درحالی که شبکه شتاب به عنوان یک سامانه هوشمند رفتار می کند اما بانک مرکزی اطلاعات مربوط به این سامانه را با فاصله یک تا چند ماه منتشر می کند و این مسئله زمینه ساز ضعف شدید اطلاع رسانی در حوزه بانکداری الکترونیک شده است.
به گزارش پایگاه خبری بانکداری الکترونیک،بانک مرکزی به عنوان متولی نظام پولی و اعتباری کشور بر فرایند شبکه بانکداری الکترونیک نظارت و بنا بر وظیفه جمع آوری و تحلیل آمار و اطلاعات مربوط به این حوزه را بر عهده دارد.
این بانک برای جمع آوری اطلاعات مربوط به بانکداری الکترونیک به طور مداوم با بانک های عامل مراوده برقرارکرده و حتی برای کاهش تاخیر در انعکاس اطلاعات بانکداری الترونیک که معمولا با تاخیر چند هفته ای تا چند ماهه منتشر می شود، فرمهایی را طراحی و در بخش «نظامهای پرداخت» درگاه اطلاع رسانی بانک مرکزی قرار داده تا شاید سریعتر به اطلاعات مورد نیاز دست پیدا کند.
بنابراین گزارش اساس بانکداری الکترونیک بر سازوکارهای هوشمند استوار است و لاجرم می توان به صورت «آنلاین» کلیه اطلاعات مربوط به بانک داری الکترونیک را همراه با تحلیل داده ها استخراج و از درگاه الکترونیک مربوطه انعکاس داد.
از سوی دیگر کلیه ابزار های پرداخت الکترونیک از کارت گرفته تا خودپرداز و پایانه فروشگاهی و شعب برای فعال شدن باید برای شبکه شتاب شناسایی و تعریف شوند.بنابراین هر فعالیتی چه موفق یا چه ناموفق در سامانه مرکز شتاب با تمام جزئیات ثبت می شود.
برای مثال خودپرداز ها پس از نصب به شبکه شتاب معرفی می شوند. به شکلی که دقیقا مشخص می کند دستگاه نصب شده در کدام نقطه جغرافیای مستقرشده همچنین در این خود پرداز هر کارت الکترونیک که وارد می شود، کلیه اطلاعات آن از نوع تا دارنده و موجودی و مبلغ برداشت شده در مرکز سامانه ثبت می شود. این فرایند در شبکه پوز فروشگاهی و شعب نیز به همین شکل است.
همچنین کلیه کارتها الکترونیک صادر شده برای آنکه فعال شوند در ابتدا به مرکز شتاب شناسانده می شود و سپس در اختیار متقاضی قرار می دهد. البته کارتهای هدیه همزمان با استفاده به مرکز شتاب شناسانده می شوند.
سامانه ساتنا، نظام یکپارچه کربنکینگ و اتاق پایاپای الکترونیک در صورت استقرار در آینده، در کنار شبکه شتاب هوشمند بوده و اطلاعات ان قابل استخراج به صورت انلاین است.
بنابراین اطلاعات کامل درباره تعداد ابزارهای پرداخت ، مبالغ انتقال یافته از طریق این ابزارها ، اطلاعات مبادله شده در سامانه های الکترونیک بانکی و تحلیل داده های این ابزارها و سامانه ها قابلیت دارند که به صورت آنلاین در اختیار کاربران قرار گیرند.
عملکرد بانک مرکزی
اما بانک مرکزی هم اکنون بخش عمده این اطلاعات را به صورت دستی و غیر هوشمند استخراج و تحلیل و به ناگزیر با تاخیر حتی تا چند سال ارائه می کند.
در حالی که می توانست با طراحی یک برنامه هوشمند به راحتی اطلاعات را به طور مکفی و با قابلیت های بالاتر بلافاصله پس از ثبت در اختیار متقاضیان قرار دهد.
اما هم اکنون علاوه بر این که اطلاعات در باره نظام های پرداخت با تاخیر روی خروجی بانک مرکزی قرار می گیرد از نواقص اساسی رنج می برد که علت اصلی ان غیر هوشمند بودن نحوه استخراج اطلاعات است.
اطلاعات با تاخیر یک ماه تا یکسال
برای مثال وقتی نسبت استفاده از خودپرداز به پوز محاسبه می شود وقتی تعداد خودپردازهای اعلام شده درآبان ماه واقعی نباشد تبعا نتایج استخراج شده معتبر نیست.
همچنین در تحلیل عملکرد سامانه پرداخت در سه ماهه چهارم 87 منتشر شده اما اطلاعات آن مربوط به بهار و تابستان 87 است. در حالی که مسئولان ذیربط میتوانستند با اندکی توجه اطلاعاتی کاملا به روز در اختیار کاربران قراردهند.
اختلاف آماری 23 میلیون تراکنشی
در یک اختلاف دیگر بانک مرکزی در خصوص اعلام آمار تراکنش های ناموفق و جریمه متعلقه، تعداد کل تراکنش های خودپرداز ها را در آبان ماه 93 میلیون و 800 هزار دفعه اعلام کرده اما در آمار دیگری درباره کل تراکنش های شبکه شتاب یعنی خودپرداز ها، پوز ها و پایانه های شعب تعداد کل تراکنش خودپرداز ها در یک جای دیگر برای آبان 103 میلیون و 700 هزار اعلام کرده است.
در همین حال تعداد تراکنش های بانک ملت و سینا را در بخش گزارش مربوط به تراکنش های ناموفق اعلام کرده اما در گزارش کلی تراکنش های شتاب اعلام نکرده و برابر صفر در نظر گرفته است. اگر آمار دو بانک مذکور را در گزارش جریمه مبنا قرار دهیم و به گزارش کلی تراکنش ها اضافه کنیم تعداد کل تراکنش ها بالغ 117 میلیون تراکنش خواهد شد.
اینکه اختلاف 23 میلیونی از یک سیستم هوشمند ناشی از چیست باید از مسئولین ذی ربط بانک مرکزی سوال کرد. این مسئولان اما همچنان اعتقاد به انحصار در شبکه شتاب دارند.
نظر شما چیست؟