بررسی صورتهای مالی ششماهه پنج شرکت بورسی فعال در صنعت پرداخت نشان میدهد که اگرچه تقریباً تمام شرکتهای این صنعت با حجم بالایی از درآمدهای عملیاتی مواجهاند، اما توانایی آنها در تبدیل درآمد به سود، کنترل هزینهها و مدیریت ساختار مالی یکسان نیست.
به گزارش پایگاه خبری بانکداری الکترونیک ،در میان شرکتهای بررسیشده، تجارت الکترونیک پارسیان و بهپرداخت ملت بیشترین درآمد عملیاتی را ثبت کردهاند؛ بااینحال بررسی حاشیه سود نشان میدهد که بزرگی مقیاس فروش لزوماً به معنای کیفیت بالاتر سودآوری نیست. پرداخت الکترونیک پاسارگاد، پرداخت الکترونیک سامان کیش، ایران کیش، بهپرداخت ملت و تجارت الکترونیک پارسیان هرکدام تصویر متفاوتی از وضعیت صنعت PSP ارائه میکنند؛ صنعتی که افزایش هزینه تجهیزات، نگهداری شبکه پذیرندگان، استهلاک و هزینههای مالی، بخش قابلتوجهی از درآمد آن را مصرف میکند.
تمام ارقام این گزارش بر حسب میلیون ریال است.
مقایسه این ارقام نشان میدهد که تجارت الکترونیک پارسیان در صدر درآمد عملیاتی قرار دارد، اما پرداخت الکترونیک پاسارگاد بیشترین سود ناخالص و سود عملیاتی را در میان پنج شرکت ثبت کرده است. این موضوع از آن جهت اهمیت دارد که سود ناخالص و عملیاتی، نسبت به سود خالص، تصویر شفافتری از کیفیت فعالیت اصلی شرکت ارائه میکنند.
در بخش سود خالص، پرداخت الکترونیک سامان کیش با ۵ هزار و ۳۰۴ میلیارد ریال در رتبه نخست قرار گرفته است؛ هرچند بخش قابلتوجهی از این سود تحت تأثیر درآمدهای غیرعملیاتی و سود فروش داراییها شکل گرفته است. پس از سپ، پرداخت الکترونیک پاسارگاد با سود خالص ۳ هزار و ۸۴۶ میلیارد ریالی و تجارت الکترونیک پارسیان با ۲ هزار و ۷۹۶ میلیارد ریال قرار دارند.
پرداخت الکترونیک پاسارگاد؛ کیفیت بالاتر سود در فعالیت اصلی
پرداخت الکترونیک پاسارگاد در دوره ششماهه منتهی به پایان خرداد ۱۴۰۵، ۴۴ هزار و ۸۶۴ میلیارد ریال درآمد عملیاتی شناسایی کرده است. بهای تمامشده این درآمد به ۳۷ هزار و ۳۳۷ میلیارد ریال رسیده و در نتیجه، شرکت موفق شده ۷ هزار و ۵۲۷ میلیارد ریال سود ناخالص ایجاد کند. حاشیه سود ناخالص نزدیک به ۱۷ درصدی پاسارگاد، این شرکت را در میان شرکتهای با حاشیه سود بالای گروه قرار میدهد.
پس از کسر هزینههای فروش، اداری و عمومی، سود عملیاتی شرکت به ۵ هزار و ۳۹۷ میلیارد ریال رسیده که معادل حدود ۱۲ درصد درآمد عملیاتی است. این رقم، بالاترین سود عملیاتی و بالاترین حاشیه سود عملیاتی در میان پنج شرکت بررسیشده است. نکته مهم این است که سود شرکت عمدتاً از فعالیت اصلی حاصل شده و سهم درآمدهای غیرعملیاتی در صورت سود و زیان آن محدود است؛ موضوعی که از منظر پایداری سود، نقطه قوت محسوب میشود.
سود خالص پرداخت الکترونیک پاسارگاد نیز ۳ هزار و ۸۴۶ میلیارد ریال گزارش شده و حاشیه سود خالص شرکت به حدود ۸.۶ درصد رسیده است. مجموع داراییهای شرکت ۳۹ هزار و ۷۶۶ میلیارد ریال و حقوق مالکانه آن ۱۵ هزار و ۲۶۶ میلیارد ریال بوده است. نسبت حقوق مالکانه به داراییهای پاسارگاد نزدیک به ۳۸ درصد است که در مقایسه با برخی رقبای بزرگ صنعت، ساختار متعادلتری را نشان میدهد.
جریان نقد حاصل از عملیات پاسارگاد ۸ هزار و ۲۷ میلیون ریال بوده که بیش از دو برابر سود خالص شرکت است. این نسبت نشان میدهد سود حسابداری شرکت از پشتوانه جریان نقد عملیاتی مناسبی برخوردار بوده است. البته سرمایهگذاری بیش از ۷ هزار و ۱۵۹ میلیارد ریالی در داراییها و سرمایهگذاریهای جدید، در کنار خروج نقد ناشی از تأمین مالی، باعث شده موجودی نقد پایان دوره حدود ۷۸۳ میلیارد ریال کاهش یابد.
پرداخت الکترونیک سامان کیش؛ جهش سود با اتکا به درآمدهای غیرعملیاتی
پرداخت الکترونیک سامان کیش در ششماهه نخست سال مالی خود ۴۹ هزار و ۲۶۷ میلیارد ریال درآمد عملیاتی شناسایی کرده که در مقایسه با دوره مشابه، رشد قابلتوجهی را نشان میدهد. سود ناخالص شرکت نیز به ۴ هزار و ۳۴ میلیارد ریال رسیده، درحالیکه این رقم در دوره مشابه سال قبل حدود ۲ هزار و ۳۲۱ میلیارد ریال بوده است. بهاینترتیب، فعالیت عملیاتی شرکت از نظر حجم درآمد و سودآوری نسبت به سال گذشته بهبود یافته است.
سود عملیاتی سامان به ۲ هزار و ۵۲۶ میلیارد ریال رسیده، اما مهمترین تحول صورت سود و زیان شرکت در بخش غیرعملیاتی رخ داده است. سامان بیش از ۳ هزار و ۸۱۷ میلیارد ریال سایر درآمدهای غیرعملیاتی شناسایی کرده که بخش مهمی از آن با فروش داراییهای ثابت و سرمایهگذاریها ارتباط دارد. در نتیجه، سود خالص شرکت از حدود ۴۴۰ میلیارد ریال در دوره مشابه سال قبل به ۵ هزار و ۳۰۴ میلیارد ریال افزایش یافته است.
بنابراین، اگرچه سامان بالاترین سود خالص را در میان پنج شرکت گزارش کرده، باید میان سود حاصل از فعالیت مستمر پرداخت و درآمدهای ناشی از فروش دارایی تفکیک قائل شد. در یادداشتهای مالی نیز سود ناشی از فروش دارایی ثابت مشهود به مبلغ ۳ هزار و ۳۸۰ میلیارد ریال درج شده است؛ رقمی که سهم تعیینکنندهای در جهش سود خالص شرکت داشته است.
در مجموع، عملکرد عملیاتی سامان نسبت به سال گذشته بهتر شده، اما تکرار سود خالص فعلی در دورههای آینده، بیش از هر چیز به پایداری درآمد عملیاتی و امکان تکرار درآمدهای غیرعملیاتی وابسته است.
بهپرداخت ملت؛ رشد درآمد زیر فشار سنگین هزینههای مالی
بهپرداخت ملت با ثبت ۵۸ هزار و ۹۶۶ میلیارد ریال درآمد عملیاتی، دومین شرکت بزرگ این مقایسه از نظر درآمد بوده است. درآمد شرکت نسبت به دوره مشابه سال قبل حدود ۵۷ درصد افزایش یافته و سود ناخالص آن نیز از ۴ هزار و ۹۳۵ میلیارد ریال به ۶ هزار و ۱۸۵ میلیارد ریال رسیده است.
سود عملیاتی بهپرداخت ملت ۴ هزار و ۶۸۰ میلیارد ریال بوده که پس از پاسارگاد، دومین رقم بالای این گروه محسوب میشود. بااینحال، هزینههای مالی شرکت به ۳ هزار و ۵۶۹ میلیارد ریال رسیده؛ درحالیکه این رقم در دوره مشابه سال قبل حدود ۸۹۶ میلیارد ریال بوده است. جهش نزدیک به چهاربرابری هزینه مالی، بخش بزرگی از سود عملیاتی شرکت را جذب کرده و موجب شده سود خالص به یکهزار و ۶۴۰ میلیارد ریال کاهش یابد؛ رقمی که نسبت به سود خالص ۲ هزار و ۴۸۲ میلیارد ریالی سال قبل حدود ۳۴ درصد کمتر است.
صورت وضعیت مالی شرکت نیز همین فشار را تأیید میکند. مجموع بدهیهای بهپرداخت ملت به ۷۸ هزار و ۲۴۸ میلیارد ریال رسیده، درحالیکه حقوق مالکانه شرکت تنها ۱۹ هزار و ۱۶ میلیارد ریال است. بخش قابلتوجهی از بدهیها به تسهیلات مالی بلندمدت و کوتاهمدت اختصاص دارد. به همین دلیل، بهپرداخت از نظر عملیاتی شرکت سودآوری است، اما اهرم مالی بالا مانع از انعکاس کامل این سود در سود خالص شده است.
در نقطه مقابل، جریان نقد عملیاتی شرکت وضعیت مناسبی دارد. بهپرداخت در این دوره ۱۶ هزار و ۷۳۳ میلیارد ریال جریان نقد خالص عملیاتی ایجاد کرده است. بخش مهمی از این نقدینگی صرف خرید داراییهای ثابت، بازپرداخت تسهیلات و پرداخت سود شده و در پایان دوره، موجودی نقد شرکت با افزایش یکهزار و ۵۲۴ میلیارد ریالی به ۸ هزار و ۱۱ میلیارد ریال رسیده است.
ایران کیش؛ رشد همزمان درآمد و سود عملیاتی
ایران کیش در ششماهه منتهی به خرداد ۱۴۰۵، ۲۳ هزار و ۳۳۳ میلیارد ریال درآمد عملیاتی ثبت کرده است؛ رقمی که نسبت به درآمد ۱۱ هزار و ۹۵۱ میلیارد ریالی دوره مشابه سال قبل، نزدیک به دو برابر شده است. سود ناخالص شرکت نیز از یکهزار و ۸۱۱ میلیارد ریال به ۳ هزار و ۹۷۹ میلیارد ریال افزایش یافته است.
حاشیه سود ناخالص ایران کیش حدود ۱۷.۱ درصد محاسبه میشود که اندکی بالاتر از پاسارگاد و بیشترین حاشیه سود ناخالص در میان شرکتهای بررسیشده است. سود عملیاتی شرکت نیز به ۲ هزار و ۱۶ میلیارد ریال رسیده، درحالیکه این رقم در دوره مشابه سال قبل حدود ۴۴۵ میلیارد ریال بوده است. این رشد نشان میدهد بهبود عملکرد ایران کیش تنها متکی بر درآمدهای غیرعملیاتی نبوده و کسبوکار اصلی شرکت نیز تقویت شده است.
با وجود این رشد، افزایش هزینههای مالی باعث شده سود خالص با سرعت کمتری نسبت به سود عملیاتی افزایش یابد. هزینه مالی شرکت از سطحی بسیار محدود در سال قبل به حدود ۴۳۶ میلیارد ریال رسیده و سود خالص در نهایت یکهزار و ۱۸۰ میلیارد ریال ثبت شده است؛ حدود ۲۳ درصد بیشتر از دوره مشابه.
مجموع داراییهای ایران کیش در پایان دوره حدود ۲۸ هزار و ۱۷۱ میلیارد ریال و مجموع بدهیها حدود ۱۳ هزار و ۸۹۴ میلیارد ریال بوده است. حقوق مالکانه حدود ۱۴ هزار و ۲۷۷ میلیارد ریالی شرکت نشان میدهد نزدیک به نیمی از داراییها از محل منابع صاحبان سهام تأمین شده است؛ ساختاری که در مقایسه با شرکتهایی مانند بهپرداخت ملت، از اهرم مالی پایینتری برخوردار است.
تجارت الکترونیک پارسیان؛ بزرگترین درآمد، حاشیه سود محدود
تجارت الکترونیک پارسیان با درآمد عملیاتی ۶۳ هزار و ۴۸۷ میلیارد ریال، بیشترین درآمد را در میان شرکتهای مورد بررسی ثبت کرده است. درآمد شرکت نسبت به دوره مشابه سال قبل حدود ۳۷ درصد افزایش یافته، اما بیش از ۶۰ هزار و ۶۲۲ میلیارد ریال از این رقم صرف بهای تمامشده شده است. در نتیجه، سود ناخالص شرکت به ۲ هزار و ۸۶۵ میلیارد ریال و حاشیه سود ناخالص آن به حدود ۴.۵ درصد محدود شده است.
پارسیان در دوره مشابه سال قبل زیان عملیاتی ۲۷۵ میلیارد ریالی داشت، اما در دوره جاری توانسته یکهزار و ۴۰۳ میلیارد ریال سود عملیاتی ثبت کند. بهبود سود عملیاتی، حاصل رشد درآمد و شناسایی سایر درآمدهای عملیاتی بوده است؛ بااینحال حاشیه سود عملیاتی شرکت همچنان حدود ۲.۲ درصد است که پایینترین میزان در میان پنج شرکت محسوب میشود.
سود خالص شرکت با کمک درآمدهای غیرعملیاتی به ۲ هزار و ۷۹۶ میلیارد ریال رسیده است. سایر درآمدها و هزینههای غیرعملیاتی خالص شرکت حدود ۲ هزار و ۴۳۳ میلیارد ریال بوده و درآمدهایی مانند سود سرمایهگذاریها و فروش داراییها در افزایش سود نهایی نقش داشتهاند.
بنابراین، تجارت الکترونیک پارسیان از نظر مقیاس درآمدی در صدر قرار دارد، اما بخش عمده درآمد آن به بهای تمامشده تبدیل میشود و همچنان فاصله قابلتوجهی میان حجم درآمد و سود حاصل از عملیات اصلی وجود دارد.
مقایسه نهایی؛ کدام شرکت وضعیت بهتری دارد؟
بررسی پنج شرکت نشان میدهد انتخاب شرکت برتر صنعت پرداخت فقط بر مبنای یک شاخص امکانپذیر نیست. تجارت الکترونیک پارسیان بالاترین درآمد را دارد، سامان بیشترین سود خالص را ثبت کرده، ایران کیش بالاترین حاشیه سود ناخالص را دارد و بهپرداخت ملت از جریان نقد عملیاتی قدرتمندی برخوردار است.
بااینحال، پرداخت الکترونیک پاسارگاد از منظر ترکیب شاخصها، یکی از متوازنترین صورتهای مالی را ارائه کرده است. شرکت بدون اتکای معنادار به درآمدهای غیرعملیاتی، بالاترین سود ناخالص و سود عملیاتی گروه را ثبت کرده و حاشیه سود عملیاتی ۱۲ درصدی آن فاصله محسوسی با سایر رقبا دارد.
بهعبارتدیگر، بخشی از شرکتهای صنعت پرداخت یا با حاشیه سود عملیاتی محدود فعالیت میکنند، یا سود خالص آنها تحت تأثیر درآمدهای غیرتکرارشونده قرار دارد و یا با هزینههای مالی سنگین مواجهاند. در مقابل، سودآوری پاسارگاد بیشتر بر فعالیت اصلی شرکت استوار بوده و جریان نقد عملیاتی آن نیز توانسته سود گزارششده را پشتیبانی کند.
البته کاهش موجودی نقد ناشی از سرمایهگذاریهای انجامشده، رشد هزینههای صنعت، نیاز مستمر به نوسازی تجهیزات و ریسک تغییر مقررات کارمزد همچنان از عوامل مهمی هستند که باید در ارزیابی آینده این شرکت و سایر PSPها مورد توجه قرار گیرند.
در نهایت، صورتهای مالی ششماهه نشان میدهد رقابت شرکتهای پرداخت دیگر صرفاً بر سر تعداد تراکنش یا حجم درآمد نیست؛ بلکه توان کنترل بهای تمامشده، تأمین مالی کمهزینه، ایجاد جریان نقد و حفظ کیفیت سود، به معیارهای تعیینکنندهتری برای ارزیابی عملکرد شرکتها تبدیل شدهاند.
نظر شما چیست؟