کم شماری برای اعلام کاهش نرخ بیکاری

ایبنا – کارشناسان اقتصادی بر این باورند که ایران برای غلبه بر مشکل بیکاری، نیازمند رشد اقتصادی بالای هشت درصد است این درحالی است که در طول سه سال گذشته متوسط رشد اقتصادی حدود پنج درصد گزارش شده است.

به گزارش پایگاه خبری بانکداری الکترونیک یکی از شاخص‌هایی که در حوزه اقتصاد نشانه توسعه یافتگی کشورها محسوب می‌شود، نرخ بیکاری است.براساس پیش‌بینی برنامه چهارم توسعه قرار بود نرخ بیکاری در پایان سال پنجم اجرای برنامه چهارم به 4/8 درصد کاهش یابد.اگرچه دولت نهم در سال 86 اعلام کرد که نرخ بیکاری به 9/9 درصد کاهش یافته است اما بررسی کارشناسان اقتصادی نشان داد به دلیل افزایش ورود نیروی کار در سال‌های تصدی دولت نهم این نرخ بیکاری نه تنها کاهش نیافته بلکه نیروی کار بیشتری در این سال‌ها به بازار کار وارد شده است.به گزارش خبرنگار ایلنا، پال کروگمن، اقتصاددان آمریکائی و برنده جایزه نوبل ۲۰۰۸ می‌گوید: نرخ بیکاری متعارف، معیار مناسبی برای نشان دادن واقعیت‌های بازار کار نیست.این موضوع به خصوص برای نشان دادن نرخ بیکاری در کشور ما صدق می‌کند به این دلیل که نتیجه بررسی‌های انجام شده از سوی کارشناسان اقتصادی نشان می‌دهد که اعلام کاهش نرخ بیکاری در سال‌های اخیر به دلیل خارج ماندن بخش قابل توجهی از بیکاران از شمولجمعیت فعال و در نتیجه از شمول بیکاران بوده است.با توجه به ویژگی ترکیب جمعیتی کشور و نیز با توجه به این که جمعیت فعال کشور در سال‌های ۱۳۷۵ تا ۱۳۸۵ به طور متوسط به میزان ۴ در صد در سال افزایش یافته است و بالاخره با در نظر گرفتن برآوردهای برنامه چهارم توسعه اقتصادی کشور، باید در چند سال گذشته سالیانه ۷۰۰ هزار نفر به جمعیت فعال در کشور اضافه شده باشد اما بر اساس آمار مرکز آمار ایران، طی سال‌های ۱۳۸۴ تا ۱۳۸۶ سالانه فقط ۱۴۰ هزار نفر به جمعیت فعال و بازار کار اضافه شده است (نسبت جمعیت فعال در این سه سال از ۴۱ درصد در سال ۸۴، به ۸/۳۹ درصد در سال ۸۶ کاهش یافته است). تفاوت بین ۷۰۰ هزار نفر و ۱۴۰ هزار نفر (یعنی ۵۶۰ هزار نفر) نشان‌دهنده تعداد افرادی است که اکثر آن‌ها در واقع بیکار هستند اما به دلایل مختلف (عمدتاً مایوس شدن از یافتن کار و یا عدم اطلاع از مراکزی که باید برای کاریابی به آن‌ها رجوع کنند) از شمول جمعیت فعال و نیز بیکاران خارج شده‌اند.به گفته کارشناسان اقتصادی در سه سال گذشته بخشی از این افراد نیز به ادامه تحصیل در دانشگاه‌ها (به ویژه پیام نور) مشغول به تحصیل شدند که به گفته صاحب‌نظران، با دشواری پیدا کردن کار برای فارغ‌التحصیلان دبیرستانی بی‌ارتباط نیست. به طور کلی هنگامی که نرخ بیکاری بالا است و به ویژه هنگامی که رکود شدت می‌گیرد ، نرخ فعالیت کاهش می‌یابد، زیرا عده زیادتری از یافتن کار مایوس می‌شوند و فعالانه به دنبال کار نمی‌روند و در نتیجه از شمول جمعیت فعال خارج می‌شوند.تغییر تعریف شاغلان در دولت نهم نیز مهم‌ترین عامل اعلام کاهش نرخ بیکاری در سال‌های اخیر بوده است. تا سال ۱۳۸۳، در نمونه‌گیری‌های مرکز آمار شاغل به کسی اطلاق می‌شد که در هفته مورد بررسی، 2 روز مشغول به کار بوده باشد اما از سال ۱۳۸۴ به این سو، در تعاریف مرکز آمار برای تعیین نرخ بیکاری شاغل به کسی اطلاق می‌شود که در هفته مورد بررسی حداقل یک ساعت کار کرده و یا به دلایلی به طور موقت کار خود را ترک کرده باشد؛ ضمن اینکه در پرسشنامه‌های مرکز آمار ایران درباره اشتغال بیکاری، از پرسش شوندگان سوالات القایی پرسیده می‌شود مانند اینکه: آیا در هفته گذشته حداقل یک ساعت کار و فعالیت اقتصادی داشته‌اید؟ و یا اینکه شما واقعاً در طول هفته یک ساعت کار مفید انجام نمی‌دهید؟از سوی دیگر روند رشد جمعیت فعال طی سال‌های ۸۴ تا ۸۶ خود به خوبی نشان می‌دهد که چرا نرخ بیکاری از حدود ۱۲ درصد در سال ۸۴ به ۵/۱۰ درصد در سال ۸۶ و کمتر از ۱۰ درصد در بهار ۱۳۸۷ رسیده است. در واقع نرخ بیکاری از ۱۲ درصد در سال ۸۴ به کمتر از ۱۰ درصد در بهار ۸۷ کاهش یافته است، نه به دلیل این که اقتصاد طی این سال‌ها از اشتغال‌زائی بالائی برخوردار بوده است، بلکه به این علت که جمعیت فعال با کم‌شماری قابل توجهی روبرو شده است.بر اساس گزارش‌های بانک جهانی، در سال‌های اخیر حدود ۷۰ درصد جمعیت ایران زیر ۳۵ سال سن دارند. مرکز آمار ایران میزان بیکاری جوانان را ۲۱٫۸ درصد اعلام کرده که تقریباً دو برابر نرخ متوسط بیکاری در ایران است. ضمن اینکه نرخ بیکاری در استان‌های مختلف ایران نیز متفاوت است به طوری که نرخ بیکاری در استان‌های مرزنشین از دیگر نقاط ایران بالاتر است که می‌توان به نرخ بیکاری در استان کردستان به میزان ۲۵ درصد، نرخ بیکاری در استان سیستان و بلوچستان به میزان ۳۵ درصد، در خراسان جنوبی به میزان ۱۸ درصد، کرمانشاه ۲۶ درصد، لرستان ۳۴ درصد، آذربایجان شرقی ۵/۶ درصد، اصفهان ۴ درصد و کهکیلویه و بویراحمد ۱/۱۵ درصد اشاره کرد.کارشناسان اقتصادی بر این باورند که ایران برای غلبه بر مشکل بیکاری، نیازمند رشد اقتصادی بالای هشت درصد است. این درحالی است که در طول سه سال گذشته متوسط رشد اقتصادی حدود پنج درصد گزارش شده است. منبع:ایلنا

نظر شما چیست؟