فعالیت بدون ناظر بخشی از شبکه پولی کشور

به گزارش پایگاه خبری بانکداری الکترونیک آمار نشان می دهد از دستکم حدود 30 هزار و 306 شعبه شبکه پولی کشور بالغ بر 12 هزار و 162 شعبه بدون مجوز از بانک مرکزی فعالیت می کنند.

از این میزان حدود 6000 هزار صندوق قرض الحسنه در کشور وجود دارد که برای هرکدام اگر یک شعبه در نظر گرفته شود تعداد شعب بدون مجوز از مرز 9162 می گذرد.

درحالی که آمارهای غیر رسمی نشان می دهد بسیاری از صندوق های قرض الحسنه بیش از ده ها شعبه در شهر محل تاسیس و دیگر مراکز استانها و نقاط کشور دارند. بر این اساس برخی کارشناسان معتقد هستند تعداد شعب صنووق های قرض الحسنه را می توان در خوشبینانه ترین حالت به طور متوسط 1.5 شعبه در نظر گرفت. بر این اساس بالغ بر 30 درصد شبکه بانکی کشور را موسسات قرض الحسنه تشکیل می دهند که بانک مرکزی هیچ نظارتی نسبت به آنها ندارد.

خدمات الکترونیک قرض الحسنه ها

مطالعات نشان می دهد برخی از این موسسات تقریبا تمام خدمات الکترونیک (بغیر از عضویت در شبکه شتاب)را به مشتریانشان ارائه می دهند.

این مسئله باعث شد تا آنها به راحتی مانند یک بانک به فعالیت های بانکی بپردازند. نکته اساسی آن است که بسیاری از این گونه صندوق ها چندان تمایلی به درج تعداد یا نشانی شعب خود روی سایت های اطلاع رسانی خود ندارند.

بر همین اساس میزان جذب سپرده و تسهیلات اعطایی آنها چندان معلوم نیست.

نمونه خدمات یکی از این صندوق ها

برای نمونه خدمات یکی از این صندوق ها که تعداد شعب خود را ذکر نکرده به شرح زیر است:

حساب گویا: این سیستم به سپرده گذار این امکان را خواهد داد تا در هر زمان ، از طریق تماس تلفنی از وضعیت حساب ، تاریخ آخرین عملیات و … خود مطلع شود.

سیستم مهاجر : 1- امکان برداشت از حساب در کلیه ی شعب توسط سپرده گذار.2- وصول حواله های دستور پرداخت در کلیه ی شعب .3- دریافت اقساط وام کلیه ی شعب صندوق در هر شعبه .

سرویس ارسال پیام کوتاه Sms: در این سیستم، سپرده گذار می تواند با ارسال پیام کوتاه از تلفن همراه ، اطلاعات لازم را از نحوه ی عملیات حساب خوددریافت نماید. ( جهت اطلاعات بیشتر به شعب مراجعه شود).

سیستم حوالجات : وصول چک (شهر ، شهرستان و استان) مشتریان و واریز وجه به حساب مورد نظر مشتری .

طرح سپرده ی مسدودی (امانی): در این نوع حساب ، سپرده گذار منابع خود را طبق مفاد مندرج در قرارداد نزدصندوق مسدود می نماید و صندوق نیز تا سقف 100% مبلغ مسدود شده برای سپرده گذار ، اعتبار ایجاد نموده و به افراد معرفی شده، از سوی ایشان وام قرض الحسنه پرداخت می نماید.

شعب موسسه های مالی بدون مجوز

در همین حال موسسات مالی اعتباری بدون مجوز از بانک مرکزی نیز حدود 11 موسسسه با داشتن 3132 شعبه در سراسر کشور است.

نکته اساسی آن است که تفاوت چندانی میان این موسسات با صندوق های قرض الحسنه بزرگ که تعداد آنها نیز کم نیست وجود ندارد.

بزرگ ترین موسسه مالی و اعتباری مهر نام دارد. این موسسه متعلق به بنیاد تعاون بسیج است و 700 شعبه دارد. دومین موسسه، انصارالمجاهدین نام دارد که فعالیت خود را از سال 1367 آغاز کرد و هم اکنون 600 شعبه در سراسر کشور دارد. این موسسه متعلق به بنیاد تعاون سپاه است. تعاونی اعتباری ثامن الائمه سومین موسسه مالی و اعتباری از نظر گستردگی شعب محسوب می شود که به بنیاد تعاون سپاه تعلق دارد.در حال حاضر این موسسه 523 شعبه در سراسر کشور دارد.

به گفته احمد شفیع زاده مدیرعامل موسسه مالی و اعتباری مهر، طی مذاکرات صورت گرفته با بانک مرکزی توافق شده است فعالیت سه موسسه مهر، انصارالمجاهدین و ثامن الائمه طی فرآیندی در یک بانک قرار دارد.

پس از سه موسسه مزبور، موسسه مالی و اعتباری قوامین با 499 شعبه قرار دارد. چهارمین موسسه، موسسه مولی الموحدین است که 206 شعبه دارد و متعلق به بخش خصوصی استان خراسان است.

موسسه های دیگر چون عسگریه، بتاجا، شهر، میزان، کارسازان آینده و مشیز به ترتیب با 120، 113، 110، 105، 101 و 65 شعبه در رتبه های بعدی قرار می گیرند. در مجموع 11 موسسه و تعاونی اعتباری بدون مجوز حدود 3142 شعبه دارد.

مقایسه شعب بانک ها و موسسات پولی بدون مجوز

محاسبات نشان می دهد حدود 56 درید کل موسسات پولی کشور را بانکهای دولتی، 3.8 دصد بانک های خصوصی، 10.4 درصد موسسات مالی و اعتباری بدون مجوز بانک مرکزی، 29.7 درصد موسسات قرض الحسنه تشکیل میدهند.

بنابراین گزارش در کل 60 درصد شبکه پولی کشور از با مجوز بانک مرکزی و 40 درصد بدون مجوز بانک مرکزی فعالند.

مقایسه این آمار نشان دهنده این است که موسسات مالی و اعتباری تقریباً سه برابر بانک های خصوصی شعبه دارند. موسساتی که هیچ کدام از آنها تحت نظارت بانک مرکزی نبوده و در نتیجه مدیران عامل آنها باوجود داشتن شعب بیشتر در اتخاذ تصمیمات دست باز تری نسبت به بانک های خصوصی دارند.

منبع:فردا