آقای احمدی‌نژاد مراقب چشم اسفندیار یارانه ها باشید!

با موفقیت نسبی اجرای طرح ملی هدفمندی یارانه‌ها در هفته‌های اول، موفقیت مرحله دوم این طرح به اصلاح ساختاری نظام توزیع و خرده فروشی در کشور بستگی دارد.

به گزارش پایگاه خبری بانکداری الکترونیکبه نقل از  آینده، نظام توزیع کالا و خرده فروشی در ایران منحصر بفرد است، چرا که بیش از دو میلیون واحد خرده فروشی شامل فروشگاه، سوپر، مینی سوپر و بقالی در کشور فعالیت می کند. در حالیکه بخش عمده خرده فروشی در دنیا از طریق فروشگاههای زنجیره ای انجام می شود و مغازه‌ها نقش محدودی در خرده فروشی دارند. اما در ایران به دلیل عدم وجود نظام توزیع و خرده فروشی کارآمد عملا هر شخصی که فاقد شغل بوده و  یک سرمایه حداقلی دارد، اقدام به ایجاد یک مغازه خرده فروشی می کند، به نحوی که بنابر آمار رسمی تعداد واحدهای خرده فروشی در کشور بیش از دو میلیون واحد می باشد که معادل یک کشور با جمعیت 500 میلیون نفری است.

تعداد زیاد واحدهای خرده فروشی که به کاهش میزان فروش سرانه آنها و در نتیجه مسایل مالی مالکان و فروشندگان می انجامد، موجب شده است که فروشندگان ایرانی سعی کنند تا با گرانفروشی هزینه‌های خود از قبیل اجاره مغازه، بهره سرمایه ، دستمزد فروشندگان و هزینه‌ انرژی ومالیات را تامین کنند.

در دهه‌های گذشته این گرانفروشی با بیشتر  فروختن یک جنس از قیمت درج شده بر روی آن رخ می داد ودستگاههای نظارتی از قبیل سازمان تعزیرات و وزارت بازرگانی قادر بودند آن را کنترل و مجازات کنند اما در دهه اخیر با ایجاد وگسترش قارچ گونه شرکتهای پخش کالا که واسطه میان تولیدکننده و فروشنده هستند این گرانفروشی رسما از طریق افزایش قیمت فروش کالا درج شده و قابل کنترل نیست.

برآوردها نشان می‌دهد، که هم اکنون هزینه توزیع وفروش محصولات بین 35 تا 40 درصد قیمت مصرف کننده می باشد که دوبرابر متوسط جهانی است.

اگر تنها 40 درصد قیمت محصول را هزینه مواد اولیه وانرژی تولید بدانیم این به معنای سود بیشتر توزیع کننده وفروشنده از تولیدکننده است. در واقع تولید کننده سودی معادل 20 درصد قیمت مصرف کننده است اما سود توزیع کننده وفروشنده دوبرابر این رقم می باشد.

هم اکنون مغازه‌های خرده فروشی در سطح شهر حداقل 20 درصد قیمت مصرف کننده را بعنوان حق الزحمه فروش کالا دریافت می کنند وشرکتهای عمده فروشی وتوزیع نیز نیز معادل همین مبلغ را دریافت می کنند.

امروزه در اکثر کشورهای جهان در کنار فروشگاههای لوکس وباقیمت های بالا فروشگاههای ارزان فروش وارائه جنس با کمترین حاشیه سود وجود دارند که برای اقشاری که بدنبال قیمت مناسب برای خرید ملزومات خویش هستند خدمات ارائه می کنند.

مشهورترین وبزرگتری این نوع فروشگاهها فروشگاههای زنجیره ای وال مارت می باشند.

 در ایران نیز فروشگاههای زنجیره‌ای کوروش در قبل از انقلاب و فروشگاههای زنجیره‌ای قدس،اتکا،  شهروند و رفاه در بعد از انقلاب با همین هدف تاسیس شد. اما به دلیل مدیریت ناکارآمد و عملکرد ضعیف نتوانستند قیمت فروش کالا را به پایین تر از حد سایر فروشگاهها برسانند.

البته نمونه‌های موفقی از فروشگاههای ارزان فروش نیز درکشور وجود دارد که توانسته اند با سیاستهای کاهش هزینه وفروش بالا، اجناس را بین ده تا 15 درصد زیر قیمت مصرف کننده به فروش می رسانند که نمونه آن فروشگاههای جانبازان می باشند که در شهرهای نظیر قم به مرکز خرید اصلی شهروندان تبدیل شده اند.

اکنون نیز در جریان اجرای طرح هدفمندی یارانه ها از یکسو تولیدکنندگان به جهت افزایش هزینه‌های خود ناگزیر به افزایش قیمت می باشند وشرکتهای توزیع و فروشندگان نیز بخاطر افزایش قیمت سوخت و برق درصدد خواهند بود تا سهم خود را از قیمت مصرف کننده افزایش دهند که این موضوع می تواند به تشدید تورم بیانجامد.

تنها راه پیش رو برای کنترل قیمتها اصلاح ساختاری زنجیره توزیع وفروش می باشد که با استفاده از روش متداول فروشگاههای زنجیره ای ارزان فروش در واقع از سیکل عمده فروش، پخش و خرده فروش دو حلقه حذف شده واین فروشگاهها مستقیما کالا را از تولیدکننده خریداری و به مصرف کننده تحویل می دهند.

در صورت استفاده از این تکنولوژی عملا حدود 15تا 20 درصد هزینه های توزیع وفروش قابل صرفه جویی خواهدبود و این بدان معنا است که حتی اگر تولیدکنندگان نیز تا 30 درصد قیمت فروش خود را بالا ببرند در قیمت مصرف کننده تغییری حاصل نخواهد شد.

به نظر می رسد در شرایط فعلی که تمام اراده دولت معطوف مهار تورم وجلوگیری از افزایش قیمتها می باشد سیستم معیوب خرده فروشی چشم اسفندیار اقتصاد کشور بوده ودر صورت عدم اصلاح به تورم بی‌رویه دامن خواهد زد.

نظر شما چیست؟