تاثیرات عمده دگردیسی شاپرک بر راهبردهای شرکت های PSP

شهاب الدین یوسفی*:توانایی مدیران شرکت های PSP در دستیابی به الگوهایی جهت تبیین قالبی منظم به بی نظمی ها، موجب نوآوری و کارآفرینی در مدل کسب و کار آتی خواهد شد. به عنوان نمونه شرکت PSP ی که بتواند با اتکا به سیستم های وفاداری و تشکیل باشگاه های پذیرندگان تمایل و مشارکت پذیرندگان را در فعالیت های خود فرابخواند، توانایی حرکات بزرگی با استفاده از این اهرم در تحقق بخشیدن به رونق کسب و کار را خواهد داشت. بر اساس این خاصیت مدیران بهره ور کسانی هستند که نماده های تولید و تغییر را خوب شناخته و آن را به موقع و به جا مورد استفاده قرار دهند.

به گزارش پایگاه خبری بانکداری الکترونیک آنچه در تغییر و تحولات نظام پرداخت کشور با مطرح شدن شاپرک شاهد بودیم، جلسات متعدد کارشناسان ارشد حوزه پرداخت، انتقادهای سازنده منتقدین، تلاش های متخصصین جهت توفیق شاپرک و …  که نهایتا منجر به سه رویداد مهم ذیل گردید:

  1. شاپرک متولد شد. (http://www.shaparak.com/ir/news/reports/5.asp )
  2. شاپرک رونمایی شد و آماده پرکشیدن است. (http://www.shaparak.com/ir/news/reports/11.asp )
  3. شاپرک در مسیر رشد دایمی هرگز به اوج نمی رسد. ( http://www.shaparak.com/ir/news/9.asp )

اما دغدغه های شرکت های PSP در خصوص تاثیر شاپرک بر مدل کسب و کار این شرکت ها همچنان به قوت خود باقی است.  علیرغم پاسخ هایی که در مقاطع زمانی مختلف توسط مسولان زیربط داده شده است، آینده مدل کسب و کار شرکت ها همچنان برای آنها روشن نیست. به عبارتی دیگر پاسخ های ارایه شده بیشتر مدل کسب و کار شاپرک  را بررسی و روشن نموده و این در حالی است که زوایای پنهان مدل کسب و کار شرکت های PSP در بازار رقابتی آینده مورد ملاحظه قرار نگرفته است.  به موجب  آن اکثر شرکت های PSP و بانک های مرتبط با آنها جهت ترسیم آینده مدل کسب و کارشان با چالشی بزرگ مواجه هستند. در راستای نیاز به یافتن الگویی مناسب برای آمادگی شرکت های PSP جهت رقابت در این شبکه  پس از عملیاتی شدن شاپرک بود که این سوال مطرح شد: آیا اثر پرکشیدن شاپرک با اثر پرکشیدن پروانه یکسان است؟

از  شاپرک تا پروانه

اثر پرکشیدن پروانه یکی از ویژگیهای تئوری آشوب (Chaos Theory) است. این تئوری در ابتدا در علوم ریاضیات و فیزیک ایجاد گردید و در دهه های اخیر در دیگر علوم مانند اقتصاد، هواشناسی، مدیریت، بازاریابی و … مورد پژوهش قرار گرفته است.  به صورت ساده این تئوری با کلید واژه هایی چون "نظم در بی نظمی" شناخته می شود. در واقع منظور از آشوب در ادبیات تئوری آشوب، ناکارآمدی یا به هم ریختگی  و نظایر آن نیست بلکه در اینجا همانگونه که هیلز توصیف می کند، بی نظمی و آشوب، نوعی بی نظمی منظم یا نظم در بی نظمی است. بی نظمی از آنرو که حاصل آن غیر قابل پیش بینی است و منظم بدان جهت که از نوعی قطعیت برخودار است. به طور آکادمیک این تئوری به مطالعه سیستم های دینامیکی غیر خطی می پردازد که نسبت به شرایط اولیه شان بسیار حساس هستند و تغییری اندک در شرایط اولیه سیستم باعث تغییرات عمده در آینده خواهد شد. این پدیده در تئوری آشوب به اثر پروانه ای (Butterfly Effect) مشهور است. ادوارد لورنس مقاله ای در این خصوص در سال 1972 ارایه نمود که"آیا بال زدن پروانه ای در برزیل می تواند باعث ایجاد تندبادی در تکزاس شود؟"

با تطبیق تعریف تئوری آشوب با شرایط آتی شبکه پرداخت کشور که حاصل از پرکشیدن شاپرک یا عملیاتی شدن شاپرک در تاریخ 1/9/1391 است، پیش بینی نوعی نظم در بی نظمی تداعی می گردد. منظم از آنرو که قوانین و استانداردها آن کارشناسی وتعریف شده است که موجب قطعیت در دورنما ی کسب و کار شاپرک می باشد و بی نظمی بدان جهت که هر نوع تغییری در شرایط اولیه پیش بینی شده، حاصل این دورنما را دچار تغییرات عمده ای خواهد داد.

با در نظر گرفتن تعریف فوق، جهت شناخت شرایط آتی کسب و کار شرکت های PSP می توان با بررسی دقیق ویژگیهای سیستم های دینامیکی غیر خطی (آشوب) پی به نوعی نظم درونی برد.

ویژگیهای تئوری آشوب

ویژگیهای تئوری آشوب عبارت است از

  1. اثر پروانه ای (Butterfly Effect):

بر اساس این ویژگی یک تغییر کوچک در کسب و کار آتی شرکت ها ی PSP می تواند تغییرات اساسی و بنیادین در نتیجه کار ایجاد نماید. لذا هر نوآوری توسط یکی از شرکت های PSP که اثر مستقیم در مدل کسب و کار تعریف شده شاپرک داشته باشد  تغییرات گسترده در این مدل کسب و کار را به همراه خواهد داشت. به عنوان نمونه چنانچه راه کاری توسط هر شرکت PSP جهت بازگرداندن کارمزد به پذیرندگان اجرایی گردد موجب به هم ریختگی کامل مدل کسب و کار پیش بینی شده دیگرشرکت ها خواهد گردید.

 

  1. سازماندهی پویا (Dynamic Adaptation)

سازگاری با محیط های آشوب نیاز به تشکیل سازمان هایی منعطف و تخصص های منعطف دارد که در نتیجه آن هر جزء ضمن انجام وظایف به طور مستقل با اجزای دیگر ارتباطی هم افزاء و پوینده خواهد داشت. برای نمونه در اغلب شرکت های PSP توان بازاریابی و ارایه راهکار های نوآورانه در سطح بالایی  ووجود دارد بنابراین انعطاف لازم عموما در این واحد ها موجود می باشد اما جهت اجرا و عملیاتی نمودن  هر راهکار و نوآوری توانایی و استقلال فنی شرکت PSP ضمانت موفقیت و عدم موفقیت را در زمان تعیین شده رقم خواهد زد. از این رو شرکتی که نسبت به دیگران از توانایی و استقلال فنی بیشتری برخوردار باشد قابلیت انعطاف بالاتر در سازگاری با شرایط و یا توفیق در نوآوری را به همراه خواهد داشت. و یا چنانچه به توانایی پارتنری فنی اتکاء نموده باید تمهیدات لازم جهت انعطاف پذیری بالای آن پارتنر در پاسخگویی به نیاز ها و تغییرات فنی را لحاظ نماید.

 

  1. خود مانایی (Self-Similarity)

در این ویژگی هر جزء خاصیت کل را دارد و مانند آن عمل می کند . از این خاصیت می توان در سازماندهی جدید شرکت های PSP استفاده کرد به گونه ای که همه واحد ها به یک سو و یک جهت در راستای هدفی واحد عمل نمایند. برای نمونه چنانچه مشتری مداری در سایه ارتباط متقابل با پذیرندگان را به عنوان هدف واحدی برای شرکت PSP تبیین گردد هر دو تیم مرکز ارتباطات و تیم پشتیبانی شرکت به عنوان نوک پیکان ارتباط با پذیرندگان به یک سو و یک جهت عمل خواهند نمود و هر دو تیم خاصیت کل را از خود نشان خواهند داد.

  1. جاذبه های عجیب (Strange Attraction)

تغییرات شدید، رفتارهای نامنظم، دگرگونی های غیر قابل پیش بینی همگی نیازمند مدیرانی است که با یافتن جاذبه های غریب در محیط آشوب، نظمی غایی را آشکار سازند. جاذبه های غریب در سازمان ها شامل اهداف، ارزشها و سبک رهبری است . بنابر این توانایی مدیران شرکت های PSP در دستیابی به الگوهایی جهت تبیین قالبی منظم به بی نظمی ها، موجب نوآوری و کارآفرینی در مدل کسب و کار آتی خواهد شد. به عنوان نمونه شرکت PSP ی که بتواند با اتکا به سیستم های وفاداری و تشکیل باشگاه های پذیرندگان تمایل و مشارکت پذیرندگان را در فعالیت های خود فرابخواند، توانایی حرکات بزرگی  با استفاده از این اهرم در تحقق بخشیدن به رونق کسب و کار را خواهد داشت. بر اساس این خاصیت مدیران بهره ور کسانی هستند که نماده های تولید و تغییر را خوب شناخته و آن را به موقع و به جا مورد استفاده قرار دهند.

تاثیرات عمده تئوری آشوب بر تصمیمات شرکت های PSP

در آخر از تاثیرات عمده تئوری آشوب بر تصمیمات شرکت های PSP در خصوص کسب و کار آتی می توان به موارد ذیل اشاره نمود:

  1. برنامه ریزی اقتضایی و انعطاف پذیر
  2. ایجاد ساختار و نظام موقتی ( تشکیل کمیته ها و کارگروه های مناسب)
  3. طراحی الگوهایی جهت به نظم آوردن تغییرات آتی.
  4. به دلیل ووجود تلاطم و دگرگونی باید تصمیم گیری کوتاه مدت و انعطاف پذیر را جایگزین تمرکز بر تصمیم گیری بلند مدت نمود.
  5. با اصلاح فرهنگ های سازمانی باید سازمان را برای جذب ارزشها و معیار های جدید و متناسب با جهانی پر آشوب آماده نمود. بنابراین تصمیم بر عدم اطلاع رسانی هزینه های سنگین را به سیستم وارد خواهد نمود.
  6. رویکرد های ابتکاری نسبت به تصمیم گیری عقلایی ارزش و بیشتری خواهد داشت.

* کارشناس پرداخت های الکترونیک

نظر شما چیست؟