آیا هر انتقال پولی از نگاه سازمان مالیاتی مشکوک تلقی میشود؟ پاسخ منفی است. برخی تراکنشها به دلیل ماهیت خانوادگی، حمایتی یا غیرتجاری، معاف از مالیات هستند. در این گزارش، فهرست جامع این موارد و راههای اجتناب از سوءتفاهم مالیاتی آمده است.
به گزارش پایگاه خبری بانکداری الکترونیک به نقل از فابانیوز،با گسترش شفافیت مالی و اجرای سامانههای هوشمند ردیابی تراکنشها، بسیاری از شهروندان نگران این هستند که مبادا فعالیتهای مالی روزمره آنها مشمول مالیات شود. اما طبق قوانین فعلی کشور، همه نقل و انتقالات بانکی الزاماً مشمول مالیات نیستند. در واقع، بخشی از تراکنشها به دلیل ماهیت غیرتجاری یا حمایتی، از بررسی مالیاتی مستثنا هستند.
بر اساس مقررات سازمان امور مالیاتی و دستورالعملهای بانک مرکزی، تنها تراکنشهایی که جنبه درآمدی یا تجاری دارند، مشمول شناسایی مالیاتی و در صورت لزوم، پرداخت مالیات خواهند بود. در مقابل، نقل و انتقالات مالی خانوادگی، کمکهای دولتی، سود سپردهها و برخی تراکنشهای دانشجویی یا حمایتی، از پرداخت مالیات معافاند.
در ادامه، دستهبندی کاملتری از تراکنشهای بانکی معاف از مالیات و همچنین مواردی که ممکن است حساسیتبرانگیز یا نیازمند بررسی باشند، آمده است:
تراکنشهای بانکی معاف از مالیات
این دسته از تراکنشها، به دلیل ماهیت غیرتجاری یا مشخص بودن منبع وجه، تحت نظارت یا محاسبه مالیاتی قرار نمیگیرند:
۱. تراکنشهای شخصی و خانوادگی
نقل و انتقال پول بین اعضای خانواده از جمله والدین، فرزندان، خواهر و برادر، یا همسر شامل موارد زیر:
• کارتبهکارتهای معمولی برای مخارج روزمره
• پرداخت هزینههای درمان، تحصیل یا هدیه
• بازپرداخت قرضهای شخصی بدون جنبه درآمدی
۲. واریز یارانهها و کمکهای دولتی
کمکهایی که دولت تحت عنوان حمایت اجتماعی به حساب افراد واریز میکند:
• یارانه نقدی و معیشتی
• کمکهزینه کرونا یا سایر بستههای حمایتی
• وامهای بلاعوض یا کوچک حمایتی از سوی نهادهای عمومی
۳. سود سپردههای بانکی
طبق ماده ۱۴۵ قانون مالیاتهای مستقیم، سود حاصل از سپردههای بانکی نزد بانکها و مؤسسات اعتباری دارای مجوز بانک مرکزی از پرداخت مالیات معاف است.
۴. وامهای قرضالحسنه و تسهیلات بانکی
دریافت وام شخصی از بانک، صندوق قرضالحسنه خانوادگی یا مؤسسات مالی رسمی، به عنوان تعهد مالی قابل بازپرداخت تلقی میشود و درآمد محسوب نمیشود.
۵. جوایز بانکی و قرعهکشیها
جوایز حاصل از قرعهکشی بانکها، سود اوراق مشارکت یا سایر جوایز مالی مشابه، با استناد به قوانین فعلی، در زمره منابع مشمول مالیات قرار نمیگیرند.
۶. جابجایی پول بین حسابهای یک شخص
انتقال وجه بین حسابهای بانکی خودتان (در یک بانک یا چند بانک مختلف)، فارغ از مبلغ یا دفعات، مشمول مالیات نیست، چون مالک وجه تغییری نمیکند.
۷. تراکنشهای حمایتی دانشجویی یا تحصیلی
پرداخت شهریه یا کمکهزینه زندگی توسط والدین یا خیریهها به دانشجویان یا افراد تحت سرپرستی، به دلیل نداشتن ماهیت درآمدی، مشمول مالیات نمیشود.
تراکنشهایی که ممکن است بررسی شوند
در مقابل، برخی فعالیتها اگرچه در نگاه اول شخصی به نظر میرسند، اما به دلیل الگوی تکراری یا عدم شفافیت، ممکن است مشمول بررسی مالیاتی شوند:
• دریافت وجه با مبالغ بالا از افراد غیرفامیل، بدون توضیح مستند
• کارتبهکارت روزانه یا پرتکرار از حسابهای مختلف، حتی در مبالغ خرد
• استفاده از حساب شخصی برای فعالیتهای فریلنسری، فروش آنلاین، یا مشاغل خانگی، بدون ارائه اظهارنامه رسمی مالیاتی
• دریافت پول در ازای خدمات یا کالا، حتی اگر عنوان تراکنش “هدیه” یا “قرض” باشد ولی با الگوی تجاری همراه باشد
توصیههای کاربردی برای افراد حقیقی
برای اینکه تراکنشهای بانکی شخصی شما مشمول پیگیری مالیاتی نشوند، موارد زیر را رعایت کنید:
• از استفاده تجاری از حسابهای شخصی خودداری کنید؛ برای فعالیت اقتصادی، حساب جداگانه افتتاح کنید.
• تراکنشهای با مبالغ بالا را مستند و شفاف انجام دهید؛ مانند نوشتن قرارداد قرض یا فیش بانکی با شرح دقیق.
• درآمدهای مستمر را به سازمان مالیاتی اعلام کنید؛ از جمله درآمدهای پروژهای، مشاورهای یا فروش آنلاین.
در دورهای که نظام مالیاتی به سوی هوشمندسازی و تحلیل دادههای بانکی حرکت میکند، آگاهی از مرز بین تراکنشهای مشمول و معاف از مالیات، برای تمام شهروندان اهمیت دارد. رعایت اصول شفافیت، تفکیک حسابهای شخصی و تجاری و ارائه مستندات مالی در صورت نیاز، میتواند از بروز مشکلات حقوقی و مالیاتی در آینده جلوگیری کند.
نظر شما چیست؟