نگاهی بر محورهای راهبردی و برنامه های عملیاتی سال ۱۴۰۲ بیمه مرکزی و نتایج حاصله/ بازی برنامه ها

به گزارش پایگاه خبری بانکداری الکترونیک به نقل از ریسک نیوز،محورهای راهبردی و برنامه های عملیاتی سال 1402 بیمه مرکزی و نتایج  اجرای آنها در قالب سالنامه آماری بیمه مرکزی اعلام شده و در یکی از موارد می بینیم که نهاد ناظر در خصوص راهبرد «کاهش مداخله‌های غیرضروری بیمه مرکزی» در سال 1402 هیچ اقدامی صورت نداده است در حالی که یکی از کلیدی ترین عوامل موثر بر توسعه صنعت بیمه مداخلات غیر ضرور این نهاد است. نکته آن است که تعداد گستردگی راهبردها و برنامه ها چنان وسیع و گسترده است که به ناگزیر این به ذهن مخاطب متبادر می شود که دقیقا کجاییم که این همه مشکل داریم و نیازمند اتخاذ راهبردها و اجرای برنامه ها هستیم.

اجرایی برنامه های دولت

در سالنامه آماری 1402 که اخیرا و خیلی دیر منتشر شده بخش اول به عملکرد بیمه مرکزی در راستای اجرای برنامه های دولت در قالب بیان محورهای راهبردی و برنامه های عملیاتی بیمه مرکزی که با هماهنگی وزارت امور اقتصادی و دارایی، تدوین گردید اختصاص یافته است. در ادامه این راهبردها و برنامه ها را مرور می کنیم:

 

راهبرهای کلی

از هشت محور راهبردی که بیمه مرکزی با هماهنگی وزارت اقتصاد تدوین کرده در سه محور (محورها 1، 6 و 7) هیچ فعالیتی صورت نداده و در 5 محور دیگر فعالیت هایی را صورت داده است. هشت محور به شرح زیر است:

1- تأمین مالی پایدار و غیرتورمی دولت

2- تسهیل و حمایت از ثروت‌آفرینی، تولید و تجارت رسمی (با تأکید بر اقتصاد دانش‌بنیان)

3- تقویت دسترسی و برخورد عادلانه با آحاد مردم

4- ارتقاء سلامت اداری و انسداد سازوکارها و گلوگاه‌های فسادزا

5- تحریم‌ناپذیر کردن اقتصاد کشور

6- استفاده بهینه از ظرفیت‌های بین‌المللی

7- مهار پایدار تورم

8- توانمندسازی و توسعه منابع

بیمه مرکزی در قالب جدولی که داری چهار ستون: محور راهبرد، راهبرد، برنامه/پروژه و اقدام عملیاتی است کارنامه خود را منتشر کرده که در ادامه توضیحات بیمه مرکزی درباره  5 محوری که برنامه و اقدام عملی داشته را میخوانیم:

عناوین 13 راهبرد بیمه مرکزی

1- استقرار نظام حاکمیت داده در صنعت بیمه

2- ساماندهی منابع مالی صنعت بیمه

3- کاهش مداخله‌های غیر ضروری بیمه مرکزی

4-به‌کارگیری ظرفیت‌های بیمه در تسهیل و حمایت از فعالیت‌های دانش‌بنیان

5-بسترسازی برای استفاده از ظرفیت بیمه تکافل

6- گسترش استفاده از بیمه های زندگی

7- گسترش چتر بیمه‌های درمان

8- حمایت از بیمه‌گذاران از طریق پرداخت به‌موقع خسارت

9- افزایش کارایی و اثربخشی مقررات و نظارت بر شرکت‌های بیمه

10- هوشمند سازی و ارتقاء شفافیت اطلاعات

11- بازطراحی نظام نظارت بر صنعت بیمه

12- کاهش آسیب‌پذیری صنعت بیمه از تحریم

13- اصلاح ساختارها و فرایندها

در ادامه نتایج اجرای هر یک از راهبردها را در قالب برنامه و اقدام آمده است.

 

استقرار نظام حاکمیت داده در صنعت بیمه

استقرار نظام حاکمیت داده در صنعت بیمه یکی از راهبردهای محور راهبردی « تأمین مالی پایدار و غیرتورمی دولت» عنوان شده که در این خصوص بیمه مرکزی برنامه «استاندارد سازی و معماری فناوری اطلاعات و کدینگ یکپارچه اطلاعات صنعت بیمه» را در دستور کار داشته و اقدام عملی در این خصوص به شرح زیر است:

مطالعات اولیه و تهیه چارچوب طرح معماری فاوا بیمه مرکزی در حال انجام است. در همین راستا و در حوزه معماری فناوری اطلاعات، پس از آخرین جلسه برگزار شده در محل وزارتخانه به تاریخ 1402/06/28 و همایش تبیین زیرساخت های دولت هوشمند مورخ 1402/09/06 که در محل سازمان فناوری وزارت ارتباطات برگزار گردید، مقرر شد فرم هایی برای دریافت اطلاعات نرم افزارهای ستادی و ماموریتی به منظور شناسایی سامانه‌ها و زیرساخت فناوری اطلاعات سازمان‌ها از سوی وزارت خانه متبوع ارسال گردد که در حال حاضر نیز مرکز فاوای بیمه مرکزی در حال تکمیل شناسنامه نرم افزارهای ماموریتی خود است.

 

ساماندهی منابع مالی صنعت بیمه

ساماندهی منابع مالی صنعت بیمه یکی دیگر از راهبردهای محور راهبردی « تأمین مالی پایدار و غیرتورمی دولت» بوده است که در این خصوص برنامه « تصویب و اجرایی سازی آیین‌نامه سرمایه‌گذاری مؤسسات بیمه (شماره97) در انطباق با تحولات بازارها و ابزارهای جدید مالی» در دستور کار قرار گرفته و اقدام عملیاتی حاصله: تدوین پیش نویس آیین نامه سپس ابلاغ آن بعد از تصویب در شورای عالی بیمه به عنوان آیین نامه شماره 104 بوده است.

همچنین در بحث ساماندهی ، پیشنهاد اصلاح مصوبه حداقل سرمایه شرکتهای بیمه را داده که در این خصوص پیش نویس اولیه تدوین و برای سیر مراحل تصویب به وزارت امور اقتصادی و دارایی ارسال شده و مقرر گردیده مجددا پیشنهاد جدید تنظیم و ارسال شود. در همین راستا مجدد پیش نویس اصلاحی برای بررسی مجدد تدوین شده پس از بررسی در هیات عامل بیمه مرکزی، جهت سیر مراحل تصویب به وزارت امور اقتصادی و دارایی ارسال گردیده است.

این نهاد در خصوص راهبرد « کاهش مداخله‌های غیر ضروری بیمه مرکزی» هیچ اقدامی صورت نداده است.

بیمه مرکزی در خصوص راهبرد « به‌کارگیری ظرفیت‌های بیمه در تسهیل و حمایت از فعالیت‌های دانش‌بنیان» برنامه تدوین و تصویب آیین‌نامه برای حمایت از شرکتهای  اینشورتک و نظام‌مند کردن فعالیت سکوهای ارائه‌دهنده خدمات بیمه‌ای را در دستور کار قرار داده و حاصل آن: پیش نویس این مقررات تدوین و سپس ابلاغ آن پس از تصویب در شورای عالی بیمه، و به عنوان آیین نامه شماره 105 بوده است.

همچنین در راستای اجرای راهبرد مورد اشاره: برنامه «طراحی محصولات جدید بیمه‌ای مورد نیاز فعالین اقتصاد دانش‌بنیان و اقتصاد دیجیتال با تاکید برتوسعه بیمه مسئولیت کالایی مرتبط با کالاهای دانش بنیان» را در دستور کار قرارداده و اقدام عملیاتی صورت گرفته به شرح موارد زیر است:

1-تهیه و تنظیم پیش نویس نهایی «شرایط عمومی بیمه مسئولیت تولیدکنندگان کالا و تجهیزات دانش بنیان و مورد نیاز صنعت بیمه»؛

2- ابلاغ دستورالعمل صدور بیمه پذیرش مسئولیت کالای مرتبط با دانش‌بنیان (محصولات نفت)؛

3- پیش نویس دستورالعمل صدور بیمه پذیرش مسئولیت کالای مرتبط با دانش بنیان (حوزه فاوا))» (مشتمل بر چارچوب شرایط عمومی بیمه مسئولیت تولیدکنندگان محصولات دانش بنیان در حوزه فناوری اطلاعات و ارتباطات(فاوا) ) به کلیه شرکت های بیمه جهت اجرا ابلاغ گردید؛

4-صدور مجوز اجرای آزمایشی طرح “بیمه اعتباری تامین مالی جمعی شرکت های دانش بنیان”(شرکت بیمه دانا).

5-تکمیل فرم داوری طرحنامه پژوهشی با “عنوان شناسایی و دسته بندی انواع ریسک شرکت ها و محصولات دانش بنیان و ارائه راهکار ”

6-طرح بیمه مسئولیت حرفه ای مدیران صندوق پژوهش و فناوری(شرکت بیمه آرمان)

 

بسترسازی برای استفاده از ظرفیت بیمه تکافل

در خصوص محور رهبردی «تقویت دسترسی و برخورد عادلانه با آحاد مردم» یکی از راهبردهای بیمه مرکزی « بسترسازی برای استفاده از ظرفیت بیمه تکافل» عنوان شده که در این خصوص برنامه « ایجاد نظام بیمه‌های تکافل در قالب عرضه محصولات جدید بیمه‌ای و یا تاسیس موسسات تخصصی مربوط» در دستور کار قرار گرفته و در احرای این برنامه اقدامات زیر انجام شده است:

1- صدور تاییدیه بلا مانع بودن فعالیت 9 شرکت بیمه (کوثر، ایران، البرز، ما، دی، اتکایی امین، ایران معین، سرمد و دانا ) در زمینه تکافل به موجب (تاییدیه کارگروه تکافل پژوهشکده بیمه) و مشروط به رعایت ابلاغیه “الزامات عرضه بیمه های تکافل و خانواده عمومی”.

2-گزارش نهایی طرح پژوهشی قوانین تکافل در کشورهای منتخب در تاریخ 1402/04/30به بیمه مرکزی ارسال شد؛

3- پیش نویس قانون تکافل ایران ارائه گردید.

4- پیش نویس چارچوب عملیاتی تکافل در ایران، لغت‌نامه واژگان تخصصی تکافل، ترجمه و قانون تکافل افغانستان و پاکستان بصورت پیوست طرح پژوهشی صورت گرفته و ارائه گردید.

 

گسترش استفاده از بیمه های زندگی

یکی دیگر از راهبردهای بیمه مرکزی در خصوص تقویت دسترسی عادلانه « گسترش استفاده از بیمه های زندگی» است که در این خصوص این نهاد، برنامه « افزایش سهم بیمه های زندگی از طریق اصلاح و بازنگری آیین‌نامه‌های بیمه‌های زندگی و مستمری (آیین‌نامه شماره 68) با هدف تنوع بخشی پوشش های بیمه زندگی و  اتصال آنها به دارایی‌های مالی» را در دستور کار قرارداده و اقدام عملیاتی این برنامه، تهیه پیش نویس اصلاح آیین نامه  و بررسی آن در دو جلسه کمیسیون تخصصی شورای عالی بیمه بوده و فعلا  در دستور کار شورای عالی بیمه قرار دارد.

 

گسترش چتر بیمه‌های درمان

«گسترش چتر بیمه‌های درمان» یکی دیکر از راهبردهای بیمه مرکزی در بحث تقویت دسترسی و برخورد عادلانه با آحاد مردم در سال 1402 بوده است که در این خصوص دو برنامه در دستور کار قرار گرفته است یکی « بازنگری و اصلاح آیین‏نامه بیمه‏های درمان (شماره 99) جهت اصلاح وضعیت عملکرد آن و افزایش چتر بیمه ای» بوده که حاصل عملی آن به روایت بیمه مرکزی: تهیه اولین نسخه پیش نویس نهایی برای طرح در شورای عالی بیمه بوده که  از طریق سایت بیمه مرکزی جهت گردآوری نظرات عموم جامعه و ذینفعان بارگذاری شده و در نهایت در دستور کار شورای عالی بیمه منتشر شده است

برنامه دوم « اصلاح موازین نرخ‌گذاری و مدیریت ریسک بیمه‌های درمان گروهی در قالب اصلاح آیین‌نامه تعیین حق بیمه انواع رشته‌های بیمه‌ای (شماره 94)» عنوان شده که در این راستا : اصلاح  مکمل آیین نامه شماره 94 تحت عنوان آیین نامه 94/1 و ابلاغ آن در قالب آیین نامه شماره 2/94 ابلاغ بوده است.

 

حمایت از بیمه‌گذاران از طریق پرداخت به‌موقع خسارت

«حمایت از بیمه‌گذاران از طریق پرداخت به‌موقع خسارت» راهبرد دیگر در ارتباط با محور راهبردی سوم یعنی « تقویت دسترسی و برخورد عادلانه با آحاد مردم» عنوان شده که در ایت خصوص   برنامه « هوشمند سازی زنجیره ارزش صنعت با هدف تسهیل فرآیندهای پرداخت خسارت و کاهش زمان خدمت رسانی (جبران دقیق، سریع و منصفانه خسارت) با بهره‌گیری از فناوری‌های نوین و …»در دستور کار بوده است. حاصل این برنامه آن شده که:

1- کلیه خدمات مورد نیاز در حوزه سلامت که توسط وزارت بهداشت، شورای راهبردی و شورای معین تصویب شده است، در دستور کار بیمه مرکزی قرار گرفته و موارد مرتبط با این سازمان انجام گردیده است.

2- زیرساخت دریافت اطلاعات نسخ الکترونیک از دیتاس وزارت بهداشت پیاده سازی شده است.

3- اتصال شرکت ها به هاب درمان انجام و کلیه اسناد دریافتی، به شرکت ها ارسال و نتیجه دریافت می‌شود.

 

ارتقاء سلامت اداری و انسداد سازوکارها و گلوگاه‌های فسادزا

شاید یکی از کلیدی ترین محورهای راهبردی که مورد تاکید وزارت اقتصاد و کلیه نهادهای حاکمیتی و مردم بوده و هست مسئله «4- ارتقاء سلامت اداری و انسداد سازوکارها و گلوگاه‌های فسادزا» که اتفاقا این روزها مسئله محوری صنعت بیمه هم هست.

در این خصوص بیمه مرکزی چهار راه برد را در دستور کار قرار داده است:

1- افزایش کارایی و اثربخشی مقررات و نظارت بر شرکت‌های بیمه

2-هوشمند سازی و ارتقاء شفافیت اطلاعات

3- بازطراحی نظام نظارت بر صنعت بیمه

در خصوص راهبرد اول(افزایش کارایی و اثربخشی مقررات و نظارت بر شرکت‌های بیمه) بیمه مرکزی در برنامه داشته که سه برنامه را در دستور کار قرار داده است:

الف: اصلاح و بازنگری آیین‌نامه نحوه محاسبه و نظارت بر توانگری مالی شرکت‌های بیمه بازرگانی (شماره 69) حاصل این برنامه تهیه پیش نویس اولیه این موضوع بوده و تا پایان 1402 و 4 جلسه کمیته کارشناسی در این خصوص برگزار شده است.

ب: استقرار نظام رتبه بندی شرکتهای بیمه‌ای، نمایندگی‌ها ،کارگزاران و اعتبارسنجی بیمه‌گذاران، برنامه دوم  بیمه مرزی در راستای افزایش اثربخشی و کارایی مقررات و همسو با فسادزادیی بوده که حاصل این برنامه فعلا در حد بررسی  موضوع در قالب طرح پژوهشی است که  بیمه مرکزی متعاقب برگزاری جلسات کارشناسی، نسبت به تنظیم تفاهم نامه همکاری با شرکت مشاوره رتبه بندی اعتباری ایرانیان اقدام نموده است.

 

بورس مانع جدا شدن حسابهایی زندگی و غیر زندگی

برنامه سوم بیمه مرکزی در راستای راهبرد افزایش کارایی و اثربخشی مقررات و نظارت بر شرکت ها« تفکیک و جداسازی حسابهای بیمه عمر و زندگی از سایر حسابها» است. حاصل این برنامه به شرح زیر است: 1- مکاتبه با شرکت ها جهت تخصیص حداقل 2 کد بورسی به شرکتهای بیمه به منظور جداسازی حساب‌ها و سرمایه‌گذاری‌های مربوط به منابع بیمه‌های زندگی از سایر منابع و سرمایه‌گذاری‌های شرکت‌های بیمه مکاتباتی صورت گرفت است  اما با توجه به عدم موافقت سازمان بورس با اختصاص کد بورسی دوم طبق قوانین مبارزه با پولشویی موافقت ننموده است و طبق توافقات صورت گرفته با رئیس محترم سازمان بورس و اوراق بهادار، مقرر شد به منظور بررسی مشکلات و ظرفیت‌های سبدگردانی اختصاصی (PRX) برای تفکیک سرمایه‌گذاری‌های انجام شده از محل منابع بیمه‌های زندگی و غیرزندگی و شناسایی راهکارهای جایگزین، استفاده از کد سبد (PRX) به جای کد بورسی جداگانه برای سرمایه‌گذاری منابع ناشی از بیمه‌های زندگی، مدیریت سرمایه‌گذاری‌ها از کنترل مستقیم شرکتهای بیمه خارج می‌شود و این امر ضمن ایجاد هزینه اضافی(کارمزد) برای شرکتهای بیمه، منجر به دشوارترشدن رعایت نصاب‌های مندرج در آیین‌نامه سرمایه گذاری و همچنین محاسبات متفاوت برای بازدهی سرمایه‌گذاری‌ها(بر اساسNAV در مقابل بازده حسابداری) و ایجاد مشکلاتی جهت پرداخت سود مشارکت در منافع به بیمه‌گذاران بیمه‌های زندگی می‌شود. مسئولین سازمان بورس ضمن پذیرش این موضوع، با اشاره به محدودیت‌های قانونی، صدور 2 کد بورسی را امکان پذیر ندانستند.

پس از مخالفت بورس ، یکی از راهکارهای مطروحه در جلسه، تشکیل صندوق‌های سرمایه‌گذاری مشترک مختص صنعت بیمه بود. با توجه به محدودیت‌های آیین‌نامه سرمایه‌گذاری موسسات بیمه در ترکیب سرمایه‌گذاری این صندوق‌ها و پذیرش ارجحیت الزامات بیمه‌ای بر الزامات سازمان بورس (در مواقع تضاد الزامات بیمه‌ای و بورسی) از سوی سازمان بورس، تشکیل این صندوق‌ها می تواند به عنوان جایگزینی برای کد بورسی جداگانه باشد. ضمن آنکه قابلیت محاسباتی بهتری برای اختصاص سرمایه‌گذاری‌ها و سود مربوط به منابع هریک از افراد خریدار بیمه نامه و محاسبه بازدهی و تقسیم سود مشارکت در منافع دارند که مقرر گردید این موضوع از سوی سوی شرکتهای بیمه مورد بررسی بیشتر قرار گیرد. مسئولین سازمان بورس اعلام آمادگی نمودند که در صورت وجود محدودیت برای شرکتهای بیمه، امکان افزایش این تعداد وجود دارد.

همچنین در خصوص ابلاغیه اخیر سازمان بورس (ابلاغیه شماره 12020258 مورخ 1402/06/05) که محدودیتهایی در خصوص ایجاد کد سبد (PRX) برای سهامداران درصدی شرکتهای پذیرفته شده در بورس در نظر گرفته است (نظیر محدودیت 40 درصدی برای ارزش سهام تحت تملک مالکین درصدی از این نوع دارایی نسبت به مجموع دارایی های تحت مدیریت در شرکت سبدگردان)، مقرر گردید در صورتی که این امر باعث ایجاد محدودیت برای شرکت‌های بیمه می‌شود، گزارشی کمّی از وضعیت موجود در این خصوص توسط شرکتهای بیمه ذینفع تهیه شود تا در صورت اقناع سازمان بورس، اقدامات لازم برای رفع یا تعدیل این محدودیت‌ها برای کد سبد (PRX)های مربوط به شرکت‌های بیمه در دستور کار قرار گیرد. سندیکای بیمه‌گران ایران طی نامه شماره 2367-1402 مورخ 1402/08/08 در خصوص نتایج جلسه کارشناسی فوق، با توجه به هزینه‌های سبد (PRX) و عدم مدیریت منابع توسط شرکت‌های بیمه، بر تخصیص کد دوم بورسی به شرکت‌های بیمه تأکید نمود. همچنین درخواست‌هایی به شرح زیر را مطرح کرد: – تخصیص صندوق اختصاصی بیمه‌های زندگی برای هر شرکت بیمه -تخصیص نامحدود یا حداقل 10 کد (PRX) برای شرکت‌های بیمه به منظور تفکیک حساب‌های بیمه زندگی، منابع بازنشستگی و منابع بیمه‌های تکافل – علی‌رغم جلسات متعدد رئیس کل بیمه مرکزی با رئیس سازمان بورس و اوراق بهادار همچنان امکان تخصیص دو کدبورسی یا روش دیگری که بتوان تفکیک دو حساب را به طور کامل انجام دهیم به وجود نیامده است اما در حال حاضر جلسات کارشناسی در حال برگزاری و بررسی راهکار موضوع است.

 

هوشمند سازی و ارتقاء شفافیت اطلاعات

«هوشمند سازی و ارتقاء شفافیت اطلاعات» کلیدواژه های زیبایی هستند که به عنوان یکی دیگر از راهبردهای بیمه مرکزی جها فسادزادایی در نظر گرفته شد. جهت تحقق راهبرد بالا دو برنامه ذر دستور قرار گرفت: یکی تکمیل «سامانه نظارت هوشمند (سامانه سنهاب) و توسعه زیرساخت‌های مربوط جهت اجرای کامل نظارت سیستمی (فنی و مالی) بر فعالیت‌های صنعت بیمه » حاصل این برنامه اما چندان امیدوار کننده به نظر می رسد:« در حال حاضر مکانیزه نمودن و الکترونیکی کردن اطلاعات تخصصی5  رشته بیمه ای شخص ثالث و حوادث راننده، بدنه اتومبیل، عمر، باربری و حمل کالا و آتش سوزی فرای از اطلاعات مشترک بیمه نامه ها، به اتمام رسیده و متعاقباً بر اساس نیازمندی های اعلامی نسخه های تکمیلی برای هر رشته برنامه ریزی می شود.»

برنامه دوم بیمه مرکزی « اتصال سامانه‌های اطلاعاتی صنعت بیمه به سایر حوزه‌ها و تبادل داده فی‌مابین» عنوان شده که طبق نوشته سالنامه به شرح زیر است: 1-بستر ارتباط بین شرکت های بیمه برای ارسال و دریافت اطلاعات با بیمه مرکزی ایجاد شده است.

2- از طریق شبکه ملی اطلاعات ارتباط ایجاد گردید

3– به گذرگاه  های خدمات دولت الکترونیک و گذرگاه عمومی خدمات دولت الکترونیک اتصال صورت گرفت

4- برای استعلام مشخصات بیمه گذار سامانه های کارگزاران برخط به سوییچ بیمه متصل شدند.

5- بین سازمان بیمه مرکزی و نهاد بالا دستی (وزارت اقتصاد) و دستگاه های همکار مانند وزارت بهداشت و سازمان فناوری اطلاعات ارتباط الکترونیک اختصاصی برقرار شد.

 

بازطراحی نظام نظارت بر صنعت بیمه

از راهبردهایی دیگر بیمه مرکزی برای کاهش فساد، بازطراحی نظام نظارت عنوان شده که در خصوص تحقق این راهبرد پروژه سندباکس حاکمیتی بیمه(طراحی و راه اندازی محیط یکپارچه آزمون تنظیم‌گری بخشی صنعت بیمه) کلید زده شده و در اجرای  این پروژه هم اکنون دستورالعمل راه اندازی محیط آزمون تنظیم گری بخش بیمه تدوین و به تصویب کارگروه مربوطه رسیده است.

اعضای کمیته تخصصی موضوع این دستورالعمل نیز  تعیین و معرفی شده اند و کمیته مزبور تشکیل جلشه داده  فراخوان طرح  انجام شده و تا پایان 1402  بیش از 10 طرح بررسی شده است.

« تصویب آیین نامه رقابت بیمه با تاکید بر کنترل تعارض منافع ذینفعان و در نظر گرفتن ذینفع واحد»  برنامه دوم بیمه مرکزی در راستای بازطراحی نظام نظارت بوده که در این راستا:« بخشی از مقررات مربوطه در شورای عالی بیمه تصویب شده و در قالب اصلاح  آیین نامه شماره 75، با عنوان آیین نامه جدید شماره 106 به تصویب شورای عالی بیمه  رسیده است.

همچنین اصلاح ایین نامه‌های شماره78 ،85 ، 88، 91،  93، 92 ،100در دستور کار شورای عالی بیمه قرار دارد.

دیگر اینکه پیش نویس اصلاح آیین نامه شماره 69 با توجه به ملاحظات تعارض منافع در دستور کار کمیسیون تخصصی شورای عالی بیمه قرار گرفته است.

 

کاهش آسیب‌پذیری صنعت بیمه از تحریم

یکی از راهبردهای بیمه مرکزی در 1402 کاهش آسیب‌پذیری صنعت بیمه از تحریم بوده که این راهبرد در راستای محور راهبردی مورد نظر وزارت اقتصاد یعنی «تحریم‌ناپذیر کردن اقتصاد کشور» در دستور قرار گرفته است. در این راستا نهاد مذکور سه برنامه را اجرا کرده است

1- ایجاد ظرفیت اتکایی با واگذاری و قبولی از شرکت‌های بیمه کشورهای همسایه و همسو با ایران

2- تفکیک وجه نظارتی و تصدی گری بیمه مرکزی از طریق کاهش تدریجی بیمه اتکایی اجباری درصنعت بیمه های بازرگانی و ایجاد شرکتهای اتکایی فراگیر ملی

 

15 اقدام درباره افزایش ظرفیت اتکایی

بیمه مرکزی در راستای اجرای برنامه « ایجاد ظرفیت اتکایی با واگذاری و قبولی از شرکت‌های بیمه کشورهای همسایه و همسو با ایران» 15 اقدام انجام داده است:

1- برگزاری نشست با مدیرعامل GRS Re در تهران و مذاکره درخصوص وصول مذاکرات و قبولی ریسک؛

2- سفر هیات ایرانی به روسیه برگزاری نشست با هیئت روسی در تهران؛

3- اعزام هیئت بیمه ای به کشور سوریه و تأسیس شرکت بیمه در سوریه؛

4- مذاکره با کشورهای دوست و همسایه برای قبولی و واگذاری ریسک که در این راستا با تشکیل کنسرسیوم بیمه ای متشکل از 13 شرکت بیمه و بیمه اتکایی ایرانی، به راهبری بیمه البرز و با ظرفیت 108 میلیون یورو جهت فعالیت در بازار بیمه روسیه، تلاش مضاعفی برای گسترش همکاری در زمینه بیمه اتکایی صورت گرفت که منجر به افزایش ظرفیت قبولی و واگذاری ریسک شده است و در این راستا درصدی از ریسک یک از خطوط هواپیمایی به بازار روسیه واگذار گردیده است. این روند با آمدن هیئت RNRC به ایران و دیدار و مذاکرات، تعمیق خواهد یافت.

5- تأسیس دو شرکت بیمه و بیمه اتکایی با سرمایه گذاری مشترک ایران و سوریه؛

6- شرکت در اجلاس فیر، انتخاب ایران به عنوان عضو هیئت مدیره فیر و مذاکره با همتایان تجاری جهت افزایش ظرفیت قبولی و واگذاری اتکایی؛

 7- امضاء یادداشت تفاهم همکاری بیمه ای با ونزوئلا و ازبکستان

8-  اقدام به تاسیس دو شرکت بیمه و بیمه اتکایی در عمان (از طریق شرکت های بیمه البرز و اتکایی امین)

9-پیشنهاد آغاز همکاری بیمه ای با کشور عربستان و انجام اقدامات لازم از طریق وزارت امور اقتصادی و دارایی

10-  آغاز همکاری بیمه ای با ترکمنستان، قرقیزستان، قزاقستان، قطر و سنگال (بند بیمه ای یادداشت تفاهم کمیسیون مشترک)

11- سفر به روسیه مذاکره با مدیران RNRC و بانک مرکزی روسیه در زمینه توسعه همکاری های بیمه ای، گسترش واگذاری و قبولی ریسک با بازار بیمه روسیه و انتقال ریسک های بزرگ از جمله کشتیرانی جمهوری اسلامی ایران، شرکت ملی نفتکش، پتروشیمی، نفت و انرژی و ریسک های هوایی به بازار بیمه روسیه

12- سفر به بلژیک و مذاکره برای گسترش و تعمیق سیستم بیمه ای بین المللی در تسهیل حمل و نقل ترانزیت کشور و رفع تعلیق کارت سبز، ایجاد جایگزین کارت سبز همچنین برقراری ارتباط موثر و تعامل نزدیک با نمایندگان کشورهای عضو کارت سبز

 13- سفر به ارمنستان به منظور توسعه فعالیت بیمه در ارمنستان و رایزنی های جدی با شرکت های بیمه خارجی که امکان ارائه پوشش بیمه شخص ثالث معتبر (مشابه پوشش های کارت سبز) به دارندگان وسایل نقلیه دارای پلاک ثبتی ایران و تهیه پوشش جایگزین کارت سبز

14- سفر به امارات در خصوص حل مشکل بیمه شناورهای ایرانی و نشست مشترک با مالکان شناورها در کشور امارات (دبی) همچنین بیمه گران و بیمه گران اتکایی مستقر در امارات درخصوص همکاری و هماهنگی برای پوشش های اتکایی ریسک ها و سرمایه های بزرگ و حساس در حوزه های مختلف

15- همکاری با نهاد ناظر کشور عمان در زمینه اجرایی نمودن تفاهم نام و شروع به کار شعب شرکت های بیمه ایرانی در عمان.

اما اینکه این 15 اقدام چقدر در مدیریت تحریم ها دارای کارایی و اثر بخشی باشند خود داستان دیگری است.

 

کاهش تصدیگری بیمه مرکزی

بیمه مرکزی برای کاهش آسیب پیری صنعت بیمه در برابر تحریم، برنامه « تفکیک وجه نظارتی و تصدی گری بیمه مرکزی از طریق کاهش تدریجی بیمه اتکایی اجباری درصنعت بیمه های بازرگانی و ایجاد شرکتهای اتکایی فراگیر ملی» را در دستور کار قرار داده است. حاصل این برنامه سه اقدام و نتیجه بوده است:

1- اصلاح آیین نامه 73 شورایعالی بیمه

1- تفکیک دفتر کارت سبز از بدنه بیمه مرکزی

2- کاهش یک درصدی سهم اتکایی اجباری

3- مذاکره با کشورهای دوست و همسایه برای قبولی و واگذاری ریسک (کنسرسیوم روسیه، تشکیل شرکت های بیمه/ بیمه اتکایی مشترک با کشورهای سوریه، عمان و…).

 

دو محوری که عمل نشد

یکی از محورهای راهبردی استفاده بهینه از ظرفیت‌های بین‌المللی و دیگری مهار پایدار   تورم بوده که عملا بدون هیچ راهبرد و برنامه ای از سوی بیمه مرکزی مسکوت مانده است.

 

مسکوت ماندن اصلاح ساختارها و فرایندها

آخرین محور راهبردی که بیمه مرکزی با هماهنگی وزارت اقتصاد در سیاهه برنامه هیا سال 1402 آورده بود: بحث «توانمندسازی و توسعه منابع» است. در این راستا یکی از راهبردها « اصلاح ساختارها و فرایندها» بود که برنامه اصلاح ساختار بیمه مرکزی در حوزه معاونت توسعه و برنامه ریزی صورت گرفت و اکنون معاونت توسعه و نوآوری را داریم.

دو برنامه دیگری بیمه مرکزی در خصوص توانمند سازی و توسعه منابع، یکی ایجاد و استقرار مدرسه حکمرانی صنعت بیمه بوده است که در این خصوص ، «تفاهم نامه همکاری بین وزارت علوم تحقیقات و فناوری و بیمه مرکزی جهت تاسیس رشته حکمرانی بیمه در مقاطع کارشناسی ارشد و دکتری تخصصی در تاریخ 31 خرداد 1402  منعقد گردیده است و با توجه به تفاهم نامه چند دوره آزمون از علاقمندان جهت حضور در دوره آموزشی مدرسه برگزار گردید و افراد مذکور پس از گذراندن دوره ها جهت کارآموزی به سازمان های مرتبط معرفی گردیدند.

برنامه دم بیمه مرکزی« به‌روزرسانی قوانین مادر  «قانون تأسیس بیمه مرکزی ایران و بیمه‌گری» و «قانون بیمه» بوده که این برنامه در حد (مطالعه و ارائه  پیش‌نویس اولیه پیش رفته و نهایتا دو اقدام صورت گرفته است:

1-طرح پژوهشی اصلاح قانون بیمه و قانون تاسیس بیمه مرکزی و بیمه گری به عنوان طرح اولویت دار در دستور کار پژوهشکده بیمه قرار گرفته است.

2- آسیب شناسی مقررات حاکم به صورت کامل صورت پذیرفته است پیشنهادات اصلاح قوانین و مقررات مربوط نیز ارسال شده است.

 

نتیجه گیری

بیمه مرکزی در سال 1402 حدود 13 راهبرد دار در دستور اجرا قرارداده و برای تحقق راهبردهایش، 21 برنامه را به اجرا درآورده که اغلب به پایان نرسیده و به اجرای کامل  آنها به امسال موکول شده است. بیمه داری نوین در شماره آینده طبیعا این 13 راهبرد و 21 برنامه و نتایج را به بحث خواهد گذاشت و کارایی و اثربخشی این برنامه ها را بررسی خواهد کرد.