در حالی که عمر مفید دستگاههای کارتخوان حدود ۵ تا ۷ سال است، مدیرعامل شاپرک هشدار داد که نرخ بازگشت سرمایه در مدل سنتی به ۱۰ تا ۱۲ سال رسیده است.
به گزارش پایگاه خبری بانکداری الکترونیک، در پنل تخصصی «بازطراحی تابآوری نظامهای پرداخت» در رویداد چهارگوشه بام، در حالی که بانک مرکزی از ابلاغ نرخهای جدید کارمزد خبر داد، مدیرعامل شرکت شاپرک با نگاهی متفاوت به چالشهای صنعت، بر ضرورت اصلاح بنیادین مدلهای درآمدزایی تأکید کرد.
فرسودگی مدل سنتی؛ وقتی هزینهها از درآمد پیشی میگیرند
صادق محبوبی، مدیرعامل شرکت شاپرک، با اشاره به افزایش هزینههای جهانی در حوزههای سوخت، منابع انسانی و دستمزدها، اظهار داشت که درآمدهای فعلی شرکتهای پرداخت دیگر پاسخگوی هزینههای عملیاتی آنها نیست.
وی با نقد مدل سنتی که در آن شرکتها بر روی خرید و فروش دستگاههای کارتخوان سرمایهگذاری میکنند، گفت: «این مدل سالهاست که کارایی خود را از دست داده است. نرخ بازگشت سرمایه در این روش به ۱۰ تا ۱۲ سال رسیده است، در حالی که عمر مفید دستگاههای کارتخوان تنها ۵ تا ۷ سال است. این یعنی با یک مدل اقتصادیِ غیرقابلرشد روبرو هستیم.»
چالش درآمدزایی؛ وابستگی به کارمزدهای شاپرکی و راهکارهای جایگزین
محبوبی با ارائه آماری از ساختار درآمدی شرکتهای بزرگ پرداخت، اشاره کرد که شش شرکت برتر بازار، تنها حدود ۴۵ درصد از هزینههای خود را از طریق کارمزدهای شاپرکی تأمین میکنند. وی افزود: «باقی هزینهها از مدلهای دیگری تأمین میشود؛ برخی شرکتها به سمت نوآوری در فروش سختافزار رفتهاند و برخی دیگر از ظرفیتهای سهامداران و قراردادهای استراتژیک خود استفاده میکنند.»
وی تأکید کرد که برای رسیدن به تابآوری، نباید صرفاً منتظر افزایش کارمزدها ماند، بلکه صنعت باید به دنبال «کاهش هزینهها» و «اصلاح مدلهای کسبوکار» باشد.
کارمزدخواری پنهان؛ از «کشبک» تا «خطوط اعتباری»
یکی از بحثبرانگیزترین بخشهای سخنان مدیرعامل شاپرک، اشاره به پدیده «کارمزدخواری» بود. وی با ابراز نگرانی از تداوم این پدیده گفت: «شاپرک سالها تلاش کرده این پدیده را محدود کند، اما با چالش جدیدی روبرو هستیم: گاهی شرکت پرداخت مستقیماً کارمزد نمیگیرد، بلکه سهامدار عمده آن از طریق روشهای غیرمستقیم این کار را انجام میدهد.»
محبوبی توضیح داد که این پدیده از دایره نظارت مستقیم شاپرک خارج است و به اشکال پیچیدهتری تغییر شکل یافته است: «امروزه به جای کشبک مستقیم، ممکن است به مشتریان بزرگ یا استراتژیک، خطوط اعتباری داده شود که ارزش آن بسیار بیشتر از کارمزد است. در واقع، برخی از طرفین حاضرند کارمزد پرداخت کنند تا در ازای آن، امتیازها و خطوط اعتباری دریافت کنند که کسبوکار آنها را متحول میکند.»
نوآوری در مدل، نه فقط در سختافزار
در پایان، مدیرعامل شاپرک بر این نکته تأکید کرد که برای افزایش تابآوری صنعت پرداخت، تنها تغییر در سختافزار کافی نیست. وی تصریح کرد: «راه حل اصلی، افزایش کارمزد نیست؛ بلکه شرکتهای پرداخت برای بقا و تابآوری، به نوآوری در مدلهای کسبوکار (Business Model Innovation) نیاز مبرم دارند.»
نظر شما چیست؟