ها با اصلاح قیمت ها، افزایش بهره وری و کاهش هزینه ها منجر به کاهش تورم می شود ضمن آن که با کنترل نیاز و برداشت از حساب ذخیره ارزی سبب کنترل نقدینگی می شود.
شاید اظهارات حسینی درست باشد و در آینده نرخ تورم با اقداماتی که او نام برده کاهش یابد ولی مساله‌ای که هم اکنون مورد توجه است کاهش نرخ تورم بوده که بانک مرکزی در آمارهای ماهانه خود همچنان از سیر نزولی این نرخ خبر می‌دهد.
ولی سوالی که در اینجا مطرح می‌شود این است که چگونه نرخ تورم کاهش خواهد یافت درحالی که با تصویب و اجرای هدفمندسازی یارانه‌ها و جهش قیمتی که به دنبال آن روی خواهد داد نرخ تورم ممکن است به بالاترین حد خود برسد و حال آنکه هم‌اکنون نیز که این طرح به مرحله اجرا نرسیده است در سبد مصرفی خانوارها کاهشی در سطح عمومی قیمت‌ها احساس نمی‌شود.
با مروری بر نظرات کارشناسان کاملا نمایان می‌شود که فقط نرخ تورم واقعی کاهش پیدا کرده است و این کاهش نیز ناشی از کاهش قیمت کالاهای سرمایه‌ای و لوکس و تاثیر آن در محاسبات تورمی است و تغییر یا کاهش محسوسی در کالاهای مصرفی مورد نیاز مردم در بازار مشاهده نمی‌شود.

* ضیاءالملکی: کاهش تورم به خاطر کاهش قیمت اجاره مسکن

فرید ضیاءالملکی در خصوص اینکه چه کالاهایی در تعیین نرخ تورم تاثیر گذار هستند به خبرنگار فارس می‌گوید: قیمت اجاره مسکن،‌ پوشاک و خوراک تاثیر به سزایی در تورم دارند ولی بخش تاثیر گذار و اصلی در محاسبه نرخ تورم قیمت مسکن است.
وی با تاکید براینکه صرفا نمی‌توان کاهش قیمت مواد غذایی را زمینه‌ساز کاهش نرخ تورم دانست، ادامه می‌دهد: علاوه بر موارد مذکور مصالح ساختمانی،‌ آ‌هن و سیمان نیز در تعیین و محاسبه نرخ تورم تاثیرگذار هستند.
به گفته این کارشناس بانکی،‌ برخلاف بالا رفتن قیمت مواد خوراکی، دلیل اصلی کاهش تورم در واقع کاهش قمیت مسکن و مصالح ساختمانی است.
وی می‌گوید: قیمت مواد خوراکی ارتباط زیادی به کاهش نرخ تورم ندارد و در واقع میانگین موارد مذکور باعث تعیین نرخ تورم است.
ضیاءالملکی در مورد امکان تک رقمی شدن نرخ تورم تا پایان سال جاری، می‌گوید: تک رقمی کردن نرخ تورم با اجرای هدفمندکردن یارانه‌ها تداخل دارد و اجرای این طرح مانع از عملی شدن وعده تورم تکی رقمی رئیس کل بانک مرکزی می‌شود.

کاهش نرخ تورم با توجه به آمارهای رسمی بانک مرکزی در ماه‌های اخیر امری غیر قابل انکار است ولی آنچه در این بین از اهمیت بیشتری برخودار می‌شود، تک رقمی شدن نرخ تورم با اجرا و تصویب هدفمندسازی یارانه ها است. چراکه تمامی کارشناسان و حتی رئیس کل بانک مرکزی به این مساله اذعان دارند که اجرای طرح مذکور باعث به وجود آمدن تورم در اقتصاد می‌شود؛ بنابراین خیلی دور از ذهن نیست که برخی از کارشناسان تورم تک رقمی را در حد یک آروز بدانند.
حتی شاید بنابه دلیل فوق است که بسیاری از کارشناسان براین باورند که نرخ تورم در مبادلات روزانه مردم کاهش پیدا نکرده است و یا به عبارتی دیگر کاهش نرخ تورم با هدفمندسازی یارانه‌ها تداخل دارد.
بنابراین کاهش نرخ تورم تا پایان سال جاری که جزء نخستین وعده‌های رئیس کل بانک مرکزی به حساب می‌آید از اهمیت دو چندانی برخوردار می‌شود.

* مصلح شیرازی: نرخ تورم واقعی کاهش پیدا نمی‌کند

از طرفی مصلح شیرازی یکی دیگر از کارشناسان بانکی است که در خصوص تک ‌رقمی کردن نرخ تورم در سال جاری، به خبرنگار فارس می‌گوید: با توجه به منافعی که رکود جهانی برای اقتصاد ایران علی‌الخصوص کاهش ارزش واردات داشت، ولی باز هم کاهش نرخ تورم امکان‌پذیر نیست.
وی ادامه می‌دهد: با وجود اینکه دولت توانست با کاهش ارزش واردات تا حدودی سرمایه‌گذاری‌های بیشتری انجام دهد، ولی تورم کاهش پیدا نکرد.
به گفته شیرازی، ممکن است شیب تورم در اقتصاد کاهش پیدا کند، ولی با وجود اجرای هدفمندسازی یارانه‌ها تورم واقعی کاهش نخواهد یافت.

با توجه به اظهارات این کارشناس بانکی به نظر می‌رسد علیرغم تلاش‌های بانک مرکزی برای کاهش نرخ تورم تا پایان سال جاری، تصویب و اجرای هدفمندسازی یارانه‌ها و جهش قمیتی ناشی از اجرای این طرح می‌تواند مانع از تحقق هدف رئیس کل بانک مرکزی برای تک رقمی کردن نرخ تورم شود.

* موسویان: تک رقمی کردن تورم در حد یک آرزو است

سید عباس موسویان که در سال‌های اخیر به عنوان یکی از کارشناسان برجسته اقتصاد اسلامی مطرح شده است، در رابطه با کاهش نرخ تورم تا پایان سال جاری به خبرنگار فارس می‌گوید: دولت می‌تواند با بکارگیری ابزارهای مالی جدید تحت عنوان صکوک و با برطرف کردن موانع این ابزار، به جای استفاده از پول پرقدرت و تورم زای بانک مرکزی، از پول در دست مردم در بخش غیرفعال اقتصادی در عرصه‌های سرمایه‌گذاری و تولید استفاده کند.
وی با تاکید براینکه دولت باید با استفاده از ابزار مالی جدید مانع رشد تورم شود، گفت: با توجه به موارد مذکور، هم تولید رونق پیدا می‌کند و هم از ورود پول جدید جلوگیری می‌شود.
به گفته موسویان، تا زمانی که تک رقمی کردن نرخ تورم در حد یک آرزو است، بانک مرکزی نباید اقدام شتاب‌زده‌ای در تعیین نرخ سود نماید.

شنیدن این جمله که تک رقمی کردن نرخ تورم در حد یک آروز است آن هم از زبان عضو کارگروه بانکداری بدون ربا دلیلی محکم و منطقی است برای رسیدن به این استدلال که امکان کاهش نرخ تورم و رساندن رقم آن به زیر 10 با وجود تصویب و اجرای هدفمندسازی یارانه ها و آثار تورمی که به تبع آن شکل خواهد گرفت، وجود ندارد و این مساله تا حدودی دور از ذهن است.

* قضاوی: نرخ تورم هرچه باشد، باید نرخ قابل تحمل برای اقتصاد باشد

حسین قضاوی در مورد احتمال کاهش نرخ تورم در سال آینده به خبرنگار فارس می‌گوید: به عنوان پیش‌ فرض برای تدوین بسته در مورد نرخ تورم با حفظ وضع موجود و در صورتی که عدم لحاظ هدفمند سازی یارانه‌ها مدنظر قرار بگیرد به نظر می‌رسد، سطح قیمت‌ها از یک ثبات نسبی برخوردار باشد.
معاون اقتصادی بانک مرکزی، با اشاره به تجربه کاهش نرخ تورم در سال جاری، تصریح کرد: امیدواریم در سال آینده اقتصاد یک نرخ قابل تحملی از تورم را تجربه نماید.
وی در مورد شرایط نرخ تورم قابل تحمل در اقتصاد، اظهار داشت: منظور از مورد مذکور، رسیدن به یک نرخ تورم منطقی است؛ الزاما ممکن است این نرخ تک رقمی هم نباشد. ولی نرخی خواهد بود که برای اقتصاد قابل تحمل است.

نرخ تورم قابل تحمل ، این عبارتی است که حسین قضاوی در مصاحبه خود با خبرنگار فارس بارها به آن تاکید کرد و به صورت خاص گفت: الزاما نباید نرخ تورم قابل تحمل برای اقتصاد تک رقمی باشد.
به نظر می‌رسد معاون اقتصادی رئیس کل بانک مرکزی سعی دارد با درایت خاصی به این موضوع اشاره کند که نیازی نیست حتما نرخ تورم تک رقمی شود بلکه این نرخ می‌تواند به حدی برسد که با توجه به شرایط اقتصادی ایران قابل تحمل بوده و آثار منفی نیز برای جامعه به دنبال نداشته باشد.
به طور حتم قضاوی زمانی که این موضوع را مطرح کرده بود به آثار تورمی هدفمندسازی یارانه‌ها نیز توجه داشته است و شاید با ارائه این مطالب قصد داشته به این موضوع اشاره کند که احتمال کاهش تورم با شرایط فعلی اقتصاد بعید به نظر می‌آید و بانک مرکزی در تلاش است تا تورم را به نقطه‌ای برساند که برای اقتصاد قابل تحمل باشد.

* موفقیت طرح رئیس کل بانک مرکزی در هاله‌ای از ابهام

البته در حالی بانک مرکزی نرخ تورم در دوازده ماه منتهی به آذر ماه سال 1388 نسبت به دوازده ماه منتهی به آذر ماه سال 1387 را معادل 13.5 درصد اعلام کرده است که تورم انتظاری که در ماه‌های اخیر به گونه‌ای افزایش یافته که مردم به راحتی در بازار این موضوع را احساس می‌نمایند.
با توجه به موارد مذکور کاهش تورم با توجه به تصویب و اجرای هدفمندسازی یارانه‌ها در هاله‌ای از ابهام خواهد بود و این سوال در ذهن به وجود می‌آید که آقای رئیس کل چگونه می‌تواند با جهش قیمتی و تورم انتظاری ناشی از هدفمندسازی یارانه‌ها مقابله کند و نرخ تورم را به عدد زیر 10 برساند.

منبع:فارس

نظر شما چیست؟