آسیب حداکثری به اقشار کم‌درآمد با قرارگرفتن در لیست سیاه FATF

قرار گرفتن ایران در لیست سیاه FATF، آسیب جدی به اقتصاد و بخش تجارت می‌زند. جهت تداوم رشد اقتصادی و توزیع عادلانه ثروت، منافع ملی حکم می‌کند تابع FATF باشیم.

 

به گزارش پایگاه خبری بانکداری الکترونیک، کارگروه ویژه اقدام مالی موسوم به FATF (Financial Action Task Force)، در حالی در خرداد ماه سال گذشته تصمیم گرفت نام ایران را در لیست سیاه قرار دهد که بیش از 10 بار مهلت ایران را برای اجرای مفاد کنوانسیون های این نهاد تمدید کرده بود. 
اولین تلاش ایران درباره پذیرش اف ای تی اف به تصویب قانون مبارزه با پولشویی در سال 86 برمی گردد. این قانون باعث شد تا نام ایران به مدت 4 سال در لیست خاکستری قرار گیرد. اما در سال 2009 نهاد مذکور کنوانسیونی را تصویب کرد که ایران را موظف به پذیرش نظارت ها و برخی اقدامات می کرد که دولت در قالب لوایح چهارگانه مرتبط با FATF، "لایحه اصلاح قانون مبارزه با تامین مالی تروریسم"، "لایحه اصلاح قانون مبارزه با پولشویی"، "لایحه الحاق ایران به کنوانسیون مقابله با تامین مالی تروریسم (CFT)" و "لایحه الحاق ایران به کنوانسیون مبارزه با جرایم سازمان یافته (پالرمو)"، به مجلس در تاریخ بهمن 94 جهت تصویب فرستاد. 
مجلس این لوایح را در تاریخ اسفند 94 تصویب و جهت تایید نهایی به شورای نگهبان فرستاد اما این شورا از تایید آن اجتناب کرد و در نتیجه تعیین تکلیف لوایح مذکور بر عهده شورای تشخیص مصلحت نظام قرار گرفت. این شورا اما طی دو سال تعلیق، با وجود اینکه بررسی آن همواره در دستور کار قرار داشت، اما تردید در تایید یا رد آن باعث شد تا در نهایت خرداد سال جاری نهاد گروه اقدام مالی بعد از تمدید چندباره مهلت، ایران را در لیست سیاه قرار دهد. 
هدف سازمان FATF یا همان کارگروه ویژه اقدام مالی، تعیین استانداردها و ترویج اجرای موثر اقدامات قانونی، نظارتی و عملیاتی برای مبارزه با پولشویی و‌ مقابله با تامین مالی تروریسم و سایر تهدیدهای مربوط به یکپارچگی سیستم مالی بین ‌المللی است. 
لوایحی مانند CFT، پالرمو و بقیه لوایح FATF قرار بود در مقابل برخی از تصمیم های اتحادیه اروپا در برابر ایجاد کانال مالی برای مراوده با اروپا تصویب شود. متنهی بد عهدی از سمت اروپا و آمریکا مشخص بود که در ایران واکنش هایی را در پی خواهد داشت.
در حال حاضر، ایران جهت تداوم و تسریع رشد اقتصادی و منافع ملی، تصمیم گرفته قوانین این کارگروه را در جریان مالی و پولی خود اجرایی کرده و از لیست سیاه FATF خارج گردد. در این خصوص توجه به منافع ملی اهمیت ویژه ای دارد، زیرا دنیای تجارت و دنیای اقتصاد، دنیای بده بستان است و تعامل با دنیا و کشورهای دیگر از اهمیت بالایی برخوردار است. 

 

* رکود تجارت با قرار گرفتن نام ایران در لیست سیاه FATF
به گفته رئیس کمیسیون صنایع ایران، ابوالفضل روغنی گلپایگانی، قرار گرفتن نام ایران در لیست سیاه FATF بدان معناست که تا قبل از این رویداد، ایران تنها از سوی آمریکا تحریم اقتصادی داشت، ولی در حال حاضر کشورهای اروپایی و آسیایی هم نوع مناسبات اقتصادی خود را با ایران تغییر داده اند.
به عبارت دیگر، کشورهای دیگر یا باید تعاملات مالی خود را با ایران حذف کنند یا تحریم ها و محدودیت هایی از سوی آنان بر ایران اعمال شود.
از نظر روغنی گلپایگانی، با اینکه تا قبل از این هم ایران مراودات مالی جدی با سایر کشورهای اروپایی و آسیایی وجود نداشت، اما با این حال قرار گرفتن در لیست تحریم این کشورها سبب شد همین روزنه های کوچک و همکاری اقتصادی با کشورهای منطقه نیز در معرض آسیب قرار گیرد. 

 

* توقف چرخه اقتصادی با قرار گرفتن نام ایران در لیست سیاه FATF
رئیس کمیسیون صنایع ایران در زمینه تاثیر قرار گرفتن در لیست سیاه FATF بر صنایع مولد اقتصادی اظهار داشت که این موضوع کاملاً مشهود است که قرار گرفتن نام ایران در این لیست، تامین نیازهای ایران به واردات به عنوان نهاده های تولید برای صنایع را دشوار و حتی ناممکن کرده است. در حال حاضر که تمامی کشورها تلاش می کنند واکسن پیشگیری از کووید-19 را وارد کرده و همه گیری این بیماری را در کشور خود کنترل کنند، بودن در لیست سیاه FATF می تواند این موضوع را برای ایران مشکل ساز کند.
بنابراین این اتفاق می تواند بر تمامی جوانب اقتصادی کشور تاثیر گذاشته و رشد و توسعه اقتصادی را در کشور با مخاطرات فراوانی مواجه سازد. در کتاب اقتصاد کلان، سیدحسین میرمعزی معتقد است که اگر چرخه اقتصادی کشور نتواند نهاده های اولیه تولید برای صنایع را فراهم سازد، رشد تولید ناخالص داخلی ایران (GDP) و حتی تولید ملی ایران (GNP) تحت تاثیر قرار خواهد گرفت.
از نظر میرمعزی، برخی رویدادهای مرتبط با اقتصاد کشور مانند تحریم های شدید، منجر به کسری بودجه بانک مرکزی، افزایش قابل توجه نرخ تورم، افزایش قابل توجه قیمت اقلام و نیازهای حیاتی مردم و در نتیجه توسعه فقر در جامعه می گردد. 
نکته بسیار تامل برانگیز از نظر ایشان این است که افزایش تورم و گرانی بیشتر روی اقشار کم درآمد و با درآمد متوسط جامعه تاثیر می گذارد، زیرا افزایش قیمت ها در مقایسه با درآمد این اقشار بسیار بیشتر بوده و در نتیجه فقیران جامعه مجبور هستند مالیات ارزش افزوده دولت را بپردازند.

بنابراین قرار گرفتن در لیست سیاه FATF می تواند تبعات اقتصادی و تجاری در کشورها داشته باشد و رفاه عمومی و همچنین منافع ملی را به شدت تحت تاثیر قرار دهد.

 

نویسنده: سعیده فتحی مغانلو

نظر شما چیست؟