سندباکس‌های نظارتی در حال تبدیل شدن به یک روند هستند. آن‌ها نشان‌دهنده یک رویکرد منحصر به فرد برای مقررات هستند که به شرکتهای منتخب اجازه میدهد محصولات و خدمات جدید و نوآورانه را آزمایش و اجرا کنند.
به گزارش پایگاه خبری بانکداری الکترونیک، سندباکس نوعی نوآوری نظارتی است که دقیقا برای مقابله با این چالش‌ها طراحی شده و مطابق با تعریف Ofgem: «به نوآوران اجازه میدهد محصولات، خدمات و مدل‌‌های تجاری جدید را در یک محیط واقعی بدون اعمال برخی از قوانین معمول آزمایش کنند».
در این مقاله تأثیر سندباکس نظارتی بریتانیا بر صنعت فین‌تک این کشور بررسی میشود. در حال حاضر سندباکس‌های نظارتی در ۵۷ کشور فعالیت میکنند و به یک ابزار سیاست‌گذاری مهم برای دولتها در راستای حمایت از ظهور‌بخش فین‌تک تبدیل شده‌اند.
در این مقاله از دادههای جامع برگرفته از سندباکس نظارتی بریتانیا استفاده میشود که اولین سندباکس ایجاد شده بود و در کل بیشترین تعداد شرکتهای شرکت‌کننده را در بر دارد. شواهدی از اثرات خارجی مثبت در سطح صنعتی یافت شده است.
شرکت در سندباکس توسط یک استارت‌آپ با افزایش ورود و جمع‌آوری پول بیشتر توسط سایر استارتآپها در همان صنعت همراه است. شواهدی وجود دارد که نشان میدهد سندباکس شرکتهای بهتری را نشان میدهد، اما هیچ مدرکی مبنی بر اینکه شتاب شرکت‌ها پس از مشارکت در سندباکس به طور قابل توجهی افزایش می‌‌یابد پیدا نشد.
مقررات مالی همیشه یک اقدام متعادل‌کننده بوده‌اند. محصولات و خدمات مالی جدید می‌تواند به نفع مصرف‌کنندگان باشند، اما همچنین می‌توانند اشکال جدیدی از ریسک‌ها را معرفی کند که به نوبه خود ممکن است به برخی از مشتریان آسیب برساند.
طی سالهای اخیر، شاهد موجی از نوآوری‌ها در حوزه مالی بوده‌ایم که معمولاً به عنوان فین‌تک شناخته میشوند و محصولات و خدمات مالی جدید تقریباً هر روز در اکثر کشورهای در حال توسعه به بازار می‌‌آیند. این موج نوآوری با افزایش استفاده از تلفن همراه به عنوان اولین نقطه تماس بانکی و مالی، استفاده از الگوریتم‌هایی که از حجم وسیعی از داده‌‌ها به جهت تصمیم‌گیری سریع بهره میبرند و همچنین با تغییر نگرش‌‌های دولتها تقویت میشود.
اکنون می‌‌توانید یک وام کوچک و کوتاه‌مدت روی تلفن همراه خود دریافت کنید، از طریق پلتفرم‌‌های P2P (همتا به همتا) به شرکتهای کوچک و متوسط وام دهید، با استفاده از پلتفرم Equity Crowdfunding در استارتآپها سرمایه‌گذاری کنید یا بخشی از سهام را خریداری کنید. هیچکدام از اینها قبل از سال 2015 امکان‌پذیر نبودند، و بسیاری از آن‌ها و احتمالاً همه، توسط تمامی تنظیمکنندهها «بسیار خطرناک» تلقی می‌‌شدند. واضح است که تنظیمکنندهها باید خودشان مبتکر می‌‌شدند تا با این چالش‌های جدید فزاینده کنار بیایند.
سندباکس نوعی نوآوری نظارتی است که دقیقا برای مقابله با این چالش‌ها طراحی شده است. مطابق با تعریف Ofgem: «به نوآوران اجازه میدهد محصولات، خدمات و مدل‌‌های تجاری جدید را در یک محیط واقعی بدون اعمال برخی از قوانین معمول آزمایش کنند». همانطور که از نام آن پیداست، محیطی محدود و محافظت‌شده را بدون الزامات قانونی عادی ارائه میدهد یعنی جایی که شرکت‌ها می‌توانند در حالی که توسط تنظیم‌کننده حمایت میشوند، ایده جدیدی را آزمایش کنند. هدف از سندباکس کمک به تشخیص زودهنگام موانع نظارتی احتمالی است تا شرکت‌ها بتوانند به این موارد رسیدگی کنند.
بریتانیا اولین سندباکس نظارتی را در سال 2015 آغاز کرد. از آن زمان تاکنون با سرعت بالایی در سراسر جهان کپی‌برداری شده است. تا سال 2021، 73 سندباکس منحصر به فرد در 57 کشور وجود داشت که برنامه‌ریزی بیشتری نیز برای ایجاد تعداد بیشتری وجود دارد. معاون کمیسیون خدمات مالی و ثبات در اتحادیه اروپا، ولادیس دامبروکیس، سندباکس‌های فین‌تکی اروپایی را که «به شرکت‌ها در ارائه خدمات نوآورانه در‌بخش مالی کمک میکنند» ستایش میکند.
یک گزارش طولانی‌تر به سفارش کمیته ECON اتحادیه اروپا نشان میدهد که سندباکس‌های نقش مهمی در پیشرفت فین‌تک در اتحادیه اروپا دارند و پیشنهاد میکند که سندباکس‌های بیشتری باید ایجاد شوند. توجه داشته باشید که ایالات متحده به دلیل ساختار نظارتی پیچیده منحصر به فرد خود نسبتاً دیر وارد بازی شد، اما به سرعت در حال پیشرفت است و بسیاری از ایالت‌ها اکنون نسخه‌های خود را از سندباکس فین‌تکی اجرا میکنند.
چه کسی سود می‌برد
اما چه کسی سود می‌برد؟ از همان ابتدا، انگیزه سندباکس مبهم بود: سیاست‌گذاران بر مزایای اقتصادی و مردم بر محافظت تاکید کردند، در حالی که کارآفرینان و سرمایه‌گذاران از سندباکس به عنوان بلیطی برای فرصت‌های سرمایه‌گذاری بیشتر و رشد بیشتر صحبت میکنند. هدف این مقاله پاسخ به سؤالات زیر است: اول، آیا شرکتهای شرکت‌کننده از نظر رشد و تأمین مالی سود میبرند؟ و دوم، آیا سرریزهای مثبتی از سندباکس به صنعت فین‌تک وجود دارد؟
با استفاده از دادههای جامع از بریتانیا، توضیح داده میشود که آیا شرکت‌کنندگان در سندباکس فراتر از کمک‌هایی که از نظر چالش‌های نظارتی به آن‌ها داده میشود، سود میبرند یا خیر. سپس به مزایای اقتصادی در صنعت فین‌تک به طور کلی نگاه انداخته میشود و تاثیر حضور در سندباکس‌ها مورد اندازه‌گیری قرار می‌گیرد و به طور خاص بررسی میشود که آیا اثرات سرریز در صنایع مربوطه وجود دارد یا خیر.
شواهد قوی در پشتیبانی از سرریزهای مثبت از ورود سندباکس در شرایط تولد بعدی و جمع‌آوری کمک‌های مالی برای استارت‌آپ‌های با رشد بالا در سطح صنعت پیدا شد. شواهد در مورد سود مستقیم کسب شده توسط شرکت‌کنندگان در سندباکس ترکیبی‌تر است. وقتی با شرکتهای مشابهی که در سندباکس شرکت نکرده‌اند مقایسه میشود، متوجه خواهید شد که شرکتهای شرکت‌کننده در سندباکس بهتر عمل میکنند. اما هنگام مقایسه شرکت‌کنندگان قبل و بعد از طرح سندباکس، هیچ مدرکی مبنی بر مزایای اقتصادی پیدا نمی‌شود. به طور کلی، یافته‌ها حاکی از استفاده از سندباکس نظارتی، به ویژه از نظر ترویج ورود رقابتی به صنایع تحت نظارت است.
اهداف سندباکس‌های نظارتی اتحادیه اروپا و ایالات متحده
سندباکس‌های نظارتی اتحادیه اروپا و ایالات متحده، ابزارهای پیشگامانه برای تقویت نوآوری و شکل دادن به مقررات قابل اجرا هستند.
سندباکس‌های نظارتی در حال تبدیل شدن به یک روند هستند. آن‌ها نشان‌دهنده یک رویکرد منحصر به فرد برای مقررات هستند که به شرکتهای منتخب اجازه میدهد محصولات و خدمات جدید و نوآورانه را آزمایش و اجرا کنند.
سیاست‌گذاران در حوزه‌‌های قضایی مختلف، از جمله اتحادیه اروپا و ایالات متحده، از سندباکس‌های نظارتی به عنوان ابزاری برای تقویت نوآوری و توسعه مقررات مناسبتر برای فناوریهای نوظهور استفاده میکنند.
آخرین آزمایش‌ها در زمینه سندباکس‌های نظارتی در ایالات متحده و اروپا هنوز در مراحل اولیه خود هستند و اثربخشی آن‌ها هنوز مشخص نیست. پرسش‌های بی‌‌پاسخ پیرامون تأثیر کلی آن‌ها بر رقابت، منافع مصرف‌کنندگان و موفقیت شرکت‌کنندگان فراتر از سندباکس در سالهای آینده باقی خواهند ماند.
یک سندباکس نظارتی را می‌توان به عنوان یک «فضای امن» تعریف کرد که به شرکتهای منتخب اجازه میدهد محصولات، خدمات یا فعالیت‌های جدید و نوآورانه را در یک چارچوب نظارتی انعطاف‌پذیرتر تحت نظارت یک تنظیم‌کننده برای یک بازه زمانی محدود آزمایش و اجرا کنند. سازمان رفتار مالی بریتانیا با ایجاد اولین سندباکس نظارتی رسمی اعتبار دارد و از آن زمان، سیاست‌گذاران شروع به استقرار سندباکس‌های نظارتی در زمینه‌های بی‌شماری کرده‌اند.
ایالات متحده: سندباکس‌های نظارتی برای نوآوران حوزه بلاکچین
قانون‌گذاران و تنظیم‌کننده‌های ایالتی متعددی برنامه سندباکس نظارتی را برای نوآوری‌های بلاکچین و فین‌تک به طور گسترده‌تر پیشنهاد کرده‌اند یا در نظر گرفته اند. تاکنون هشت ایالت یک برنامه سندباکس را اجرا کرده‌اند که از سال 2018 با آریزونا آغاز شده و پس از آن فلوریدا، هاوایی، نوادا، کارولینای شمالی، یوتا، ویرجینیای غربی و وایومینگ قرار دارند.
برنامه‌های سندباکس ایالات متحده تفاوتهای قابل توجهی دارند. تفاوتهای قابل توجه عبارتند از:
1) محدوده سندباکس (برخی از نظر تمرکز نسبتاً محدودتر از بقیه هستند).
2) کدام نهاد مدیریت سندباکس را بر عهده دارد (برخی توسط نهادهای دولتی غیر از نهادهای تنظیم‌کننده اداره میشوند).
3) مجموعه‌ای از شرکت‌کنندگان (برخی از برنامه‌ها گروه خاص و محدودی از شرکت‌کنندگان تایید شده را در نظر می‌گیرند در حالی که به نظر می‌رسد برخی دیگر بر اساس متقاضیانی هستند که در طول زمان در سندباکس دریافت شده‌اند).
سندباکس‌های نظارتی در ایالات متحده در حال حاضر فقط در سطح ایالتی وجود دارند. نوآوران باید توجه داشته باشند که تعریف رفتار آن‌ها به عنوان صرفاً «درون دولتی» ممکن است یک تمرین دشوار باشد و عواقب جدی داشته باشد. هنگامی که رفتار از خط ایالتی عبور میکند، به طور کلی به یک موضوع «بین ایالتی» تبدیل میشود که موضوع نظارت بالقوه رگولاتوری فدرال است.
برخی از مقامات فدرال نیز ممکن است حتی تهاجمی‌تر باشند و استدلال کنند که رفتار درون ایالتی بر تجارت بین ایالتی تأثیر می‌گذارد و بنابراین مسائلی را که مشمول نظارت فدرال هستند، مطرح میکند. با توجه به تاریخچه اخیر تحقیقات و تسویه حساب‌های مربوط به ارزهای دیجیتال و سایر شرکتهای فین‌تکی، هم اقدامات اجرای جنایی توسط وزارت دادگستری ایالات متحده و هم اقدامات اجرایی مدنی توسط SEC، CFTC، FinCEN، و سایر تنظیمکنندهها، احتیاط لازم است.
اتحادیه اروپا: رژیم آزمایشی DLT (2022)
رژیم آزمایشی DLT (دفتر کل توزیع شده) که در 23 مارس 2023 لازم‌الاجرا شد، یک سندباکس نظارتی است که به شرکتهای تحت نظارت اجازه میدهد تا سه نوع زیرساخت مختلف بازار DLT (فناوری دفتر کل توزیع شده) را اداره کنند:
1- یک مرکز تجاری چند جانبه
2- یک سیستم تسویه حساب
3- ترکیبی از آن‌ها به نام سیستم‌های معاملات و تسویه DLT
منحصراً برای ابزارهای مالی به معنای دستورالعمل 2014/65/EU در مورد بازارهای ابزارهای مالی (MiFID II) که با استفاده از DLT صادر، ثبت، انتقال و ذخیره میشوند.
رژیم آزمایشی DLT مجموعه محدودی از معافیت‌ها را از قوانین جاری ارائه میکند تا چارچوب نظارتی را با ویژگی‌های ابزارهای مالی DLT تطبیق دهد. بازیگران موجود یا جدید می‌توانند برای دریافت این مجوزها درخواست ارائه دهند، تا جایی که هرگونه معافیت درخواستی با اقدامات جایگزینی تکمیل شود و حفاظت معادل از بازار و سرمایه‌گذاران را تضمین کند. با این حال، جدا از این معافیت‌های محدود، سایر قوانین ناشی از چارچوب قانونی اتحادیه اروپا که برای این فعالیت‌ها قابل اعمال است، باید رعایت شود.
به تازگی، سازمان بازارهای اوراق بهادار و اروپا (ESMA) دستورالعمل‌‌های جدید و پرسش و پاسخ‌‌های به‌‌روزرسانی شده را در مورد این رژیم آزمایشی جدید DLT منتشر کرده است تا راهنمایی‌هایی را برای سهامدارانی که به دنبال مشارکت در این آزمایش هستند، ارائه دهد. اگرچه رژیم آزمایشی DLT به تازگی در 23 مارس 2023 لازم‌الاجرا شده است اما در سراسر اروپا، تعدادی از فعالان بازار (به ویژه فین‌تک‌ها) پیش از این درخواستی را تحت رژیم آزمایشی DLT با مقامات ملی خود برای شروع ایجاد زیرساخت یک بازار DLT (تنظیم‌شده) در اروپا ارسال کرده‌اند.
اتحادیه اروپا: سندباکس نظارتی بلاکچین (2023)
علاوه بر رژیم آزمایشی DLT، کمیسیون اروپا سندباکس تنظیم‌کننده بلاکچین اروپایی را راه‌اندازی کرده است که یک سندباکس بیشتر است که برای سایر برنامه‌های کاربردی نوآورانه از جمله پروژه‌های بلاکچین گسترده‌تر استفاده میشود.
این یک چارچوب پاناروپایی در راستای گفت‌وگوهای نظارتی ایجاد میکند تا اطمینان حقوقی را برای ارائه راه‌حل‌های نوآورانه بلاکچین افزایش دهد. هدف آن حمایت سالانه از 20 پروژه از جمله موارد استفاده از‌بخش عمومی است. پروژه‌های موفق از طریق فراخوان برای ابراز علاقه انتخاب میشوند و هر سال به نوآورترین تنظیم‌کننده شرکت‌کننده در سندباکس جایزه تعلق می‌گیرد.
سندباکس نظارتی اروپا مکمل رژیم آزمایشی DLT است زیرا DLT ابزار گسترده‌تری را فراتر از خدمات مالی مانند هویت‌های دیجیتال و همچنین مبارزه با هویت‌های تقلبی، ایمن‌سازی دادههای سلامت شخصی و تسهیل فرآیندهای مالیاتی ارائه میدهد. با این حال عدم اطمینان قانونی مانعی بر سر راه حاکمیت DLT بین چندین بازیگر سازمان یافته به که اشتراک گذاشته میشوند باقی می‌ماند. سندباکس نظارتی بلاکچین اروپا این نیاز را با ارائه یک محیط قابل اعتماد برای تنظیمکنندهها و مبتکران فناوریهای DLT به جهت برقراری ارتباط، اشتراک‌گذاری تخصص و شکل‌دهی قوانین برطرف میکند.
سخن پایانی
طی سالهای اخیر شاهد تحول عظیمی در امور مالی هستیم. فین‌تک که پس از بحران‌های مالی سال 2007 آغاز شد، از سال 2015 شتاب گرفت و در دوران کووید شتاب بیشتری گرفت. در این روند مهم، طرح سندباکس ابزار مهم سیاستی است که توسط دولتها در سراسر جهان برای حمایت و ترویج نوآوری در امور مالی استفاده میشود. در این مقاله شواهدی در حمایت از این طرح از نظر تأثیر مثبت آن بر رقابت در صنعت فین‌تک ارائه شد.
مطالعه در زمینه انگلستان است: بریتانیا تا حد زیادی به عنوان مرکز فین‌تک در جهان دیده میشود و با سرمایه‌گذاری بیشتر، یونیکورن‌های فین‌تکی (فین‌تک‌های بالای 1 میلیارد دلار) بیش از هر جای دیگری ایجاد شده است. اولین سندباکس را نیز بریتانیا ایجاد کرد. وقتی صحبت از تامین مالی میشود، بریتانیا پیشتاز است، زیرا بخش مالی (شهر)، سهم بسیار بیشتری از اقتصاد را نسبت به سایر کشورها دارد. جای تعجب نیست که بریتانیا اولین سندباکس را اختراع کرد چرا که دولت بریتانیا امور مالی را در اولویت قرار میدهد و تنظیم‌کننده FCA، مأموریت دارد تا به صورت استراتژیک عمل کند.
به طور کلی تحقیقات نشان میدهد که صنعت فین‌تک ذینفع واقعی از طرح سندباکس است. این نشان میدهد که مداخله سیاست به طور کلی در صنعت و نه فقط برای شرکتهای شرکت‌کننده در سندباکس جواب میدهد.
سه نکته کلیدی
- در ایالات متحده، چندین قانون‌گذار و رگولاتور ایالتی یک سندباکس نظارتی شامل (یا به طور خاص بر روی) نوآوری‌های مبتنی بر بلاکچین ایجاد کرده‌اند.
- در اتحادیه اروپا، رژیم آزمایشی DLT در 23 مارس 2023 با تمرکز بر زیرساخت های بازار مبتنی بر فناوری بلاکچین اجرایی شد.
- به تازگی، اتحادیه اروپا سندباکس نظارتی اروپایی را راه‌اندازی کرد که مکمل رژیم آزمایشی DLT برای بررسی استفاده از فناوری بلاکچین در حوزه‌هایی غیر از خدمات مالی است.
منبع
نظر شما چیست؟