رئیس دولت میزان یارانههای پنهان و آشکار را حدود 120 هزار میلیارد تومان عنوان کرد، در حالی که پس از اصلاح قیمتها و هنگام اجرای قانون هدفمندکردن یارانهها باید روی کمتر از30 هزار میلیارد تومان در سال حساب باز کند.
به گزارش پایگاه خبری بانکداری الکترونیک مسئولان دولتی برای موجه جلوه دادن طرح هدفمندکردن یارانهها میزان یارانهها را بالا عنوان میکنند اما محاسبات آماری نشان میدهد که دولت برای اجرای هدفمندکردن یارانهها یک چهارم مبلغ مورد اشاره آنه یعنی تنها حدود 30 هزار میلیارد تومان درآمد برای باز توزیع در اختیار خواهد داشت.
محاسبات نشان میدهد بیش از 50 درصد از حجم مصرف فعلی در حوزههای مختلف ناشی نظام یارانهای و اقتصاد بیمار در کشور است و چنانچه قیمتها اصلاح شود، شرایط به گونهای پیش خواهد رفت که عملا مصرف اغلب کالاهای یارانهای از جمله بنزین و گازوئیل به حدود نصف کاهش خواهد یافت. از مهمترین اقلامی که دولت برای اجرای هدفمندکردن یارانهها و توزیع نقدی یارانهها روی منابع حاصل از فروش آزاد آنها حساب باز کرده، بنزین، گازوئیل، برق، گاز، و آرد است که مصارف فعلی و بعد از اصلاح کامل قیمت هریک در زیر مورد تحلیل قرار میگیرد.
بنزین
میزان مصرف بنزین در سال 87 روزانه 67 میلیون لیتر بوده و امسال نیز تغییر چندانی نکرده است. برمبنای روزانه 67 میلیون لیتر بنزین ، مصرف سالانه کشور حدود 24 تا 25 میلیارد لیتر خواهد شد. این میزان اما به دلیل قیمت یارانهای است. چنانچه قیمت واقعی شود سه اتفاق مهم رخ خواهد داد اول آنکه روزانه حدود 5 تا 6 میلیون لیتر قاچاق بنزین از بین خواهد رفت به عبارت دیگر حدود 9 درصد از این طریق، از مصرف کل بنزین کاسته خواهد شد.
همچنین کیفیت بنزین منطبق با استانداردهای دنیا میشود که در سایه این مسئله حداقل حدود 20 درصد از مصرف کاسته خواهد شد به عبارت دیگر مطالعات نشان داده که مسافت پیموده شده با 13 لیتر بنزین فعلی معادل 10 لیتر بنزین با کیفیت است. همچنین تکنولوژی ساخت خودروها افزایش مییابد از سه طریق از رده خارج شدن خودروهای فرسوده و پر مصرف و استقبال مردم از خودروهای کم مصرف. درسایه این اتفاق متوسط مصرف بنزین 8.5 لیتر خودروهای فعلی در 100 کیلومتر به 3.5 تا 5 لیتر کاهش مییابد.
اگر مبنا را همان 5 لیتر قرار دهیم قرار دهیم مصرف سوخت از محل بهبود تکنولوژی ساخت نیز 40 درصد کاهش مییابد. از سوی دیگر افزایش قیمت بنزین مردم را به سمت استفاده بیشتر از ناوگان حمل ونقل عمومی و گاز سوز کردن سوق میدهد. از این محل نیز باید کاهش حداقل 10 درصدی را در مصرف سوخت بنزین پیش بینی کنیم. اکنون چنانچه مجموع کاهش مصرف را در سایه عوامل بالا محاسبه کنیم مصرف بنزین حدود 70 درصد کاهش مییابد. اما این کاهش به یک باره اتفاق نمی افتد. در حالت خوش بینانه میتوان گفت که 40 تا 50 درصد مصرف با اصلاح قیمت به وقوع میپیوندد.
در نتیجه میزان مصرف سالانه بنزین به 12 تا 24 میلیارد لیتر در سال و 32 تا 35 میلیون لیتر در روز کاهش مییابد. منابع حاصل از فروش این میزان بنزین با قیمت حدود 500 تومان فوب رقمی حدود 6 تا 7 هزار میلیارد تومان خواهد بود. اما همه این این درآمد که به جیب دولت ریخته نمی شود. اگر تنها 20 درصد از این مقدار را هزینههای حمل و نقل در نظر بگیریم درآمد دولت از بنزین به حدود 5 هزار میلیارد تومان خواهد رسید.
اما اکنون دولت در محاسبات خود از محل فروش بنزین منابع درامدی 12 هزار میلیارد تومانی یعنی حدود 60 درصد بیش از رقم واقعی در نظر گرفته است.
گازوئیل
اکنون میزان مصرف گازوئیل حدود 90 میلیون لیتر در روز است. اما کارشناسان و فعالان خودروساز دیزلی کشور اعلام میکنند با تنها نو شدن ناوگان حمل ونقل کشور حدود 45 درصد از مصرف سوخت کاهش مییابد. از سوی دیگر با واقعی شدن قیمت گازوئیل علاوه بر بهبود تکنولوژی ساخت، خودروهای دیزلی بخصوص در بخش اتوبوسهای مسافربری بسمت گاز سوز شدن سوق پیدا میکنند. کارشناسان معتقدند از این محل نیز حداقل 20 تا 25 درصد از مصرف روزانه گازوئیل کاسته خواهد شد.
به عبارت دیگر میزان مصرف واقعی گازوئیل در کشور از سالانه 33 میلیارد لیتر بین 12 تا 15 میلیارد لیتر و روزانه 35میلیون لیتر کاهش مییابد. با چنین شرایطی حتی اگر دولت گازوئیل را به قیمت فوب یعنی حدود 450 تومان به فروش برساند منابع حاصل از فروش گازوئیل حدود 6هزار میلیارد تومان خواهد بود. در حالی که دولت در محاسبات خود از محل فروش گازوئیل درآمد 15 هزار میلیارد تومانی لحاظ کرده است.
برق
اگر چه در ذیل قبوض برق اعلام میشود که هزینه تمام شده هر کیلووات ساعت برق حدود 77 تومان است اما هزینه تولید یک کیلووات ساعت برق بر اساس استانداردهای فعلی و با استفاده از نیروگاههای هستهای حدود 20 تومان است. بنابراین چنانچه قیمتها اصلاح شود خودبخود دولت باید به سمت کاهش هزینه تمام شده حرکت کند.
طبعا دراین صورت منابع حاصل از واقعی سازی قیمت برق زیاد نخواهد بود. در همین حال به گفته مسئولان وزارت نیرو، سرانه مصرف برق در کشور 3 برابر استانداردهای جهانی است.به طوری که میزان سرانه مصرف برق در ایران تا قبل از شروع تغییر فرهنگ مصرف 2900 کیلو وات ساعت بوده که اکنون به 2600 کیلو وات ساعت رسیده است و این در حالی است که میزان سرانه مصرف برق در جهان حدود 900کیلووات ساعت است.
حال با این گفته به نظر میرسد با واقعی سازی قیمتها و ایجاد فضای رقابتی مصرف برق در کشور اگرچه به یک باره به یک سوم تقلیل نمی یابد اما دولت به ناچار باید شرایط جدید را با منابعی بالغ بر 4تا 5 هزار تومان در نظر گیرد.
دولت تصور میکند با اجرای هدفمندکردن یارانهها با واقعی شدن قیمت منابع 14 هزار میلیارد تومان به دست خواهد اورد اما واقعیت ان است که با بهبود تکنولوژی و الگوی مصرف ، مصرف به نیم تا یک سوم کاهش مییابد. یعنی رقمی حدود 4 تا 5 هزار میلیارد تومان.
گاز
شاید تنها مادهای که مصرف ان احتمالا بالا برود گاز است چراکه قیمت ان بسیار مناسب تر از دیگر سوختهای فسیلی است. اما از سوی دیگر با واقعی شدن قیمت این مصرف این ماده فسیلی به میزان قابل ملاحظهای از طریق اصلاح الگوی مصرف کاهش پیدا میکند.
خانوارهای ایرانی در بخش مصرف خانگی چهار برابر دنیا گاز مصرف میکنند. که بخش عمده ان به دلیل الگوهای بد عایق بندی در ساختمان است. حال اگر قیمتها واقعی شود خیلی سریع این تغییرات در الگوی مصرف رخ خواهد داد و مصرف حداقل به نصف کاهش مییابد.
مصرف گاز در کشور ما 133 میلیون متر مکعب در سال 87 بوده که با اصلاح قیمتها حداقل به 80 تا 90 میلیارد متر مکعب خواهد رسید. منابع حاصل از این مقدار با قیمت 120 تومان رقمی حدود 10 هزارمیلیارد تومان است.
نان
دولت سالانه حدود 8 میلیون تن آرد یارانهای توزیع میکند حال اگر این میزان را با قیمت 400 تومان توزیع کند در حدود 20 درصد از مصرف نان کاسته میشود. بنابراین دولت از محل فروش آرد رقمی حدود 2.5 هزار میلیارد تومان درامد خواهد داشت.
مجموع درامد
ارقام بالا نشان میدهد حداگثر درآمد دولت از محل اجرای قانون هدفمندکردن یارانهها 27 تا 30 هزار میلیارد تومان خواهد بود.
ضمن اینکه دولت اصلاح قیمتها را به یکباره و همه کالاها را یکباره انجام نمیدهد. این مسئله نیز به عنوان یک عامل بازدارنده عمل میکند تا دولت مجددا در طرح خود بازبینی کند و مطالعه مجددی در طرح خود داشته باشد.
نظرات دولت
به گزارش واحد مرکزی خبر، محموداحمدی نژاد در دومین گردهمایی استانداران سراسر کشور در دولت دهم ،با تاکید بر اینکه افزایش مصرف ، ناکارآمدی و توزیع غیر عادلانه از جمله معایب نحوه ارائه یارانهها در شرایط کنونی است ، گفت: هدفمندکردن یارانهها، به فضل الهی و بدون شک وضع مردم و صنعت کشور را در بخشهای مختلف ارتقاء خواهد داد.
رئیسجمهور با تاکید بر اینکه امروز هیچ سوالی در زمینه هدفمندکردن یارانهها بیپاسخ نیست، خاطرنشان کرد: با هدفمندکردن یارانهها، هفت دهک در ابتدا تحت پوشش قرار میگیرند که امروز 30 درصد یارانهها را مصرف میکنند و با ارائه حدود 70 درصد یارانهها به این 7 دهک وضع مردم به طور قطع بهتر خواهد شد.
احمدینژاد با اشاره به ارائه 120 هزار میلیارد تومان یارانه در کشور اظهار داشت: یارانهها برای افزایش تولید، حمایت از اقشار محروم و محقق کردن اهداف اقتصادی ارائه میشود اما این اهداف به دلیل توزیع غلط به هیچ عنوان محقق نخواهد شد زیرا صنعت به دنبال افزایش بهره وری و کاهش هزینهها نیست.
نظر شما چیست؟